Oferta dla Przyjaciół Wolnych Lektur... Ankieta czytelników Wolnych Lektur

Wypełnij ankietę i pomóż nam rozwijać Wolne Lektury. Zajmie Ci to kilka minut, a nam pomoże stworzyć bibliotekę, która odpowiada na potrzeby naszych Czytelników i Czytelniczek.

x

5668 free readings you have right to

Language Language

Footnotes

By first letter: all | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z

By type: all | author's footnotes | Wolne Lektury editorial footnotes | source editorial footnotes | translator's footnotes

By qualifier: all | angielski, angielskie | białoruski | chemiczny | dawne | filozoficzny | francuski | geografia, geograficzny | grecki | gwara, gwarowe | historia, historyczny | hiszpański | łacina, łacińskie | liczba mnoga | medyczne | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | prawo, prawnicze | przestarzałe | regionalne | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | staropolskie | ukraiński | włoski | wojskowy | żartobliwie

By language: all | English | français | Deutsch | lietuvių | polski


1688 footnotes found

intratny — dochodowy. [przypis edytorski]

introdukować (łac.) — wprowadzić. [przypis edytorski]

introibo ad altare Dei (łac.) — przystąpię do ołtarza Bożego. [przypis edytorski]

Introibo ad altare Dei (łac.) — Przystąpię do ołtarza Pańskiego. [przypis edytorski]

introit (z łac.) — pieśń rozpoczynająca mszę. [przypis edytorski]

introjekcja — mechanizm psychologiczny polegający na przyjmowaniu cudzych uczuć i przekonań za własne, bez wyraźnego uświadamiania sobie tego. [przypis edytorski]

introjekcja — nieświadome włączanie w obręb własnej świadomości (charakteru, przekonań) cudzych norm oraz wzorców i czynienie ich swoimi własnymi. [przypis edytorski]

introjekcjonistyczny — tu: subiektywizujący; od introjekcja, włączanie w obręb własnej świadomości (charakteru, przekonań) czynników zewnętrznych, przejmowanie norm oraz wzorców i czynienie ich swoimi własnymi. [przypis edytorski]

intromisja (daw., z łac.) — oficjalne wprowadzenie w posiadanie nieruchomości. [przypis edytorski]

intromitować się (daw., z łac.) — wejść w posiadanie nieruchomości; wprowadzić się. [przypis edytorski]

intrygant — osoba, która manipuluje informacjami (często nieprawdziwymi) w taki sposób, aby skłócić innych i uzyskać coś dla siebie. [przypis edytorski]

intrygować — manipulować informacjami (często nieprawdziwymi) w taki sposób, aby skłócić innych i uzyskać coś dla siebie. [przypis edytorski]

intus-suscepcja (z łac. intus: wewnętrzny; susceptio: obietnica wykonania czegoś) — wewnętrzne doświadczenie głębokiego zrozumienia; intuicja, przeczucie. [przypis edytorski]

intymidować (z łac.) — przestraszać; tu raczej: onieśmielać. [przypis edytorski]

in universo (łac.) — na całym świecie. [przypis edytorski]

in universo (łac.) — w całym świecie, w ogóle. [przypis edytorski]

invenit (łac.) — stworzył, wykonał. [przypis edytorski]

in verba magistri (łac.) — na słowa nauczyciela; przen.: ślepo wierząc autorytetowi. [przypis edytorski]

in verba magistri (łac.: na słowa nauczyciela) przysięgać — ślepo powtarzać za kimś (Horacy, Listy, ks. I, I, 14). [przypis edytorski]

inverse (fr.) — odwrotność, przeciwieństwo. [przypis edytorski]

in vestito di confidenza (wł.) — w intymnym odzieniu. [przypis edytorski]

in victimam (łac.) — na ofiarę. [przypis edytorski]

invidia (łac.) — zazdrość. [przypis edytorski]

in vino veritas (łac.) — prawda w winie. [przypis edytorski]

in vino veritas (łac.) — w winie (jest) prawda. [przypis edytorski]

in vino veritas (łac.) — w winie prawda. [przypis edytorski]

inviolatum (łac.) — nienaruszalny, nietykalny. [przypis edytorski]

invulnérable (fr.) — nie do zranienia. [przypis edytorski]

invulnérable (fr.) — nietykalny; taki, którego nie można zranić. [przypis edytorski]

inwalida — tu: weteran. [przypis edytorski]

inwalid — dziś popr.: inwalida. [przypis edytorski]

inwalidów — w domyśle: weteranów wojennych. [przypis edytorski]

Inwalidzi — fr. Les Invalides; kompleks budynków w Paryżu, na lewym brzegu Sekwany; składa się z Pałacu Inwalidów (dawniej szpital i pensjonat dla inwalidów wojennych, obecnie Muzeum Armii) i Kościoła Inwalidów. [przypis edytorski]

inwektywa — obelga, zarzut. [przypis edytorski]

inwektywa — słowna zniewaga. [przypis edytorski]

inwektywa (z łac.) — łajanie, karcenie; dziś: obelga. [przypis edytorski]

inwektywa (z łac.) — obelga, zniewaga, obraza. [przypis edytorski]

inwentarz — tu: pojazd, sprzęt. [przypis edytorski]

inwentarz — tu: zwierzęta hodowlane. [przypis edytorski]

inwentarz — tu: zwierzęta. [przypis edytorski]

inwentor (daw., z łac.) — wynalazca, sprawca. [przypis edytorski]

inwersja (z łac. inversio: odwrócenie) — zmiana zwykłego układu na odwrotny. [przypis edytorski]

inwestytura — ceremonia przejęcia władzy. [przypis edytorski]

inwestytura (daw.) — nadanie lenna a. danie władzy. [przypis edytorski]

inwestytura (z łac.) — uroczyste przejęcie władzy. [przypis edytorski]

inwidia (daw., z łac.) — nienawiść. [przypis edytorski]

inwidia (daw., z łac.) — nienawiść, zawiść, zazdrość. [przypis edytorski]

inwidia (łac.) — zazdrość, zawiść. [przypis edytorski]

inwidia — z łac. invidia: zawiść. [przypis edytorski]

inwidia (z łac.) — zazdrość. [przypis edytorski]

inwitacja (daw., z łac.) — zaproszenie. [przypis edytorski]

inwitować — nawiedzać, nachodzić; odwiedzać, składać wizytę. [przypis edytorski]

inwitowany — (daw.) zaproszony. [przypis edytorski]

inwit — w brydżu, wiście: odzywka do partnera zachęcająca do licytowania gry premiowanej. [przypis edytorski]

inwolucja (łac.) — cofanie się w rozwoju. [przypis edytorski]

inwolucja (z łac.) — rozwój wsteczny, zanik fizjologiczny lub powrót organu do uprzednich rozmiarów. [przypis edytorski]

io fatto lui un figlio (wł.) — zrobiłem jej syna. [przypis edytorski]

Iohanna — Joanna D'Arc (1412–1431), święta, mistyczka, patronka Francji. Prowadziła wojska francuskie do walki przeciw Anglikom, skłaniając je do przyjęcia bardziej ofensywnej taktyki. Ostatecznie została wydana Anglikom, osądzona za herezję i spalona na stosie. [przypis edytorski]

Io (mit. gr.) — nimfa, córka Melii (jednej z okeanid) i Inachosa (syna Okeanosa i Tetydy), boga rzeki o tej samej nazwie, płynącej w Argolidzie, najstarszego króla Argos. Io była kapłanką Hery w Argos; zakochał się w niej Zeus i, aby ukryć swój romans przed żoną Herą, otaczał całą okolicę chmurą (a. zbliżał się do Io pod postacią chmury). W jednej z wersji mitu zamienił swoją wybrankę w krowę, również w celu ukrycia swego związku z Io (Ioną) przed Herą; inna wersja podaje, że to zazdrosna Hera, dowiedziawszy się o niewierności Zeusa, przemieniła Io w krowę, a następnie zażądała od męża, aby ta właśnie krowa została jej poświęcona; bogini umieściła Io w swej świątyni i postawiła przy niej na straży stuokiego, wiecznie czuwającego olbrzyma Argosa. Zeus wykradł Io przy pomocy Hermesa, który uśpił Argosa grą na flecie (a. opowieściami), uciął mu głowę i uwolnił Io. Wówczas Hera zesłała na przemienioną w krowę Io szał (pod postacią gza, który ją dokuczliwie kąsał), który gnał ją po świecie. Ostatecznie Io dotarła do Egiptu, gdzie Zeus przywrócił jej ludzką postać. Wówczas urodziła syna (była w ciąży z Zeusem) Epafosa i poślubiła króla Egiptu, po którym jej syn odziedziczył tron. Io bywa też utożsamiana z boginią księżyca, będąc przedstawiana jako kobieta o rogach ze złota. [przypis edytorski]

Io (mit. gr.) — nimfa, kapłanka Hery, uwiedziona przez Zeusa (Jowisza), następnie zamieniona w krowę. [przypis edytorski]

Io (mit. gr.) — nimfa, kapłanka Hery, uwiedziona przez Zeusa, następnie zamieniona w krowę. [przypis edytorski]

Io (mit. gr.) — nimfa, kochanka Zeusa. [przypis edytorski]

Io (mit. gr.) — zakochany Zeus zamienił ją w jałówkę, by uratować przed zazdrosną Herą. [przypis edytorski]

Io (mit. rzym.) — córka argiwskiego króla Inacha; zakochał się w niej Jowisz, ale zazdrosna Junona zamieniła królewnę w kro­wę i kazała jej strzec stuokiemu potworowi Argusowi. [przypis edytorski]

Io! — okrzyk bachantek. [przypis edytorski]

I'orecchie mi crepano (z wł.) — uszy mi pękną. [przypis edytorski]

I ostrogą — w innej wersji: „ostrogami”. [przypis edytorski]

io t'amo (wł.) — kocham cię. [przypis edytorski]

Iowa — równinny stan w centralnej części Stanów Zjednoczonych, wcześniej terytorium francuskie, przyjęty do Unii w 1846. [przypis edytorski]

i owszem, gdy ma wszystek senat albo pany radne zebrać, aby się z tymi pierwej w każdej rzeczy, rozważając ją na tę i na owę stronę, namówił, niźliby ją przed wszystkim senatorskim kołem przełożył — późniejszych czasów, to jest r. 1573 prawo ustanowione, ażeby prócz ministrów jeden arcybiskup albo biskup, jeden wojewoda i dwóch kasztelanów rezydowało przy boku królewskim. R. 1641 odmieniona liczba: na lat dwie dwudziestu ośmiu naznaczają, to jest: czterech biskupów, ośmiu wojewodów, szesnastu kasztelanów tak, ażeby przez półroka jeden biskup, co trzy miesiące jeden wojewoda i dwóch kasztelanów rezydowało przy królu. Co do tego czasu trwa. Przyp. drug. wyd. [przypis edytorski]

Ipekakuana prawdziwa (a. wymiotnica prawdziwa; łac. Cephaelis ipecacuanha) — gatunek wiecznie zielonego półkrzewu należący do rodziny marzanowatych. Występuje w stanie dzikim w wilgotnych lasach tropikalnych Panamy, Kolumbii i Brazylii. Jest używana w celach leczniczych. [przypis edytorski]

iperyt — gaz musztardowy, grupa bojowych środków chemicznych o działaniu parzącym, przeciwko ludziom zastosowana po raz pierwszy w 1917 r. pod Ypres w Belgii. [przypis edytorski]

I przepijają szaty Jezusowe — wg ewangelii św. Łukasza i św. Jana po ukrzyżowaniu Jezusa żołnierze podzielili między siebie jego szaty, rzucając losy. [przypis edytorski]

I przychodzili, i kładli moje grzechy na szalę… — zniekształcony cytat z I sceny V aktu Zbójców. [przypis edytorski]

i przynaglonym będzie — te słowa usunięto w wyd. z 1816 r. [przypis edytorski]

I przyprowadzili doktorzy (…) Idź, a nie grzesz więcej — scena z Biblii, z Ewangelii wg św. Jana (J 8,3-11). [przypis edytorski]

Ipsara — wyspa na M. Egejskim; mieszkańcy brali udział w powstaniu greckim w 1821, później wojska tur. dokonały na nich rzezi. [przypis edytorski]

Ipsilantis, Dimitrios (1793–1832) — grecki żołnierz, brat Aleksandrosa Ipsilantisa; jeden z przywódców powstania o niepodległość Grecji. [przypis edytorski]

ipsissima verba (łac.) — te same słowa. [przypis edytorski]

ipso facto (łac.) — przez sam fakt. [przypis edytorski]

ipso facto (łac.: przez sam fakt) — z tego powodu, w konsekwencji. [przypis edytorski]

ira brevis furor (łac.) — właśc. Ira furor brevis est: animum rege, qui nisi paret, imperat: gniew to krótkotrwały szał: panuj nad umysłem, który jeśli nie jest ci uległy, rządzi tobą (z Listów Horacego, I, 2, 62). [przypis edytorski]

irdyniecki bród — mowa o Irdyniu, lewym dopływie rzeki Taśminy na Ukrainie, który płynie przez ogromne bagna. [przypis edytorski]

Irena Konopacka-Semadeni ps. „dr Konstancja” (1901–1984) — lekarka-stomatolożka, żołnierz ZWZ/AK, m.in. organizowała aklimatyzację dla cichociemnych w Warszawie, w powstaniu (w którym polegli jej mąż i syn) w Sanitariacie Okręgu Warszawskiego AK, po wojnie mieszkała w Gdańsku, Szczecinie i Warszawie. [przypis edytorski]

Irena Kowalska ps. „Irka” (1920–1944) — harcerka, uczestniczka kampanii 1939 r., w konspiracji służyła w Grupach Szturmowych, w powstaniu łączniczka w batalionie Zośka, zamordowana 24 września przez Niemców. [przypis edytorski]

Iris (mit. gr.) — uskrzydlona posłanka bogów, personifikacja tęczy. [przypis edytorski]

Irlandczyk nazwiskiem Fitz-Moris — prawdopodobnie Thomas Fitzmaurice (ur. ok. 1699), Irlandczyk, który w 1734 ukończył studia medyczne w Montpellier, rok później został doktorem i pozostał tam na stałe. [przypis edytorski]

Irminsul — dąb (a. słup), który w wierzeniach starogermańskich podtrzymuje niebo; pod nim oddawano cześć bóstwu o imieniu Irmina a. Hirmin. [przypis edytorski]

Close

* Loading