Wesprzyj Wolne Lektury 1,5% podatku — to nic nie kosztuje! Wpisz KRS 00000 70056 i nazwę fundacji Wolne Lektury do deklaracji podatkowej. Masz czas tylko do końca kwietnia :)
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | chiński | czasownik | czeski | dopełniacz | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | przysłówek | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 157604 przypisów.
Ward, Aida (1900–1984) — amerykańska piosenkarka jazzowa, popularna w latach 20. i 30. XX w. w Nowym Jorku; wystąpiła m.in. w przebojowej rewii Blackbirds. [przypis edytorski]
war (daw., gw.) — wrzątek. [przypis edytorski]
war (daw.) — wrzący płyn, tu: wrażenie gorąca odczuwane z powodu silnych emocji. [przypis edytorski]
war (daw.) — wrzątek; por. warzyć: gotować. [przypis edytorski]
war (daw.) — wrzątek. [przypis edytorski]
war (daw.) — wrzątek, wrzący płyn. [przypis edytorski]
wardżeczki — zdrobnienie od „wargi”, niekiedy śpiewa się: usteczki. [przypis edytorski]
wareckich — okazja warecka, tj. bitwa pod Warką 7 kwietnia 1656, zwycięska dla Polaków. [przypis redakcyjny]
wareckie — piwo z Warki nad Pilicą. [przypis edytorski]
Waregowie — staroruska nazwa wikingów działający na Rusi w VII–IX w. [przypis edytorski]
Warens, Françoise-Louise de a. Louise Éléonore de la Tour du Pil (1699–1762) — wydana za mąż w wieku 14 lat, w 1726 porzuciła męża, przeszła na katolicyzm i została agentką Wiktora Amadeusza II, otrzymując roczną pensję za opiekę nad protestantami pragnącymi przejść na katolicyzm. [przypis edytorski]
w areście — dziś popr.: w areszcie. [przypis edytorski]
Warfołomiej (ros.) — Bartłomiej. [przypis edytorski]
warf, popr. wharf (ang.) — nabrzeże. [przypis edytorski]
warf (z ang. wharf) — nabrzeże. [przypis edytorski]
wargaty — z wielkimi, obwisłymi wargami. [przypis edytorski]
wargi — dziś popr. forma N. lm: wargami. [przypis edytorski]
wargi — dziś popr. forma N. lm: wargami. [przypis redakcyjny]
wargi — dziś popr. N. lm.: wargami. [przypis edytorski]
wargi — dziś popr. N. lm: wargami. [przypis edytorski]
war — gorąco. [przypis edytorski]
wargowe a. jasnotowate (biol.) — rodzina roślin zielnych licząca ponad 3500 gatunków, występujących na całym świecie; wiele z nich zawiera olejki eteryczne i znalazły zastosowanie w medycynie, kosmetyce oraz jako przyprawy. [przypis edytorski]
wargula — przezwisko kobiety o pełnych ustach. [przypis edytorski]
war (gw.) — gorąco. [przypis edytorski]
wariacja — rozmaitość. [przypis redakcyjny]
Wariagowie a. Waregowie — Wikingowie działający na Rusi w VII–IX w. [przypis edytorski]
WARIANT — druga, dłuższa wersja przedostatniej sceny, uznawana za starszą, pierwotną. [przypis edytorski]
Wariatowi i Poecie — tak jest w wydaniu z r. 1870; w pierwodruku czytamy: Waryatowi poecie. [przypis redakcyjny]
Wario, właśc. Luciusz Warius Rufus (ok. 74–14 p.n.e.) — poeta rzymski, autor tragedii Thyestes i poematu epickiego De morte (łac.: o śmierci). Przyjaciel Wergiliusza, po jego śmierci zajął się przygotowaniem do druku Eneidy (wraz z innym poetą o nazwisku Plotius Tucca). [przypis edytorski]
Warius, łac. Lucius Varius Rufus (ok. 74–14 p.n.e.) — poeta rzymski, autor tragedii Thyestes i poematu epickiego De morte (O śmierci). Przyjaciel Wergiliusza, po jego śmierci zajął się przygotowaniem do druku Eneidy (wraz z innym poetą o nazwisku Plotius Tucca). [przypis edytorski]
Warius, właśc. Lucjusz Warius Rufus (ok. 74–14 p.n.e.) — poeta rzymski, autor tragedii Thyestes i poematu epickiego De morte (O śmierci). Przyjaciel Wergiliusza, po jego śmierci zajął się przygotowaniem do druku Eneidy (wraz z innym poetą o nazwisku Plotius Tucca). [przypis edytorski]
Warka — miasto nad Pilicą; wspomniana tu bitwa miała miejsce 7 kwietnia 1656, a więc przed bitwami pod Gnieznem i Warszawą. Nieścisłość ta stanowi jeden z dowodów, że Pasek pisał Pamiętniki w późniejszym wieku, a nie notował wydarzenia na bieżąco. [przypis redakcyjny]
Warkocze jasne hańba tnie — na Ukrainie dziewczyna, tracąc wstyd, obcina sobie warkocz a głowę ubiera w chustkę, jak mołodyce zamężne; stąd też nazywa się pokrytką. Uważałem, że nie przymus zewnętrzny, lecz opinia wioski i uczucie własnego sromu zniewalają biedaczki do tej ofiary. [przypis tłumacza]
wark — skrót od: warkot a. warczenie. [przypis edytorski]
Warna — bitwa pod Warną (1444), w której zginął król Władysław Warneńczyk. [przypis edytorski]
warnak — nazwa ludowa skazanego do katorgi. [przypis tłumacza]
Warna — miasto i port nad Morzem Czarnym na terenie Bułgarii. [przypis edytorski]
Warneńczyk, Władysław Warneńczyk (1424–1444) — syn Jagiełły, król Polski w latach 1434–1444, król Węgier od 1440 r. [przypis edytorski]
w Arnie zostać wszytkich zaraz przymusiła — w oryg. „all' Arno”, „nad Arnem”, tj. we Florencji. Tłumacz z rzeki Arno zrobił miasto. [przypis redakcyjny]
warować coś (daw.) — zapewniać, zabezpieczać; por. wyrażenie: zawarowany prawem. [przypis redakcyjny]
warować coś (daw.) — zapewniać, zabezpieczać. [przypis edytorski]
warować czego (daw.) — strzec się czego. [przypis edytorski]
warować (daw.) — gwarantować. [przypis edytorski]
warować (daw.) — [tu:] obwarować. [przypis redakcyjny]
warować (daw.) — uważać, strzec, wystrzegać się. [przypis edytorski]
warować (gw.) — pilnować. [przypis edytorski]
warować — obronić; por. warownia. [przypis redakcyjny]
warować się — chronić się przed czymś, strzec się czegoś. [przypis edytorski]
warować się (daw.) — pilnować się, wystrzegać się. [przypis edytorski]
warować się (daw.) — strzec się. [przypis edytorski]
warować się (daw.) — tu: pilnować się. [przypis edytorski]
warować się (daw.) — tu: pilnować się, wystrzegać się. [przypis edytorski]
warować się (daw.) — wystrzegać się. [przypis edytorski]
warować się od czegoś — powstrzymywać się od czegoś, strzec się czegoś. [przypis edytorski]
warować się — trzymać się z daleka; nie ruszać. [przypis edytorski]
warować (starop.) — tu: umacniać, czynić warownym, obronnym. [przypis edytorski]
warować — strzec, pilnować. [przypis edytorski]
warować — tu: chronić się przed czymś, wystrzegać się czegoś. [przypis edytorski]
warować — [tu:] obwarować. [przypis redakcyjny]
warować — tu: zabezpieczać. [przypis edytorski]
warownia — forteca, budowla obronna. [przypis edytorski]
warownie — tu: niezbicie, z wszelkimi formalnościami. [przypis redakcyjny]
war (przestarz.) — wrzątek. [przypis edytorski]
Warron (82 p.n.e – 35 p.n.e) — rzymski poeta urodzony w Galii, autor poematu o wyprawie Argonautów. [przypis edytorski]
Warro, najsubtelniejszy i najuczeńszy pisarz łaciński, pisze w swoich teologicznych księgach, iż zakrystian Herkulesa (…) — Marek Terencjusz Warron, komentowany przez Augustyna z Hippony (Państwo Boże, VI, 7), skąd znamy przytoczoną opowieść. [przypis edytorski]
Warron żąda od uczty, aby (…) — por. Gellius Aulus, Noctes Atticae, XIII, 11. [przypis tłumacza]
Warro przytacza mniemanie (…) — Augustyn z Hippony, Państwo Boże, XXII, 28. [przypis tłumacza]
War — rzeka w południowej Francji, wpływa na zachód od Nicei do Morza Śródziemnego. [przypis redakcyjny]
Warschau kaputt (niem.) — Warszawa padła. [przypis edytorski]
Warschau — Ost (niem.) — Warszawa Wschodnia. [przypis edytorski]
Warsęgi — Warszawy; autor, będąc miłośnikiem folkloru, używa tu formy gwarową. [przypis edytorski]
Warsiawa (gw.) — Warszawa. [przypis edytorski]
Warsowa (…) od imienia Warcisław, czyli w skróceniu potocznym Warcisz i Warsz (…) — od imienia Włościsława, czyli Włosia lub Włoszcza poszła Włoszczowa, od Częstosława, czyli Częstocha, Częstochowa itp. [przypis autorski]
warstaciech — dziś popr. forma Msc.lm: warsztatach. [przypis edytorski]
warstat (daw.) — dziś: warsztat. [przypis edytorski]
warstat — dziś: warsztat. [przypis edytorski]
warstat (gw.) — dziś popr.: warsztat. [przypis edytorski]
warstat (gw.) — dziś: warsztat. [przypis edytorski]
warstwica — linia na mapie, łącząca punkty położone na tej samej wysokości nad poziomem morza; tu raczej: warstwa osadów kopalnych. [przypis edytorski]
Warszawa — największe miasto i stolica Polski. [przypis edytorski]
Warszawa — stolica i największe miasto Polski. [przypis edytorski]
Warszawa — stolica i największe miasto Polski. [przypis edytorski]
Warszawa — stolica i największe miasto Polski. [przypis edytorski]
Warszawa — stolica Polski i największe miasto w kraju, położone na Mazowszu. [przypis edytorski]
Warszawianka 1905 — Słowa tej pieśni napisał Wacław Święcicki, działacz socjalistyczny, w X. Pawilonie Cytadeli Warszawskiej między rokiem 1879 a 1880; po raz pierwszy opublikowano ją w piśmie „Proletariat” w 1883 r. (nr 1); śpiewana była do melodii opartej na motywach Marsza Żuawów, opracowanej przez innego więźnia, Józefa Pławińskiego. Pieśń znana jest też pod tytułami: Naprzód, Warszawo!, Rewolucyjna Warszawianka oraz identyfikowana poprzez incipit: „Śmiało podnieśmy sztandar nasz w górę”. Miano Warszawianki 1905 zyskała w czasie rewolucji w tymże roku, gdy zyskała wielką popularność zarówno w Polsce, jak za granicą. Od tego czasu pieśń stała się polskim hymnem robotniczym. Rok 1905 był rokiem walki narodowej i rewolucyjnej z caratem, prowadzonej zarówno przez przez organizacje niepodległościowe, polityczne i społeczne (szefem Organizacji Bojowej PPS był wówczas Józef Piłsudski). [przypis edytorski]
Warszawianka a. Warszawianka 1905 — polska pieśń socjalistyczna, powstała w 1879 roku. [przypis edytorski]
Warszawianka, fr. La Varsovienne — polska hymniczna pieśń patriotyczna, napisana po francusku w 1831 roku. [przypis edytorski]
Warszawianka z 1831 — pieśń patriotyczna z czasów powstania listopadowego do słów Casimira François Delavigne'a, przetłumaczona na polski przez Karola Sienkiewicza. [przypis edytorski]
Warszawo! Warszawo! — Tekst ukazał się w powstańczym piśmie „Baszta”, nr 7 z 23 sierpnia, gdzie był podpisany „Orzeł”. [przypis edytorski]
Warszawska Szkoła Sztuk Pięknych — uczelnia artystyczna w Warszawie, posiadająca trzy wydziały: architektury, rzeźby i malarstwa, wyrosła z Oddziału Sztuk Pięknych na Uniwersytecie Warszawskim (1816–1831), otwarta w 1844 i przyłączona do Gimnazjum Realnego, zlikwidowana w 1864 r. ze względu na udział studentów w demonstracjach patriotycznych lat 1860–1861 i powstaniu styczniowym; od roku 1865 działała tylko tzw. Klasa Rysunkowa, od 1871 r. zw. „Szkołą Wojciecha Gersona. W 1901 r. Szkoła Sztuk Pięknych powstała ponownie jako uczelnia prywatna z inicjatywy malarza Kazimierza Stabrowskiego, Teodora Dunina, ordynata hrabiego Adama Krasińskiego i ordynata hrabiego Maurycego Zamoyskiego. Działała do roku 1920, w wybudowanym w l. 1912–1914 gmachu przy ul. Nadbrzeżnej (obecnie Wybrzeże Kościuszkowskie 37), powstałym ze środków własnych Eugenii Kierbedź wg projektu Alfonsa Graviera i podarowanym szkole. Po zaburzeniach w czasie I wojny światowej (budynek skonfiskowało wojsko i zamieniło na lazaret) szkoła działała z przerwą w l. 1920–1923; w 1932 została przekształcona w Akademię Sztuk Pięknych w Warszawie z siedzibą główną w pałacu Czapskich przy ul. Krakowskie Przedmieście 5, w dawnym gmachu znajduje się Wydział Rzeźby. [przypis edytorski]
warsztat (starop.) — warstat. [przypis edytorski]
Warszycki, Stanisław herbu Abdank (1599–1681) — senator, wojewoda mazowiecki i sandomierski, kasztelan krakowski. Właściciel Dankowa, jedynej w Polsce ufortyfikowanej wsi. [przypis edytorski]
wartać (daw.) — być wartym. [przypis edytorski]
wartać (daw.) — mieć wartość. [przypis edytorski]
wartać się (daw.) — kręcić się. [przypis redakcyjny]
wartająca — dziś: warta. [przypis edytorski]
wartają (daw.) — są warte. [przypis edytorski]
wartałek (starop.) — krążek na wrzecionie; bączek dawany do zabawy dzieciom. [przypis edytorski]
Wartam była świstu — aluzja do przysłowia: „Zły to pies, który niewart świstu”. [przypis redakcyjny]
wartam — skrócone od: warta jestem. [przypis edytorski]