Oferta dla Przyjaciół Wolnych Lektur... Ankieta czytelników Wolnych Lektur

Wypełnij ankietę i pomóż nam rozwijać Wolne Lektury. Zajmie Ci to kilka minut, a nam pomoże stworzyć bibliotekę, która odpowiada na potrzeby naszych Czytelników i Czytelniczek.

x

5668 free readings you have right to

Language Language

Footnotes

By first letter: all | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z

By type: all | author's footnotes | Wolne Lektury editorial footnotes | source editorial footnotes | translator's footnotes

By qualifier: all | architektura | białoruski | biologia, biologiczny | chemiczny | czeski | dawne | francuski | frazeologia, frazeologiczny | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | hiszpański | łacina, łacińskie | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | niemiecki | poetyckie | potocznie | przenośnie | przestarzałe | regionalne | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | staropolskie | ukraiński | włoski | żartobliwie

By language: all | Deutsch | lietuvių | polski


6978 footnotes found

zwierzę o jednym oku — lufa muszkietu, opieranego na widłach, lub armaty osadzonej na lawecie. [przypis redakcyjny]

zwierzęta, które przebywają gdzieś na krańcach świata, a żywią się powietrzem — mowa o kameleonach; staroż. autor rzym. Pliniusz stwierdził, że kameleony nie jedzą ani nie piją jak inne stworzenia, lecz odżywiają się samym powietrzem (Historia naturalna, VIII 51); ta cecha wyróżniała kameleony wśród innych stworzeń w średniowiecznych bestiariuszach, powoływano się na nią także później. [przypis edytorski]

Zwierzęta nawet mają jej uczucie (…) — por. Elian Klaudiusz, O właściwościach zwierząt, XII, 42. [przypis tłumacza]

zwierzęta ssące — dziś: ssaki. [przypis edytorski]

zwierzęta złożone — w oryg. compound animals, obecnie nazywane organizmami kolonijnymi, żyjącymi w skupieniach tworzących funkcjonalną całość. [przypis edytorski]

Zwierzę to niczym chuci nie ostudza — Namiętność łakomstwa nigdy nie jest zaspokojona tym, co posiada, nigdy syta. Przez zwierzęta, z którymi się para, wyraża poeta inne występki, jakich ona jest rodzicielką, jako to: kradzież, łup, zdrada i niesprawiedliwość. [przypis redakcyjny]

zwierzęty (daw.) — dziś N.lm: zwierzętami. [przypis edytorski]

zwierzęty — dziś popr. forma N.lm: zwierzętami. [przypis edytorski]

zwierzęty — dziś popr. N. lm: zwierzętami. [przypis edytorski]

zwierzenie nieuniknione, bez którego groziłaby nam wiekuista rozłąka — pan Danceny mija się z prawdą. Zwierzenie swoje uczynił panu de Valmont jeszcze przed tymi wypadkami. Zobacz list LVII. [przypis tłumacza]

zwierz hirkański — tygrys z Hirkanii nad Morzem Kaspijskim, znany ze swej dzikości. [przypis redakcyjny]

zwierzokrzewy — nazwa przypisywana niegdyś bezkręgowcom przypominającym krzaczaste rośliny; uznawane dawniej za formę pośrednią pomiędzy zwierzętami, a roślinami. [przypis edytorski]

zwierzyć się — zawierzyć się; powierzyć komuś swój los. [przypis edytorski]

zwierzyniec — park, jakich wiele było w Persji. W języku staroirańskim zwał się ogród (park) pairedaeza (ogrodzenie). Wyraz ten dostał się do języka greckiego i do europejskich języków (po grecku paradejsos, po niemiecku paradies). [przypis tłumacza]

zwierzyniec — tu: ogród zoologiczny. [przypis edytorski]

zwieść bitwę (starop.) — rozpocząć bitwę. [przypis edytorski]

zwieść pojedynek — tu: stoczyć. [przypis edytorski]

z wieścią, że Tebanie, przełamawszy Orchomeńczyków, doszli do taboru — tj. do obozu Lacedemończyków. Bitwa składa się więc z trzech momentów: lewe skrzydło Lacedemończyków atakują Beoci, centrum Agesilaosa atakuje wroga, Agesilaos atakuje Argiwów. Prawe skrzydło zwycięża u obu, jak zwykle u Greków, u Agesilaosa zwycięskie jest i centrum. Teraz musi nastąpić rozstrzygnięcie między prawymi skrzydłami. [przypis tłumacza]

z Wiesbadenu — dziś ndm: z Wiesbaden. Wiesbaden: miasto w śr. Niemczech, ośrodek turystyczny i znane uzdrowisko z gorącymi źródłami solankowymi. Eliza Orzeszkowa, nakłoniona przez lekarzy, wyjechała do Wiesbaden na kurację. [przypis edytorski]

zwie się przerażeniem (consternatio) — „Consternatio” mieliśmy już w Przyp. do Tw. 39, ale w innym oświetleniu. Całkowite ujęcie podane jest w Okr. wzr. 42. [przypis redakcyjny]

zwiesna (daw. gw.) — wiosna. [przypis edytorski]

z wieże (starop.) — dziś popr. forma D.lp r.ż.: z wieży. [przypis edytorski]

z wieże (starop. forma) — dziś D.lp r.ż.: z wieży. [przypis edytorski]

z wieżyce — dziś popr. forma Msc.lp: z wieżycy. [przypis edytorski]

zwiją się — dziś: zwiną się. [przypis edytorski]

zwijadełko — kołowrotek do zwijania nici. [przypis edytorski]

zwija się zaułek zawiły zagubiony we własnych załomach — we fragmencie tym występuje aliteracja, środek stylistyczny polegający na powtórzeniu jednakowych głosek lub zespołów głosowych na początku wyrazów sąsiadujących ze sobą w tekście lub zajmujących analogiczne miejsce w wersie lub w zdaniu. [przypis redakcyjny]

zwikłać — tu: splątać. [przypis edytorski]

zwikła — dziś popr.: zawikła. [przypis edytorski]

zwikłany — dziś: zawikłany a. splątany. [przypis edytorski]

z wikla — dziś popr.: z wikliny. [przypis edytorski]

z wilgotnych księżyca promyków — według dawnych pojęć promienie księżyca były wilgotne, ponieważ miał on w swym władaniu przypływy i odpływy morza. [przypis redakcyjny]

zwinąć niebiosy… — przypomina wyrażenie z Apokalipsy św. Jana (Ap 6:14) „A niebo odstąpiło jako księgi zwinione”. [przypis redakcyjny]

zwiódł — zachowując w tajemnicy termin ślubu, o co Werter niedawno nie śmiał się zapytać. Podobnie zatajono i przed Goethem termin ślubu Charlotty Buff z Kestnerem. Goethe pisze z tego powodu: „Gott segn'Euch, denn ihr habt mich uberrascht. Auf den Charfreitag wollt ich heilig Grab machen und Lottens Silhouette begraben. So hangt sie noch und soll denn auch hangen, bis ich sterbe”.(„Niech Pan błogosławi was, bo mnie zaskoczyliście. W Wielki Piątek chciałem robić święty grób i pochować sylwetkę Lotty. A tak wisi dalej i powinna wisieć, aż umrę.” tłum. Lucyna Sekuła) [przypis redakcyjny]

zwiódszy (daw. forma) — zawiódłszy; zaprowadziwszy. [przypis edytorski]

zwiodły się rody — zwyrodniały (…). [przypis edytorski]

zwiotszały (daw.) — zestarzały, zniszczony. [przypis edytorski]

zwischen dem Rindfleisch und Meerrettig — mal so nebenbei. [przypis edytorski]

zwite — dziś: zwinięte. [przypis edytorski]

zwitki pakuł — pasma lnianych włókien, używane na przykład do uszczelniania. [przypis edytorski]

zwity (daw.) — dziś: zwinięty. [przypis edytorski]

zwity — dziś popr.: zwinięty. [przypis edytorski]

Z wizyj piekielnych — Impresja z Dantego: duchy potępione za miłość występną. [przypis redakcyjny]

zwłaczać (daw.) — zwlekać. [przypis redakcyjny]

z własnych bark — dziś popr. forma D.lm: (…) barków. [przypis edytorski]

zwłaszcza dwa: jeden, w którym markiza rozwija całkowite dzieje swego życia i zasad (…) drugi, który oczyszcza zupełnie pana de Prévan — List LXXXI i LXXXV. [przypis tłumacza]

zwłaszcza jeden w Delfach (…) jajko — por. Cicero, Academica, IV, 18. [przypis tłumacza]

Zwłaszcza widziałem jednego (…) — Montaigne, jak można mniemać, ma tu na myśli samego siebie. [przypis tłumacza]

zwłócząc — dziś: zwlekając. [przypis edytorski]

zwłóczyć — daw. zwlekać. [przypis edytorski]

zwłóczyć — dziś: zwlekać; ociągać się. [przypis edytorski]

zwłóczyć (starop.) — tu: zwlekać, opóźniać. [przypis edytorski]

zwłóczyć — tu: zwlekać; ociągać się. [przypis edytorski]

zwłóczyć — zwlekać. [przypis edytorski]

zwłoczyć (daw.) — zwlekać. [przypis edytorski]

zwłoczyć — dziś popr.: zwlekać. [przypis edytorski]

zwłoczyć — dziś: zwlekać. [przypis edytorski]

Zwłoka w własnej osobie… — chce przez to dać wyraz temu, że już niby tak dawno czeka na przyjście Filokomazjum, opóźniając przez to odpłynięcie swego statku. [przypis tłumacza]

zwłoki niecierpliwy — 2. przypadek przyczynowy [tj. Dopełniacz: niecierpiący zwłoki, niemogący znieść zwłoki; red. WL]. [przypis redakcyjny]

zwłoki niecierpliwy (starop.) — niecierpiący zwłoki, nieznoszący zwłoki; lubiący działać niezwłocznie. [przypis edytorski]

zwłoków — dziś popr. D. lm: zwłok. [przypis edytorski]

z włosistymi kity — daw. forma N.lm; dziś popr.: (…) kitami. [przypis edytorski]

z włoski — dziś popr. forma N.lm: z włoskami. [przypis edytorski]

z włosy — dziś popr. forma N. lm: z włosami. [przypis edytorski]

z wnątrza — z wnętrzności. [przypis edytorski]

z wnęka — z wnęki; z wnętrza. [przypis edytorski]

z wódką to ziele — absynt, zabójczy napój robiony na piołunie, ulubiony przez francuską cyganerię; dziś wyrób jego zabroniony. [przypis redakcyjny]

zwójka (Voluta) i stożek (Conus) — rodziny ślimaków morskich o charakterystycznych kształtach muszli. [przypis edytorski]

zwólcież nam — pozwólcież; pozwólcie że nam. [przypis edytorski]

zwól (gw., daw.) — pozwól, przybliż. [przypis autorski]

zwólże (daw., gw.) — konstrukcja z partykułą wzmacniającą -że; znaczenie: pozwól. [przypis edytorski]

zwózka — tu: zwiezienie zżętego zboża z pola do stodoły, gdzie było młócone i przechowywane. [przypis edytorski]

„Zwodnicza maro, precz! Ha! Znikłaś przecie! Teraz znów jestem mężem”, jak mówi Makbet — William Shakespeare Makbet, akt III, scena 4; słowa Makbeta wobec ducha zamordowanego na jego zlecenie Banka, który ukazał mu się podczas uczty (w tłum. Leona Ulricha: „Precz, wietrzne złudzenie! Tak! Ledwo zniknął, mężem znowu jestem”, por. https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/makbet.html#f1360). [przypis edytorski]

zwodniczemi — daw. forma N. i Msc. lm przymiotników r.ż. i r.n.; dziś tożsama z r.m.: zwodniczymi. [przypis edytorski]

zwodny (daw.) — dziś: zwodniczy. [przypis edytorski]

zwodny (daw.) — zwodniczy. [przypis edytorski]

zwodny — tu: zwodniczy a. zawodny. [przypis edytorski]

zwodowy — dziś: zwodzony. [przypis edytorski]

zwodzić (daw.) — tu: prowadzić. [przypis edytorski]

zwodzić — tu: prowadzić. [przypis edytorski]

zwodzić — tu: prowadzić, sterować. [przypis edytorski]

zwodziciel (daw.) — ten, który zwodzi. [przypis edytorski]

zwölf (niem.) — dwanaście. [przypis edytorski]

zwojami, skręty, kłęby pędzącą — dziś popr. forma N.lm: (…) skrętami, kłębami (…). [przypis edytorski]

z wojski — dziś popr. forma: z wojskami. [przypis edytorski]

Close

* Loading