TPWL

Wolne Lektury potrzebują pomocy! Wesprzyj bezpłatną bibliotekę internetową i przeczytaj utwory napisane specjalnie dla Ciebie.

x

Spis treści

    1. Alkohol: 1
    2. Tajemnica: 1

    Co czytałem umarłymWładysław SzlengelDajcie mi spokój

    1

    Stój, przyjacielu —

    gdy chcesz powiedzieć,

    co mnie tu czeka.

    Dajcie mi spokój —

    5

    ja nie chcę wiedzieć,

    nie jestem ciekaw!

    TajemnicaNie znoś mi wieści

    z tajnych gazetek,

    a zwłaszcza

    10

    nie znoś mi wieści

    gumowych panów

    w oślizgłych płaszczach.

    Ani tych, co wiedzą,

    ani tych, co znają,

    15

    ani tych, co słyszeli,

    co w warsztacie gadają.

    Dat mi nie dawaj,

    nie szeptaj na boku,

    nie jestem ciekaw,

    20

    dajcie mi spokój!

    O co ci chodzi,

    czego ci szkoda,

    co jeszcze pragniesz

    zdążyć i dodać?

    25

    Jeszcze ci życia

    chęć nie osłabła,

    boisz się, że nas

    poślą do diabła…

    Kto ty jesteś? Żyd.

    30

    10 milionów Żydów

    pije whisky co dnia

    i liże ice krem soda[1]

    w USA.

    I piją sok grejpfrutów

    35

    przed lunchem i rano.

    Szkoda ci Żydów?

    Zostaną!…

    Nie Żydzi zalęknieni,

    Żydzi chorzy i drżący,

    40

    ale Żydzi stadionów,

    Żydzi śpiewający —

    Dajcie mi spokój,

    po co te szepty,

    ten optymista,

    45

    ten znowu sceptyk,

    o co te targi,

    O kim tu mowa?

    Bujda, panowie —

    do góry głowa,

    50

    Tomasz Mann[2] pisze nową powieść,

    Chaplin[3] kręci i znów będzie pierwszy,

    Tuwim[4] w Rio znalazł pustkowie

    i wyda tom wierszy,

    Huberman[5] stroi skrzypce,

    55

    z wydętą kpiąco wargą

    próbuje sonatinę[6]

    non troppo[7] i largo[8],

    Einstein[9] jest bezpieczny,

    przeżuwa w cichości

    60

    raz jeszcze słuszność

    teorii względności.

    Feuchtwanger[10], owszem — w sercu Żyda

    dzieli się naszą troską,

    ale przeżyje, panowie, i wyda

    65

    znów Wojnę żydowską.

    Lopek Krukowski[11] — kuzyn Mlińczyka[12],

    jest w USA.

    Pomyślcie, panowie — krótko: Wells[13]

    i ja — — — — — — —

    70

    Czego wam szkoda?

    100 porządkowych?

    facetów z gminy[14]?

    Cóż to za głowy?

    Czego żałować,

    75

    czego tu skąpić.

    Al Capone[15] żyje,

    już on ich zastąpi.

    Pomyśl przez chwilę,

    przyjrzyj się z bliska,

    80

    co świat tu traci

    albo co zyska.

    A ty tracisz noce,

    ssiesz język suchy,

    szukasz na szpaltach

    85

    nowej otuchy —

    Miętosisz w ręku

    gazetek szmaty,

    żujesz jak krowa

    komunikaty.

    90

    Pomyśl króciutko

    w takiej godzinie,

    Tolek Słonimski[16]

    siedzi w Londynie.

    Czego się błąkasz?

    95

    i stękasz w kącie,

    co też się dzieje

    na wschodnim froncie,

    Algier i Tunis,

    Tulon — Maroko —[17]

    100

    a ja to wszystko

    to mam głęboko.

    Ja się pocieszam,

    że został geniusz.

    Film Walt Disneja[18]

    105

    aere perennius[19].

    Nic mi nie donoś,

    za rękaw nie chwytaj,

    nie mów na ucho,

    nic mi nie czytaj,

    110

    że od pierwszego,

    że znów Treblinki[20].

    Wódka jest dobra.

    Ciepłe dziewczynki.

    AlkoholJak ci się życie

    115

    wyda za krótkie,

    przyjdź, przyjacielu,

    weź mnie na wódkę.

    Żonkę przyprowadź

    cudzą lub swoją,

    120

    niech się kieliszki

    dwoją i troją —

    Ja komunikat

    dam ci wspaniały,

    rymem i rytmem

    125

    przetkany cały.

    Pijmy za zdrowie

    Julka Tuwima,

    dobrze, że w Rio

    i że przetrzyma.

    130

    Pijmy za zdrowie

    Wellsa i Lopka

    i dajcie mi spokój.

    Kropka.

    Przypisy

    [1]

    ice krem soda (z ang.) — deser lodowy z wodą sodową a. z napojem gazowanym. [przypis edytorski]

    [2]

    Mann, Tomasz (1875–1955) — niemiecki prozaik, laureat Nagrody Nobla w roku 1929, autor m. in powieści Czarodziejska góra (1924) i Doktor Faustus (1947). [przypis edytorski]

    [3]

    Chaplin, Charlie — właśc. Charles Spencer Chaplin, (1889–1977), aktor komiczny i reżyser, gwiazda kina niemego. Urodzony w Londynie, karierę zrobił w USA. Stworzył postać trampa Charliego, biedaka o złotym sercu, wyposażonego w melonik, muszkę i laseczkę. W filmie Dyktator (1940) parodiował Adolfa Hitlera. [przypis edytorski]

    [4]

    Tuwim, Julian (1894–1953) — polski poeta, pisarz, satyryk, tłumacz poezji ros., fr. i niem. W dwudziestoleciu międzywojennym był jedną z najpopularniejszych postaci świata literackiego; współzałożyciel kabaretu Pikador i grupy poetyckiej Skamander, blisko związany z „Wiadomościami Literackimi”. W latach 1939–1936 na emigracji, m. in. w Rio de Janeiro. [przypis edytorski]

    [5]

    Huberman, Bronisław (1882–1947) — skrzypek-wirtuoz i pedagog muzyczny pochodzenia żydowskiego. [przypis edytorski]

    [6]

    sonatina — krótki, dwu- lub trzyczęściowy utwór muzyczny. [przypis edytorski]

    [7]

    non troppo (wł.) — nie zanadto (określenie uszczegóławiające tempo muzyczne). [przypis edytorski]

    [8]

    largo (wł.) — szeroko (określenie powolnego tempa muzycznego). [przypis edytorski]

    [9]

    Einstein, Albert (1879–1955) — urodzony w Niemczech fizyk-teoretyk pochodzenia żydowskiego, autor teorii względności (szczególna teoria względności, wraz ze słynnym równaniem E=mc2, ustalającym równoważność między masą a energią powstała w 1905 roku, ogólna teoria względności, stanowiąca teorię grawitacji, opublikowana została w 1916 roku). [przypis edytorski]

    [10]

    Feuchtwanger, Lion — właśc. Jakub Arje (1884–1958), autor m.in. powieści Żyd Süß (1925), na podstawie której Veit Harlan nakręcił propagandowy, a niezgodny z jej wymową film, oraz Wojny żydowskiej (1932), której jednym z bohaterów jest Józef Flawiusz. [przypis edytorski]

    [11]

    Krukowski, Kazimierz (1901–1984) — aktor kabaretowy, rewiowy i filmowy pochodzenia żydowskiego; używał pseudonimu „Lopek”. [przypis edytorski]

    [12]

    Majer Mlińczyk — postać Żyda z getta, w którą wcielał się Władysław Szlengel w swoich występach kabaretowych. [przypis edytorski]

    [13]

    Wells, Herbert George (1866–1946) — pisarz, klasyk fantastyki naukowej, autor m. in. Wojny światów, Wehikułu czasu i Wyspy doktora Moreau. [przypis edytorski]

    [14]

    Gmina — potoczne określenie Rady Żydowskiej, reprezentującej mieszkańców getta przed władzami okupacyjnymi. [przypis edytorski]

    [15]

    Al Capone — właśc. Alphonse Gabriel Capone, pseudoonim Scarface (1899–1947) amerykański gangster pochodzenia włoskiego, działający w Chicago. [przypis edytorski]

    [16]

    Słonimski, Antoni (1895–1976) — poeta, felietonista i humorysta pochodzenia żydowskiego, członek grupy literackiej „Skamander”, w czasie wojny na emigracji w Paryżu i w Londynie, po wojnie działał w Związku Literatów Polskich i w opozycji. [przypis edytorski]

    [17]

    Algier i Tunis, Tulon — Maroko — — aluzje do działań wojennych w Afryce. [przypis edytorski]

    [18]

    Disney, Walt (1901–1966) — amerykański animator, reżyser i producent filmowy, założyciel istniejącego do dziś studia filmowego. [przypis edytorski]

    [19]

    aere perennius (łac.) — trwalszy od spiżu (Horacy, Pieśń III, 30). [przypis edytorski]

    [20]

    Treblinka — obóz zagłady funkcjonujące w okresie od lipca 1942 roku do listopada 1943 roku w pobliżu wsi Treblinka w obecnym województwie mazowieckim; kierowano do niego Żydów z polskich gett w ramach akcji zagłady Żydów noszącej kryptonim Reinhardt; w obozie funkcjonowały komory gazowe. [przypis edytorski]

    Close
    Please wait...