Blackout

Od 12 lat Wolne Lektury udostępniają książki nieodpłatnie i bez reklam
Jesteśmy najpopularniejszą biblioteką w Polsce: w 2019 roku 5,9 miliona unikalnych użytkowników odwiedziło nas 21 milionów razy. Wszyscy zasługujemy na bibliotekę, która gwarantuje dostęp do najwyższej jakości wydań cyfrowych.

Stoi przed nami realna groźba zamknięcia
Niestety, z milionów czytelników wspiera nas jedynie niewiele 190 osób. Środki, jakie do tej pory pozyskiwaliśmy ze źródeł publicznych, są coraz mniejsze.

Potrzebujemy pomocy Przyjaciół
Nie uda się utrzymać tej niezwykłej biblioteki bez Twojego wsparcia. Jeśli możesz sobie na to pozwolić, zacznij wspierać nas regularnie. Potrzeba minimum 1000 Przyjaciół, żeby Wolne Lektury dalej istniały.

Zostań naszym Przyjacielem!

Tak, chcę pomóc Wolnym Lekturom!
Nie chcę pomagać, chcę tylko czytać
Wesprzyj

Wspieraj Wolne Lektury

x

Spis treści

    1. Alkohol: 1
    2. Tajemnica: 1

    Co czytałem umarłymWładysław SzlengelDajcie mi spokój

    1

    Stój, przyjacielu —

    gdy chcesz powiedzieć,

    co mnie tu czeka.

    Dajcie mi spokój —

    5

    ja nie chcę wiedzieć,

    nie jestem ciekaw!

    TajemnicaNie znoś mi wieści

    z tajnych gazetek,

    a zwłaszcza

    10

    nie znoś mi wieści

    gumowych panów

    w oślizgłych płaszczach.

    Ani tych, co wiedzą,

    ani tych, co znają,

    15

    ani tych, co słyszeli,

    co w warsztacie gadają.

    Dat mi nie dawaj,

    nie szeptaj na boku,

    nie jestem ciekaw,

    20

    dajcie mi spokój!

    O co ci chodzi,

    czego ci szkoda,

    co jeszcze pragniesz

    zdążyć i dodać?

    25

    Jeszcze ci życia

    chęć nie osłabła,

    boisz się, że nas

    poślą do diabła…

    Kto ty jesteś? Żyd.

    30

    10 milionów Żydów

    pije whisky co dnia

    i liże ice krem soda[1]

    w USA.

    I piją sok grejpfrutów

    35

    przed lunchem i rano.

    Szkoda ci Żydów?

    Zostaną!…

    Nie Żydzi zalęknieni,

    Żydzi chorzy i drżący,

    40

    ale Żydzi stadionów,

    Żydzi śpiewający —

    Dajcie mi spokój,

    po co te szepty,

    ten optymista,

    45

    ten znowu sceptyk,

    o co te targi,

    O kim tu mowa?

    Bujda, panowie —

    do góry głowa,

    50

    Tomasz Mann[2] pisze nową powieść,

    Chaplin[3] kręci i znów będzie pierwszy,

    Tuwim[4] w Rio znalazł pustkowie

    i wyda tom wierszy,

    Huberman[5] stroi skrzypce,

    55

    z wydętą kpiąco wargą

    próbuje sonatinę[6]

    non troppo[7] i largo[8],

    Einstein[9] jest bezpieczny,

    przeżuwa w cichości

    60

    raz jeszcze słuszność

    teorii względności.

    Feuchtwanger[10], owszem — w sercu Żyda

    dzieli się naszą troską,

    ale przeżyje, panowie, i wyda

    65

    znów Wojnę żydowską.

    Lopek Krukowski[11] — kuzyn Mlińczyka[12],

    jest w USA.

    Pomyślcie, panowie — krótko: Wells[13]

    i ja — — — — — — —

    70

    Czego wam szkoda?

    100 porządkowych?

    facetów z gminy[14]?

    Cóż to za głowy?

    Czego żałować,

    75

    czego tu skąpić.

    Al Capone[15] żyje,

    już on ich zastąpi.

    Pomyśl przez chwilę,

    przyjrzyj się z bliska,

    80

    co świat tu traci

    albo co zyska.

    A ty tracisz noce,

    ssiesz język suchy,

    szukasz na szpaltach

    85

    nowej otuchy —

    Miętosisz w ręku

    gazetek szmaty,

    żujesz jak krowa

    komunikaty.

    90

    Pomyśl króciutko

    w takiej godzinie,

    Tolek Słonimski[16]

    siedzi w Londynie.

    Czego się błąkasz?

    95

    i stękasz w kącie,

    co też się dzieje

    na wschodnim froncie,

    Algier i Tunis,

    Tulon — Maroko —[17]

    100

    a ja to wszystko

    to mam głęboko.

    Ja się pocieszam,

    że został geniusz.

    Film Walt Disneja[18]

    105

    aere perennius[19].

    Nic mi nie donoś,

    za rękaw nie chwytaj,

    nie mów na ucho,

    nic mi nie czytaj,

    110

    że od pierwszego,

    że znów Treblinki[20].

    Wódka jest dobra.

    Ciepłe dziewczynki.

    AlkoholJak ci się życie

    115

    wyda za krótkie,

    przyjdź, przyjacielu,

    weź mnie na wódkę.

    Żonkę przyprowadź

    cudzą lub swoją,

    120

    niech się kieliszki

    dwoją i troją —

    Ja komunikat

    dam ci wspaniały,

    rymem i rytmem

    125

    przetkany cały.

    Pijmy za zdrowie

    Julka Tuwima,

    dobrze, że w Rio

    i że przetrzyma.

    130

    Pijmy za zdrowie

    Wellsa i Lopka

    i dajcie mi spokój.

    Kropka.

    Przypisy

    [1]

    ice krem soda (z ang.) — deser lodowy z wodą sodową a. z napojem gazowanym. [przypis edytorski]

    [2]

    Mann, Tomasz (1875–1955) — niemiecki prozaik, laureat Nagrody Nobla w roku 1929, autor m. in powieści Czarodziejska góra (1924) i Doktor Faustus (1947). [przypis edytorski]

    [3]

    Chaplin, Charlie — właśc. Charles Spencer Chaplin, (1889–1977), aktor komiczny i reżyser, gwiazda kina niemego. Urodzony w Londynie, karierę zrobił w USA. Stworzył postać trampa Charliego, biedaka o złotym sercu, wyposażonego w melonik, muszkę i laseczkę. W filmie Dyktator (1940) parodiował Adolfa Hitlera. [przypis edytorski]

    [4]

    Tuwim, Julian (1894–1953) — polski poeta, pisarz, satyryk, tłumacz poezji ros., fr. i niem. W dwudziestoleciu międzywojennym był jedną z najpopularniejszych postaci świata literackiego; współzałożyciel kabaretu Pikador i grupy poetyckiej Skamander, blisko związany z „Wiadomościami Literackimi”. W latach 1939–1936 na emigracji, m. in. w Rio de Janeiro. [przypis edytorski]

    [5]

    Huberman, Bronisław (1882–1947) — skrzypek-wirtuoz i pedagog muzyczny pochodzenia żydowskiego. [przypis edytorski]

    [6]

    sonatina — krótki, dwu- lub trzyczęściowy utwór muzyczny. [przypis edytorski]

    [7]

    non troppo (wł.) — nie zanadto (określenie uszczegóławiające tempo muzyczne). [przypis edytorski]

    [8]

    largo (wł.) — szeroko (określenie powolnego tempa muzycznego). [przypis edytorski]

    [9]

    Einstein, Albert (1879–1955) — urodzony w Niemczech fizyk-teoretyk pochodzenia żydowskiego, autor teorii względności (szczególna teoria względności, wraz ze słynnym równaniem E=mc2, ustalającym równoważność między masą a energią powstała w 1905 roku, ogólna teoria względności, stanowiąca teorię grawitacji, opublikowana została w 1916 roku). [przypis edytorski]

    [10]

    Feuchtwanger, Lion — właśc. Jakub Arje (1884–1958), autor m.in. powieści Żyd Süß (1925), na podstawie której Veit Harlan nakręcił propagandowy, a niezgodny z jej wymową film, oraz Wojny żydowskiej (1932), której jednym z bohaterów jest Józef Flawiusz. [przypis edytorski]

    [11]

    Krukowski, Kazimierz (1901–1984) — aktor kabaretowy, rewiowy i filmowy pochodzenia żydowskiego; używał pseudonimu „Lopek”. [przypis edytorski]

    [12]

    Majer Mlińczyk — postać Żyda z getta, w którą wcielał się Władysław Szlengel w swoich występach kabaretowych. [przypis edytorski]

    [13]

    Wells, Herbert George (1866–1946) — pisarz, klasyk fantastyki naukowej, autor m. in. Wojny światów, Wehikułu czasu i Wyspy doktora Moreau. [przypis edytorski]

    [14]

    Gmina — potoczne określenie Rady Żydowskiej, reprezentującej mieszkańców getta przed władzami okupacyjnymi. [przypis edytorski]

    [15]

    Al Capone — właśc. Alphonse Gabriel Capone, pseudoonim Scarface (1899–1947) amerykański gangster pochodzenia włoskiego, działający w Chicago. [przypis edytorski]

    [16]

    Słonimski, Antoni (1895–1976) — poeta, felietonista i humorysta pochodzenia żydowskiego, członek grupy literackiej „Skamander”, w czasie wojny na emigracji w Paryżu i w Londynie, po wojnie działał w Związku Literatów Polskich i w opozycji. [przypis edytorski]

    [17]

    Algier i Tunis, Tulon — Maroko — — aluzje do działań wojennych w Afryce. [przypis edytorski]

    [18]

    Disney, Walt (1901–1966) — amerykański animator, reżyser i producent filmowy, założyciel istniejącego do dziś studia filmowego. [przypis edytorski]

    [19]

    aere perennius (łac.) — trwalszy od spiżu (Horacy, Pieśń III, 30). [przypis edytorski]

    [20]

    Treblinka — obóz zagłady funkcjonujące w okresie od lipca 1942 roku do listopada 1943 roku w pobliżu wsi Treblinka w obecnym województwie mazowieckim; kierowano do niego Żydów z polskich gett w ramach akcji zagłady Żydów noszącej kryptonim Reinhardt; w obozie funkcjonowały komory gazowe. [przypis edytorski]

    Close
    Please wait...