Wolne Lektury potrzebują pomocy...


Potrzebujemy Twojej pomocy!

Na stałe wspiera nas 377 czytelników i czytelniczek.

Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 1000 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?

Tak, dorzucę się do Wolnych Lektur!
Tym razem nie pomogę, przechodzę prosto do biblioteki
Oferta dla Przyjaciół

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do specjalnych publikacji wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur. Kliknij, by przejść do strony płatności!

x
Erotyk anno domini 1943 → ← Cyrk

Spis treści

    1. Alkohol: 1
    2. Tajemnica: 1

    Co czytałem umarłymWładysław SzlengelDajcie mi spokój

    Stój, przyjacielu —
    gdy chcesz powiedzieć,
    co mnie tu czeka.
    Dajcie mi spokój —
    ja nie chcę wiedzieć,
    nie jestem ciekaw!
    TajemnicaNie znoś mi wieści
    z tajnych gazetek,
    a zwłaszcza
    nie znoś mi wieści
    gumowych panów
    w oślizgłych płaszczach.
    Ani tych, co wiedzą,
    ani tych, co znają,
    ani tych, co słyszeli,
    co w warsztacie gadają.
    Dat mi nie dawaj,
    nie szeptaj na boku,
    nie jestem ciekaw,
    dajcie mi spokój!
    O co ci chodzi,
    czego ci szkoda,
    co jeszcze pragniesz
    zdążyć i dodać?
    Jeszcze ci życia
    chęć nie osłabła,
    boisz się, że nas
    poślą do diabła…
    Kto ty jesteś? Żyd.
    10 milionów Żydów
    pije whisky co dnia
    i liże ice krem soda[1]
    w USA.
    I piją sok grejpfrutów
    przed lunchem i rano.
    Szkoda ci Żydów?
    Zostaną!…
    Nie Żydzi zalęknieni,
    Żydzi chorzy i drżący,
    ale Żydzi stadionów,
    Żydzi śpiewający —
    Dajcie mi spokój,
    po co te szepty,
    ten optymista,
    ten znowu sceptyk,
    o co te targi,
    O kim tu mowa?
    Bujda, panowie —
    do góry głowa,
    Tomasz Mann[2] pisze nową powieść,
    Chaplin[3] kręci i znów będzie pierwszy,
    Tuwim[4] w Rio znalazł pustkowie
    i wyda tom wierszy,
    Huberman[5] stroi skrzypce,
    z wydętą kpiąco wargą
    próbuje sonatinę[6]
    non troppo[7] i largo[8],
    Einstein[9] jest bezpieczny,
    przeżuwa w cichości
    raz jeszcze słuszność
    teorii względności.
    Feuchtwanger[10], owszem — w sercu Żyda
    dzieli się naszą troską,
    ale przeżyje, panowie, i wyda
    znów Wojnę żydowską.
    Lopek Krukowski[11] — kuzyn Mlińczyka[12],
    jest w USA.
    Pomyślcie, panowie — krótko: Wells[13]
    i ja — — — — — — —
    Czego wam szkoda?
    100 porządkowych?
    facetów z gminy[14]?
    Cóż to za głowy?
    Czego żałować,
    czego tu skąpić.
    Al Capone[15] żyje,
    już on ich zastąpi.
    Pomyśl przez chwilę,
    przyjrzyj się z bliska,
    co świat tu traci
    albo co zyska.
    A ty tracisz noce,
    ssiesz język suchy,
    szukasz na szpaltach
    nowej otuchy —
    Miętosisz w ręku
    gazetek szmaty,
    żujesz jak krowa
    komunikaty.
    Pomyśl króciutko
    w takiej godzinie,
    Tolek Słonimski[16]
    siedzi w Londynie.
    Czego się błąkasz?
    i stękasz w kącie,
    co też się dzieje
    na wschodnim froncie,
    Algier i Tunis,
    Tulon — Maroko —[17]
    a ja to wszystko
    to mam głęboko.
    Ja się pocieszam,
    że został geniusz.
    Film Walt Disneja[18]
    aere perennius[19].
    Nic mi nie donoś,
    za rękaw nie chwytaj,
    nie mów na ucho,
    nic mi nie czytaj,
    że od pierwszego,
    że znów Treblinki[20].
    Wódka jest dobra.
    Ciepłe dziewczynki.
    AlkoholJak ci się życie
    wyda za krótkie,
    przyjdź, przyjacielu,
    weź mnie na wódkę.
    Żonkę przyprowadź
    cudzą lub swoją,
    niech się kieliszki
    dwoją i troją —
    Ja komunikat
    dam ci wspaniały,
    rymem i rytmem
    przetkany cały.
    Pijmy za zdrowie
    Julka Tuwima,
    dobrze, że w Rio
    i że przetrzyma.
    Pijmy za zdrowie
    Wellsa i Lopka
    i dajcie mi spokój.
    Kropka.

    Przypisy

    [1]

    ice krem soda (z ang.) — deser lodowy z wodą sodową a. z napojem gazowanym. [przypis edytorski]

    [2]

    Mann, Tomasz (1875–1955) — niemiecki prozaik, laureat Nagrody Nobla w roku 1929, autor m. in powieści Czarodziejska góra (1924) i Doktor Faustus (1947). [przypis edytorski]

    [3]

    Chaplin, Charlie — właśc. Charles Spencer Chaplin, (1889–1977), aktor komiczny i reżyser, gwiazda kina niemego. Urodzony w Londynie, karierę zrobił w USA. Stworzył postać trampa Charliego, biedaka o złotym sercu, wyposażonego w melonik, muszkę i laseczkę. W filmie Dyktator (1940) parodiował Adolfa Hitlera. [przypis edytorski]

    [4]

    Tuwim, Julian (1894–1953) — polski poeta, pisarz, satyryk, tłumacz poezji ros., fr. i niem. W dwudziestoleciu międzywojennym był jedną z najpopularniejszych postaci świata literackiego; współzałożyciel kabaretu Pikador i grupy poetyckiej Skamander, blisko związany z „Wiadomościami Literackimi”. W latach 1939–1936 na emigracji, m. in. w Rio de Janeiro. [przypis edytorski]

    [5]

    Huberman, Bronisław (1882–1947) — skrzypek-wirtuoz i pedagog muzyczny pochodzenia żydowskiego. [przypis edytorski]

    [6]

    sonatina — krótki, dwu- lub trzyczęściowy utwór muzyczny. [przypis edytorski]

    [7]

    non troppo (wł.) — nie zanadto (określenie uszczegóławiające tempo muzyczne). [przypis edytorski]

    [8]

    largo (wł.) — szeroko (określenie powolnego tempa muzycznego). [przypis edytorski]

    [9]

    Einstein, Albert (1879–1955) — urodzony w Niemczech fizyk-teoretyk pochodzenia żydowskiego, autor teorii względności (szczególna teoria względności, wraz ze słynnym równaniem E=mc2, ustalającym równoważność między masą a energią powstała w 1905 roku, ogólna teoria względności, stanowiąca teorię grawitacji, opublikowana została w 1916 roku). [przypis edytorski]

    [10]

    Feuchtwanger, Lion — właśc. Jakub Arje (1884–1958), autor m.in. powieści Żyd Süß (1925), na podstawie której Veit Harlan nakręcił propagandowy, a niezgodny z jej wymową film, oraz Wojny żydowskiej (1932), której jednym z bohaterów jest Józef Flawiusz. [przypis edytorski]

    [11]

    Krukowski, Kazimierz (1901–1984) — aktor kabaretowy, rewiowy i filmowy pochodzenia żydowskiego; używał pseudonimu „Lopek”. [przypis edytorski]

    [12]

    Majer Mlińczyk — postać Żyda z getta, w którą wcielał się Władysław Szlengel w swoich występach kabaretowych. [przypis edytorski]

    [13]

    Wells, Herbert George (1866–1946) — pisarz, klasyk fantastyki naukowej, autor m. in. Wojny światów, Wehikułu czasu i Wyspy doktora Moreau. [przypis edytorski]

    [14]

    Gmina — potoczne określenie Rady Żydowskiej, reprezentującej mieszkańców getta przed władzami okupacyjnymi. [przypis edytorski]

    [15]

    Al Capone — właśc. Alphonse Gabriel Capone, pseudoonim Scarface (1899–1947) amerykański gangster pochodzenia włoskiego, działający w Chicago. [przypis edytorski]

    [16]

    Słonimski, Antoni (1895–1976) — poeta, felietonista i humorysta pochodzenia żydowskiego, członek grupy literackiej „Skamander”, w czasie wojny na emigracji w Paryżu i w Londynie, po wojnie działał w Związku Literatów Polskich i w opozycji. [przypis edytorski]

    [17]

    Algier i Tunis, Tulon — Maroko — — aluzje do działań wojennych w Afryce. [przypis edytorski]

    [18]

    Disney, Walt (1901–1966) — amerykański animator, reżyser i producent filmowy, założyciel istniejącego do dziś studia filmowego. [przypis edytorski]

    [19]

    aere perennius (łac.) — trwalszy od spiżu (Horacy, Pieśń III, 30). [przypis edytorski]

    [20]

    Treblinka — obóz zagłady funkcjonujące w okresie od lipca 1942 roku do listopada 1943 roku w pobliżu wsi Treblinka w obecnym województwie mazowieckim; kierowano do niego Żydów z polskich gett w ramach akcji zagłady Żydów noszącej kryptonim Reinhardt; w obozie funkcjonowały komory gazowe. [przypis edytorski]

    Close
    Please wait...