TPWL

Wolne Lektury potrzebują pomocy! Wesprzyj bezpłatną bibliotekę internetową i przeczytaj utwory napisane specjalnie dla Ciebie.

x

5549 free readings you have right to

Language

Footnotes

By first letter: all | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z

By type: all | author's footnotes | Wolne Lektury editorial footnotes | source editorial footnotes | translator's footnotes

By qualifier: all | angielski, angielskie | arabski | biologia, biologiczny | czeski | dawne | filozoficzny | francuski | geologia | grecki | gwara, gwarowe | historia, historyczny | hiszpański | ironicznie | liczba mnoga | medyczne | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | pogardliwe | polski | potocznie | przenośnie | przestarzałe | przysłowiowy | rodzaj żeński | rosyjski | rzadki | staropolskie | turecki | ukraiński | wojskowy | węgierski | włoski | łacina, łacińskie | żartobliwie

By language: all | English | français | Deutsch | lietuvių | polski


2576 footnotes found

furgon — duży transportowy wóz konny, kryty budą a. wyposażony w skrzynię na ładunek. [przypis edytorski]

furgon — kryty budą wóz konny. [przypis edytorski]

furgon — kryty wóz ładowny. [przypis redakcyjny]

furia francese (wł.) — francuska gwałtowność. [przypis edytorski]

furia francese (wł.) — francuska porywczość. [przypis redakcyjny]

furia — w mit. rz. Furie (noszące w mit. gr. nazwę Erynii) były uosobieniem zemsty, ścigały przestępców (szczególnie morderców, np. Orestesa), dręcząc ich poczuciem winy i doprowadzając do obłędu. [przypis edytorski]

furie (mit. rz.) — boginie zemsty. [przypis edytorski]

Furie (mit. rzym.) — boginie zemsty, ich gr. odpowiednikiem są Erynie. [przypis edytorski]

Furie (mit. rzym.) — boginie zemsty, odpowiedniki gr. Erynii. [przypis edytorski]

Furie (mit.rzym.) — boginie zemsty. [przypis edytorski]

Furie (mit. rzym.) — boginie zemsty zrodzone z krwi Uranosa: Alekto była uosobieniem gniewu, Tyzyfona zemsty, a Megera nienawiści; Furie należały do bóstw chtonicznych (związanych z żywiołem Ziemi), ich odpowiednik w mit. gr. stanowią Erynie. [przypis edytorski]

Furie (mit. rzym.) — boginki kary i zemsty, rzymskie Erynie. [przypis edytorski]

Furie (mit. rzym.) — demoniczne boginie zemsty, ścigały przestępców (szczególnie morderców), dręcząc ich poczuciem winy i doprowadzając do obłędu; w mit. gr. noszą nazwę Erynie. [przypis edytorski]

Furie (mit. rzym.) — demoniczne bóstwa zemsty. [przypis edytorski]

furie (mit. rzym.) — demony świata podziemnego, z czasem utożsamione z greckimi boginiami zemsty (Eryniami). [przypis edytorski]

furier — kwatermistrz; podoficer zajmujący się zakwaterowaniem i dostarczaniem żywności dla wojska. [przypis edytorski]

furieryzm — odmiana socjalizmu utopijnego, którego program sformułował Charles Fourier (1772–1837).

furiis agitatus amor (łac.) — miłość wzbudzająca furie. [przypis edytorski]

Furiis agitatus Orestes (łac.) — Orestes, gnany przez Furie (po zabiciu matki). [przypis redakcyjny]

furiów — dziś popr. forma B.lm: furii. [przypis edytorski]

Furit (…) fatum — Manilius, Astronomica, IV, 79, 118.

Furor Aphrodisiaca (z łac.) — szał (pasja) na tle erotycznym; żart. termin utworzony na wzór takich nazw jak np. Turnera aphrodisiaca (tj. nazwy zioła stosowanego m.in. do leczenia potencji seksualnej). [przypis edytorski]

Fursy, Henri, własc. Henri Dreyfus (1866–1929) — piosenkarz fr., przejął kabaret Chat noir po śmierci jego założyciela. [przypis edytorski]

furt (daw., pot.) — ciągle. [przypis edytorski]

furt (gw.) — znowu, jeszcze raz, ponownie. [przypis edytorski]

furtian — odźwierny w klasztorze; zakonnik, którego zadaniem jest obsługiwanie furty klasztornej: pilnowanie kluczy do drzwi prowadzących do klasztoru, otwieranie i zamykanie ich, przyjmowanie gości itp. [przypis edytorski]

furtian — odźwierny, zakonnik pilnujący bramy klasztornej. [przypis edytorski]

furtki, której może Kant nie zauważył (…) — zob. Wstęp. [przypis redakcyjny]

Furto niebieska! Gwiazdo zaranna! Ucieczko grzesznych! — określenia Matki Boskiej, występujące w litanii. [przypis edytorski]

Furto niebieska — jedno z określeń Matki Boskiej, występujące w litanii; dziś w formie: Bramo niebieska. [przypis edytorski]

furunkuł (daw.) — czyrak, zapalenie ropne torebki włosa i gruczołu łojowego wywołane przez gronkowce. [przypis edytorski]

Furyje — Furie; tu: forma wydłużona (zgodna z daw. wymową) dla zachowania rytmu jedenastozgłoskowca.

fuse (łac.) — obszernie. [przypis redakcyjny]

Fuseli, John Henry (1741–1825) — właśc. Johann Heinrich Füssli; malarz, rysownik i teoretyk sztuki, urodzony w Szwajcarii, przez większość życia związany z Anglią; tworzył obrazy przepojone atmosferą melancholii, niekiedy grozy, snu, nie wahał się odzwierciedlać twory fantastyczne (jak np. ucieleśniony w postaci potwora koszmar senny). Odwoływał się do motywów z literatury (sięgał do Shakespeare'a, Dantego, Miltona). Popularny w romantyzmie, był również autorem wierszy i wykładów na temat sztuki malarskiej (Lectures on Painting, 1801). [przypis edytorski]

fusius (łac.) — obszerniej. [przypis redakcyjny]

fuszer — człowiek, który wykonuje coś niedbale i niefachowo; partacz. [przypis edytorski]

fuszerka — tu: amatorstwo, nieprofesjonalna robota. [przypis edytorski]

fuszerka (z niem. Pfuscher) — praca wykonywana niedbale i niefachowo a. rezultat niedbałej, niefachowej pracy; partactwo, chałtura. [przypis edytorski]

Fuszko — Tomasz Fuszko, wychowawca, a później sekretarz kardynała Hipolita d'Este. [przypis redakcyjny]

futbal (daw., z ang. football) — piłka nożna. [przypis edytorski]

futbal (z ang.) — piłka nożna. [przypis edytorski]

futbol — tu daw.: piłka do gry w football, piłka nożna. [przypis edytorski]

futbol (tu daw., z ang. football) — piłka nożna, piłka do gry w futbol. [przypis edytorski]

futor a. chutor — daw. zagroda oddalona od wsi na słabo zaludnionych obszarach Ukrainy i Rosji.

futor a. chutor — przysiółek stanicy kozackiej na ukraińskich stepach. [przypis edytorski]

futor a. chutor (z ukr.) — samodzielne gospodarstwo, oddalone od wsi. [przypis edytorski]

futor (ukr.) — chutor, gospodarstwo. [przypis edytorski]

futor — zagroda na łące lub pośród lasu, w pewnym oddaleniu od wioski. [przypis autorski]

futornicy — mieszkańcy futorów, drobna szlachta. [przypis redakcyjny]

futrowanie — obicie z desek, boazeria; por. futryna. [przypis edytorski]

futry drogiemi — dziś popr. forma N. lm: drogimi futrami. [przypis edytorski]

futur — tu w znaczeniu: kolega, kompan. [przypis redakcyjny]

futurystyczny — tu: charakterystyczny dla futuryzmu, awangardowego ruchu w sztuce początku XX w. [przypis edytorski]

futuryzm — awangardowy ruch w sztuce i literaturze początku XX w., zafascynowany nowoczesnością, głoszący slogany w rodzaju „miasto-masa-maszyna” i programowo odrzucający tradycję. [przypis edytorski]

fuzel a. fuzle (z niem.) — szkodliwe odpady ze źle przeprowadzonej fermentacji. [przypis edytorski]

fuzel — szkodliwy osad w źle sfermentowanym winie. [przypis edytorski]

fuzja (daw.) — strzelba myśliwska. [przypis edytorski]

fuzja (daw.) — strzelba. [przypis edytorski]

fuzja — strzelba; ręczna broń palna z długą lufą, zwykle myśliwska. [przypis edytorski]

fuzje ze skałkami — broń skałkowa, w której proch zapalał się od iskry powstającej wskutek uderzenia krzemienia. [przypis edytorski]

fuzyjka, zdr. od fuzja — strzelba myśliwska. [przypis edytorski]

Fù (…) ingegno (wł.) — „Czy się zwycięży przypadkiem czy zdradą, zwycięstwo zawsze pozostaje chlubne” (Ludovico Ariosto, Orlando furioso (Orland szalony), XV, 1; tłum. Edmund Cięglewicz).

fyla — jednostka terytorialna w staroż. Grecji, wywodząca się od dawnych komórek plemiennych. Po reformach Klejstenesa Attyka dzieliła się na dziesięć fyl, z których każda składała się z 9 demów (gmin), po trzy z każdego trzech obszarów: z wybrzeża, z samego miasta Ateny oraz z wnętrza kraju. [przypis edytorski]

φιλοσοφών πλήθος αδύνατον είναι (gr.) — filozofami tłum być nie potrafi (Platon, Państwo, VI). [przypis edytorski]

φιλοσοφών πλήθος αδύνατον είναι (gr.) — filozofami tłum być nie potrafi. [przypis edytorski]

Close

* Loading