Dzisiaj aż 13,496 dzieciaków dzięki wsparciu osób takich jak Ty znajdzie darmowe książki na Wolnych Lekturach.
Dołącz do Przyjaciół Wolnych Lektur i zapewnij darmowy dostęp do książek milionom uczennic i uczniów dzisiaj i każdego dnia!
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | chiński | czasownik | czeski | dopełniacz | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | przysłówek | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 174579 przypisów.
tłumić się — tu: zwoływać tłumne zgromadzenia. [przypis edytorski]
Tłumie (…) zabłądziłbyś może — Przestroga zamknięta w tych kilkunastu wierszach na początku, charakter tej trzeciej części Boskiej Komedii i jej stosunek do dwóch poprzednich części jasno i wyraźnie określa. W tamtych dwóch częściach, to jest w Piekle i w Czyśćcu, powszednia ciekawość zaspokoić się mogła. Zaś trzeciej części, to jest Raju, może nie czytać ten, kto bez żywej wiary, wyższego przeczucia pośmiertnego bytu i wiecznego życia duchowego przystępuje do jej czytania. [przypis redakcyjny]
tłumiku — dziś popr. forma B.lp: tłumika. [przypis edytorski]
tłumno — dziś: tłumnie. [przypis edytorski]
tłumóm — dziś popr. forma C. lm: tłumom. [przypis edytorski]
tłumoczek — tobołek. [przypis edytorski]
tłumok — pakunek podróżny. [przypis edytorski]
tłumok — pakunek. [przypis edytorski]
tłumok — tobołek; pakunek. [przypis edytorski]
tłumok — tu: osoba niezbyt rozgarnięta, mało bystra. [przypis edytorski]
tłumok — zawiniątko, nieforemny pakunek. [przypis edytorski]
Tłum szalejący nad urwiskiem zawodzi pieśń typową dla szukających w szale zapomnienia — W. Orkan, Z tej smutnej ziemi, Lwów 1902, s. 94:
[przypis autorski]tłum umniejszał głową — umniejszał tłum o głowę. [przypis edytorski]
tłumy owe legły przed jego domem — περὶ τὴν οἰκίαν πρηνεῖς καταπεσόντες (Niese), περὶ τὴν ικεσίαν (Dindorf). [przypis tłumacza]
tłumy ruszyły do Cezarei — tj. Cezarei nadmorskiej. [przypis tłumacza]
Tłumy rycerzy niemieckich szukających przygód zbiegły się pod Królewiec i w sierpniu 1384 (…) — ob[acz:] Kronikę Wiganda, s. 299; Narbutta [ Dzieje starożytne narodu litewskiego], t. V, s. 375. et sq. [tj.: i nast.; uzup. red. WL] [przypis autorski]
tłum z Pireusu i miasta — Ateny odległe są od Pireusu mniej więcej o 8 km. [przypis tłumacza]
tłuste pokarmy — ziemia Aszera będzie obfitować w drzewa oliwne, zob. Raszi do 49:20. [przypis edytorski]
tłuste przewracają role — orzą żyzną ziemię. [przypis edytorski]
tłuste — tu: pikantne. [przypis edytorski]
tłusty (tu daw.) — pikantny, nieprzyzwoity, niecenzuralny. [przypis edytorski]
tłuszcza (daw.) — tłum, gromada ludzi. [przypis edytorski]
tłuszcza (pogard.) — hołota lub zgraja. [przypis edytorski]
tłuszcza — pogard.: tłum. [przypis edytorski]
tłuszcza (pogard.) — zgraja. [przypis edytorski]
tłuszcza — rozwydrzony, wrogi tłum. [przypis edytorski]
tłuszcza — tłum, hołota, pospólstwo (wyrażenie o zabarwieniu pejoratywnym). [przypis edytorski]
tłuszcza — tłum, motłoch. [przypis edytorski]
tłuszcza — tłum. [przypis edytorski]
tłuszcza — tłum, zwłaszcza wrogo usposobiony; motłoch. [przypis edytorski]
tłuszczej (daw.) — dziś: tłustszej. [przypis edytorski]
tłuszczem — „[Tłuszcz] był wnoszony razem z głową i zakrywano nim miejsce przecięcia [gardła zwierzęcia], z szacunku wobec Nieba”, Raszi do 1:8 [3]. [przypis tradycyjny]
Tłuszcz — miasto w woj. mazowieckim. [przypis edytorski]
Tłuszcz — miejscowość w województwie mazowieckim. [przypis edytorski]
tłuszcz przechowywał się w Palarni — dziś popr.: tłuszcz przechowywało się. [przypis edytorski]
tlał (daw.) — tlił się. [przypis edytorski]
tlejące — dziś: tlące się. [przypis edytorski]
tlejącej się — dziś raczej: tlącej się. [przypis edytorski]
tleje — tli się. [przypis edytorski]
tlić — dziś popr.: tlić się. [przypis edytorski]
T. Manteuffel, Historia powszechna. Średniowiecze, Warszawa 1999, s. 388, A. Brigs, P. Burke, Społeczna historia mediów…, s. 17 oraz 31, M. Juda, Przywileje drukarskie w Polsce, Lublin 1992, s. 3, Ch. May, S. K. Sell, Intellectual property rights. A critical history, London 2006, s. 57. [przypis autorski]
T. Manteuffel, Historia powszechna. Średniowiecze, Warszawa 1999, s. 388. [przypis autorski]
Tmolos — ob. Boz Dağlar, pasmo górskie w Lidii, w Azji Mniejszej, na płd. od staroż. miasta Sardes. [przypis edytorski]
Tmolus, własc. Tmolos — góra w starożytnej Lidii (dziś zach. Turcja), wg mit. gr. miejsce pojedynku muzycznego Apollona i Marsjasza. [przypis edytorski]
t.m. — skrót od: tego miesiąca. [przypis edytorski]
Tmuis — Θμούεις; Herodot wylicza okręg thmuitski, Dzieje II, 166. Prawdopodobnie dzisiejsze wzgórze ruin Tmei el-Amdîd (Tell Tmây albo Tmayal Emdid, według Boettgera). [przypis tłumacza]
T. N. C. B. H. (skrót od hebr.: Tehi niszmato cerura bicror hachajim) — „Niechaj jego dusza będzie zawiązana w woreczku żywych”. Formuła nagrobkowa. [przypis tłumacza]
Tnie Moskala jak gniew Boży — po tej strofie w innych wersjach występuje jeszcze jedna: „Dana, dana, dana, dana,/ Za Ojczyznę miła rana!/ Prędzej zginą rzeki, góry,/ Niźli Polska i Mazury!/ Bies cię porwie, Mikołaju/ A swoboda będzie w kraju”. Wspomniany tu Mikołaj to oczywiście car Rosji, Mikołaj I Romanow (1796–1855). [przypis edytorski]
tór — tor. [przypis edytorski]
to album (łac. album: białe) — początkowo wyraz ten miał rodzaj nijaki, tak jak po łacinie. [przypis edytorski]
toaleta (daw.) — elegancka suknia przeznaczona na specjalne uroczystości. [przypis edytorski]
toaleta (daw.) — suknia, strój. [przypis edytorski]
toaleta (daw.) — tu: elegancki strój lub ubiór, zazwyczaj damski. [przypis edytorski]
toaleta — elegancka suknia na specjalne okazje. [przypis edytorski]
toaleta — elegancka suknia. [przypis edytorski]
toaleta — elegancki strój a. ubieranie się, dopracowywanie swojego wyglądu. [przypis edytorski]
toaleta — mebel z lustrem i szufladami, służący najczęściej kobietom. [przypis edytorski]
toaleta — tu: toaletka. [przypis edytorski]
toaleta — tu: ubieranie się, dopracowywanie swojego wyglądu. [przypis edytorski]
toaletowy — tu: dotyczący ubioru. [przypis edytorski]
Toar — nie istnieje w Biblii nałożnica Dawida o takim imieniu. [przypis edytorski]
Tobą błogosławić będzie Israel w słowach — ten, kto będzie błogosławił swego syna, będzie wypowiadał nad nim słowa: „Oby uczynił cię Bóg jako Efraima i jako Menaszego”, zob. Raszi do 48:20. [przypis edytorski]
tobą szali, a ty sie nie czujesz — oszukuje cię, a ty nie dostrzegasz, jak jest z tobą naprawdę. [przypis redakcyjny]
tobą wszyscy stojem (starop. forma) — na tobie wszystko się opiera; stać czym a. kim: opierać się, zasadzać się na czym. [przypis edytorski]
tobacco (hiszp.) — tytoń. [przypis edytorski]
to będzie ocena według wysiewu jego — „[Wycena następowała wedle miary wysianego ziarna a] nie wedle jakości [ziemi], czy było to pole żyzne czy ubogie, jego wykupienie z poświęcenia [obliczano] tak samo: [obszar potrzebny do wysiewu] koru ziarna jęczmienia [wart był] pięćdziesiąt szekli. Takie jest postanowienie Tory i dotyczyło tego, kto przychodzi wykupić [pole] na początku jubileuszowego [cyklu], albo jeśli przychodził wykupić je w środku [cyklu], płacił sela (czyli szekel) i pundejon (czyli 1/48 szekla) za każdy rok. Ponieważ [pole] było poświęcone [dla świątyni] tylko na pewną liczbę lat w [cyklu] jubileuszowym, jeśli zostało wykupione [przez właściciela], to dobrze; jeśli nie, to skarbnik [świątynny] sprzedawał je za tę cenę komuś innemu i pozostawało ono w rękach kupującego aż do jubileuszu, jak inne sprzedawane pola. A kiedy [pole] wychodziło z posiadania [nabywcy], wracało do kohenów z tej zmiany straży kapłańskiej, której [praca] przypadła w roku jubileuszowym i było dzielone pomiędzy nich. Oto prawo dotyczące tego, kto poświęcił pole”, Raszi do 27:16 [1]. [przypis tradycyjny]
To będzie trudno — dziś poprawnie: To będzie trudne. [przypis edytorski]
to be happy (ang.) — aby być szczęśliwa. [przypis edytorski]
To be or not to be… (ang.) — Być albo nie być: oto jest pytanie. Jest to początek słynnego monologu Hamleta z tragedii Szekspira. Krasiński wraz z wieloma współczesnymi uważał te słowa za wyrażenie, którego sens w pełni mogło zrozumieć pokolenie romantyków. „Nigdy na tym świecie nie znalazłem nic, co by dla mnie dorównywało sile nieodpartej, mocy magicznej tego wiersza…”, pisał poeta w liście z r. 1834 do Joanny Bobrowej, dodając: „Dziesięć razy na dzień jest on na mych ustach lub w mej myśli”. [przypis redakcyjny]
to be or not to be… (ang.) — być albo nie być, słynny cytat z Hamleta Szekspira. [przypis edytorski]
To be or not to be, that is the question (ang.) — Czy być, czy nie być — oto jest pytanie. [przypis redakcyjny]
To be or not to be, that is the question! — Być albo nie być, oto jest pytanie (Hamlet). [przypis redakcyjny]
Tobiasz a. Tobit — postać biblijna, gł. bohater Księgi Tobiasza; jego syn, również o imieniu Tobiasz (znaczenie: „Jahwe jest moim bogactwem”), idąc za radą archanioła Rafała, przyłożył ojcu na dotknięte bielmem oczy żółć ryby wyłowionej w czasie przeprawy przez rzekę Tygrys, co przywróciło Tobiaszowi seniorowi wzrok; podobnie młody Tobiasz, dzięki archaniołowi, wypędził ze swej żony Sary złego ducha, Asmodeusza, który doprowadzał do śmierci wszystkich jej dotychczasowych wybranków. [przypis edytorski]
Tobiasz (bibl.) — syn tytułowego bohatera Księgi Tobiasza; na polecenie ojca w celu odzyskania długu podróżował z asyryjskiej Niniwy do Raga w Medii, podczas wędrówki opiekował się nim archanioł Rafael pod ludzką postacią, a towarzyszył im pies (Tb 6, 1; Tb 11, 4). [przypis edytorski]
Tobiasz — bohater biblijnej Księgi Tobiasza, bogobojny i miłosierny, wzór cnót. [przypis edytorski]
Tobiasz — postać biblijna, bohater Księgi Tobiasza: na polecenie ojca, który utracił wzrok, wyruszył do Medii odebrać dług; w podróży towarzyszył mu Azariasz, który namówił go do ślubu z Sarą, pomógł w uwolnieniu jej od złego ducha i przekazał mu sposób, w jaki może uzdrowić ślepotę ojca; po powrocie Azariasz okazał się zesłanym przez Boga aniołem Rafałem. [przypis edytorski]
Tobiasz — ten Tobijasz z Sondomierza, był śpiewak i muzyk nadworny Zygmunta III. Patrz Siarczyński, Bentkowski, Niemcewicz. [przypis autorski]
Tobie było mówić, przeklęty molu kancelaryjny, o dawnych zwycięstwach? — Ajschines porównywał szyderczo Demostenesa z Temistoklesem, Miltiadesem i Arystydesem. [przypis tłumacza]
Tobie i niewieście jeden jest początek — zgodne to z poglądem Krasińskiego wyrażonym w liście do Reeve'a, że kobiety to istoty „zupełnie ziemskie”, mające jednak zdolność „do stania się aniołami w chwili jednej” (list z 5 II 1833). [przypis redakcyjny]
tobie, i słudze twojemu, i służebnicy twej — Raszi komentuje, że z pozostawionych plonów na polu mogli korzystać nie tylko ludzie biedni, ale także ci, co żyli w dostatku, właściciele swoich pól na równi z innymi ludźmi, zob. Raszi do 25:6 [3]. [przypis tradycyjny]
tobie i twej córce gwoli (daw.) — ze względu na ciebie i twoją córkę. [przypis edytorski]
tobie i twym dzieciom osiąść przeznaczono — Io, doszedłszy w swej tułaczce do Egiptu, miała odzyskać dawną postać, urodzić syna Epaphosa i zostać żoną króla egipskiego Telegona. [przypis edytorski]
tobie k woli (starop.) — dla ciebie. [przypis redakcyjny]
Tobie k woli (starop.) — zgodnie z Twoją wolą. [przypis redakcyjny]
Tobie mdłym pachnąć kwiatem — zdanie zdefektowane; znaczy zapewne: „żeby mnie ranić, a tobie już tylko pachnąć”. Chyba że pachnąć [to; Red. WL] błąd zam. pachnąc. [przypis redakcyjny]
tobiem ja winien — tobie jestem winien. [przypis edytorski]
Tobie należy najprzód, napuszony Hanie — W A.[autografie Malczewski napisał słowo] „napuszony” nad jakimś innym zamazanym wyrazem. Rola Miecznika tutaj, odpowiada zupełnie roli Czarnego Rycerza w bitwie Grażyny z Krzyżakami. I ten w podobnym momencie rzucił się na komtura i przez powalenie go odwrócił losy walki. [przypis redakcyjny]
tobie nimas (gw.) — ciebie nie ma. [przypis edytorski]
Tobie (…) pora kształcić syna Krezusa — jeden z synów Krezusa miał być niemy, jak podaje Herodot [Dzieje] I 34 i 85. [przypis tłumacza]
Tobie przed sobą dank w poezji dawam! — parafraza fragmentu tekstu Cecylii Niewiadomskiej (1855–1925) pt. Rey — Kochanowski, w którym opisuje ona, jak Mikołaj Rej (1505–1569) oddaje palmę pierwszeństwa Janowi Kochanowskiemu (1530–1584), po wysłuchaniu jego pieśni Czego chcesz od nas, Panie, za Twe hojne dary? [przypis edytorski]
Tobie ustąpił stróż (…) / Piekielnej brony, / Cerber — aluzja do historii Orfeusza, który wybrał się do Hadesu śladem swej zmarłej żony Eurydyki; zob. też objaśnienia do Pieśni XXI, Ks. 1. [przypis redakcyjny]
tobie — w oprac. P. Hertza: stanie się tobą. [przypis edytorski]
tobie wszystko stanie się jasne — dziś: dla ciebie wszystko stanie się jasne. [przypis edytorski]
tobież — zaimek tobie z partykułą wzmacniającą -że, skróconą do -ż: właśnie tobie. [przypis edytorski]
tobie zasię — tobie nic do tego, nie twoja sprawa. [przypis edytorski]
tobogan — sanie używane w ratownictwie górskim do transportu poszkodowanych. [przypis edytorski]
Tobolsk — miasto w azjatyckiej części Rosji, u zbiegu rzek Toboł i Irtysz; ok. 240 km na płn.-wsch. od Tiumenia; ważne centrum podboju Syberii, w XIX w. stolica guberni. [przypis edytorski]
Tobolsk — miasto w azjatyckiej części Rosji, u zbiegu rzek Toboł i Irtysz; ważne centrum podboju Syberii, w XIX w. stolica guberni. [przypis edytorski]
Tobolsk — miejscowość w zachodniej Syberii, nad Irtyszem. [przypis redakcyjny]
Toboso — miasto, z którego pochodzić miała Dulcynea, ukochana Don Kichota. [przypis edytorski]
