Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 443 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza
Według kwalifikatora: wszystkie | architektura | białoruski | biologia, biologiczny | chemiczny | czasownik | czeski | dawne | francuski | frazeologia, frazeologiczny | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | hiszpański | łacina, łacińskie | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | niemiecki | poetyckie | pogardliwe | potocznie | przenośnie | przestarzałe | regionalne | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | staropolskie | ukraiński | włoski | żartobliwie
Według języka: wszystkie | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 8344 przypisów.
z niebezpieczeństwy — dziś popr. forma N. lm: z niebezpieczeństwami. [przypis redakcyjny]
z niechcenia — od niechcenia. [przypis edytorski]
z niechcenia — od niechcenia. [przypis edytorski]
Zniechęcić się można do wszystkiego… Gdy usuwa się nam z rąk fatalnie. I to może nasze wielkie szczęście!! — Magdalena robi tu aluzję do miłości Szeligi ku niechętnej mu Hrabinie. [przypis redakcyjny]
zniechluić (neol.) — pobrudzić, oszpecić, uczynić niechlujnym. [przypis edytorski]
z niedobaczka (daw.) — z nienacka. [przypis redakcyjny]
Z niedokończonej satyry, której tematem jest zły mąż w różnych odmianach, cytujemy dla uzupełnienia charakterystyk fragment: Paweł wzdychał, podchlebiał, ustawnie się trudził, / Więc amant letkowiernych rodziców ułudził, / Zyskał żonę, z nią posag, bo na niego godził. / Amant miły; skoro mąż, jakby się odrodził; / Serce w żywych zapałach po weselu skrzepło: / Kiedy jejmości zimno, jegomości ciepło; / Jejmość w prawo, on w lewo, mówi, każe ciszej; / Milczy jejmość, jegomość zły, że jej nie słyszy. / Czyta; po co czytanie, ustawicznie pyta. / Rzuca książkę, ten łaje, że księgi nie czyta; / Wesoła — nie do gustu płochość jegomości; / Źle, kiedy goście w domu, źle znowu bez gości; / Zgoła źle czyli siedzi, stoi, czy się ruszy. / Anna, pełna przymiotów i ciała, i duszy, / Trafiła na Andrzeja, czego sobie życzył. / Skoro bogaty wnusek zważył i przeliczył, / Zamknął go, a z nim serce miłosne z przymusu, / Nie towarzysz małżonki, ale stróż lamusu. / Sam sobie sługa, kucharz, szafarz, podstarości, / A wynędzniała małżonka i w niedzielę pości. [!] / Sporych trzosów posagu niesyty pożytkiem, / Co dla drugich potrzebą ścisłą, dla niej zbytkiem, / Więc uboga w bogactwie, wiek swój trawi w nędzy. [przypis redakcyjny]
Z niej wypływa Biały Dunajec — w rzeczywistości tworzą go potoki Cicha Woda, Strążyski, Bystra, Olcza, Poroniec i Sucha Woda wypływające z innych miejsc. [przypis edytorski]
z Niemcy — dziś popr. forma N. lm: z Niemcami. [przypis edytorski]
z Niemcy — dziś: z Niemcami. [przypis edytorski]
zniemczyli nazwisko Nickich herbu Radwan na Nietzsche — Dokładnie zbadał całą tę sprawę pochodzenia Nietzsche-Nickiego archiwalnie pan Szarlitt. [przypis autorski]
z niemi (daw., gw.) — z nimi. [przypis edytorski]
z niemieckiego tłumaczenia Rehberga (…) jeszcze w roku 1851 — nie mieliśmy wtedy słownika włosko-polskiego, który dopiero w r. 1857 wyszedł w Berlinie u księgarza Behra. [przypis tłumacza]
zniemożenie — bezsilność. [przypis edytorski]
Znienackaś ty wyskoczył — inaczej: znienacka ty wyskoczyłeś (konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika). [przypis edytorski]
z nienagła a. znienagła (starop.) — powoli, stopniowo. [przypis edytorski]
z nienagła — nie nagle; z wolna. [przypis edytorski]
z nienagła (starop.) — powoli, stopniowo; por. z nagła: nagle. [przypis edytorski]
znienagła (starop.) — powoli, stopniowo. [przypis edytorski]
znienagła (starop.) — powoli, stopniowo. [przypis edytorski]
z nienagła (starop.) — stopniowo. [przypis redakcyjny]
znienagła (starop.) — z wolna, powoli, stopniowo, niepostrzeżenie. [przypis edytorski]
znienawidziany — dziś: znienawidzony. [przypis edytorski]
Znienawidzono jego politykę nie tyle dla tego, co jest w niej straszne i fałszywe, jak dla tego, co w niej słuszne i prawdziwe — zobaczcie, między innymi, w liście Grotiusa do brata z 14 kwietnia 1643 r. to, co ten uczony człowiek pochwala, a co gani w księdze De Cive. Co prawda, skłonny do pobłażliwości, wydaje się przebaczać autorowi to, co w nim dobrego, przez wzgląd na to, co w nim złego; nie wszyscy jednak są tak łaskawi. [przypis autorski]
z nieobaczenia (starop.) — [z] nieuwagi. [przypis redakcyjny]
z nieobaczka (starop.) — niepostrzeżenie, przez nieuwagę. [przypis edytorski]
z nieobaczka (starop.) — niespodziewanie; przez nieuważność. [przypis edytorski]
z nieobaczka (starop.) — znienacka, niespodzianie. [przypis redakcyjny]
z nieobaczka (starop.) — znienacka, niespodziewanie, niepostrzeżenie. [przypis edytorski]
z nieobaczka (starop.) — znienacka. [przypis redakcyjny]
znieruchomić — dziś: unieruchomić kogoś a. coś. [przypis edytorski]
znieruchomione — dziś raczej: znieruchomiałe. [przypis edytorski]
znieść (daw.) — pokonać. [przypis edytorski]
znieść (daw.) — pokonać, zniszczyć. [przypis edytorski]
znieść musiałam dzieckiem — dziś: (…) jako dziecko. [przypis edytorski]
znieść się (daw.) — spotkać się celem uzgodnienia rozbieżności. [przypis edytorski]
znieść się (starop.) — spotkać się, połączyć się. [przypis edytorski]
znieść się z kim (daw.) — skontaktować się z kim; spotkać się z kim. [przypis edytorski]
znieść się z kim (daw.) — złączyć się z kim, sprzymierzyć się z kim. [przypis edytorski]
znieść (starop.) — zniszczyć. [przypis redakcyjny]
znieść — tu: pokonać. [przypis edytorski]
znieść — tu: pokonać, rozgromić. [przypis edytorski]
znieśmiertelnić — dziś: unieśmiertelnić. [przypis edytorski]
znieśże — konstrukcja z partykułą -że w funkcji wzmacniającej. [przypis edytorski]
zniesienie wszystkich stanów — Wyraz „stan” użyty tu w historycznym znaczeniu stanu w państwie feudalnym, stanu z określonymi i ograniczonymi przywilejami. Rewolucja burżuazyjna zniosła stany wraz z ich przywilejami. Burżuazyjne społeczeństwo zna już tylko klasy. Zatem jest się w sprzeczności z historią, oznaczając proletariat jako „stan czwarty” (Przypis F. Engelsa do przekładu niemieckiego). [przypis redakcyjny]
zniesie — tu: przyniesie, dostarczy. [przypis edytorski]
zniesion — tu: zwyciężony, pobity. [przypis edytorski]
zniesiony (daw.) — pokonany. [przypis edytorski]
zniesło (daw.) — dziś popr. forma: zniosło. [przypis edytorski]
z niespokojem — dziś popr.: z niepokojem a. niespokojnie. [przypis edytorski]
z nieswojego drzewa — jemioła jest rośliną pasożytniczą; jej nasiona, przeniesione przez ptaki, wyrastają na korze innych drzew. [przypis edytorski]
z nieszczęśliwem Insubrów książęciem — Starożytni Insubrowie mieli swe siedziby w okolicy Mediolanu; Insubrów książę — Ludwik Sforca „il Moro” (Murzyn), zięć — Herkulesa, księcia ferarskiego, a szwagier Hipolita, zrobił młodzieńca arcybiskupem mediolańskim i zasięgał jego rady w pokoju i wojnie; Hipolit w szczęściu i w nieszczęściu, nawet gdy Sforca stracił swe księstwo, dochował mu wiary. [przypis redakcyjny]
Z Nietzschego (…) wyrasta (…) „współczesny indywidualizm bezwzględny” — S. Brzozowski, Co to jest modernizm?, s. 36. [przypis autorski]
z nieufnością — w oryginale: Diskredit. [przypis edytorski]
zniewagę z powodu ślepoty — kalectwo dziecka uważano dawniej za hańbiące, szczególnie w rodzinie książęcej. [przypis edytorski]
znieważy — μιαίνει (Niese), μολύνει (Dindorf). [przypis tłumacza]
z niewiadakąd — nie wiadomo skąd. [przypis edytorski]
z niewiastą arcychrześciańską, czeską księżniczką, Dąbrówką imieniem — w oryg. łac. unam christianissimam de Bohemia Dubrovcam. [przypis edytorski]
z niewiela (daw.) — dziś: z niewielkiej ilości. [przypis edytorski]
z niewiela — dziś: z niewielu. [przypis edytorski]
zniewierzać się (starop.) — zawieść zaufanie; sprzeniewierzyć się. [przypis edytorski]
Z niewolej Dragontyny (…) wyzwoliła — Wiedźma Dragontyna więziła w swym zaczarowanym grodzie Orlanda i innych rycerzy. Angelika zniszczywszy mocą cudownego pierścienia ogród, wyzwoliła jeńców (Orlando Innamorato Księga I, Pieśń XIV strofa 47). [przypis redakcyjny]
z niewolej (starop. forma) — dziś D.lp r.ż.: z niewoli. [przypis edytorski]
z niewolej (starop. forma) — dziś D.lp r.ż.: z niewoli. [przypis edytorski]
zniewolić się (starop.) — zaprzedać [się] jak w niewolę. [przypis redakcyjny]
zniewolić (starop.) — [tu:] zrobić niewolnikiem. [przypis redakcyjny]
z nieznanymi godły (daw. forma) — dziś: z nieznanymi godłami. [przypis edytorski]
z niezwykłym rzuca ciężarem — z dużą ilością spondejów. [przypis edytorski]
znijdź (daw.) — zejdź. [przypis edytorski]
znijdzie — zejdzie. [przypis edytorski]
znijść (daw.) — przyjść. [przypis edytorski]
znijść — daw. zejść. [przypis edytorski]
znijść (daw.) — zejść. [przypis edytorski]
znijść — dziś: zejść. [przypis edytorski]
znijść się (daw.) — zejść się. [przypis edytorski]
znijść się — dziś popr.: zejść się. [przypis edytorski]
znijść — zejść. [przypis edytorski]
znijście (daw.) — zejście. [przypis edytorski]
znijście (daw.) — zejście. [przypis edytorski]
znijście — dziś: zejście. [przypis edytorski]
znikać (starop.) — unikać. [przypis redakcyjny]
znikanie w mowie, a często i w piśmie, końcowego e — klasycznym przykładem jest samo nazwisko Shakespeare, w którym tradycyjnie zachowuje się w pisowni -e końcowe, mimo że wyraz tworzący jego drugą część (spear: włócznia) to -e utracił. Pierwszą część stanowi czasownik to shake (wstrząsać). Sam poeta podpisywał się Shakspere, w jednym wypadku tylko poprawniej. [przypis tłumacza]
znikcemniały (gw.) — znikczemniały. [przypis autorski]
znikczemniały — taki, który popadł w nikczemność. [przypis edytorski]
znikłe — przemijające, znikome. [przypis redakcyjny]
znikły — znikomy, nietrwały. [przypis redakcyjny]
znikli (…) w przepaść — zapadli się. [przypis edytorski]
zniknąć czegoś — uniknąć czegoś. [przypis redakcyjny]
zniknąć czemu (daw.) — [tu:] uniknąć czego. [przypis redakcyjny]
zniknąć — umknąć, uciec. [przypis redakcyjny]
zniknęła jak sen jaki złoty — Juliusz Słowacki, W Szwajcarii, I w. 1. [przypis edytorski]
zniknienie (daw.) — dziś popr.: zniknięcie. [przypis edytorski]
zniknienie — dziś: zniknięcie. [przypis edytorski]
zniknienim (starop.) — zniknieniem, zniknięciem. [przypis redakcyjny]
znikome cienie — cienie znikające, nieuchwytne; dusze zmarłych snujące się w podziemiach opisywanych w opowieściach mitologicznych. [przypis redakcyjny]
znikomy — tu: nietrwały. [przypis edytorski]
Z nim borykał się Machajras — τούτῳ (Niese), τούτων (Dindorf). [przypis tłumacza]
z nimi — Chociwskimi. [przypis redakcyjny]
z nimim palił — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika: z nimi paliłem. [przypis edytorski]
z nimi Sceledrus — Sceledrus pojawia się tutaj dość niespodziewanie; widocznie po wejściu do domu (zob. wyżej, w. 660), obszedł przez ogród i poszedł za innymi ku portowi lub może wyszedł razem z całym orszakiem (zob. wyżej, w. 1545), choć o tym nasz tekst komedii nic nie mówi. [przypis tłumacza]