Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | czasownik | czeski | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wschodni | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 126400 przypisów.
nieznaczna rodzina — dziś raczej: nieznacząca, mało znacząca rodzina. [przypis edytorski]
nieznacznie — niezauważalnie, niepostrzeżenie. [przypis edytorski]
nieznacznie — niezauważalnie, w sposób niedostrzegalny. [przypis edytorski]
nieznaczny (daw.) — nieznany. [przypis edytorski]
nieznaczny — tu: niewidoczny, niedostrzegalny. [przypis edytorski]
nieznajdujący — tu: niedochodzący do wniosku; nierozpoznający. [przypis edytorski]
nieznajomy (starop.) — nieznany; tu: nierozpoznany. [przypis edytorski]
nieznajomy — tu: niezrozumiały. [przypis edytorski]
nieznajomymi (…) siły — dziś popr.: nieznajomymi siłami. [przypis edytorski]
Nieznalska, Dorota (ur. 1973) — polska artystka, przedstawicielka nurtu sztuki krytycznej, znana z kontrowersyjnej instalacji Pasja (2001). [przypis edytorski]
nieznana mu przyczyna, co w nikczemne jego progi Marsowego wiedzie syna — Aleksander Fredro, Zemsta, akt III, scena IV. [przypis edytorski]
nieznanemi głosy — dziś popr. forma N. lm: nieznanymi głosami. [przypis edytorski]
nieznany (starop.) — tu: nierozpoznany. [przypis edytorski]
nieznośno — dziś: nieznośne. [przypis edytorski]
niezróżniczkowana — dziś popr.: niezróżnicowana. [przypis edytorski]
niezróżniczkowane (tu daw.) — dziś poza znaczeniem matematycznym: niezróżnicowane. [przypis edytorski]
niezróżniczkowany — dziś: niezróżnicowany. [przypis edytorski]
niezróżniczkowany — dziś popr.: niezróżnicowany. [przypis edytorski]
niezupełnym koleżeńskim stosunku — popr.: niezupełnie koleżeńskim stosunku. [przypis edytorski]
Niezwalczona miłości, o ty, co spadasz na domy bogate, ty, co kładziesz się na delikatnej twarzy dziewicy… — Sofokles, Antygona (pieśń Chóru). [przypis edytorski]
niezwalczony — niemożliwy do zwalczenia. [przypis edytorski]
niezwrotny — bez powrotu. [przypis edytorski]
Niezwyciężona Armada a. Wielka Armada — słynna wielka flota wojenna wysłana w 1588 przez króla hiszpańskiego Filipa II na podbój Anglii, zniszczona przez burzę oraz ataki szybkich, lekkich okrętów angielskich. [przypis edytorski]
niezwyczajny do czego (daw.) — tu: nieprzyzwyczajony. [przypis edytorski]
niezwykło (starop. forma) — niezwykle. [przypis edytorski]
niezwykły (daw.) — nieprzyzwyczajony. [przypis edytorski]
nieźrały (daw.) — niedojrzały. [przypis edytorski]
nieźrzały (daw., gw.) — niedojrzały. [przypis edytorski]
nieźrzały (starop.) — niedojrzały. [przypis edytorski]
nieżadnie (daw.) — jakoś. [przypis edytorski]
Nieżdanowa, Antonina (1873–1950) — rosyjska i radziecka śpiewaczka oraz pedagog muzyczny. [przypis edytorski]
Nieżyn — miasto na północy Ukrainy, w obwodzie czernihowskim. [przypis edytorski]
nieżyw — nieżywy (daw. krótka forma przym.). [przypis edytorski]
nię (daw. forma) — dziś B. lp r.ż.: (na) nią. [przypis edytorski]
nię — dziś popr. forma B. lp r.ż.: nią. [przypis edytorski]
nié ma — czyt.: ni ma (daw. tzw. é pochylone lub ścieśnione). [przypis edytorski]
nié ma — czytaj: ni ma. [przypis edytorski]
nié ma — daw. forma z é pochylonym, wymawianym jak i; tu zachowana dla rymu: oczyma - nié ma (i dalej w tej wymianie zdań). [przypis edytorski]
nié ma (daw.; wym.: ni ma) — obecność é tzw. pochylonego zmienia brzmienie wyrazu, przez co rymuje się on z „oczyma”. [przypis edytorski]
nié ma — forma z daw. é (tzw. e pochylonym); tu czytanym jak i. [przypis edytorski]
nié ma litości, jak mnie jéj nie było — nie ma litości (dla ciebie), jak dla mnie jej nie było. [przypis edytorski]
nié ma — rym z imieniem Prauryma wskazuje tu na wymowę é pochylonego jak i: ni ma. [przypis edytorski]
nié masz — daw. forma z é pochylonym, wymawianym jak i; tu zachowana ze względu rym wewnętrzny z „trzymasz”. [przypis edytorski]
nię (starop. forma) — dziś B.lp r.ż.: (na) nią. [przypis edytorski]
nię (starop.forma) — dziś B.lp r.ż.: (w) nią. [przypis edytorski]
nię (starop. forma) — (w) nią. [przypis edytorski]
niéj — daw. forma z é (tzw. e pochylonym), tu: wymawianym jak i. [przypis edytorski]
niéj — forma z „e” pochylonym, wymawianym jako „i” lub „y”, nie została uwspółcześniona z powodu rymu. [przypis edytorski]
Niflheim (mit. nordycka) — Kraina Mgły, królestwo lodu i zimna, którym włada bogini Hel, córka Lokiego. [przypis edytorski]
Nifo, Agostino (ok.1470–1538) — włoski filozof, medyk; autor m.in. dwuczęściowego dzieła De Pulchro et de Amore (1549), w którym opisał Joannę Aragońską jako wzór piękna. [przypis edytorski]
nigdy już! — być może aluzja do nastrojowego poematu Kruk (1845) Edgara Allana Poe, o mężczyźnie zrozpaczonym po stracie ukochanej, w którym powtarza się kluczowy wers Quoth the Raven: Nevermore (Rzekł Kruk: Nigdy więcej). [przypis edytorski]
nigdy liczba — w innej wersji tekstu: „nie wielka liczba”. [przypis edytorski]
nigdy nie był przypuszczał — daw. forma czasu zaprzeszłego, używanego dla wyrażenia czynności (zdarzenia, stanu itp.) poprzedzającej inną czynność (zdarzenie, stan itp.) wyrażoną w czasie przeszłym zwykłym; znaczenie: nigdy nie przypuszczał (wcześniej). [przypis edytorski]
nigdyby (starop.) — dziś popr.: nigdy by. [przypis edytorski]
nigdybym beła temu nie wierzyła (starop.) — konstrukcja z przestawną końcówką czasownika w daw. formie czasu zaprzeszłego, wyrażającego czynność wcześniejszą od pozostałych czynności i stanów zapisanych w czasie przeszłym prostym; inaczej: nie wierzyłabym nigdy wcześniej (uprzednio, kiedyś itp.); nie uwierzyłabym nigdy wcześniej. [przypis edytorski]
nigdym dotąd nie słyszał — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: nigdy dotąd nie słyszałem. [przypis edytorski]
nigdym nie lubił — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: nigdy nie lubiłem. [przypis edytorski]
Nigdym (…) nie mówił ani (…) nie używał — inaczej: Nigdy nie mówiłem ani nie używałem (daw. konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika). [przypis edytorski]
nigdym (…) nie prosił — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: nigdy nie prosiłem. [przypis edytorski]
nigdym (…) nie spuściła — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: nigdy nie spuściłam. [przypis edytorski]
nigdym (…) nie uciekł — przykład ruchomej końcówki fleksyjnej czasownika; inaczej: nigdy nie uciekłem. [przypis edytorski]
nigdym (…) nie uczynił — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: nigdy nie uczyniłem. [przypis edytorski]
nigdym (…) nie walczyła — przykład ruchomej końcówki fleksyjnej czasownika; inaczej: nigdy nie walczyłam. [przypis edytorski]
nigdym (…) nie widział — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: nigdy nie widziałem. [przypis edytorski]
Nigdym (…) nie widziała — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; znaczenie: nigdy nie widziałam. [przypis edytorski]
nigdym nie zaznał — nigdy nie zaznałem. [przypis edytorski]
nigdym się tak jeszcze nie przestraszyła — inaczej: nigdy się tak jeszcze nie przestraszyłam (konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika). [przypis edytorski]
Nigdym tu nie był sam (daw.) — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: Nigdy nie byłem tu sam. [przypis edytorski]
nigdyś (…) chybaś nie śniło — przykład ruchomej końcówki fleksyjnej czasownika; inaczej: nigdy chyba nie śniłaś/śniłeś (dziecko). [przypis edytorski]
nigdyś (…) mnie nie lubił — inaczej: nigdy mnie nie lubiłeś (konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika). [przypis edytorski]
nigdyś nie przeczytał — dziś: nigdy nie przeczytałeś. [przypis edytorski]
nigdyś nie przybył — inaczej: nigdy nie przybyłeś (konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika). [przypis edytorski]
nigdzie zapisanego forum niemające — (spory o dług) dla których nie przewidziano formalnego trybu rozstrzygnięcia. [przypis edytorski]
nigdziej (starop. forma) — dziś: nigdzie. [przypis edytorski]
nigdziej (starop.) — nigdzie. [przypis edytorski]
nigdzieśmy nie widzieli — przykład konstrukcji z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: nigdzie nie widzieliśmy. [przypis edytorski]
Niger — trzecia pod względem długości i powierzchni dorzecza rzeka w Afryce Zachodniej. [przypis edytorski]
nigger (ang.) — czarnuch; pogardliwe określenie osoby czarnoskórej. [przypis edytorski]
nigger (ang.) — pierwotnie: czarny, określenie osób rasy czarnej; od XVII–XVIII w. pogardliwe: czarnuch. [przypis edytorski]
Nightingale, Florence (1820–1910) — znana angielska pielęgniarka. [przypis edytorski]
Nihil admirari (łac.) — niczemu się nie dziwić a. niczym się nie zachwycać. [przypis edytorski]
nihil habentes, omnia possidentes (łac.) — nic nie mają, a posiadają wszystko (2 Kor 6, 10, w tłumaczeniu Wulgaty). [przypis edytorski]
nihil novi sub sole (łac.) — nic nowego pod słońcem. [przypis edytorski]
nihilizm — nurt społeczny w XIX wieku odrzucajacy wszelkie społeczne normy i wartości. Nihilista to osoba żyjąca według zasad nihilizmu. [przypis edytorski]
nihilizm — tu: nurt intelektualny i społeczny w drugiej połowie XIX wieku w Rosji, odrzucający społeczne normy, wartości i tradycje; stopniowo przeszedł do krytyki niesprawiedliwości społecznych i zbliżył się do anarchizmu; nihilista to osoba żyjąca według zasad nihilizmu. [przypis edytorski]
nihilizm (z łac. nihil: nic) — różnorodnie rozumiany termin filozoficzny, którego kluczowym pojęciem jest brak, negowanie czegoś, np. nihilizm ontologiczny głosi nieistnienie bytów (lub nieistnienie pewnych aspektów rzeczywistości), nihilizm moralny neguje obowiązywanie norm i nakazów moralnych, nihilizm egzystencjalny głosi, że życie nie ma celu, sensu ani wartości. [przypis edytorski]
Nija a. Nyja — bóg (tu: bogini) świata podziemnego w mitologii słowiańskiej; odpowiednik Plutona w mit. rzym. [przypis edytorski]
nijednej (starop.) — żadnej. [przypis edytorski]
Nijoła — Nija a. Nyja. [przypis edytorski]
nik (gw.) — nikt. [przypis edytorski]
Nika, własc. Nike (mit. gr.) — bogini zwycięstwa; tu: galion, figura na dziobie okrętu, może także symbol losu, szczęścia w morskiej podróży lub walce. [przypis edytorski]
nikady (gw.) — nigdy. [przypis edytorski]
nikaj (gw.) — nigdzie. [przypis edytorski]
Władysław Stanisław Reymont, Chłopi, Chłopi, Część czwarta - Lato
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Władysław Stanisław Reymont, Chłopi, Chłopi, Część czwarta - Lato
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Nikaj (gw.) — nigdzie. [przypis edytorski]
nikaj (gwar.) — nigdzie. [przypis edytorski]
nikaj — (gwarowe) nigdzie. [przypis edytorski]
nikam (reg.) — nigdziem. [przypis edytorski]
Nikazy z Reims, fr. Nicaise, łac. Nicasius (zm. 407 lub 451) — biskup Reims we Francji; święty katolicki, którego święto obchodzone jest 14 grudnia; w dawnych wierzeniach francuskich jego imię występuje w zaklęciach przeciw szczurom, skutecznych szczególnie w dniu jego święta. [przypis edytorski]
nikczemnie — niehonorowo. [przypis edytorski]
Nikczemnieś całkiem i sromotnie postąpił — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: Nikczemnie całkiem i sromotnie postąpiłeś. [przypis edytorski]
