Dzisiaj aż 13,496 dzieciaków dzięki wsparciu osób takich jak Ty znajdzie darmowe książki na Wolnych Lekturach.
Dołącz do Przyjaciół Wolnych Lektur i zapewnij darmowy dostęp do książek milionom uczennic i uczniów dzisiaj i każdego dnia!
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | arabski | architektura | białoruski | biologia, biologiczny | chemiczny | czasownik | czeski | dawne | francuski | frazeologia, frazeologiczny | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | hiszpański | ironicznie | łacina, łacińskie | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | niemiecki | poetyckie | pogardliwe | potocznie | przenośnie | przestarzałe | regionalne | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | staropolskie | ukraiński | włoski | żartobliwie | żeglarskie
Według języka: wszystkie | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 9066 przypisów.
zgorze (daw.) — zgorzeje, tj. spłonie, spali się. [przypis edytorski]
zgorzeć (daw.) — spłonąć. [przypis edytorski]
zgorzeć — spłonąć. [przypis edytorski]
zgorzeć — spłonąć, spalić się. [przypis edytorski]
Zgorzelski, Czesław (1908–1996) — filolog, wydawca dzieł Mickiewicza. [przypis edytorski]
zgorżknieć (daw.) — dziś popr.: zgorzknieć. [przypis edytorski]
zgotować — przygotować. [przypis edytorski]
zgotowić (daw.) — przygotować. [przypis edytorski]
zgotowione (gw.) — przygotowane. [przypis edytorski]
zgotowiony — przygotowany. [przypis edytorski]
Zgódźmy się więc, że siła nie tworzy prawa i że ma się obowiązek posłuchu tylko wobec władz legalnych… — ustęp stwierdzający ponad wszelką wątpliwość normatywność postawy Russa. Nie szuka on wyjaśnienia faktycznego stosunku siły do wymuszonego posłuszeństwa, ale pragnie uzasadnić obowiązek prawny, które to pojęcie stanowi samą istotę normy. Pojęcie obowiązku wytwarza się na podkładzie idei wolnej woli i nie ma nic wspólnego z przyczynowo-skutkowym ujęciem świata. Obowiązku nie można wyprowadzić z faktu siły jako motywu determinującego w sposób konieczny zachowanie się człowieka. [przypis tłumacza]
zgrali — zgrali się. [przypis redakcyjny]
Zgrałeś się przy zielonym stoliku — tj. w karty lub w ruletkę. [przypis edytorski]
zgręz a. zgręza — fus, męt; resztka. [przypis edytorski]
zgromadno (daw.) — gromadnie. [przypis redakcyjny]
zgromadny (starop.) — zgromadzony. [przypis redakcyjny]
zgromadzać — dziś raczej: gromadzić. [przypis edytorski]
zgromadzenia, a tak przekroczyłby przeciw jednemu z przykazań — „I zgromadzenie postąpiło według orzeczenia [Sanhedrynu]”, Raszi do 4:13 [3]. [przypis tradycyjny]
Zgromadzenie Konstytucyjne — właśc. Zgromadzenie Narodowe Konstytucyjne, nazwa przyjęta przez Stany Generalne we Francji w 1789 w związku z podjęciem prac ustawodawczych nad ustrojem państwa. [przypis edytorski]
Zgromadzenie Ludowe — gr. ekklesia, zgromadzenie obejmujące wszystkich obywateli miasta-państwa ateńskiego, najważniejsza instytucja demokratyczna w Atenach w V i IV wieku p.n.e., będąca najwyższą władzą w państwie, decydującą o polityce zagranicznej, sprawach wojskowych i niektórych sądowych. [przypis edytorski]
zgromadzenie ludu — wedle Starożytności XVII, VI, 3: „rozkazał znaczniejszym Żydom zebrać się do Jerycha” (przekład Lippomana). [przypis tłumacza]
Zgromadzenie Narodowe — (fr. Assemblée nationale) powstało w 1789 ze Stanów Generalnych, następnie przekształciło się w Konstytuantę, której zadaniem było opracowanie nowej konstytucji ustrojowej. Obecnie stanowi izbę niższą Parlamentu Francji. [przypis edytorski]
Zgromadzenie Narodowe Konstytucyjne — nazwa przyjęta przez Stany Generalne we Francji w 1789 w związku z podjęciem prac ustawodawczych nad ustrojem państwa; także: Konstytuanta. [przypis edytorski]
Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych — jeden z głównych organów decyzyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych składający się z przedstawicieli wszystkich państw członkowskich. [przypis edytorski]
Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych — jeden z głównych organów decyzyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych, składający się z przedstawicieli wszystkich państw członkowskich. [przypis edytorski]
Zgromadzenie prawodawcze — tu: Zgromadzenie Narodowe działające podczas rewolucji francuskiej (Konstytuanta). [przypis edytorski]
zgromadzenie świąteczne — „Uświęć [czyli odróżnij] Sukot (święto Szałasów) poprzez godny strój i modlitwę, a i w pozostałe święta [słowa te odnoszą się do uświęcania dnia] poprzez jedzenie, picie, świąteczne szaty i właściwe modlitwy”, Raszi do 23:35 [1]. [przypis tradycyjny]
Zgromadzenie w Bordeaux — Zgromadzenie Narodowe, obradujące w Bordeaux w 1871 r., na którym doszło do zmiany rządu i ratyfikacji pokoju z Prusami, kończącego wojnę francusko-pruską. W Zgromadzeniu dominowali zwolennicy monarchii. [przypis edytorski]
zgroza zabiła jej mowę — zgroza odjęła jej mowę. [przypis edytorski]
zgroźny (neol.) — wywołujący zgrozę. [przypis edytorski]
zgruchnąć się (gw.) — zbiec się, nagle się zgromadzić. [przypis edytorski]
zgruntować — dokładnie coś zbadać. [przypis edytorski]
zgruntować — sięgnąć dna stopami. [przypis edytorski]
Zgrupowanie „Krybar” — zgrupowanie AK walczące w powstaniu od 5 sierpnia na Powiślu i w Śródmieściu. Dowódcą był kpt. Cyprian Odorkiewicz ps. „Krybar” — pseudonim pochodził z połączenia pierwszych liter imion jego córek, Krystyny i Barbary. 3 września Zgrupowanie „Krybar” połączono z oddziałami ewakuowanymi ze Starego Miasta i przemianowano na Grupę „Powiśle”. [przypis edytorski]
Zgrupowanie „Radosław” — utworzona w 1944 roku formacja Armii Krajowej. W jej skład wchodzili głównie żołnierze Kedywu. Była to najlepiej wyszkolona i uzbrojona jednostka polska walcząca w powstaniu. Wsławiła się bohaterską obroną Woli w dniach 6–11 sierpnia, następnie walczyła na Starym Mieście i w Śródmieściu. [przypis edytorski]
Zgrupowanie „Żyrafa” — Zgrupowanie „Żyrafa” powstało 1 sierpnia 1944 r., toczyło walki na Żoliborzu i brało udział w natarciach na Dworzec Główny. [przypis edytorski]
zgryziony (daw.) — zmartwiony (por. zgryzota). [przypis edytorski]
zgryziony — tu: markotny, ponury. [przypis edytorski]
zgryziony — tu: naznaczony zgryzotą, ciężkim zmartwieniem. [przypis edytorski]
zgryziony — tu: naznaczony zgryzotą, ciężkim zmartwieniem. [przypis edytorski]
zgryziony — tu: odczuwający zgryzotę, zmartwiony. [przypis edytorski]
zgryzota — zmartwienie. [przypis edytorski]
zgryzota — zmartwienie, smutek. [przypis edytorski]
zgryźć się — bardzo się zmartwić. [przypis edytorski]
zgrzebi (starop.) — konopne włókno a. lniane pakuły. [przypis edytorski]
zgrzebło — grzebień lub szczotka służąca do czyszczenia sierści zwierząt. [przypis edytorski]
zgrzebło — szczotka przeznaczona do oczyszczania sierści zwierząt. [przypis edytorski]
zgrzebny — grubo tkany, prosty. [przypis edytorski]
zgrzebny — prosty, mało atrakcyjny, nieciekawy, bez ozdób. [przypis edytorski]
zgrzebny — prosty, nieozdobny bądź utkany z grubego płótna. [przypis edytorski]
zgrzebny — utkany a. uszyty z grubej przędzy lnianej lub konopnej; prosty, szorstki. [przypis edytorski]
zgrzebny — utkany z grubej przędzy konopnej albo lnianej; prosty, skromny. [przypis edytorski]
zgrzebny — utkany z lnu lub konopi. [przypis edytorski]
zgrzebny — wykonany z grubego płótna. [przypis edytorski]
Zgrzeszyłem tylko… Dawno już na nim umarły — ta strofa przypomina słowa Gustawa z Upiora i z IV cz. Dziadów. [przypis redakcyjny]
zgrzybiały — niedołężny, stary. [przypis edytorski]
zgrzypienie — dziś: skrzypienie. [przypis edytorski]
zgrzypnąć (daw.) — skrzypnąć. [przypis edytorski]
zgrzytnienie (daw. forma) — dziś: zgrzytnięcie. [przypis edytorski]
zgubią (starop.) — tu: utracą. [przypis edytorski]
zgubić się w opinii — nieodwołalnie stracić dobrą opinię. [przypis edytorski]
zgubieniśmy — skrócone od: zgubieni [jeste]śmy. [przypis edytorski]
zgubione loki — w druku od tego miejsca tekst jest wyrównany do prawej. [przypis edytorski]
zgubne spowodował następstwa — πρὸς ὅσον κακῶν ηὐξήθη (N), ἀνηυξήθη (D). [przypis tłumacza]
zgudka (gw.) — czkawka. [przypis edytorski]
zgwałcić (daw.) — zadać gwałt, postąpić wbrew prawu i powinności, zbeszcześcić coś, uczynić krzywdę wbrew prawu. [przypis redakcyjny]
zgwałcić (starop.) — dokonać czegoś przemocą, nagle, z naruszeniem przyjętych praw i zasad; być zgwałconym: być potraktowanym bezwzględnie, z naruszeniem przyjętych norm. [przypis edytorski]
zgwałcić (tu daw.) — zmusić przemocą lub groźbą. [przypis edytorski]
zgwałcony (starop.) — przymusem, na siłę, wbrew swej naturze potraktowany; tu: stłamszony, pozbawiony śmiałości i samodzielności. [przypis edytorski]
zgwarzać się (gw.) — porozumiewać się ze sobą, rozmawiać. [przypis edytorski]
zhamanuje — zakatuje. [przypis autorski]
zhańbi — hebr. יִנְאַף (jin-af): popełni cudzołóstwo. [przypis edytorski]
zhańbion (daw.) — forma skrócona; dziś tylko: zhańbiony. [przypis edytorski]
zhardzieć — stać się hardym, wbić się w pychę, gardzić innymi. [przypis edytorski]
zhisteryzowanej — popr.: rozhisteryzowanej. [przypis edytorski]
zhodować — tu: wychować. [przypis edytorski]
zhreszy (z ukr.) — zgrzeszy. [przypis edytorski]
Zhuāngzǐ (chiń. trad. 莊子; chiń. upr. 庄子; pinyin: Zhuāng Zǐ; trp. Wade-Giles: Chuang Tzŭ: Mistrz Zhuang; 369–286 p.n.e.) — chiński myśliciel i pisarz, najwcześniejszy ze znanych krzewicieli nauk Laozi. Wymienia się go również wśród najważniejszych mistrzów taoizmu. Uznawany za prekursora relatywizmu, ewolucjonizmu i anarchizmu. Był orędownikiem wolności i poprawy ogólnej kondycji ludzkości. Chciał to osiągnąć dzięki umoralnianiu i oświecaniu urzędników i zwykłych ludzi, poprzez przyjęcie postawy ostrożności i nieangażowania się w sprawy związane z ludzką tyranią. [przypis tłumacza]
zhukać — oszołomić, onieśmielić. [przypis redakcyjny]
zhukany (daw.) — rozhukany (silny i gwałtowny). [przypis edytorski]
zhukany — onieśmielony, przerażony; zahukany. [przypis redakcyjny]
zhukany — oszołomiony, wystraszony. [przypis redakcyjny]
zhukany — zestrachany. [przypis redakcyjny]
Zi! Zi! A szejne puryc (…) (jid.) — Patrz, patrz! Jaki piękny panicz! Jaka piękna panienka. [przypis edytorski]
ziać — ciężko oddychać. [przypis edytorski]
ziać (starop.) — oddychać; ostatni raz zieje: wydaje ostatnie tchnienie. [przypis edytorski]
ziać — tu: oddychać. [przypis edytorski]
ziać — tu: oddychać. [przypis redakcyjny]
ziandar (gw.) — żandarm, policjant. [przypis edytorski]
ziandar (gw.) — żandarm. [przypis edytorski]
ziandarm — żandarm. [przypis edytorski]
ziareczko — dziś: ziarneczko. [przypis edytorski]
ziarn — dziś popr. forma D. lmn.: ziaren. [przypis edytorski]
ziarn — dziś popr.: ziaren. [przypis edytorski]
ziarn — dziś raczej: ziaren. [przypis edytorski]
ziarnko owe — dzis popr.: ziarnko owo. [przypis edytorski]
ziarno Demetry — zboże, chleb; Demeter w mit. gr. była boginią przyrody i urodzaju. [przypis edytorski]
„Ziarno” — warszawskie pismo codzienne, wychodziło od 1897 r., w 1900 r. zamieniło się w tygodnik. [przypis edytorski]
Zieh', Schimele, zie'h!… Juvele, na Juvele! zie'h doch, na!… (niem.) — Ciągnij Schimele, ciągnij… Juvele, chodź, no, ciągnij! [przypis edytorski]
