Potrzebujemy Twojej pomocy!

Na stałe wspiera nas 489 czytelników i czytelniczek.

Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?

Przypisy

Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z

Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne

Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | czeski | dawne | filozoficzny | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | hiszpański | ironicznie | łacina, łacińskie | literacki, literatura | medyczne | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | poetyckie | portugalski | potocznie | przenośnie | przestarzałe | przysłowiowy | regionalne | religijny, religioznawstwo | rosyjski | rzadki | staropolskie | turecki | ukraiński | włoski | wojskowy | żeglarskie

Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski


Znaleziono 8744 przypisów.

nieprzyjaciel sroższy się jem wrócę (starop.) — wrócę jako [jeszcze] sroższy ich nieprzyjaciel. [przypis edytorski]

nieprzyjaciel z Awinionu — antypapież. [przypis edytorski]

nieprzyjaciele zgodzą się: współzawodnictwo Prus i Austrii doprowadziło od r. 1788 do ostrego przeciwieństwa Austrii i Rosji, wplątanych w wojnę z Turcją z jednej strony, i Prus z drugiej. Z przeciwieństwa tego skorzystała Polska, by się wyzwolić z pęt Traktatu Gwarancyjnego r. 1775. [przypis redakcyjny]

nieprzyjacieli — dziś popr. B.lm: nieprzyjaciół. [przypis edytorski]

nieprzyjacieli — dziś popr. forma D.lm: nieprzyjaciół. [przypis edytorski]

nieprzyjacielskiemi — daw. forma N. i Msc. lm przymiotników r.ż. i r.n.; dziś tożsama z r.m.: nieprzyjacielskimi. [przypis edytorski]

nieprzyjaciołami — dziś popr. forma: nieprzyjaciółmi. [przypis edytorski]

nieprzyjacioły (arch.) — dziś popr. forma B. lm: nieprzyjaciół. [przypis edytorski]

nieprzyjacioły (daw. forma) — dziś B. lm: (na) nieprzyjaciół. [przypis edytorski]

nieprzyjacioły (daw. forma) — dziś N. lm: (z) nieprzyjaciółmi. [przypis edytorski]

nieprzyjacioły (daw. forma) — dziś popr. B.lm: nieprzyjaciół. [przypis edytorski]

nieprzyjacioły — dziś popr. forma B. lm: nieprzyjaciół. [przypis edytorski]

nieprzyjacioły (starop. forma) — nieprzyjaciół. [przypis edytorski]

nieprzyjaciół jego plemienia — poszczególne plemiona Skytenów prowadziły ze sobą wojny. [przypis tłumacza]

nieprzyjaźliwszy (starop. forma) — bardziej nieprzyjazny. [przypis edytorski]

nieprzyrodzony — tu: nienaturalny; ten wyraz został dodany w wydaniu z 1816 r. [przypis edytorski]

nieprzystojna (daw.) — tu: nieprzystojnie, nie przystoi, nie wypada. [przypis edytorski]

nieprzystojny (starop.) — taki, który nie przystoi (komuś); niewłaściwy, nieodpowiedni. [przypis edytorski]

nieprzytomność (daw.) — nieobecność. [przypis edytorski]

nieprzytomny i zrozpaczony — w oryg. niem. außer sich vor Verzweiflung: oszalały z rozpaczy. [przypis edytorski]

niepyszny — tu: pozbawiony pychy. [przypis edytorski]

nierad czemu (starop.) — tu: niezadowolony z czego. [przypis edytorski]

nierad (daw.) — niechętny, niezadowolony. [przypis edytorski]

nieradaś — skrócone od: nierada [jeste]ś; nie jesteś rada. [przypis edytorski]

nieradny (daw.) — niechętny. [przypis edytorski]

nierado (daw.) — niechętnie. [przypis edytorski]

nierady (daw.) — niechętny. [przypis edytorski]

nierano — nie wcześnie; późno. [przypis edytorski]

Nieraz część narodu Tatarskiego, która podbiła jakiś kraj, sama bywa wypędzona; i przynosi w swoje pustynie ducha służalstwa, którego nabyła w klimacie niewoli. Historia Chin dostarcza na to wielkich przykładów i nasza historia starożytna również. — Scytowie podbili trzy razy Azję i trzy razy ich stamtąd wypędzono. [przypis autorski]

Nieraz po ziemi błądzę jak gdyby umarły, I zda się, że oglądam świat z tamtego brzega — A. Lange, Rozmyślania, s. 13. [przypis autorski]

Nieraz w czasie jego choroby nie mogłem wstrzymać się, aby coś przykrego nie powiedzieć (…) Przekonałem się o tym, patrząc na Potocką — Mickiewicz, List do A.E. Odyńca, Paryż, 13 listopada 1833. [przypis edytorski]

nierazem go już wytłukła — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika: nieraz go już wytłukłam. [przypis edytorski]

nierazem to (…) słyszała — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika: nie raz to słyszałam. [przypis edytorski]

nieraześ tak robił — inaczej: nieraz tak robiłeś (konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika). [przypis edytorski]

nieraźnie — tu: niechętnie, bez zapału. [przypis edytorski]

nierączy — powolny, spokojny. [przypis edytorski]

nierentujący się — dziś raczej: nierentowny; nieopłacalny, niedochodowy. [przypis edytorski]

nierogate — dziś: nierogacizna (mowa o świniach). [przypis edytorski]

nierozcięte książki — dawniej książki wydawano w postaci zszytych razem, obustronnie zadrukowanych arkuszy papieru, kilkukrotnie poskładanych na pół w mniejszy format, a czytelnicy samodzielnie rozcinali je na kartki w miejscach zgięć, zwykle korzystając w tym celu z noża do papieru; książka nierozcięta to książka nieczytana. [przypis edytorski]

nierozcięty jeszcze numer „Timesa” — dawniej gazety wydawano w postaci obustronnie zadrukowanych arkuszy papieru poskładanych na pół; czytelnicy samodzielnie rozcinali je na kartki. [przypis edytorski]

nierozeznawka — neol. od czas. rozeznawać, tj. orientować się, rozpoznawać. [przypis redakcyjny]

nierozgarniony (daw.) — dziś: nierozgarnięty. [przypis edytorski]

nierozjęty (starop.) — nierozdzielony. [przypis edytorski]

nierozsądnie postąpiłeś — «Do tej pory byłeś mądry i mądrze czyniłeś wobec Esawa i z pierworództwem i z błogosławieństwem, wobec mnie też zachowywałeś się mądrze, ale teraz „nierozsądnie postąpiłeś”», zob. Bechor Szor do 31:28. [przypis edytorski]

Nierozstrzygnięty pojedynek Hektora z Ajaksem (bohaterem greckim, uczestnikiem wojny trojańskiej) zakończył się wymianą darów, które w niedalekiej przyszłości przyniosły przeciwnikom nieszczęście: pasem Ajaksa zwycięski Achilles przywiązał zwłoki Hektora do swego wozu; Ajaks zaś przebił się mieczem Hektora. Stąd greckie przysłowie: dary nieprzyjaciół przynoszą nieszczęście. [przypis redakcyjny]

nierozstrzygniony (daw. forma) — dziś: nierozstrzygnięty. [przypis edytorski]

nierozstrzygniony — dziś popr.: nierozstrzygnięty. [przypis edytorski]

nierozumna jest — daw. konstrukcja, w domyśle: rzecz, sprawa; dziś raczej: nierozumne jest. [przypis edytorski]

nierównie (daw.) — bez porównania, znacznie, o wiele. [przypis edytorski]

nierównie (daw.) — o wiele bardziej. [przypis edytorski]

nierównie — o wiele. [przypis edytorski]

nierówno (starop.) — [tu:] niezgodno, więcej jak naznaczono. [przypis redakcyjny]

nieruchoma na kpinki — o kpinach, drwiących uwagach na temat walczących i ginących Żydów pojawia się kilka wzmianek w tekstach autorki będącej świadkinią wydarzeń i obserwującej ze strony tzw. „aryjskiej” powstanie w getcie. [przypis edytorski]

nieruchomie (daw.) — dziś popr.: nieruchomo. [przypis edytorski]

nieruchomie (daw. forma) — dziś raczej: nieruchomo. [przypis edytorski]

„Nieruchomości w Rzymie uważano za rzecz ważniejszą, stąd zasada: Superfices solo cedit — «to co jest na powierzchni, przypada gruntowi» (tzn. właścicielowi)”. K. Kolańczyk, Prawo rzymskie, wydanie V, Warszawa 2001, s. 309. [przypis autorski]

nieruchomym zdaje się morze — dziś z M.: nieruchome zdaje się morze. [przypis edytorski]

nierychło (daw.) — nieprędko. [przypis edytorski]

nierychło (daw.) — nieszybko; tu: nie dość szybko. [przypis edytorski]

nierychło — nie dość wcześnie. [przypis edytorski]

nierychły — oddalony w czasie. [przypis edytorski]

Nierzadka to rzecz, iż trzeba przyganiać ludziom zbytnią uległość — Port Royal zajmował stanowisko bynajmniej nieuległe wobec najwyższej władzy kościelnej. [przypis tłumacza]

Nierząd braci naszych cisnął, / Gnuśność w ręku króla spała — tekst tej strofy uznano za niesprawiedliwie traktujący króla Stanisława Augusta Poniatowskiego; po 1919 r. pierwszą strofę pieśni zmieniono, a dwie dalsze zastąpiono innym tekstem. [przypis edytorski]

nierząd (daw.) — bezwład, chaos, niewydolność władzy. [przypis edytorski]

nierząd (daw.) — brak porządku, niedowład rządu w państwie; niepodporządkowanie się zarządzeniom władzy a. brak zarządzania państwem. [przypis edytorski]

nierząd (daw.) — brak rządu, sprawnego zarządzania; anarchia, zamęt. [przypis edytorski]

nierządny (daw.) — nie potrafiący się rządzić, niegospodarny. [przypis edytorski]

nierządzić (rzad.) — uprawiać nierząd. [przypis edytorski]

nierzkąc (daw.) — nie mówiąc, nie tylko. [przypis redakcyjny]

nierzkąc (daw.) — nie mówiąc. [przypis edytorski]

nierzkąc (daw.) — nie mówiąc. [przypis redakcyjny]

nierzkąc (starop.) — nie tylko; nie mówiąc już o tym, że; a cóż dopiero; tym mniej; tym bardziej. [przypis edytorski]

niesę (daw., gw.) — niosę. [przypis edytorski]

niesforny — nieposłuszny, krnąbrny. [przypis edytorski]

niesforny — tu: nieposłuszny, wyłamujący się z powszechnie przyjętych norm postępowania. [przypis edytorski]

niesforny — tu: nieuporządkowany, chaotyczny. [przypis edytorski]

niesforny — tu: nieuporządkowany. [przypis edytorski]