Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 484 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | arabski | białoruski | biologia, biologiczny | botanika | chemiczny | dawne | filozoficzny | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | łacina, łacińskie | literacki, literatura | matematyka | medyczne | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | pogardliwe | portugalski | potocznie | przenośnie | przestarzałe | przysłowiowy | regionalne | rosyjski | staropolskie | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wulgarne | zoologia
Według języka: wszystkie | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 5446 przypisów.
głóg — dzika róża. [przypis edytorski]
głów unieść — dziś popr. z B lm: unieść głowy. [przypis edytorski]
Głów waszych nie obnażajcie — hebr. פָּרַע (para) rozpuścić, odsłonić, zaniedbać, rozburzyć. Oznaczało to: „nie zapuszczajcie włosów, stąd wniosek, że żałobnikowi zakazane jest strzyżenie się, ale wy nie zakłócajcie radości Wszechmogącego [oznakami żałoby]”, Raszi do 10:6 [1]. [przypis tradycyjny]
Główka kapusty — w oryg: A cittern-head, tj. groteskowa główka, jaką rzeźbiono na końcu instrumentu muzycznego, rodzaju gitary; podobnie zdobiono szpilki do włosów, o których mowa poniżej. [przypis edytorski]
główną klientelą poradni będą kobiety pragnące ustrzec się ciąży. Nie przerwać ją, ale ustrzec się jej. — Na ścianach poradni widnieje napis: „Tu się ciąży nie przerywa, tylko się ciąży zapobiega”. [przypis autorski]
Główną rzeczą dla opłynięcia Afryki było odkryć i opłynąć przylądek Dobrej Nadziei. Ale, kiedy się wypływało z Morza Czerwonego, spotykało się ten przylądek o pół drogi bliżej, niż kiedy się wyjeżdżało z Morza Śródziemnego. Brzeg wiodący od Morza Czerwonego do przylądka jest zdrowszy niż brzeg, który się ciągnie od przylądka do słupów Herkulesa — Połączcie to z tym, co mówię w rozdz. 11 tej księgi o żegludze Hannona. [przypis autorski]
główne dzieło swoje „Ojcze nasz” — Za życia Cieszkowskiego wyszła tylko część wstępna w r. 1848. Następne trzy tomy wydane zostały staraniem i pod redakcją jego syna w r. 1899, 1903 i 1907. Obejmują rozbiór wezwania i obu pierwszych próśb. [przypis autorski]
główne karanie (daw.) — kara śmierci. [przypis edytorski]
główne ścięgno — τὰ νεῦρα , nervos, Nerw (Cl.) [pominięto tłum. na rosyjski]. [przypis tłumacza]
główne występki — przestępstwa zagrożone karą śmierci. [przypis edytorski]
główne zasady łaski, azali nie jest ona dana wszystkim ludziom, lub też czy jest skuteczna sama przez się — dodatek: „sama przez się” nie znajduje się we wszystkich wydaniach. [przypis tłumacza]
głównia (daw. reg.) — głownia, płonący kawałek drzewa. [przypis edytorski]
głównia (daw., reg.) — głownia, płonący kawałek drzewa. [przypis edytorski]
głównia — dziś: głownia. [przypis edytorski]
głównia — dziś popr. pisownia: głownia, tj. płonący kawał drzewa. [przypis edytorski]
głównia — dziś popr. pisownia: głownia (tj. płonący kawałek drzewa). [przypis edytorski]
głównokomandujuszczy (z ros. главнокомандующий) — głównodowodzący. [przypis edytorski]
główny (daw.) — (o procesie sądowym) taki, który może się zakończy sprawą śmierci. [przypis edytorski]
Główny dogmat kalwinizmu, mianowicie wiarę w przeznaczenie — chodzi o koncepcję tzw. predestynacji, według której ostateczny los człowieka (jego zbawienie lub potępienie), podobnie jak wszystkie inne wydarzenia, jest z góry określony przez wolę Boga, który jest wszechwiedzący. [przypis edytorski]
główny — tu: najważniejszy. [przypis edytorski]
główny — walny, o zasadniczym znaczeniu. [przypis redakcyjny]
główszczyzna — suma wypłacana przez mordercę rodzinie ofiary. [przypis edytorski]
głucha pokrzywa (Lamium album) — obecnie: jasnota biała, roślina ogólnym wyglądem przypominająca pokrzywę. [przypis edytorski]
głucha — w oryg. niem. düstere und dumpfe, raczej: mroczna i dziwna. [przypis edytorski]
głuchem — dziś popr. forma N.lp: głuchym. [przypis edytorski]
głuchoniemota — brak umiejętności mówienia wynikający z utraty słuchu. [przypis edytorski]
głuchowie (starop.) — głuchoniemi. [przypis edytorski]
Głuchów — polska wieś położona w województwie łódzkim, w powiecie skierniewickim. [przypis edytorski]
głuchy grób — który nie słyszy i nie słucha płaczu. [przypis redakcyjny]
głuchy z Chartres, opisany (…) przez (…) Fontenelle'a: mając lat czterdzieści, usłyszał (…) pierwszy raz uderzający dźwięk dzwonów — Życiorys ów wydrukowano po raz pierwszy w Histoire de l'Academie des Sciences (1703). De la Mettrie streszcza go w Historii naturalnej duszy (historia pierwsza). [przypis tłumacza]
głumi się — znęca się. [przypis autorski]
głupcem był — tu: głupcem byłem. [przypis edytorski]
Głupcy (…) uciechy — Gresset: Złośliwiec, komedia. [przypis tłumacza]
Głupi! o sobie dobrze mów! — słowa z monologu Ryszarda III Szekspira. [przypis edytorski]
głupi zatarg w sprawie jazdy sankami — zatarg o to, kto ze względu na swe stanowisko urzędowe, pierwszy puści się sankami. [przypis redakcyjny]
Głupia, że za ojcem nie poszła — wg eposu ang. poety Lydgate'a Troy Book (Księga trojańska, 1420), kiedy ojciec Kresydy, kapłan Kalchas, na prośbę króla Priama udał się do wyroczni Apollina w Delfach, żeby dowiedzieć się o wynik wojny, Apollo zakazał mu powrotu do Troi i doradził przyłączenie się do Greków. [przypis edytorski]
głupie (daw. przysłówek) — głupio. [przypis redakcyjny]
głupie (daw.) — przysłówek: głupio. [przypis redakcyjny]
głupie (daw.) — (przysłówek:) głupio; w głupi sposób. [przypis redakcyjny]
głupie — dziś popr.: głupio. [przypis edytorski]
głupie linki — lewica sejmowa. [przypis redakcyjny]
głupie pięć milionów — na ówczesne stosunki olbrzymia suma; w tym zaskoczeniu niejako gotowych do licytacji widzów leży żart. [przypis tłumacza]
głupie (starop. forma) — dziś: głupio. [przypis edytorski]
głupim nie jestem — dziś M. zam. N.: głupi nie jestem. [przypis edytorski]
głupio — jako wariant do tego określenia tłumacz podał też: bezrozumnie. [przypis edytorski]
głupiś (daw.) — jesteś głupi. [przypis edytorski]
głupiś — dziś: jesteś głupi. [przypis edytorski]
głupost' (z ros.) — głupstwo. [przypis autorski]
głupość (gw.) — głupstwo, głupota. [przypis edytorski]
Głupota gorsza od złodziejstwa — w ros. oryg. tekście: „Prostota gorsza (…)”. [przypis edytorski]
głupstwo — tu: głupota. [przypis edytorski]
głuptak — średniej wielkości ptak morski gnieżdżący się kolonijnie na wybrzeżach. [przypis edytorski]
głusza — całkowita cisza. [przypis edytorski]
głuszce — duży ptak z rodziny kurowatych. [przypis edytorski]
głuszec — duży ptak z rodziny kurowatych. [przypis edytorski]
głuszyć — ogłuszać uderzeniem. [przypis edytorski]
głuszyć — zagłuszać, tłumić dźwięk. [przypis edytorski]
głużyć — gaworzyć; tu: plotkować. [przypis edytorski]
głużyć — gaworzyć, wydawać nieartykułowane dźwięki. [przypis edytorski]
gmach (daw.) — [tu:] pokój. [przypis redakcyjny]
gmach jej zawarty nie bierze wolności (starop.) — szyk przestawny, inaczej: nie odbiera jej wolności zamknięty gmach (tj. może swobodnie z niego wyjść). [przypis edytorski]
gmach — pokój, komnata. [przypis redakcyjny]
gmach prostokątny — kościół Św. Magdaleny, zbudowany w latach 1764–1842. [przypis redakcyjny]
Gmach ten z miąższego muru (…) Z płynącego namiotem okryto żywiołu — Grotę zwaną „Tetydion” woda („płynący żywioł”), ze wszystkich stron spadająca, okrywa „namiotem”. [przypis redakcyjny]
gmach — tu: komnata. [przypis edytorski]
gmach — tu: konstrukcja, budowla (tj. olbrzymi drewniany koń). [przypis edytorski]
gmach — [tu:] pokój. [przypis redakcyjny]
Gmach zbudowałem, co przestoi wieki — nawiązanie do słów rzym. poety Horacego (Pieśń III, 30): „Stawiłem sobie pomnik trwalszy niż ze spiżu…” (tł. L. Rydel), oraz do faktu, że Piotr I nakazał zbudować miasto Sankt Petersburg, swoją nową stolicę; Na kościach zbudowany…: Petersburg zaplanowano na podmokłym gruncie, jego wybudowanie kosztowało życie tysięcy ściągniętych do przymusowej pracy robotników. [przypis edytorski]
gmerać się (pot.) — ruszać się wolno, nieporadnie. [przypis edytorski]
gmerk (hist.) — godło, stempel rzemieślniczy (w oryginle verderame: grynszpan, patyna). [przypis edytorski]
gmerków — durniów. [przypis autorski]
gmerzący — tu: wijący się, pełzający we wszystkie strony. [przypis edytorski]
gmin (daw.) — ludzie z niższej warstwy społecznej; tłum. [przypis edytorski]
gmin (daw.) — ludzie z niższych warstw społecznych. [przypis edytorski]
gmin — lud, ludność niższych stanów. [przypis edytorski]
gmin — lud, pospólstwo; warstwa społeczna ludzi biednych i niewykształconych. [przypis edytorski]
gmin — lud. [przypis edytorski]
gmin — lud; zwykli mieszkańcy. [przypis edytorski]
gmin — ludzie z niższej warstwy społecznej; tłum. [przypis edytorski]
gmin — ludzie z niższych warstw społecznych. [przypis edytorski]
gmin — niższe warstwy społeczne. [przypis edytorski]
gmin szaraczkowy — szlachta szaraczkowa, uboga, zaściankowa szlachta (nosząca żupany szare, domowej roboty a nie karmazynowe, jak zamożne ziemiaństwo). [przypis edytorski]
gmina kmieca — jednostka dawnego samorządu chłopskiego. [przypis edytorski]
Gmina — potoczne określenie Rady Żydowskiej, reprezentującej mieszkańców getta przed władzami okupacyjnymi. [przypis edytorski]
gmina — tj. żydowska gmina wyznaniowa (kahał). [przypis redakcyjny]
gmina — tu: grupa, gromada. [przypis edytorski]
gmina — występujące w oryginale słowo „wołostnoj” (ros. волостной) to termin historyczny w Rosji, przymiotnik odnoszący się do wołosty (najniższej jednostki administracyjnej), oznaczający wszystko, co związane z samorządem chłopskim w okresie przedrewolucyjnym, w tym zgromadzenie wołostowskie (zebranie), radę wołostowską (organ zarządzający), starostę wołostowskiego (wybieralny urzędnik) i sąd wołostowski; instytucje te zajmowały się lokalnymi sprawami gospodarczymi i administracyjnymi chłopów. [przypis edytorski]
Gminem nazywa Krasicki, zależnie od okoliczności, zarówno pospólstwo wiejskie i miejskie, jak i ogół szlachty; tu mowa o gminie szlacheckim. [przypis redakcyjny]
gminnego — zwyczajnego. [przypis redakcyjny]
gminnie — tu: pospolicie, potocznie. [przypis edytorski]
gminność — pospolitość, prymitywizm. [przypis edytorski]
gminność — pospolitość, prymitywizm. [przypis edytorski]
gminny (daw.) — właściwy pospólstwu, pospolity, prostacki. [przypis edytorski]
gminny — pospolity, nie arystokratyczny. [przypis edytorski]
gminny (tu daw.) — pospolity, niski; ludowy, zabobonny. [przypis edytorski]
gminny — tu: pochodzący z gminu, tj. pospólstwa, ludowy, wiejski; pospolity, wulgarny. [przypis edytorski]
gminny — tu: pochodzący z gminu, tj. z pospólstwa, ludowy, wiejski. [przypis edytorski]
gminny — tu: pospolity, potoczny; gminne wyrażenie — zwrot używany w niskim stylu, charakterystyczny dla mowy ludzi niewykształconych. [przypis edytorski]
gminny — tu: pospolity, prostacki. [przypis edytorski]
gminny — tu: prostacki. [przypis edytorski]
