Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej

Wpłać
 
300 000 zł

Cześć, jestem Dominik. Jestem właścicielem Postęp Studio i razem z Wolnymi Lekturami od ponad dwóch lat realizujemy dla Was audiobooki, których możecie słuchać za darmo.

Z tego miejsca chciałbym Was też zaprosić do wspierania po prostu Wolnych Lektur, bo Wolne Lektury istnieją właśnie dzięki Wam i dzięki Wam mogą takie projekty tu działać. Tylko po prostu liczą na mały gest od Was, od Ciebie, który może przyczynić się do tego, żeby nasza kultura mogła dalej trwać, istnieć i zachować się na lata.

Zapraszam do wsparcia.

Wesprzyj Wolne Lektury — teraz, zanim zapomnisz
Strona główna
Informacje Ustawienia Spis treści

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

Zasób opracowany na podstawie: Adam Mickiewicz, Poezje. T. 2, Wiersze z lat 1825-1855 (Pieśni - Sonety - Poezje patrjotyczne, religijne i filozoficzne - Wiersze okolicznościowe - Bajki). wyd. 2 poprawione, Krakowska Spółdz. Wydawnicza, Kraków 1928

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Justyna Lech, Marta Niedziałkowska, Aleksandra Sekuła, Weronika Trzeciak.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Ilustracja na okładce: Trzech Budrysów, Schrammówna, Helena (1881-1942), domena publiczna.

Trzech Budrysów
Szacowany czas do końca: -
Adam Mickiewicz, Trzech Budrysów

Adam Mickiewicz

Trzech Budrysów

Spis treści

    1. Interes: 1
    2. Kobieta: 1
    3. Korzyść: 1 2
    4. Wojna: 1
    5. Wspomnienia: 1
    6. Żona: 1 2

    Adam MickiewiczTrzech Budrysów Ballada litewska

    1
    Stary Budrys trzech synów, tęgich jak sam Litwinów,
    Na dziedziniec przyzywa i rzecze:
    «Wyprowadźcie rumaki i narządźcie kulbaki[1],
    A wyostrzcie i groty, i miecze.
    5
    Wojna, Korzyść, InteresBo mówiono mi w Wilnie, że otrąbią niemylnie
    Trzy wyprawy na świata trzy strony:
    Olgierd[2] ruskie posady[3], Skirgiełł[4] Lachy sąsiady,
    A ksiądz[5] Kiejstut[6] napadnie Teutony[7].
    Wyście krzepcy[8] i zdrowi, jedźcie służyć krajowi,
    10
    Niech litewskie prowadzą was bogi!
    Tego roku nie jadę, lecz jadącym dam radę,
    Trzej jesteście i macie trzy drogi.
    Jeden z waszych biec musi za Olgierdem ku Rusi,
    Ponad Ilmen[9], pod mur Nowogrodu;
    15
    Tam sobole ogony[10] i srebrzyste zasłony,
    I u kupców tam dziengi[11] jak lodu.
    Niech zaciągnie się drugi w księdza Kiejstuta cugi,
    Niechaj tępi Krzyżaki psubraty;
    Tam bursztynów jak piasku, sukna cudnego blasku
    20
    I kapłańskie w brylantach ornaty[12].
    Za Skirgiełłem niech trzeci poza Niemen przeleci
    Nędzne znajdzie tam sprzęty domowe;
    Ale za to wybierze dobre szable, puklerze[13]
    I mnie stamtąd przywiezie synowę.
    25
    KobietaBo nad wszystkich ziem branki[14] milsze Laszki kochanki,
    Wesolutkie jak młode koteczki,
    Lice bielsze od mleka, z czarną rzęsą powieka,
    Oczy błyszczą się jak dwie gwiazdeczki.
    Wspomnienia, ŻonaStamtąd ja przed półwiekiem, gdym był młodym człowiekiem,
    30
    Laszkę sobie przywiozłem za żonę;
    A choć ona już w grobie, jeszcze dotąd ją sobie
    Przypominam, gdy spojrzę w tę stronę».
    Taką dawszy przestrogę, błogosławił na drogę;
    Oni wsiedli, broń wzięli, pobiegli.
    35
    Idzie jesień i zima, synów nié ma i nié ma,
    Budrys myślał, że w boju polegli.
    Korzyść, ŻonaPo śnieżystej zamieci do wsi zbrojny mąż leci,
    A pod burką wielkiego coś chowa.
    «Ej to kubeł, w tym kuble nowogrodzkie są ruble?»
    40
    — «Nie, mój ojcze, to Laszka synowa!»
    Po śnieżystej zamieci do wsi zbrojny mąż leci,
    A pod burką wielkiego coś chowa.
    «Pewnie z Niemiec, mój synu, wieziesz kubeł bursztynu?»
    — «Nie, mój ojcze, to Laszka synowa!»
    45
    Po śnieżystej zamieci, do wsi jedzie mąż trzeci;
    Burka[15] pełna, zdobyczy tam wiele;
    Lecz nim zdobycz pokazał, stary Budrys już kazał
    Prosić gości na trzecie wesele.

    Przypisy

    [1]

    kulbaka — wysokie siodło z szerokimi łękami tj. wygiętymi łukowato do góry częściami stelażu ograniczającymi siodło z przodu i z tyłu. [przypis edytorski]

    [2]

    Olgierd — wielki książę litewski, panował w latach 1345–1377. [przypis edytorski]

    [3]

    posady — tu: osady, posiadłości. [przypis edytorski]

    [4]

    Skirgiełł — brat Władysława Jagiełły, panował w latach 1387–1392. [przypis edytorski]

    [5]

    ksiądz — daw. forma: książę. [przypis edytorski]

    [6]

    Kiejstut — książę trocki, syn Giedymina, brat Olgierda, z którym współrządził Litwą od 1345 r., wielki książę litewski w latach 1381–1382. [przypis edytorski]

    [7]

    Teutony — Niemcy; tu: zakon krzyżacki; dziś popr. forma B. lm. Teutonów (od M. lm. Teutoni). [przypis edytorski]

    [8]

    krzepki — silny; tu forma M. lm: krzepcy. [przypis edytorski]

    [9]

    Ilmen — jezioro na płd. od Petersburga, w pobliżu którego leży Nowogród Wielki. [przypis edytorski]

    [10]

    soból — ssak drapieżny z rodziny łasicowatych o jedwabistym, gęstym i wysoko cenionym futrze. [przypis edytorski]

    [11]

    dzienga (z ros.) — pieniądze. [przypis edytorski]

    [12]

    ornat — w liturgii rzymskokatolickiej: wierzchnia szata używana przez księdza podczas odprawiania mszy. [przypis edytorski]

    [13]

    puklerz — okrągła, wypukła tarcza stanowiąca dawniej część uzbrojenia jazdy. [przypis edytorski]

    [14]

    branka — kobieta uprowadzona w niewolę jako łup wojenny. [przypis edytorski]

    [15]

    burka — dawne wierzchnie okrycie w formie peleryny z kapturem, zwykle używane podczas podróży. [przypis edytorski]

    Bezpieczne płatności zapewniają: PayU Visa MasterCard PayPal

    Dane do przelewu tradycyjnego:

    nazwa odbiorcy

    Fundacja Wolne Lektury

    adres odbiorcy

    ul. Marszałkowska 84/92 lok. 125, 00-514 Warszawa

    numer konta

    75 1090 2851 0000 0001 4324 3317

    tytuł przelewu

    Darowizna na Wolne Lektury + twoja nazwa użytkownika lub e-mail

    wpłaty w EUR

    PL88 1090 2851 0000 0001 4324 3374

    Wpłaty w USD

    PL82 1090 2851 0000 0001 4324 3385

    SWIFT

    WBKPPLPP

    Skopiuj link Skopiuj cytat
    Zakładka Istniejąca zakładka Notka
    Słuchaj od tego miejsca

    Pora na chwilę przerwy :)

    Podoba Ci się nasza biblioteka? Wesprzyj ją drobną wpłatą, a otrzymasz wcześniejszy dostęp do prapremier!

    Jeśli wciąż chcesz mieć nasze książki zawsze pod ręką — wesprzyj Wolne Lektury 1,5%!
    KRS: 0000070056
    Nazwa organizacji: Wolne Lektury

    Chcemy, aby każde dziecko w Polsce miało wygodny i bezpłatny dostęp do lektur szkolnych - zróbmy to razem! Wspieraj Wolne Lektury stałą wpłatą!
    Kliknij, by dowiedzieć się więcej >>>

    Warto wspierać czytanie w każdej formie, możliwie dostępne dla wszystkich. I takich książek, po które warto sięgnąć

    Sylwia Chutnik

    Znajdź nasze książki na Legimi! Za każdym razem, kiedy czytasz lub słuchasz Wolnych Lektur w księgarni Legimi, wspierasz naszą bibliotekę - DZIĘKUJEMY!

    Co nowego na Wolnych Lekturach? Dowiesz się z naszego newslettera. Kliknij, by się zapisać.

    Nie bądź wuj ponury, wspieraj Wolne Lektury!

    Audiobooki Wolnych lektur znajdziesz też na naszym kanale na YouTube.

    Regularnie dodajemy nowe książki. By ich nie przegapić, subskrybuj nasz kanał.

    Kliknij obrazek, by subskrybować!

    Chcesz pomóc bibliotece? Najlepszą metodą pomocy są niewielkie, ale stałe wpłaty. Kliknij i dorzuć się!

    Wolne Lektury to codzienna praca zespołu ludzi: koordynatorek, redaktorów, polonistów, programistek. Bez Twojego wsparcia nie damy rady rozwijać się dalej. Kliknij i dorzuć się!

    Dlaczego warto pamiętać o Kochanowskim, w jaki sposób zmiana akcentu może symbolizować bunt, jak rymować, aby prawie nikt nie zauważył, że rymujecie - wszystkiego dowiesz się słuchając Mistrzowskiej Szkoły Poezji.
    • NIP: 952-187-70-87
    • KRS: 0000070056
    • REGON: 017423865
    • Numer konta: 75 1090 2851 0000 0001 4324 3317
    Wolne Lektury to projekt prowadzony przez fundację Wolne Lektury.
    MKiDN
    Strona biblioteki Wolne Lektury powstała dzięki dofinansowaniu ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.