Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | chiński | czasownik | czeski | dopełniacz | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | przysłówek | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wschodni | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 175915 przypisów.
łachmanda — wędrowny szmaciarz. [przypis autorski]
łachmytki — nędzarze. [przypis edytorski]
łachy (gw.) — szaty. [przypis autorski]
łaciarz (daw.) — tu: szewc, zajmujący się naprawami i przeróbkami. [przypis edytorski]
Łaciarz — utwór został opublikowany w zbiorze Z jednego strumienia: szesnaście nowel przez dziesięciu autorów z przedmową Elizy Orzeszkowej. Przedmowa autorstwa Elizy Orzeszkowej dostępna jest w bibliotece Wolne Lektury — Red.WL. [przypis edytorski]
łaciasto — w łatach. [przypis redakcyjny]
łaciasty — łaciaty. [przypis edytorski]
łaciaty byk z Memfis — święty byk Apis, czczony przez Egipcjan w sanktuarium w Memfis, symbol siły i męstwa, uważany za wcielenie boga Ptaha lub Ozyrysa; po śmierci świętego zwierzęcia kapłani wybierali kolejne, kierując się szczególnymi znakami, jakie musiały występować na jego ciele. [przypis edytorski]
łacinką (…) niczyje oczy nie wytrzymają (…) czytania tak długo, jak czytania gotyku — obecnie nawet w Niemczech zapatrywania na tę sprawę już się zmieniły. Coraz częściej słychać skargi na szkodliwość gotyku. Coraz częściej też drukuje się dzieła niemieckie łacinką. Por. uwagę wydawcy 9. [przypis tłumacza]
Łacinnik — Włoch. [przypis redakcyjny]
łacinników — rzymsko-katolików. [przypis redakcyjny]
łaciński — tu: katolicki. [przypis edytorski]
łacińskiemi — dziś popr. łacińskimi. [przypis edytorski]
łacnie (daw.) — łatwo; pomyślnie, skutecznie. [przypis edytorski]
łacnie (daw.) — łatwo. [przypis edytorski]
łacniej (daw., gw.) — łatwiej. [przypis edytorski]
łacniej (daw.) — łatwiej. [przypis edytorski]
łacniej (daw.) — łatwiej. [przypis edytorski]
łacniej — dziś: łatwiej. [przypis edytorski]
łacniej — łatwiej. [przypis edytorski]
łacniej rzec — łatwiej mówić. [przypis redakcyjny]
łacniejszy (daw.) — łatwiejszy. [przypis edytorski]
łacniuczki (starop.) — łatwiutki. [przypis edytorski]
łacno (daw.) — bez trudu, łatwo. [przypis edytorski]
łacno (daw., gw.) — łatwo. [przypis edytorski]
łacno (daw., gw.) — łatwo. [przypis edytorski]
łacno (daw.) — łatwo, bez trudu. [przypis edytorski]
łacno (daw.) — łatwo. [przypis edytorski]
François-René de Chateaubriand, Przygody ostatniego z Abenserażów
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Wojciech Dembołęcki, Pamiętniki o Lisowczykach czyli przewagi Elearów polskich
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
łacno (daw.) — łatwo. [przypis edytorski]
łacno (daw.) — łatwo. [przypis redakcyjny]
łacno (daw.) — szybko, łatwo. [przypis edytorski]
łacno — dawniej: łatwo, nietrudno. [przypis redakcyjny]
łacno (gw.) — łatwo. [przypis edytorski]
łacno — łatwo. [przypis edytorski]
łacno — łatwo. [przypis redakcyjny]
Łacno naleść mądrość tym, którzy ją miłują: ona uprzedza tych, którzy jej pragną, i ona się im pierwej ukazuje; i kto rano wstawa, najduje ją u drzwi swoich — Mdr 6, 13–15 wg Wulgaty (w BT: Mdr 6, 12–14). [przypis edytorski]
łacno (starop.) — bez trudu, łatwo. [przypis redakcyjny]
łacno (starop.) — łatwo. [przypis redakcyjny]
łacnom (…) usłuchał — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika: łacno usłuchałem. [przypis edytorski]
łacny (daw.) — łatwy. [przypis edytorski]
łacny (starop. forma) — łatwy. [przypis edytorski]
ład waszych żywiołów — To jest: ziemię. [przypis redakcyjny]
Łada, Kazimierz (1824–1871) — skrzypek i kompozytor polski, pochodzący z rodziny muzyków spod Kalisza; autor ok. 40 utworów: fantazji, mazurków, kujawiaków i tańców ludowych, które publikował w Warszawie; na łamach „Gazety Muzycznej i Teatralnej” opublikował 1866 r. cykl artykułów pt. Materiały do historii muzyki w Polsce; używał także nazwisk: Ładowski, Ładewski. [przypis edytorski]
łada-młódka — tu: dziewczyna. Łada była rzekomą słowiańską boginią małżeństwa, życia i wiosny. Po raz pierwszy była wspomniana w XV wieku, utożsamiona wówczas z rzymskim bogiem wojny, Marsem. Istnienie Łady do tej pory pozostaje dyskusyjne, jednak pieśni i podania pochodzące z Bułgarii i Chorwacji wskazują na to, że faktycznie była czczona. [przypis edytorski]
łada — tu: dziewczyna, piękność. [przypis edytorski]
Łada — w mitologii słowiańskiej bogini miłości, płodności, wiosny i wegetacji, a także zgody (tj. ładu; stąd nazwa); u Jana Długosza miała być boginią wojny, odpowiadającą Marsowi w mit. rzym. [przypis edytorski]
ładan a. ladanum (labdanum) — żywica o balsamicznym zapachu otrzymywana z niektórych gatunków roślin należących do rodzaju czystek (Cistus), znana od starożytności, używana jako kadzidło. [przypis edytorski]
ładan — mirra. [przypis edytorski]
ładan — rodzaj żywicy stosowanej w kadzidłach. [przypis edytorski]
ładną jedną Abisynkę, za którą dawano już 1000 fr. — pod wpływem księcia-podróżnika Pückler-Muskau, który w czasie podróży na Wschód kupił sobie Abisynkę Machhubah i z nią się ożenił, Słowacki nosił się również z zamiarem kupienia niewolnicy abisyńskiej. [przypis redakcyjny]
Ładne też dzieci urodziłaś, Latono, Zeusowi — Artemidę i Apollina. [przypis edytorski]
ładnemi — dziś popr.: ładnymi. [przypis edytorski]
Ładniem się zasypał — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: ładnie się zasypałem (tj. wsypałem się, wpadłem). [przypis edytorski]
Ładno! Ładno! Rebiata, możetie dalsze rabotat'… (ros.) — W porządku, w porządku, dzieciaki, możecie sobie dalej pracować, tylko na jutro potrzeba mi pięćdziesiąt rubli. [przypis edytorski]
ładnotki, połyśnice, pstroczki — Callicera, Psila, Ocyptera. [przypis autorski]
Ładnowski, Bolesław (1841–1911) — polski aktor teatralny, pedagog oraz reżyser. [przypis edytorski]
Ładny taniec, Henryczku? — zapiszczał po francusku błazen, karzeł Krassowski (…) Wszak w Paryżu na nic ci się nie przyda — A. Grabowski, Wspominki ojczyste. [przypis autorski]
Łado a. Łada — bóstwo słowiańskie, wymieniane przez chrześcijańskich kronikarzy jako bóstwo wojny (męskie) lub płodności (żeńskie); dziś badacze powątpiewają w autentyczność tych przekazów. [przypis edytorski]
Łado a. Łada — domniemane bóstwo słowiańskie, wymieniane przez chrześcijańskich kronikarzy jako bóstwo wojny (męskie) lub płodności (żeńskie); dziś badacze powątpiewają w autentyczność tych przekazów. [przypis edytorski]
Łado a. Łada — rzekome bóstwo słowiańskie, bożek piękności. [przypis edytorski]
Ładoga — największe jezioro Europy (15 na świecie), obecnie położone w Rosji (do 1940 r. częściowo w Finlandii), na płn.-wsch. od Petersburga. [przypis edytorski]
ładować — tu: ustawiać, stawiać na stole. [przypis edytorski]
ładownemi rzeki uciskał komiegami (daw.) — szyk przestawny, inaczej: uciskał rzeki ładownymi statkami. [przypis edytorski]
ładownica — pojemnik na amunicję. [przypis edytorski]
ładowny — tu: wypełniony. [przypis edytorski]
ładuga (daw.) — ładunek. [przypis edytorski]
ładuga — ładunek. [przypis edytorski]
ładunek (pot., daw.) — nabój broni palnej. [przypis edytorski]
Ładysław z Gielniowa a. Władysław z Gielniowa (ok. 1440–1505) — bernardyn, błogosławiony Kościoła katolickiego, jeden z najwybitniejszych poetów średniowiecznych, autor m.in. pieśni Jezusa Judasz przedał za pieniądze nędzne. [przypis edytorski]
ładyszka — gliniany dzbanek do przechowywania mleka, bez ucha i dziobka. [przypis edytorski]
Ładyżyn — miasto na Ukrainie przy ujściu Sielnicy do Bohu. [przypis redakcyjny]
ładzić (daw., gw.) — doprowadzać do ładu, porządkować. [przypis edytorski]
ładzić (daw.) — porządkować. [przypis edytorski]
ładzić (daw.) — przygotowywać. [przypis edytorski]
ładzić — porządkować, wprowadzać ład. [przypis edytorski]
ładziłoś — tu skrót od: ładziło się; układało się, przygotowywało się. [przypis edytorski]
łagiew — baryłka, bukłak; naczynie do przechowywania płynów wykonane z drewna, skóry a. metalu. [przypis edytorski]
łagiew (daw.) — dzban. [przypis edytorski]
łagiew — daw. naczynie do przechowywania wody i innych płynów. [przypis edytorski]
łagiew (daw.) — naczynie podróżne. [przypis edytorski]
łagiew (daw.; z łac. lagena, gr. lagynos) — naczynie do przechowywania i transportowania płynów; mogło być ceramiczne, drewniane, metalowe lub skórzane; rzemieślnik wyrabiający takie naczynia zwany był łagiewnikiem. [przypis redakcyjny]
łagiewka a. łagiew — naczynie podróżne. [przypis edytorski]
łagiewka (daw.) — dzbanek a. bukłak. [przypis edytorski]
łagodne oko błękitu — księżyc. [przypis edytorski]
łagodnie — w oryg. niem. lange: długo. [przypis edytorski]
łagodniejsza ziemia — mniej ubita, niebrukowana, mniej twarda. [przypis redakcyjny]
łagodności (starop.) — słodycze, powaby. [przypis redakcyjny]
łagodność — Zob. Przyp. do Tw. 59. [przypis redakcyjny]
Łagodny zagajniku, cienisty lesie i ty, łąko wiosenna! Słodko rozbrzmiewa głos róż, słyszę go i rozumiem — fragment wiersza O du lummiga lund! z tomu Lärkröster i Maj, autorstwa Zachrisa Topeliusa (1818–1898). [przypis edytorski]
łagodnymi kroki — dziś: łagodnymi krokami. [przypis edytorski]
łagodnymi słowy (daw. forma) — dziś: łagodnymi słowami. [przypis edytorski]
łagodnymi usty — dziś popr. forma N.lm: (…) ustami. [przypis edytorski]
łagodził gniewne słowa syna, który dalej chciał niszczyć to, co nie miało związku z nauczaniem Tory — Rabi Elazar źle się odnosił do tych ludzi, którzy zajmowali się bytowymi sprawami. [przypis tłumacza]
łagrowy — obozowy; przym. od łagier (ros. лагерь: obóz), obóz pracy przymusowej w Rosji radzieckiej i w Związku Radzieckim. [przypis edytorski]
łagwiew — naczynie do przechowywania i transportowania wody, napojów i innych płynów. [przypis edytorski]
łaja — prawdop. zgraja, banda. [przypis edytorski]
łajać (daw.) — ostro krytykować. [przypis edytorski]
łajać (daw.) — ostro krytykować, strofować. [przypis edytorski]
łajać (daw.) — złorzeczyć. [przypis redakcyjny]
łajać — ganić, gniewać się. [przypis edytorski]
