Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 486 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | arabski | architektura | białoruski | biologia, biologiczny | botanika | chemiczny | dawne | filozoficzny | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | hiszpański | ironicznie | łacina, łacińskie | literacki, literatura | matematyka | medyczne | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | poetyckie | pogardliwe | polityczny | portugalski | potocznie | przestarzałe | przysłowiowy | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | środowiskowy | staropolskie | turecki | ukraiński | włoski | wojskowy | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie
Według języka: wszystkie | English | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 5948 przypisów.
drzący — dziś: drżący. [przypis edytorski]
drzący — forma charakterystyczna dla języka Malczewskiego; dziś: drżący. [przypis edytorski]
drzeć — dziś: drżeć. [przypis edytorski]
drzeć pasy — forma egzekucji polegająca na zdzieraniu z ciała płatów (pasów) skóry. [przypis edytorski]
drzeć się — tu: wdzierać się, przedzierać się. [przypis edytorski]
drzemać — spać niezbyt głęboko. [przypis edytorski]
drzemota (daw.) — chęć snu. [przypis edytorski]
drzemota — sen. [przypis edytorski]
drzenie — dziś popr.: drżenie. [przypis edytorski]
drzewa akacjowego — hebr. עֲצֵי שִׁטִּים (acei szitim) zob. przypis do Wj 25:5. [przypis edytorski]
drzewa chlebowcowate — inaczej chlebowce; drzewa wiecznie zielone, pochodzące z tropikalnej Azji; owoce chlebowca są bardzo pożywne. [przypis edytorski]
drzewa — kopie. [przypis edytorski]
drzewa wolności — długie laski z jakobińskimi czapkami, symbolizujące suwerenność narodu. [przypis edytorski]
drzewiej (daw.) — dawniej. [przypis edytorski]
drzewiej (daw.) — tu: wcześniej. [przypis edytorski]
drzewiej — dawniej. [przypis edytorski]
drzewiej — dziś: dawniej. [przypis edytorski]
drzewiej (starop.) — dawniej, niegdyś, wcześniej. [przypis edytorski]
drzewiejszy — dawniejszy, niegdysiejszy. [przypis edytorski]
drzewię — drzewko. [przypis edytorski]
drzewo antenatów — drzewo genealogiczne, szkic ukazujący obrazowo powiązania rodzinne i pokrewieństwo; antenat (z łac.) — przodek. [przypis edytorski]
drzewo Bo a. drzewo Bodhi — figowiec pagodowy, pod którym Budda Siakjamuni osiągnął oświecenie i który od tamtej pory na pamiątkę jest nazywany drzewem oświecenia (sanskr. bodhi, syng. bo); pierwotne drzewo nie przetrwało, ale jego potomek rośnie przy świątyni Mahabodhi w miejscowości Bodh Gaja w płn. Indiach. [przypis edytorski]
drzewo chlebowe a. chlebowiec (biol.) — rodzaj roślin z rodziny morwowatych, pochodzących z tropikalnej Azji i dostarczających jadalnych, pożywnych owoców, zawierających dużo skrobi i witamin. Bohaterowie używają tutaj mylnego określenia nazywając drzewem chlebowym (l'arbre à pain) sagowiec, co nie jest przyjęte w jęz. francuskim ani polskim. [przypis edytorski]
drzewo (daw.) — kopia. [przypis edytorski]
drzewo Diany — drzewiasta struktura krystalicznego srebra powstająca z amalgamatu srebra i rtęci rozpuszczonego w roztworze kwasu azotowego; nazwa pochodzi od alchemików, którzy srebro nazywali metalem rzymskiej bogini księżyca Diany. [przypis edytorski]
drzewo (dw., pot.) — kopia. [przypis edytorski]
drzewo figowe rosnące zobaczył (..) przeklął Pan drzewo, które owoców nie niosło — Mk 11, 12–14. [przypis edytorski]
drzewo gumowe, właśc. figowiec sprężysty, Ficus elastica (biol.) — wiecznie zielone drzewo z płd.-wsch. Azji, uprawiane jako źródło naturalnego kauczuku. [przypis edytorski]
drzewo hebanowe — pot. nazwa różnych drzew tropikalnych dostarczających heban, czyli czarne, twarde i ciężkie drewno, wykorzystywane m.in. do wyrobu mebli artystycznych i instrumentów muzycznych. [przypis edytorski]
drzewo Jessego — artystyczne przedstawienie drzewa genealogicznego Jezusa z Nazaretu; Jesse był wg Biblii ojcem Dawida, króla Izraela; w Księdze Izajasza (Iz 11) mowa o wybitnym potomku Jessego, w czym chrześcijanie widzą proroctwo dotyczące Chrystusa. [przypis edytorski]
Drzewo Jessego — artystyczne przedstawienie drzewa genealogicznego Jezusa z Nazaretu. W Księdze Izajasza (11,1) jest mowa o wybitnym potomku Jessego, a chrześcijanie widzą w tym proroctwo dotyczące Chrystusa. Jesse — postać biblijna, ojciec króla Dawida, uważanego za przodka Jezusa. [przypis edytorski]
Drzewo Lazdony — leszczyna; Lazdona była bóstwem opiekuńczym tego drzewa. [przypis edytorski]
drzewo mastyksowe a. pistacja kleista (biol.) — drzewo występujące w basenie M. Śródziemnego, wydzielające pachnącą żywicę zwaną mastyksem, używaną gł. w malarstwie do sporządzania werniksów, wykorzystywaną również w farmacji, w dentystyce oraz do zaprawiania likierów. [przypis edytorski]
drzewo octowe — także: sumak odurzający, sumak octowiec (Rhus typhina); gatunek rośliny z pochodzącej z Ameryki Płn., mający w Polsce status antropofita zadomowionego i uprawiany dla celów ozdobnych, roślina miododajna; krzew a. niskopienne drzewo o parasolowatej koronie i liściach nieparzystopierzastych (mierzących do 0,5 m), wybarwiających się jesienią na kolor szkarłatny, pomarańczowy i żółty; również kwiatostany w kształcie stożkowatych kolb przybierają czerwonobrunatną barwę; octowiec wytwarza sok mleczny, który wydziela się po przecięciu gałęzi i po pewnym czasie twardnieje i czernieje; owoce, drobne, zebrane w zbite, owocostany barwy amarantowej, posiadają b. kwaśny smak, od którego pochodzi nazwa rośliny. [przypis edytorski]
drzewo sandałowe (bot.) — sandałowiec, drzewo tropikalne, dostarczające cenionego drewna o pięknym zapachu, używanego do wyrobu kadzideł i olejków eterycznych, a także mebli i galanterii. [przypis edytorski]
drzewo (starop.) — tu: drzewce; kopia. [przypis edytorski]
drzewo (starop.) — tu: kopia; drzewce. [przypis edytorski]
drzewo świętojańskie (pot.), właśc. szarańczyn strąkowy (bot.) — gatunek drzewa z rodziny bobowatych występujący w regionie śródziemnomorskim; jego duże strąki (do 20 cm dł.) są bogate w cukry (do 50%). [przypis edytorski]
drzewo tekowe — gatunek drzewa podzwrotnikowego używanego m. in. do budowy okrętów, ze względu na fakt, iż słabo wchłania wodę. [przypis edytorski]
drzewo tekowe — rodzaj tropikalnego drzewa. [przypis edytorski]
drzewo — tu: kopia. [przypis edytorski]
drzewo — [tu:] kopia. [przypis edytorski]
drzewo — tu właśc. drewno, chodzi o konsystencję, czy też materię drzewa. [przypis edytorski]
drzewo tzw. „krowie” — hiszp. árbol de la vaca, łac. Couma macrocarpa, drzewo z rodziny toinowatych, rosnące w Ameryce Środkowej i Południowej, wydzielające sok mleczny, czyli naturalny lateks. [przypis edytorski]
drzewo wiadomości złego i dobrego (bibl.) — jedno z dwóch wyróżnionych drzew w ogrodzie Eden w biblijnej opowieści z Księgi Rodzaju (Rdz 2,15–3,23): zjedzenie jego owoców dawało wiedzę, poznanie (daw.: wiadomość) dobra i zła; mimo wydanego przez Boga zakazu pierwsi ludzie zjedli owoc z tego drzewa, wskutek czego zostali wygnani z Edenu. [przypis edytorski]
drzewo żelazne — ogólna nazwa nazwa różnych gatunków drzew wyróżniających się bardzo ciężkim i twardym drewnem, rosnących w Ameryce Południowej, Środkowej i Indiach. [przypis edytorski]
drzeworytnik — osoba robiąca drzeworyty. [przypis edytorski]
drzeworytów ilustrujących pewien rodzaj opowieści… — odniesienie do tanich powieści sensacyjnych dla klasy robotniczej wydawanych w Wielkiej Brytanii w XIX w. [przypis edytorski]
Drzewucki, Janusz (1958) — krytyk literacki, poeta, dziennikarz, wydawca, redaktor miesięcznika „Twórczość”. [przypis edytorski]
drzewy całemi — dziś popr. forma N. lm: całymi drzewami. [przypis edytorski]
drzewy — dziś popr. forma N.lm: drzewami. [przypis edytorski]
drzewy — dziś popr. forma N. lm: drzewami. [przypis edytorski]
drzewy — dziś popr. N.lm: drzewami. [przypis edytorski]
drzewy, sąsiady — dziś popr. forma N. lm: drzewami, sąsiadami. [przypis edytorski]
drzewy (starop. forma) — dziś N.lm: (z) drzewami. [przypis edytorski]
Drzu — dziś Drzycim nad Czarną Wodą. [przypis edytorski]
drzwi otwarły — dziś popr.: drzwi się otworzyły. [przypis edytorski]
drzwi tapetowe — niewidoczne drzwi, bez ramy, oddzielone jedynie wąską fugą od dopasowanej ściany. [przypis edytorski]
drzwi wchodowe (daw.) — dziś: drzwi wejściowe. [przypis edytorski]
drzwi wchodowe — dziś: drzwi wejściowe. [przypis edytorski]
drzwiów — dziś popr. D.: drzwi. [przypis edytorski]
drzwiów (gw.) — dziś popr. forma D. lm: drzwi. [przypis edytorski]
drzy — dziś popr. forma: drży. [przypis edytorski]
drzymać — dziś: drzemać. [przypis edytorski]
drzymać — dziś popr.: drzemać. [przypis edytorski]
drzymiący — dziś: drzemiący. [przypis edytorski]
drzymiesz — dziś popr.: drzemiesz. [przypis edytorski]
drzymka — dziś: drzemka. [przypis edytorski]
drzystać a. drystać (daw., gw.) — mieć rozwolnienie, wypróżniać się rzadko. [przypis edytorski]
drżącemi (daw. forma N. lm) — dziś: drżącymi. [przypis edytorski]
drżącymi, gorączkowo drgającymi rękami, — w oryg. niem. mit bebenden, fliegenden Händen: drżącymi, latającymi rękami. [przypis edytorski]
drżącymi usty — dziś popr. forma N.lm: (…) ustami. [przypis edytorski]
Dscherid, dziś popr.: Szatt al-Dżarid — bezodpływowe, słone jezioro w środkowo-zach. Tunezji, w lecie niemal zupełnie wysychające; stanowi największy słony obszar na Saharze, liczący ok. 6000 km² powierzchni. [przypis edytorski]
du alte Slavine (niem.) — właśc. Slawe: ty stary Słowianinie. [przypis edytorski]
Du Bois Reymond, Emil (1818–1896) — lekarz i zoolog niem., zajmujący się badaniem systemu nerwowego i „elektryczności zwierzęcej” (badał węgorze elektryczne); profesor Uniwersytetu w Berlinie (od 1858), dyrektor Instytutu Fizjologii; członek Berlińskiej Akademii Nauk; autor prac na temat neurologii, nie stroniących od filozoficznych refleksji na dotyczących granic poznania: Über die Grenzen des Naturerkennens 1872), Gesammelte Abhandlungen zur allgemeinen Muskel- und Nervenphysik (1875–1877), Untersuchungen am Zitteraal (1881). [przypis edytorski]
du Bruel — patrz: Kawalerskie gospodarstwo, Stracone złudzenia. [przypis edytorski]
Du calme, du calme (fr.) — spokojnie, spokojnie. [przypis edytorski]
du Châtelet, Émilie (1706–1749) — francuska matematyczka i fizyczka. [przypis edytorski]
du chinois (fr.) — po chińsku; chińszczyzna, coś niezrozumiałego. [przypis edytorski]
du comme il faut (fr.) — jak należy; tu: wzór dobrych manier. [przypis edytorski]
du gleichst dem Geist, den du verstehst — nicht mir — właśc. Du gleichst dem Geist, den du begreifst, Nicht mir! — Równyś duchowi, coś go pojąć zdolny, nie mnie! [przypis edytorski]
du grand geste (fr.) — wielkiego gestu. [przypis edytorski]
du grec (fr.) — po grecku (często o czymś niezrozumiałym). [przypis edytorski]
du Guesclin — fr. ród szlachecki, słynny od czasów średniowiecza. [przypis edytorski]
du Haderlump (niem.) — ty kłótliwy gałganie. [przypis edytorski]
du Halde, Jean-Baptiste (1674–1743) — francuski jezuita, historyk, znany z 4-tomowego opisu cesarstwa Chin (Description géographique, historique, chronologique, politique et physique de l'empire de la Chine…, 1735), powstałego na podstawie świadectw misjonarzy jezuickich. [przypis edytorski]
Du, komm hier, Knabe. Du hast Glück. Du bleibst leben. Weg (niem.) — Ty, chodź tu, chłopczyku. Masz szczęście. Zostajesz przy życiu. Precz. [przypis edytorski]
du lebst noch (niem.) — ty jeszcze żyjesz. [przypis edytorski]
Du liebst mich (niem.) — Kochasz mnie. [przypis edytorski]
Du, Lumpenhund. Vater? Das macht nichts. Ein Schuss, ein Mensch… es ist aus mit ihm (niem.) — Ty szmato. Ojciec? To nic nie znaczy. Jeden strzał, jeden człowiek… już po nim. [przypis edytorski]
Du Maurer? (niem.) — ty murarz? [przypis edytorski]
Du Maurer, verfluchter Spitzbube? (niem.) — Tyś murarz, hultaju przeklęty? [przypis edytorski]
du mercure (fr.) — rtęć. [przypis edytorski]
du mois de miel! (fr.) — miodowego miesiąca. [przypis edytorski]
du mouvement (fr.) — ruchu. [przypis edytorski]
du (niem.) — tu: a ty? [przypis edytorski]
du passé défini de l'indicatif (fr.) — z formy czasu przeszłego trybu oznajmującego. [przypis edytorski]
du petit cri cri (fr.) — tu coś w rodzaju: [generałowie] od małego kra, kra; dosł. małego krzyku, pokrzykiwania. [przypis edytorski]
du peuple (fr.) — ludu. [przypis edytorski]
du Peyrou, Pierre Alexandre (1729–1794) — dziedzic wielkiej fortuny, urodzony w Gujanie w Ameryce Płd. syn francuskiego hugenota, który dorobił się majątku na plantacjach w holenderskim Surinamie; osiadły od 1747 w Neuchâtel; przyjaciel i wykonawca testamentu Jana Jakuba Rousseau: opublikował pierwsze wydanie dzieł zebranych Rousseau (1782), w 30 tomach, obejmujące pierwszą część Wyznań, a następnie trzy kolejne tomy, zawierające listy oraz drugą część Wyznań (1789), opracowaną we współpracy z Isabelle de Charriere. [przypis edytorski]
