Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | czasownik | czeski | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wschodni | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 126400 przypisów.
snadź — widocznie, prawdopodobnie. [przypis edytorski]
snadź — widocznie. [przypis edytorski]
snadź — widocznie, zapewne, najwyraźniej. [przypis edytorski]
— Snadź wszystkie są w życiu poniekąd aktorkami (…) i może dlatego właśnie tak trudno znaleźć taką, która by była zdolną wyłącznie do czystego, świętego kłamstwa sztuki. — w poglądzie Turskiego widoczna jest myśl Fryderyka Nietzschego, jednego z filozofów, który najbardziej wpłynął na światopogląd Żuławskiego. O tym, że kobieta jest aktorką sama z siebie, pisał Nietzsche m.in. w swoim dziele Wiedza radosna. [przypis edytorski]
snadź — zapewne, prawdopodobnie. [przypis edytorski]
snadźbychmy lepszy byli (daw.) — przecież bylibyśmy lepsi. [przypis edytorski]
Snarøen a. Snarøya — półwysep w wewnętrznej części fiordu Oslo. [przypis edytorski]
snaś a. snadź a. snać a. sna (daw.) — podobno, może. [przypis edytorski]
snaść a. snadź (daw.) — widocznie. [przypis edytorski]
Maciej Stryjkowski, Kronika polska, litewska, żmudzka i wszystkiéj Rusi
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
snieg — dziś popr. pisownia: śnieg. [przypis edytorski]
Snofru (ok. 2613–2589 p.n.e.) — założyciel IV dynastii, przypisuje mu się budowę co najmniej trzech piramid: przebudowę zaczętej przez jego ojca schodkowej piramidy w Meidum, Piramidy Łamanej w Dahszur (5 km na południe od Memfis) oraz Czerwonej Piramidy w Dahszur, pierwszej typowej piramidy o kształcie ostrosłupa, w której został pochowany. Pierwszy grobowiec władców Egiptu o kształcie piramidy, kamienna piramida schodkowa, jaką opisuje autor, została wzniesiona kilkadziesiąt lat wcześniej w Sakkarze (5 km na północny zachód od Memfis) na polecenie władcy III dynastii Dżesera (Dżosera) (ok. 2667–2648 p.n.e.) przez architekta Imhotepa, mędrca-kapłana uznawanego także za twórcę egipskiej medycyny, czczonego później jako opiekun skrybów. Piramida Dżesera składa się z sześciu segmentów. [przypis edytorski]
snop — hebr. עֹמֶר (omer): snop. [przypis edytorski]
snopie — dziś popr.: snopy. [przypis edytorski]
snopie — własc. snopy; snopia — tu: jak snopy. [przypis edytorski]
Snopkiewicz, Halina (1934–1980) — pisarka, autorka powieści dla młodzieży. [przypis edytorski]
snopy — herb dynastii Wazów. [przypis edytorski]
snowa — dziś popr.: snuje. [przypis edytorski]
snować (daw.) — snuć. [przypis edytorski]
snować — dziś: snuć; tu: tkać. [przypis edytorski]
snować — tu: wysnuwać, wyprowadzać. [przypis edytorski]
snowadło — wał obrotowy do nawijania osnowy. [przypis edytorski]
snowała — dziś popr.: snuła. [przypis edytorski]
snowarka — maszyna do nawijania osnowy tkackiej. [przypis edytorski]
snowy (neol.) — przymiotnik od: sen. [przypis edytorski]
Snr. Presidente la Comnpanha Lloyd brasileiro (port.) — Pan Prezes brazylijskiego towarzystwa Lloyd. [przypis edytorski]
sny młodemi — dziś popr. forma N. lm: młodymi snami. [przypis edytorski]
Sny — Somnia; mary senne. [przypis edytorski]
sny swoje — w hebrajskim oryginale słowo 'sen' jest tu w liczbie pojedynczej. Wróżbici nie umieli dać wyjaśnienia, gdyż myśleli, że Faraon śnił dwa sny, które się ze sobą nie łączą, zob. Chizkuni do 41:8. [przypis edytorski]
sny — tu: [uznawane za] nieprawdziwe wierzenia. [przypis edytorski]
snycerska robota — rzeźby w drewnie. [przypis edytorski]
snycerska robota — snycerstwo, rzeźbienie w drewnie. [przypis edytorski]
snycerstwo — sztuka rzeźbienia w drzewie, rzemiosło artystyczne. [przypis edytorski]
snycerszczyzna (daw.) — snycerstwo, sztuka rzeźbienia w drewnie. [przypis edytorski]
snycerszczyzna (daw.) — wyroby snycerza, artysty rzemieślnika rzeźbiącego w drewnie. [przypis edytorski]
snycerz — artysta bądź rzemieślnik rzeźbiący w drewnie, dawniej także w kamieniu. [przypis edytorski]
snycerz — artysta bądź rzemieślnik rzeźbiący w drewnie. [przypis edytorski]
snycerz — artysta-rzemieślnik rzeźbiący w drewnie, tworzący dekoracyjne figury oraz użytkowe zdobienia mebli, ram, drzwi czy balustrad. [przypis edytorski]
snycerz — artysta-rzeźbiarz specjalizujący się w rzeźbieniu w drewnie, dawniej również w kamieniu. [przypis edytorski]
snycerz — artysta, rzeźbiący w drewnie. [przypis edytorski]
snycerz — osoba zajmująca się artystycznym rzeźbieniem w drewnie (dawniej również w kamieniu). [przypis edytorski]
snycerz — osoba zajmująca się artystycznym rzeźbieniem w drewnie. [przypis edytorski]
snycerz — rzemieślnik rzeźbiący w drewnie. [przypis edytorski]
snycerz — rzemieślnik specjalizujący się w rzeźbie w drewnie. [przypis edytorski]
snycerz — rzemieślnik specjalizujący się w rzeźbie w drewnie; tu ogólnie: rzeźbiarz. [przypis edytorski]
snycerz — rzemieślnik zajmujący się rzeźbieniem w drewnie. [przypis edytorski]
snycerz — rzeźbiarz. [przypis edytorski]
snycerz — rzeźbiarz w drewnie lub kamieniu. [przypis edytorski]
snycerz — tu ogólnie: rzeźbiarz. [przypis edytorski]
snycerz — tu: rzeźbiarz. [przypis edytorski]
snycerz — tu w znaczeniu ogólnym: rzeźbiarz. [przypis edytorski]
snym miała dziwne (starop.) — konstrukcja z przestawną końcówką czasownika; inaczej: miałam dziwne sny. [przypis edytorski]
so ein Halunke (niem.) — taki to łajdak. [przypis edytorski]
so ein Lump, so ein Strizzi (niem.) — taki śmieć, taki alfons. [przypis edytorski]
So halt ich's endlich denn in meinen Handen… (niem.) — Więc wreszcie trzymam go w swych rękach / I w pewnym sensie mogę nazwać swoim (Goethe, Torquato Tasso, akt I, scena 3). [przypis edytorski]
so help me God (ang.) — tak mi dopomóż Bóg. [przypis edytorski]
So lasst mich scheinen bis ich werde (niem.) — Więc pozwólcie mi świecić, dopóki jestem. [przypis edytorski]
so (niem.) — tak; ach tak. [przypis edytorski]
so, so (niem.) — tak, tak; a więc tak. [przypis edytorski]
So und nicht anders (niem.) — Tak, a nie inaczej. [przypis edytorski]
so was wie Sudermann, wie Bahr (niem.) — coś jak Sudermann, jak Bahr. [przypis edytorski]
sobace (gw.) — sobacze, psie. [przypis edytorski]
sobacza (z ros. sobaka: pies) — psia. [przypis edytorski]
sobacze — tu: psie, właściwe dla psa. [przypis edytorski]
sobaczy (pogard.) — psi; należący do psa. [przypis edytorski]
sobaczy (przestarz., gw.) — psi. [przypis edytorski]
sobaczy — psi. [przypis edytorski]
sobaczy (z ros.) — psi; charakterystyczny dla psa (przymiotnik o zabarwieniu pejoratywnym). [przypis edytorski]
sobaczy (z ros.) — psi; należący do psa, właściwy psu. [przypis edytorski]
sobaczy (z ros.) — psi. [przypis edytorski]
sobaczy (z ukr.) — psi. [przypis edytorski]
sobaczyć — urągać, złorzeczyć, przeklinać. [przypis edytorski]
sobaka — pies. [przypis edytorski]
sobaka (pot.) — pies. [przypis edytorski]
sobaka (pot., z ros.) — pies. [przypis edytorski]
sobaka (pot., z ros.) — pies (tu wyzwisko). [przypis edytorski]
sobaka (ros.) — pies. [przypis edytorski]
sobaka (ros.) — pies, suka. [przypis edytorski]
sobaka (ros.) — suka, pies. [przypis edytorski]
sobaka (ros.) — suka. [przypis edytorski]
Sobańszczak, właśc. Antoni Sobański (1897–1941) — publicysta i literat, współpracownik „Wiadomości Literackich”, autor m.in. reportażu literackiego Cywil w Berlinie (1934). [przypis edytorski]
sobą trwożyć (starop.) — trwożyć się; lękać się. [przypis edytorski]
sobek (pot.) — egoista, samolub. [przypis edytorski]
sobie (…) spopadły (daw.) — ubzdurały sobie. [przypis edytorski]
sobiem k'woli budował — budowałem według własnej woli (własnego gustu). [przypis edytorski]
Sobieski, Jakub (1590–1646) — magnat, polityk, dowódca wojskowy i pamiętnikarz; Transakcya wojny chocimskiej w dużej mierze opera się na jego relacji. [przypis edytorski]
Sobieski, Jan a. Jan III Sobieski (1629–1696) — elekcyjny król Polski. Tutaj prawdopodobnie autor odnosi się do opisywanej przez historyków sytuacji, w której Jakub Sobieski (syn Jana) po zwycięstwie pod Wiedniem ukłonił się cesarzowi, ten jednak w ogóle nie zareagował, wobec czego polski król odjechał, nie prezentując Leopoldowi I swych oddziałów ani nie wysłuchując jego podziękowań. [przypis edytorski]
Sobieski — MS Sobieski, polski statek pasażerski zbudowany w 1937 roku, podczas II wojny światowej przebudowany na transportowiec wojskowy. [przypis edytorski]
sobirajsia so wsiemi wieszczami (z ros. собирайся со всеми вещами) — zbieraj się ze wszystkimi rzeczami. [przypis edytorski]
sobkostwo (daw.) — egoizm. [przypis edytorski]
sobkostwo — egoizm, samolubstwo. [przypis edytorski]
Sobol lub rosmak — futro z soboli lub rosomaków. [przypis edytorski]
sobole — tu: futro ze skórek soboli, zwierząt z rodziny łasicowatych o jedwabistej, gęstej sierści. [przypis edytorski]
Sobolewski, Jan (1799–1829) — członek Towarzystwa Filomatów i Zgromadzenia Filaretów; wywodził się z Białostocczyzny; po ukończeniu Uniwersytetu Wileńskiego w 1821 r. był nauczycielem w Krożach na Żmudzi, w 1823 r. aresztowany; podczas procesu filomatów wykazał się niezłomnością zasad, na mocy wyroku carskiego z 26 sierpnia 1824 skazany na „służbę w oddalonych guberniach”, 5 listopada tegoż roku opuścił wraz z innym skazanym, Adamem Mickiewiczem, Wilno udając się do Petersburga, gdzie zgodnie z dołączoną do wyroku adnotacją oraz własną prośbą został wcielony do petersburskiego Korpusu Komunikacji Wodnej; w 1825 r. zdał egzaminy, otrzymał nominację oficerską i został skierowany został do Wytergi w guberni ołonieckiej, w 1827 r. otrzymał stopień podporucznika; zmarł w Archangielsku jesienią 1829 r. [przypis edytorski]
soboli — sobolowy; z futra sobola. [przypis edytorski]
sobolowe futro — drogie futro wykonane z sobola, drapieżnego ssaka z rodziny łasicowatych . [przypis edytorski]
sobolowy — brązowy. [przypis edytorski]
sobory rozprawiały nad zagadnieniem „czy kobieta ma duszę — synod w Mâcon we Francji, w roku 585, stał się słynny z wydarzenia przytoczonego w dziele Historie Franków. Na synodzie jeden z biskupów stwierdził, że kobiety nie można nazywać człowiekiem (homo), ale inni podawali mu rozmaite cytaty biblijne przeciwko jego opinii i w końcu go przekonali. W klasycznej łacinie oprócz słowa homo, oznaczającego człowieka bez rozróżniania płci, istniały słowa vir (mężczyzna, mąż) i femina (kobieta). Natomiast w średniowiecznej łacinie państwa Franków homo funkcjonowało tak samo, jak we współczesnym jęz. francuskim, w którym homme, oznaczające: człowiek, znaczy także i zazwyczaj: mężczyzna, a tylko na określenie kobiety istnieje osobne słowo: femme. W czasach reformacji streszczono i uproszczono tę historię, która zaczęła następnie krążyć w wersji, jakoby sobór zajmował się rozważaniem, czy kobiety mają duszę. [przypis edytorski]
sobota — dawniej był w tygodniu tylko jeden dzień odpoczynku od pracy i nauki: niedziela. Wolne soboty wprowadzono stopniowo, w Stanach Zjednoczonych dla niektórych grup pracowników już przed II wojną światową, w Polsce dopiero w latach 70. i 80. XX w. [przypis edytorski]
sobotny — dziś popr.: sobotni. [przypis edytorski]
soból — ssak drapieżny z rodziny łasicowatych o jedwabistym, gęstym i wysoko cenionym futrze. [przypis edytorski]
