Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 486 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | architektura | białoruski | biologia, biologiczny | botanika | celtycki | chemiczny | dawne | francuski | frazeologia, frazeologiczny | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | łacina, łacińskie | literacki, literatura | matematyka | medyczne | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | portugalski | potocznie | przenośnie | przestarzałe | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj nijaki | rosyjski | rzadki | środowiskowy | staropolskie | turecki | ukraiński | włoski | wulgarne | żartobliwie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | français | Deutsch | polski
Znaleziono 11129 przypisów.
wieszczym zdjęty duchem — sens (iron.): w natchnieniu prorockim. [przypis edytorski]
wieszka — mała wiecha. [przypis edytorski]
wieszli (daw.) — czy wiesz. [przypis edytorski]
wieszli(daw.) — konstrukcja z partykułą -li w funkcji wzmacniającej i pytającej; znaczenie: czy wiesz. [przypis edytorski]
wieszli — daw. konstrukcja z partykułą pytajną -li; znaczenie: czy wiesz. [przypis edytorski]
wieszli — konstrukcja z partykułą -li o funkcji pytajnej; znaczenie: czy wiesz. [przypis edytorski]
wieszli — konstrukcja z partykułą -li; znaczenie: czy znasz. [przypis edytorski]
wieszli — konstrukcja z partykułą pytającą -li; czy wiesz. [przypis edytorski]
wieszli — konstrukcja z partykułą pytajną -li; inaczej: czy wiesz. [przypis edytorski]
wieszże — daw. konstrukcja z partykułą -że; inaczej: czy wiesz. [przypis edytorski]
wieszże — inaczej: czy wiesz. [przypis edytorski]
wieszże — konstrukcja z partykułą -że; znaczenie: czy wiesz. [przypis edytorski]
wieś do przeżycia — tu: dożywotnia dzierżawa wsi. [przypis edytorski]
wieś G. — zapewne: Giełgudyszki. [przypis edytorski]
wieś Jordan — Ἰορδὰν (N), Ἰαρδὰν (D). [przypis tłumacza]
wieś za dwa kaftany, konia i dziesięć grzywien srebra — że za takie ceny wioski w XIII w. sprzedawano, świadczy Paprocki. [przypis autorski]
wieś zaciszna (…) wieś spokojna — parafraza słów Panny XII z Pieśni świętojańskiej o Sobótce Jana Kochanowskiego: „Wsi spokojna, wsi wesoła, / Który głos twej chwale zdoła?”; w dialogu Czepca z Dziennikarzem nawiązanie to ma wydźwięk ironiczny: wyraża marzenie szlachty o wsi, z pominięciem istotnych potrzeb i pragnień jej mieszkańców. [przypis edytorski]
wieści mocno pokojowe… — począwszy od 6 maja 1878 prasa warszawska przynosiła wiadomości o polepszeniu się sytuacji międzynarodowej. Rosja wobec niebezpieczeństwa wojny z Anglią i Austrią oraz neutralnego stanowiska Niemiec poszła na ustępstwa. W połowie maja wyjechał do Londynu ambasador rosyjski, hr. Szuwałow; 30 maja został zawarty w Londynie tajny układ, w którym Anglia zgadzała się na zmiany terytorialne na Bałkanach, ze znacznym jednak uszczupleniem granic zainteresowanych państw, zwłaszcza Bułgarii. Odpowiadało to także interesom Austrii. W sytuacji międzynarodowej nastąpiło odprężenie. [przypis redakcyjny]
wieści o gwałceniach (…) — nawiązanie do wątków powieści Stefana Żeromskiego (wyd. 1902–1904). [przypis edytorski]
Wieści od wnuka Kupida odbiera. — w późn. wyd. tłum. te słowa Marii mówi Katarzyna. [przypis edytorski]
wieście — forma zarchaizowana; dziś popr.: wieści. [przypis edytorski]
wieść błędna (daw.) — [tu:] wieść błąkająca się. [przypis redakcyjny]
wieść (daw.) — prowadzić. [przypis edytorski]
Wieść (mit. rzym.) — Fama, bogini szybko rozchodzącej się pogłoski; odpowiednik Feme w mit. gr., przedstawianej niekiedy z wieloma parami oczu i ust. [przypis edytorski]
wieść obiesić (starop.) — prowadzić na szubienicę; prowadzić, żeby go powiesić. [przypis edytorski]
wieść — prowadzić. [przypis edytorski]
wieść prym — być w czymś pierwszym, przewodzić. [przypis edytorski]
wieść — przewodzić, prowadzić; tędy go wiedli: przen. o to chodzi. [przypis edytorski]
Wieść stara ślepym nazywa go ludem — Miasto Piza, podczas wyprawy swojej na wyspę Majorkę posiłkowane przez Florentynów, wywzajemniając się wdzięcznością, ze zdobyczy wojennych ofiarowało Florencji przyjąć z wolnym wyborem dwie bramy brązowe albo dwa słupy porfirowe, przepalone i uszkodzone w ogniu, ale pociągnięte przez chytrych Pizanów szkarłatem. Florentyńczycy, nie domyślając się tej zdrady, wybrali te ostatnie i dlatego otrzymali szyderczy przydomek „ślepi”. [przypis redakcyjny]
wieść — tu: przewodzić. [przypis edytorski]
wieść — tutaj: prowadzić. [przypis edytorski]
wieść zapowiednia (daw.) — zapowiedź. [przypis edytorski]
wieśne (starop.) — wiejskie. [przypis redakcyjny]
wieśniactwo (daw.) — wieśniacy jako zbiorowość; chłopstwo. [przypis edytorski]
Wieśniak (…) ciernią rosochatą przejście zamyka — We Włoszech ścieżki prowadzące na góry porosłe winnicami w porze, gdy winogrona dojrzewają, wieśniacy broniąc je od szkody, grodzą chrustem cierniowym. Porównanie trafne i dość obrazowe. [przypis redakcyjny]
Wieśniak hiszpański (…) tak się zabił — Tacyt, Roczniki, IV, 45. [przypis tłumacza]
wieśniakom — Horacy podkreśla swoje pochodzenie z prowincji. [przypis edytorski]
wieśnie — dziś popr.: wiośnie. [przypis edytorski]
wieśny (daw.) — wiejski. [przypis edytorski]
wiet (z litew.) — dymnik. [przypis autorski]
wietek (reg.) — księżyc tuż przed nowiem bądź tuż po nowiu. [przypis edytorski]
wietkowcy — XVIII-wieczna wspólnota prawosławnych staroobrzędowców zamieszkująca lasy w regionie m. Starodub (w ob. obwodzie briańskim, graniczącym z Białorusią i Ukrainą). [przypis edytorski]
wietnica — dom narad. [przypis autorski]
wietnica — miejsce, w którym zbierano się na wiec. [przypis edytorski]
wietrznica (daw.) — kobieta lekkomyślna i niestała. [przypis edytorski]
wietrznica (daw.) — kobieta niestała, lekkoduszna. [przypis edytorski]
wietrznica (daw.) — kobieta zmienna w uczuciach. [przypis edytorski]
wietrznica (daw.) — lekkomyślna, płocha dziewczyna. [przypis edytorski]
wietrznik (daw.) — człowiek lekkomyślny i niestały. [przypis edytorski]
wietrznik (daw.) — człowiek niestały w uczuciach. [przypis edytorski]
wietrznik (daw.) — mężczyzna niestały w uczuciach. [przypis edytorski]
wietrznik (daw.) — osoba niestała. [przypis edytorski]
wietrznik (daw.) — osoba niestała w uczuciach. [przypis edytorski]
wietrznik (daw.) — osoba zmienna w uczuciach. [przypis edytorski]
wietrzny (daw.) — o osobie: płochy, lekkomyślny, niestały. [przypis edytorski]
wietrzny — tu: zmienny, przelotny, niestały. [przypis edytorski]
wietrzyć — tu: domyślać się, przeczuwać, wywęszyć. [przypis edytorski]
wietrzyć — tu: wyczuwać węchem. [przypis edytorski]
wietrzyć — węszyć. [przypis edytorski]
wietrzyk Favonius — ciepły wiatr zachodni wiejący w lutym i zwiastujący wiosnę. [przypis tłumacza]
wieviel (niem.) — ile. [przypis edytorski]
wiew — podmuch, powiew. [przypis edytorski]
wiew — podmuch. [przypis edytorski]
wiewa (gw.) — wiemy. [przypis edytorski]
wiewa — powiewa. [przypis edytorski]
wiewający — powiewający. [przypis edytorski]
wiezę (gw.) — dziś popr.: wiozę. [przypis edytorski]
wiezie wielkość, wielkie rzeczy — Adam Mickiewicz, List do jenerała Skrzyneckiego, Paryż, 23 marca 1842. [przypis edytorski]
wiezione Abissy na sprzedaż — niewolnice abisyńskie [tj. etopskie] sprzedawane na rynkach egipskich. Poeta wspomina o nich dosyć często, zapewniając żartobliwie, że kupi sobie jedną z nich. [przypis redakcyjny]
wież (starop.) — konstrukcja z partykułą wzmacniającą -że, skróconą do -ż; inaczej: wie też, wie tylko. [przypis edytorski]
Wież to pani? — konstrukcja z partykułą -że (skróconą do -ż); inaczej: czy wie to pani? [przypis edytorski]
wież — wie z partykułą pytajną -ż. [przypis edytorski]
wieża Afeka — πύρος Ἀφεκοῦ. [przypis tłumacza]
wieża Babel — tu: synonim zamętu, bezładu, chaosu. [przypis edytorski]
wieża Babel — tu: zamęt, bezład, chaos. [przypis edytorski]
wieża Babel — w Biblii potężna budowla, wznoszona przez zjednoczoną ludzkość jako znak, dzięki któremu ludzie się nie rozproszą. Bóg sprzeciwił się tym zamiarom, pomieszał budowniczym języki i podzielił przez to ludzi na różne narody. [przypis edytorski]
wieża Babel — według biblijnej opowieści (por. Rdz 11) wieża ta miała w zamierzeniu swych budowniczych sięgać szczytem nieba i stała się symbolem przeciwstawienia się ludzi Bogu. Aby udaremnić ludzkie plany, Bóg pomieszał języki budowniczych, którzy nie mogąc się ze sobą porozumieć, nie mogli także dokończyć budowy. [przypis edytorski]
wieża Babel — wieża z biblijnej opowieści (Rdz 11,1–9); podczas wznoszenia wieży Babel Bóg pomieszał budowniczym języki, dzieląc w ten sposób ludzi na różne narody, a zarazem udaremniając im zjednoczenie się i zbuntowanie przeciw jego potędze. [przypis edytorski]
wieża (daw.) — więzienie. [przypis edytorski]
Wieża Farnese — w rzeczywistości nie istniała w Parmie. [przypis tłumacza]
wieża Farosu — latarnia morska na przybrzeżnej wysepce Faros, w pobliżu Aleksandrii, jeden z siedmiu staroż. cudów świata. Zbudowana za panowania pierwszych Ptolemeuszy (ok. 280–247 p.n.e.), mierzyła ok. 120 m wysokości; na szczycie po zmroku rozpalano ogień, którego światło wzmacniały metalowe zwierciadła. [przypis edytorski]
Wieża Floriańska, zawiana trochę, chwiała się na nogach, jak to uwiecznił Szczygieł w swoim fresku. — tu w tekście umieszczono ilustrację z podpisem:Kabaret szalony do wiersza E. Leszczyńskiego malował K. Sichulski (Z wnętrza cukierni Michalika). [przypis edytorski]
wieża gotycka — wieża Saint–Jacąues, pozostałość po kościele gotyckim, zburzonym w końcu XVIII w. Z wysokiej tej wieży (50 m) rozpościera się piękny widok. [przypis redakcyjny]
Wieża Mariacka — wyższa z dwu wież gotyckiej bazyliki Mariackiej w Krakowie, znajdującej się na placu Mariackim, przy płn.-wsch. narożniku Rynku Głównego; zwana Hejnalicą, gdyż jest z niej grany hejnał mariacki. [przypis edytorski]
wieża oblężnicza — rodzaj ruchomej machiny oblężniczej, używanej do szturmowania murów obronnych. [przypis edytorski]
wieża ona (starop. forma) — ta wieża, owa wieża; tu: wieża Babel. [przypis edytorski]
Wieża Sennaru — wieża Babel, która podług Biblii (Genesis 10,11) zbudowana była w ziemi Sennaar nad Eufratem. [przypis redakcyjny]
wieża — tu: więzienie. [przypis edytorski]
wieża — tu: więzienie; tu: zajednywać wieżę: wyjednywać sobie zamianę wyroku więzienia na inną karę (np. pieniężną). [przypis edytorski]
wieżaty (daw.) — wysoki, jak wieża. [przypis redakcyjny]
wieżą — dziś popr. forma B. lp: wieżę. [przypis edytorski]
wieżą Eder — tłumaczone niekiedy jako nazwa własna: Migdal Eder. [przypis edytorski]
wieżą — więzieniem. [przypis redakcyjny]
wieże a iglice (daw.) — konstrukcja z „a” w funkcji spójnika łącznego; dziś: wieże i iglice. [przypis edytorski]
wieże (daw.) — dziś forma D.lp r.ż.: wieży; tu: więzienie. [przypis edytorski]
wieże — Hippikos, Fazaelowa i Mariammy. [przypis tłumacza]
Wieże Kobiet — Γυναικεῖοι πύργοι; szczątki ich znajdują się dziś jeszcze około Bramy Damaszku (Biehm). Wielkie głazy są bramowane. [przypis tłumacza]
Wieże Królewskie — (szwedz. Kungstornen), dwa bliźniacze, postawione w latach 20. XX w. budynki, wówczas określane mianem drapaczy chmur, również przez samą Karin Boye w liście do duńskiego tłumacza powieści. Do końca lat 40. były istotnie najwyższymi budynkami w Szwecji, usytuowanymi w centrum Sztokholmu, po obu stronach jednej z głównych jego ulic, Kungsgatan. Budowę wieży północnej ukończono w 1924 r., na jej najwyższych kondygnacjach znajdowała się początkowo restauracja Babel, a następnie klub nocny Blue Heaven, natomiast w oddanej do użytku rok później wieży południowej na najwyższym piętrze mieściła się restauracja Pagod (pol. Pagoda). Obie wieże dzięki oświetleniu górnych partii budynków od samego początku wyraźnie odznaczały się w nocnym krajobrazie miasta. [przypis tłumacza]
wieże (starop. forma) — dziś D.lp r.ż.: wieży. [przypis edytorski]
wieże (starop. forma) — dziś: D.lp r.ż: wieży. [przypis edytorski]
