Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 489 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | chiński | czasownik | czeski | dopełniacz | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | przysłówek | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 175180 przypisów.
Z racji mojej woźnieńskiej godności i stanu — Wymawiając te słowa pan Zgoda prostuje się; zarazem oświadczenie to wywołuje zrozumiały popłoch w domu Orgona. Pan Zgoda, wchodząc w dom pod układną postacią, nie przyznawał się do swego charakteru, inaczej by go pewno nie wpuszczono i nie mógłby dopełnić doręczenia pozwu; dopiero teraz odsłania swój charakter. [przypis tłumacza]
z (…) radością — w oryg. niem. Vergnügen: z przyjemnością. [przypis edytorski]
z Ramses do Sukot — midrasz uczy: „Była to odległość 120 mil, a dotarli tam w jednym momencie, jak jest napisane »jakem niósł was na skrzydłach orlich« (por. Wj 19:4)”, Raszi do 12:37. [przypis tradycyjny]
z rąk Mocarza Jakuba, stamtąd — od Pasterza — Jakub mówi tu do Josefa: «Kto obdarzył cię [tą mocą]? Bóg, który jest Mocarzem Jakuba, Bóg, który był mi Pasterzem aż po dziś dzień, i który szczodrze żywił mnie w Micraim», zob. Raszbam do 49:24. [przypis edytorski]
z regestru — z nut. [przypis redakcyjny]
z rejestru poenalium — z wykazu grzywien. [przypis redakcyjny]
z rejestru — według ścisłych reguł zachowania się. [przypis redakcyjny]
z resztą — tu daw.: poza tym. [przypis edytorski]
z rezydencji — w oryginale niem. aus der Residenzstadt: ze stolicy (miasta będącego siedzibą dworu). [przypis edytorski]
Z rękami już czystymi do ciebie przychodzę — Orestes przychodzi z niezmazanymi krwią rękami, więc nie przynosi bogini zmazy. Grecy sądzili, że zmaza udziela się, i unikali skalanego zbrodnią. Widok jego był przykry i dla bogów: skalany nie ma prawa brać udziału w obrzędach i musi trzymać się z dala od świątyń. [przypis redakcyjny]
z rękawem swej damy na hełmie — Troilus i Kressyda V, 2, 4. [przypis tłumacza]
z ręką podniesioną — hebr. בְּיָ֥ד רָמָֽה (bejad rama) jest to idiom, który oznacza dumnie, śmiało, wyzywająco. Jego odpowiednikiem jest polskie z podniesioną głową. „Nie wyszli jak uciekinierzy i mieli ze sobą wszelkie uzbrojenie”, Ibn Ezra do 14:8. „Nie zwracali uwagi na nic, gdyż wyszli z pozwoleniem i wychodzili otwarcie, a nie wykradali się”, Bechor Szor do 14:8. [przypis tradycyjny]
z ręki cudzoziemca — Raszi wyjaśnia, że zdrowe zwierzę można było jednak przyjąć na ofiarę od nie-Żyda, jako ofiarę dobrowolną lub na wypełnienie ślubowania, zob. Raszi do 22:25 [1]. [przypis tradycyjny]
Z ręki Henryka… — Henry Cousin, kat miasta Paryża. [przypis tłumacza]
z ręku (daw. forma) — dziś: z ręki; pozostałość daw. odmiany w liczbie podwójnej, por. z dzieckiem na ręku (dziś również: na rękach) itp. [przypis edytorski]
z ręku — dziś: z rąk (ręku jest dawną formą liczby podwójnej, o znaczeniu dwóch rąk). [przypis edytorski]
z ręku — dziś: z ręki. [przypis edytorski]
z ręku (starop. forma) — daw. liczba podwójna (dualis), dziś: z rąk. [przypis edytorski]
z ręku szernowskich padli — dziś: z rąk szernowskich padli. [przypis edytorski]
z robotąm się kwapiła — daw. konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: kwapiłam się z robotą; kwapić: spieszyć się. [przypis edytorski]
z roboty waszej nic się nie ujmie — nie będzie zmniejszenia „ogólnej ilości cegieł, które wyrabialiście codziennie, gdy jeszcze była wam wydawana słoma z magazynów królewskich”, zob. Raszi do 5:11. [przypis tradycyjny]
Z rodzynkami przyrządzano zarówno sałatę z młodych pędów chmielu, jak i polewkę piwną, podawaną często na śniadanie. [przypis redakcyjny]
z rogiem w dodatku — dawna ang. pomoc dydaktyczna do nauki czytania, zwana hornbook (książka rogowa), składała się z pojedynczej kartki z wypisanym alfabetem (czasem także z cyframi oraz z modlitwą Ojcze nasz), umieszczonej na drewnianej tabliczce z rączką i chronionej osłoną z cienkiej, przezroczystej płytki z rogu lub miki. [przypis edytorski]
z roku 1937 — w którym toczy się akcja powieści. [przypis edytorski]
z rozczochranymi włosy (daw.) — dziś popr. forma N.lm: z (…) włosami. [przypis edytorski]
Z rozdziału VI Księgi Rodzaju w Biblii wyprowadzano wniosek o możliwości stosunków cielesnych między diabłami a córkami ludzkimi — por. Rdz 6, 1–4. [przypis edytorski]
z rozdziawionymi usty — dziś N.lm: (…) ustami. [przypis edytorski]
z rozkazy — dziś popr. forma N. lm: z rozkazami. [przypis edytorski]
Z rozmaitych kodeksów u barbarzyńców wynika, że u dawnych Germanów kobiety były także pod nieustanną opieką — Opieka ta nazywała się u Germanów Mundeburdium. [przypis autorski]
Z równości i wolności człowieka wypada, aby sędziego obierali tylko ci sami obywatele, których on sądzić będzie. — to samo u Rousseau w Umowie Społecznej. [przypis redakcyjny]
z Russem (daw.) — z Rousseau. [przypis edytorski]
z ruśnice — z rusznicy. [przypis edytorski]
z rybaki — dziś popr. forma: z rybakami. [przypis edytorski]
z rysunkami autora — z przyczyn technicznych ilustracje zostaną opublikowane w przyszłości. Tam, gdzie to konieczne, treść obrazków opisano w przypisach. Nie publikujemy też dwuwierszy, nawiązujących do treści książki i umieszczonych w żywej paginie (tj. na górze strony, nad tekstem), ponieważ ich tłumaczenie nie weszło jeszcze do domeny publicznej. [przypis edytorski]
z rytmu — ze zdolności poetyckich. [przypis redakcyjny]
z rządem — w wydaniu z 1816 r.: z nierządem. [przypis edytorski]
z rzeką, która była bogiem, gotów był walczyć… — ze Skamandrem, bóstwem rzeki o tej samej nazwie; zob. Iliada XXI 200 i nast. [przypis edytorski]
z Saby — Σαβὰ(N), Σαὰβ (D). Przypuszczają, że jest to dzisiejsze Kafr Sabt, wieś zaludniona chłopami algierskimi. [przypis tłumacza]
Z samą do Jarosławia żydzi głową jadą… — tak odpowiedział Żyd Potockiemu na zapytanie, z czym na jarmark do Jarosławia jedzie; tak samo jedzie szlachta na sejmiki. [przypis redakcyjny]
z samego wieka wykonał cheruby — to samo wyrażenie מִן־הַכַּפֹּרֶת (min hakaporet) w 25:19 i 37:8 Cylkow przetłumaczył odmiennie. 25:19 wystającymi z wieka wykonacie cheruby, 37:8 z samego wieka wykonał cheruby. Wersja z 37:8 jest bliższa oryginału. [przypis edytorski]
z samey w niem roście więtsza chęć trudności (starop. konstrukcja) — z (powodu) samej trudności rośnie w nim większa chęć. [przypis edytorski]
Z Samos — Pitagoras pochodził z wyspy Samos. [przypis tłumacza]
z sąsiady — dziś popr. forma N.lm: z sąsiadami. [przypis edytorski]
z Schillera — przekład Adama Mickiewicza powstał w kwietniu 1820 r. w Kownie; poeta zmienił imiona osób występujące w oryginale: król Franz (w tłumaczeniu polskim nie pada jego imię), dama imieniem Kunigund (tu: Marta), rycerz Delorges (tu: Emrod). [przypis edytorski]
z sektami istniejącymi nic wspólnego nie miała — por. Starożytności XVIII, I, 6. [przypis tłumacza]
z setką tysięcy podobnych przeszedł był geograficzne szlaki Anhellego — aluzja do zesłania Aleksandra Wata i jego pobytu w radzieckich więzieniach. [przypis edytorski]
z sfer swoich gwiazdy spadały szalenie — obraz odnosi się do wyobrażenia wszechświata, w którym gwiazdy przymocowane były do obracających się sfer niebieskich. [przypis edytorski]
z siebie nic nie waży — sam nie stanowi żadnej wartości. [przypis redakcyjny]
z siebie sprawnej — użyźnionej przez siebie. [przypis redakcyjny]
z Signy i Agugliony — Okolice Florencji. [przypis redakcyjny]
z siwemi brody — dziś popr. forma N. lm: z siwymi brodami. [przypis edytorski]
z siwiejącymi (…) włosy — dziś popr. forma N.lm: (…) włosami. [przypis edytorski]
z skrzydły — dziś popr. forma N.lm: ze skrzydłami. [przypis edytorski]
z skrzydły — dziś popr. froma N. lm: ze skrzydłami. [przypis edytorski]
z skwapliwością — chętnie i szybko. [przypis edytorski]
z słowy — dziś popr. forma N. lm: ze słowami. [przypis edytorski]
z słowy poważnemi — dziś popr. forma N. lm: z poważnymi słowami. [przypis edytorski]
z smakowitym — dziś popr.: ze smakowitym. [przypis edytorski]
Z Soczewki żadnych (…) wiadomości po tej najsmutniejszej — mowa o śmierci Seweryna Markiewicza. [przypis redakcyjny]
z Sokratesem, którego Arystofanes niesłusznie szarpie — w komedii Chmury. [przypis edytorski]
z sprawiedliwymi bogi (daw. forma) — dziś N.lm: (…) bogami. [przypis edytorski]
z sromotą — ze wstydem. [przypis edytorski]
z stali — dziś popr.: ze stali. [przypis edytorski]
z stanem miejskim — pierwsze wyraźne wystąpienie wspólne w w. XIII zakończone przyznaniem osobnego przedstawicielstwa miastom w r. 1265 (Izba oddzielna); przejście ostateczne przedstawicieli szlachty ziemskiej do wspólnej z przedstawicielami miejskimi Izby Gmin w r. 1332. [przypis redakcyjny]
z stolca — [tu:] z wysokości, z krzesła, które zasiada. [przypis redakcyjny]
Z stołowej izby balki wyrzuciwszy stare — w większych domach szlacheckich ozdabiano pułap belkami, wypełniając barwnymi ornamentami kwadraty powstałe przy skrzyżowaniu. Nowa moda wprowadza sufit gładki, ozdobiony malowidłami często o tematyce mitologicznej. [przypis redakcyjny]
z stopniów ostatnich — z najwyższych stopni, wiodących do siedziby mądrości. [przypis redakcyjny]
z strachu — dziś popr.: ze strachu. [przypis edytorski]
z strasznych — dziś popr.: ze strasznych. [przypis edytorski]
z strony (starop.) — z boku. [przypis edytorski]
z strony — tu: w sprawie. [przypis edytorski]
z suchegom lądu śledził — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; znaczenie: z suchego lądu śledziłem. [przypis edytorski]
z sumptem (daw.) — ponosząc koszty; strojnie. [przypis edytorski]
z surowych schodzić dróg Cockera — tj. popełniać błędy w obliczeniach (Cocker był autorem podręcznika matematyki). [przypis edytorski]
z swawolnym — dziś popr.: ze swawolnym. [przypis edytorski]
z swej — dziś popr.: ze swej. [przypis edytorski]
z swojem (Izabelli) małżonkiem — z Franciszkiem Gonzagą, księciem mantuańskim. [przypis redakcyjny]
z Sybilli cechu — sens: spośród wróżbitek. [przypis edytorski]
z Sydonu, od córki Kadmosa — zapewne omyłka autora i powinno być: od siostry Kadmosa, tj. królewny Europy, porwanej z Fenicji przez Zeusa, który przybrał postać byka. Córki Kadmosa, m.in. Semele, narodziły się z jego małżeństwa z Harmonią, kiedy osiadł w Grecji i był już królem Teb. [przypis edytorski]
z Syliuszem (…) bierze ślub (…) — por. Tacyt, Dzieje XI, 26, 27 i n. [przypis tłumacza]
z synem Filipa — mowa o Aleksandrze Macedońskim. [przypis edytorski]
Z szacunku dla tego znakomitego męża, nie zamieszczamy wspomnianego listu, jak również i drugiego, o którym będzie mowa, gdyż tego zuchwalstwa nie moglibyśmy usprawiedliwić najgorętszą nawet wdzięcznością czytelników. [przypis autorski]
Z Szartierowego kwartą mleczka… — Alain Chartier, poeta współczesny, autor czułych pieśni miłosnych; w oryg. gra słów lait, mleko i lais, piosenka. [przypis tłumacza]
z szczerym — dziś popr.: ze szczerym. [przypis edytorski]
z szczęścia — dziś popr.: ze szczęścia. [przypis edytorski]
z sześcią synami (daw.) — dziś: z sześcioma synami. [przypis edytorski]
z szkrabami — dziś popr.: ze szkrabami. [przypis edytorski]
z „szlachtą polską…” — niedokończony, domyślny cytat z Psalmów przyszłości Zygmunta Krasińskiego: „Jeden tylko, jeden cud / Z szlachtą polską polski lud”. [przypis edytorski]
z szybkością trzynastu węzłów na godzinę — węzeł: jednostka prędkości morskiej, wynosząca milę morską (ok. 1,8 km) na godzinę. [przypis edytorski]
z szyderstwy — dziś forma N.lm: szyderstwami. [przypis edytorski]
z szyi — zmiana obrazu, by lepiej oddać atmosferę flirtu; w oryginale mowa jest o „ramieniu”, co sugeruje bransoletę. W całym fragmencie chodzi o sprowokowanie sytuacji zachęcającej do dotknięcia drugiej osoby. [przypis edytorski]
z szyje — dziś popr. forma D.lp: z szyi. [przypis edytorski]
z ścian — dziś popr.: ze ścian. [przypis edytorski]
z śmiechem — dziś popr.: ze śmiechem. [przypis edytorski]
z śmiechem — ze śmiechem. [przypis edytorski]
z śród — spośród. [przypis edytorski]
z świętym Mateuszem — apostoł Mateusz był z zawodu celnikiem (poborcą ceł). [przypis redakcyjny]
Z tajoną wspaniałością porozsiewasz chatki — Dla ozdoby ogrodów stawić się w nich zwykły tu i owdzie, „rozsiewać” chatki, zewnątrz prostej budowy, a we środku najkosztowniej przybrane, „z tajoną wspaniałością”. (Ob. Powązki Trembeckiego kart. 38, w. 24.) Chatek takowych, lubo przez poetę tu wspomnianych, w ogrodzie Zofijówka zgoła „nie masz”. [przypis redakcyjny]
z tak niewczesnego chyżu — z tak niewygodnego domu. [przypis redakcyjny]
z taką samą skargą — z taką samą, jak przeciw wodzom, czyli oskarża ich o zdradę. [przypis tłumacza]
