Wolne Lektury potrzebują pomocy...



Wolne Lektury utrzymują się z dobrowolnych darowizn i dotacji.


Na stałe wspiera nas 376 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 1000 regularnych darczyńców.


Dołącz do darczyńców! Przyjaciele Wolnych Lektur zyskują wcześniejszy dostęp do nowych publikacji!
Potrzebujemy Twojej pomocy!

TAK, wpłacam
Tym razem nie pomogę, przechodzę prosto do biblioteki
Znajdź nas na YouTube

Audiobooki Wolnych Lektur znajdziesz na naszym kanale na YouTube.
Kliknij, by przejść do audiobooków.

x
Opisanie oczu ciekawych Akteona →

Spis treści

    1. Jedzenie: 1 2
    2. Muzyka: 1
    3. Natura: 1
    4. Nauka: 1
    5. Pozycja społeczna: 1
    6. Praca: 1
    7. Przyjaźń: 1
    8. Ptak: 1
    9. Sielanka: 1
    10. Śpiew: 1
    11. Wieś: 1
    12. Woda: 1
    13. Zabawa: 1
    14. Zdrowie: 1 2

    Uwspółcześnienia pisowni łącznej/rozdzielnej: niedbam -> nie dbam; nato -> na to; a niżeli -> aniżeli; nie życzliwych -> nieżyczliwych; z plecie -> splecie; potem bankiecie -> po tem bankiecie; po między -> pomiędzy.

    Ponadto zmodernizowano interpunkcję zgodnie z obowiązującą dziś zasadą gramatyczną, nie zaś dawną retoryczną.

    Elżbieta DrużbackaWiersze światowePochwała lasów i miłego w nich na osobności życia w stanie pasterskim, od pewnej pasterki[1]

    Natura, NaukaZważywszy życia ludzkiego obroty
    Uchodzę w lasy i wesołe knieje,
    Mając w nich więcej gustu i ochoty.
    Niech kto chce z mojej dzikości się śmieje,
    Nie dbam nic na to; wolę z swej prostoty
    Las aniżeli świat pełen niecnoty.
    Nie umiem bajek prawie[2] szeptać w ucho,
    Łaciny nie znam, ni terminów prawnych,
    Wody sprowadzić, tam gdzie było sucho,
    O Cyceronach nie słyszałam sławnych;
    Więc kto tych czasów w tej nie ćwiczon szkole
    Niech pasie bydło albo kopie role.
    Drzewa przyjemny szum dające z siebie,
    Trawy, pagórki, biegące strumyki,
    Przy was niech mieszkam choć o suchym chlebie;
    Zdrowszy mi napój z waszych źródeł żywych
    Niż drogie trunki, gdy z rąk nieżyczliwych.
    Jak ranna zorza swój rumieniec śliczny
    Pokaże, rosa perłowe kropelki
    Pozbiera, jużci pasterz okoliczny
    Nie zaśpi, a ptak wyśpiewuje wszelki;
    Ci trzody owiec żeną[3] między wrzosy,
    Te, mokre skrzydła otrzepują z rosy.
    Muzyka, Śpiew, PtakWnet różnych głosów stroją instrumenta
    Po drzewach skacząc wysoko, to nisko;
    Krzykną roślejsze i drobne ptaszęta,
    Bezpieczne, chociaż słuchamy ich blisko.
    Za nic koncerty i włoskich nut sztuki,
    Ich milsze głosy bez mistrza nauki.
    Odpocznie ptastwo, aż zaczną pasterze
    Smutne wywodzić dumy na fujarze,
    Inni zaś skoczne mazury na lerze[4],
    Tańcując z nami każdy w swojej parze:
    My wdzięczne pieśni śpiewamy koleją
    Lasy słuchają, a gaje się śmieją.
    Nie wiem co tęsknić[5], pasąc owiec trzodę,
    Z pilnością strzedz[6] ich potrzeba od wilka.
    Przebrnąwszy potok, oczyma powiodę,
    Aż pastereczek bieży[7] ku mnie kilka;
    Z temi się witam, chwytając za szyje,
    Wnet jedna drugą szczesze[8], splecie, zmyje.
    Usiędziem sobie pod jaworem ciemnym
    Nad czystem źródłem pryskającej wody:
    Ze skał fontanny natura, foremnym
    Kunsztem, zrobiła pasterzom ochłody;
    Nic nam słoneczny upał nie dokuczy
    Jawor zaszumi, a strumyk zamruczy.
    Zaczniemy mówić o naszych zabawach[9],
    Na czem dzień cały przeminie godziną[10]:
    O pięknem kwieciu, w jakich rosną trawach;
    Ta powie; jest tu miejsce nad doliną,
    Na którem kwiaty w rozliczne kolory
    Kwitną posiane od Bogini Flory.
    Więc wszystkie w zawód bieżąc, jedna drugą
    Popchnie w bok, by się wyprzedzić nie dała;
    Ta w miękką trawę upadnie jak długą,
    Ta już tym czasem kwiatków nazbierała.
    Z tych wieńce wijąc głowy sobie strojem[11],
    O brylantowe korony nie stojem[12].
    Szczera wesołość, śmiech, żarty niewinne,
    Nikogo zgorszyć, owszem, cieszyć mogą;
    Prostoty naszej niech się uczą inne,
    Przystojnych zabaw z nami idą drogą.
    Jedzenie, WodaTo co ma która, wybiera z koszyka,
    Jemy ser z chlebem i masło z jaszczyka[13].
    Po tem bankiecie chcący trunku zażyć,
    Spieszno biegniemy do naszej piwnicy,
    Którą nad winne więcej trzeba ważyć,
    Czystej jak kryształ pod skałą krynicy:
    Z tej co dzień dzbanem pijąc nie ubywa,
    W pełni zostaje, nikt jej nie doliwa.
    Gdy już z południa słońce nie zbyt grzeje,
    Wychodzim z gęstych lasów na krzewiny;
    Tam gdzie chłód miły od pagórków wieje
    Igramy[14] w babkę pomiędzy jedliny,
    Patrząc przez niskie krzaczki i jałowce,
    Czy dobrze nasze napasły się owce.
    Samym wieczorem zbliżając ku domu[15],
    Zganiamy trzody społem do gromady;
    Poznają owce, co należy komu,
    Bierzemy swoje bez swaru[16], bez zwady:
    Żadna nie zbłądzi do cudzej owczarnie[17],
    Każda do swego sałaszu[18] się garnie.
    My zaś pasterki do chaty chróścianej[19]
    Nad pałac cichszej spieszym na spoczynek;
    Jedzenie, Zdrowie, Pozycja społecznaMleka siadłego[20] na misce glinianej
    Podjadszy[21], nie śląc po mięso na rynek;
    Nie psują takie potrawy żołądka,
    Dłużej my niż pan żyjem, niebożątka.

    Przypisy

    [1]

    od pewnej pasterki — tu w znaczeniu: przez pewną pasterkę (napisana). [przypis edytorski]

    [2]

    prawie — tu: poprawnie, prawidłowo. [przypis edytorski]

    [3]

    żeną (daw.) — wyganiają. [przypis edytorski]

    [4]

    lera — tu: lira. [przypis edytorski]

    [5]

    nie wiem co tęsknić — zdania eliptyczne; inaczej: nie wiem, co znaczy (co to jest) tęsknić. [przypis edytorski]

    [6]

    strzedz — dziś popr. forma ubezdźwięczniona: strzec. [przypis edytorski]

    [7]

    bieżyć (daw.) — iść, zmierzać w jakimś kierunku. [przypis edytorski]

    [8]

    szczesać — dziś popr.: sczesać; wyczesać, uczesać. [przypis edytorski]

    [9]

    zabawa (daw.) — zajęcie. [przypis edytorski]

    [10]

    dzień cały przeminie godzin — dzień cały przeminie jak godzina. [przypis edytorski]

    [11]

    głowy sobie strojem — dziś: głowy sobie stroimy. [przypis edytorski]

    [12]

    nie stać o coś — nie dbać o coś. [przypis edytorski]

    [13]

    jaszczyk — tu: skrzynka. [przypis edytorski]

    [14]

    igrać — bawić się. [przypis edytorski]

    [15]

    ku domu — dziś popr. forma C.lp: ku domowi. [przypis edytorski]

    [16]

    swar — kłótnia. [przypis edytorski]

    [17]

    do (…) owczarnie — dziś popr. forma D.lp r.ż.: do owczarni. [przypis edytorski]

    [18]

    sałasz — dziś popr.: szałas; daw. chatka pasterska. [przypis edytorski]

    [19]

    chróściany — dziś popr.: chruściany. [przypis edytorski]

    [20]

    mleko siadłe — dziś popr.: mleko zsiadłe; kwaśne mleko. [przypis edytorski]

    [21]

    podjadszy — dziś popr. forma imiesłowu przysł.: podjadłszy. [przypis edytorski]

    Close
    Please wait...