Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 444 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | chiński | czasownik | czeski | dopełniacz | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | przysłówek | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 161037 przypisów.
Przechyl się trochę, powiada, na wozie wspaniale rzeźbionym… — Iliada XXIII 335 i nast. [przypis edytorski]
przechyra (daw.) — przechera, człowiek przebiegły, krętacz. [przypis redakcyjny]
przeciąć gordyjski węzeł — rozwiązać skomplikowany problem dzięki jednemu, zdecydowanemu i niekonwencjonalnemu posunięciu; nawiązanie do opowieści o Aleksandrze Macedońskim, który przybywszy do Frygii w 333 p.n.e., dowiedział się, że według przepowiedni tylko ten zostanie władcą tego kraju, kto będzie potrafił rozpleść niezwykle zawikłany węzeł łączący jarzmo z dyszlem starego wozu należącego niegdyś do króla Gordiasa i znajdującego się w świątyni Zeusa; Aleksander przeciął węzeł mieczem. [przypis edytorski]
przeciągać mimo (przestarz.) — przejeżdżać obok. [przypis edytorski]
przeciąg czasu (daw.) — dziś: okres, przedział czasu. [przypis edytorski]
przeciąg czasu — dziś popr.: czas, okres, przedział czasu. [przypis edytorski]
przeciąg czasu — dziś raczej: okres a. czas. [przypis edytorski]
przeciąg (daw.) — okres, czas. [przypis edytorski]
przeciąg gry (daw.) — dziś popr.: czas trwania gry a. czas gry. [przypis edytorski]
przeciąg lat osiemnastu — dziś popr.: okres osiemnastu lat a. osiemnaście lat. [przypis edytorski]
przeciągnąć komu (starop.) — przeszkodzić komu. [przypis edytorski]
przeciągnęć — przeciągnę ci. [przypis edytorski]
przecię a. przecie (daw.) — przecież. [przypis edytorski]
przecięciowy (daw.) — przeciętny. [przypis edytorski]
przecię (daw.) — jednak, chociaż. [przypis edytorski]
przecię — dziś: przecież a. przecie. [przypis edytorski]
prze cię (starop.) — za ciebie; dałbych swoj żywot prze cię: swoje życie oddałbym za ciebie. [przypis edytorski]
przeciętna wieku — dziś: średnia wieku. [przypis edytorski]
przecięż — dziś popr. pisownia: przecież. [przypis edytorski]
przeciech (gw.) — przecież. [przypis edytorski]
przecie (daw.) — przecież. [przypis edytorski]
przecie — dziś popr.: przecież. [przypis edytorski]
przecie — dziś: przecież. [przypis edytorski]
przeciek (gw.) — przecież. [przypis edytorski]
Przeciem babę (…) odpędził — konstrukcja z ruchoma konstrukcją czasownika; inaczej: przecie babę (…) odpędziłem. [przypis edytorski]
przeciem ci rad — skrócone od: przecież jestem ci rad. [przypis edytorski]
przecie — mimo to. [przypis edytorski]
przeciem ja — przecież jestem. [przypis edytorski]
przeciem jest towarzysz i to nie lekkiego, ale poważnego znaku pana wojewody — towarzysz spod poważnego znaku nie mógł iść pod komendę nawet generała wojsk cudzoziemskiego autoramentu; przeciwnie nawet: często generał bywał oddawany pod komendę towarzysza; aby tego uniknąć, generałowie i oficerowie regimentów cudzoziemskich starali się być jednocześnie towarzyszami w polskich. Takim towarzyszem był i pan Wołodyjowski. [przypis autorski]
przeciem nic nie zrobił — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: przecie(ż) nic nie zrobiłem. [przypis edytorski]
przeciem — skrót od: przecie(ż) jestem. [przypis edytorski]
przeciem sobie (…) pomyślał (daw.) — konstrukcja z przestawną końcówką czasownika; inaczej: przecie sobie pomyślałem. [przypis edytorski]
przecie — przest. przecież. [przypis edytorski]
przecierać piłami (starop.) — [tu:] przerzynać. [przypis redakcyjny]
Przecie stratę/ Wróży ten motyw… […] O kotku z kotką milszy śpiew — piosenka o kocie, nawołującym kotkę do snu na przypiecku, wróży wesele. Tymczasem motyw pierwszej pieśni, pomimo zwodniczej treści, według wiary ludowej wróży śmierć. [przypis autorski]
Przecieżem ci mówił — zob. wyżej, w. 1103. [przypis tłumacza]
przecieżem matką — dziś: przecież jestem matką. [przypis edytorski]
przecieżem nie pijany (daw.) — skrót od: przecież jestem nie pijany; przecież nie jestem pijany. [przypis edytorski]
przecieżem nie ryba — nawiązanie do przysłowia dzieci i ryby głosu nie mają. [przypis edytorski]
Przecieżem się (…) oddał — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: przecież się oddałem. [przypis edytorski]
Przecież ja coś miałem z „Czasem”, przypomniałem sobie mętnie… Prawda, proces karny — proces o naruszenie prawa autorskiego, Boy kontra Beaupré. [przypis edytorski]
przecież nie dąb bajeczny, ni kamień cię rodzi — w starożytnej Grecji istniał zwyczaj wyrzucania niechcianych noworodków do wypróchniałych drzew i na skały, co poświadcza mit o Edypie. [przypis edytorski]
przecież obok ofiary stał Muff Potter — Istniał przesąd, że rana zacznie krwawić, gdy morderca zbliży się do swojej ofiary. [przypis autorski]
Przecina się w „Pałubie” z tendencją epoki odmienny gatunek uzdolnień pisarskich i ta odmienność wyzwala jej autora — tę przyczynę podawał już Brzozowski: „Nie umniejsza w niczym mojego wysokiego mniemania o autorze Pałuby przekonanie, że gdyby miał on większe zdolności stylistyczne w kierunku liryczno-muzykalnym — Pałuba byłaby powieścią fantastyczno-mistyczną, zamiast stać się, czym jest dzisiaj — nieubłaganą aż do okrucieństwa analizą nie tylko wszelkiej mistyki, fantastyczności, ale i bardziej głębokich i ogólniejszych jej podstaw” (Cogitationes morosae, „Głos” 1903, nr 47). [przypis autorski]
przeciw Bogu (daw.) — względem Boga. [przypis edytorski]
przeciw (daw.) — wobec. [przypis edytorski]
przeciw długim latom — przeciw długoletniemu zapomnieniu. [przypis redakcyjny]
przeciw drugiemu (daw.) — wobec drugiego. [przypis edytorski]
przeciwdziałać — w oryginale: kontragiren. [przypis tłumacza]
przeciw Elearom (daw.) — do Elearów. [przypis edytorski]
przeciw Elearom (daw.) — wobec Elearów. [przypis edytorski]
przeciwiać się (daw.) — tu: przeciwstawiać się; równać się. [przypis edytorski]
przeciwiać się (starop.) — [tu:] echo odbijać, odzywać się. [przypis redakcyjny]
przeciwić się (daw.) — dziś: sprzeciwić się. [przypis edytorski]
przeciwić się (daw.) — dziś: sprzeciwić się, sprzeciwiać się. [przypis edytorski]
przeciwić się (daw., gw.) — sprzeciwiać się. [przypis edytorski]
przeciwić się (daw.) — sprzeciwiać się; przeciwstawiać się. [przypis edytorski]
przeciwić się (daw.) — sprzeciwiać się, przeciwstawiać się. [przypis edytorski]
przeciwić się (daw.) — sprzeciwiać się. [przypis edytorski]
przeciwić się — dziś: sprzeciwiać się. [przypis edytorski]
przeciwić się (gw.) — sprzeciwiać się. [przypis edytorski]
przeciwić się komu (starop.) — dziś: sprzeciwiać się komu. [przypis edytorski]
przeciwić się komu (starop. forma) — sprzeciwiać się. [przypis edytorski]
przeciwić się — sprzeciwiać się. [przypis edytorski]
przeciwieństwo — tu: sprzeciwianie się; sprzeciw. [przypis edytorski]
przeciwieństwy — dziś popr. forma N. lm: przeciwieństwami. [przypis edytorski]
przeciw jemu — względem niego. [przypis redakcyjny]
przeciwko (daw.) — wobec. [przypis edytorski]
przeciwko (daw.) — wobec. [przypis edytorski]
Przeciwko górze, która noc jasną ogniami / Zawsze czyni, a dzień ćmi gęstemi dymami — mowa o wulkanie Etna. [przypis redakcyjny]
przeciwko krwi mej (starop.) — przeciwko moim krewnym. [przypis edytorski]
przeciwko niej (daw.) — wobec niej. [przypis edytorski]
przeciwko niemu (daw.) — wobec niego. [przypis edytorski]
przeciwko ojcu* — tu: naprzeciw ojcu, w kierunku ojca, na spotkanie ojca. [przypis redakcyjny]
przeciwko poddanym (daw.) — wobec poddanych. [przypis edytorski]
przeciwko polskiemu (daw.) — do polskiego. [przypis edytorski]
przeciw koronie polskiej — dziś: dla korony polskiej. [przypis edytorski]
przeciwko sobie (daw.) — wobec siebie, do siebie. [przypis edytorski]
przeciwko temu — dziś: w przeciwieństwie do niego. [przypis edytorski]
Przeciwko temu uogólnieniu protestowano w recenzjach — T. Grabowski, „Polska literatura współczesna” Potockiego, „Tygodnik Ilustrowany” 1912, nr 27, s. 399–402. [przypis autorski]
przeciwko WMM Panu (daw.) — do wielce mnie miłościwego Pana. [przypis edytorski]
przeciwko — w wydaniu z 1816 r.: lecz nie przeciwko. [przypis edytorski]
przeciw którym nikomu niesporo — sens: nikt nie ma ochoty na potyczkę z nimi. [przypis edytorski]
przeciwleżący — naprzeciwległy; położony na przeciwko. [przypis edytorski]
przeciw majestatowi — dziś: wobec majestatu. [przypis edytorski]
przeciw miejscu — dziś popr.: naprzeciw miejsca. [przypis edytorski]
przeciwna gwiazda (…) widziała — Droga gwiazd dla oczu naszych zawsze idzie ze wschodu na zachód. Tą drogą szedł Eneasz z Azji do Włoch, gdzie rzymskie państwo założył. W przeciwnym kierunku, to jest z zachodu na wschód, niósł orła jako symbol monarszy Konstantyn Wielki, gdy swoją stolicę z Rzymu do Bizancjum przenosił. [przypis redakcyjny]
przeciw — naprzeciw. [przypis edytorski]
Przeciwne chmury słońce nam zakryły… — początek znanej pieśni Jana Kochanowskiego (Pieśni, Księgi wtóre, Pieśń I). [przypis edytorski]
przeciw nich — dziś popr.: przeciw nim. [przypis edytorski]
przeciwnicy wiwisekcji podpisali wiele protestów i petycji, aby zakazać przeprowadzania na żywych Płazach eksperymentów naukowych; w szeregu państw takie prawo faktycznie zostało wydane — zwłaszcza w Niemczech wszelka wiwisekcja została surowo zakazana, ale tylko żydowskim naukowcom. [przypis autorski]
przeciw niego — dziś popr.: przeciw niemu. [przypis edytorski]
przeciw niemu — tu: naprzeciw niego. [przypis edytorski]
przeciwnożni — ludzie mieszkający na przeciwnej półkuli ziemskiej. [przypis edytorski]
przeciwny (daw.) — nieprzyjazny. [przypis redakcyjny]
przeciwnym obyczajem — na odwrót. [przypis edytorski]
przeciwny obyczaj zaczerpnął swój początek w despotyzmie, gdzie zawsze uważano poddanych jako niewolników, a tych, którzy kraj opuszczają, za zbiegłych niewolników — W monarchiach istnieją zazwyczaj prawa, zabraniające tym, którzy piastują urzędy publiczne, opuszczać królestwa bez zezwolenia monarchy. To prawo powinno istnieć i w republikach. Ale tam, gdzie istnieją odrębne urządzenia, zakaz powinien być powszechny, iżby nie przynoszono obcych obyczajów. [przypis autorski]
przeciwny — tu rzeczownikowo: przeciwnik. [przypis edytorski]
przeciw pana Michała się utrzymał — dziś z C.: utrzymał się przeciw panu Michałowi. [przypis edytorski]
Przeciwrzeczenia Fran-Gontirowe — biskup z Meaux, Filip de Vitry, napisał głośną współcześnie sielankę, której bohaterem jest ubogi drwal Franc-Gontier i żona jego Helena, a treścią apoteoza szczęścia w ubóstwie. Sielanka ta stworzyła mnóstwo naśladownictw i cały styl: opływający w dostatki panowie, nawet René, książę Prowansji i król Neapolu, rozczulali się nad rozkoszami ubóstwa, co widocznie podrażniło Villona, który z gorzkiego doświadczenia wiedział, co o tym szczęściu myśleć. Ballada, która następuje, jest odpowiedzią na te niewczesne zachwyty; a poświęcona jest mistrzowi Couraud, który był pełnomocnikiem sielankowego króla René w Paryżu. Być może, iż Villon szukał za jego pośrednictwem poparcia u księcia Prowansji i, zamiast spodziewanej pomocy, otrzymał tylko zbawienne rady. Do tego odnosiłaby się też wzmianka o „tyranie”. [przypis tłumacza]