Dzisiaj aż 13,496 dzieciaków dzięki wsparciu osób takich jak Ty znajdzie darmowe książki na Wolnych Lekturach.
Dołącz do Przyjaciół Wolnych Lektur i zapewnij darmowy dostęp do książek milionom uczennic i uczniów dzisiaj i każdego dnia!
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | architektura | astronomia | białoruski | biologia, biologiczny | botanika | chemiczny | czeski | dawne | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | poetyckie | pogardliwe | portugalski | potocznie | przenośnie | przestarzałe | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | środowiskowy | staropolskie | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wulgarne | żartobliwie
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 18193 przypisów.
prychłynuło (…) otchłynuło (z ros. хлынуть: chlustać, rzucać się, wysypać się) — przychlusnęło (do rewolucji), odchlusnęło (do ochrany, tj. do tajnej policji): masy proletariackie traktowane są tu jak płynny żywioł, poddający się przypływom i odpływom fal. [przypis edytorski]
prychy — chrapy; nozdrza konia. [przypis edytorski]
prycza (z niem.) — tapczan, rodzaj ławy. [przypis redakcyjny]
pryczer (z ang. preacher) — ksiądz, kaznodzieja, proboszcz. [przypis edytorski]
pry (daw.) — mówi, rzecze. [przypis edytorski]
pry (daw.) — prawi, mówi, powiada. [przypis edytorski]
pry (daw.) — prawi, rzecze. [przypis redakcyjny]
pryde — przyjdę. [przypis edytorski]
Pryjama dziewica — Polyksena, złożona na ofiarę na grobie Achillesa. [przypis edytorski]
Pryjamid — przydomek Hektora (Priam). [przypis edytorski]
Pryjamid — przydomek Likaona (syn Priama). [przypis edytorski]
Pryjamów (daw.) — należący do Priama. [przypis edytorski]
Pryjam — podeszły wiekiem król Troi, ojciec Hektora. [przypis edytorski]
pryjmak (gw., ukr.) — parobek przyjęty do rodziny, będący na utrzymaniu kobiety, z którą się ożenił. [przypis edytorski]
prykaszczyk (ros.) — subiekt, ekspedient. [przypis redakcyjny]
prykuski (z ros.) — przekąski. [przypis edytorski]
prymaria — msza odprawiana wcześnie rano. [przypis edytorski]
prymaria — pierwsza msza poranna. [przypis edytorski]
prymaryja a. prymaria — msza poranna w obrządku katolickim. [przypis edytorski]
prymas (starop.) — pierwszy. [przypis redakcyjny]
prymas (z łac.) — pierwszy biskup w kraju, w dawnej Polsce arcybiskup gnieźnieńsko-poznański. [przypis redakcyjny]
prym (daw.) — pierwszeństwo. [przypis edytorski]
prym (daw.) — pierwszeństwo w czymś. [przypis edytorski]
prymiesz al nie prymiesz bumagu (zniekszt. ros.) — przyjmiesz papier czy go nie przyjmiesz? [przypis edytorski]
prymka — rodzaj tytoniu do żucia. [przypis edytorski]
prymka — tytoń do żucia. [przypis edytorski]
prymka (z niem.) — tytoń do żucia; daw. sprzedawany w postaci laseczek skręconych z liści mocnego tytoniu z dodatkiem lukrecji, cukru, soli i moczonych w wyciągu z owoców. [przypis edytorski]
prymordialny (z fr. primordial: pierwotny; najważniejszy) — pierwotny, początkowy, wrodzony. [przypis edytorski]
prym — pierwszeństwo. [przypis edytorski]
prymus — naftowa maszynka do gotowania. [przypis edytorski]
prymus — tu: dawna maszynka do gotowania na naftę. [przypis edytorski]
prym (z łac.) — pierwsze miejsce, pierwszeństwo. [przypis redakcyjny]
pryncypał (daw.) — szef, pracodawca. [przypis edytorski]
pryncypał (daw.) — zwierzchnik, przełożony. [przypis edytorski]
pryncypał (daw.) — zwierzchnik. [przypis edytorski]
pryncypałka (przestarz.) — zwierzchniczka, przełożona. [przypis edytorski]
pryncypałów — tutaj: przewódców młodzieży. [przypis redakcyjny]
pryncypałowa (daw.) — żona pryncypała, tj. szefa, pracodawcy. [przypis edytorski]
Pryncypał — przełożony, osoba najważniejsza w danej instytucji. [przypis edytorski]
pryncypał — przełożony. [przypis edytorski]
pryncypał — przełożony, szef. [przypis edytorski]
pryncypał (przestarz.) — szef, zwierzchnik. [przypis edytorski]
pryncypał (przestarz.) — zwierzchnik, pracodawca. [przypis edytorski]
pryncypał — przywódca, herszt. [przypis redakcyjny]
pryncypał — tu: szef, przełożony, pracodawca. [przypis edytorski]
pryncypał — zwierzchnik. [przypis edytorski]
pryncypalny (daw.) — główny, najważniejszy. [przypis edytorski]
pryncypalny — daw. najważniejszy, główny. [przypis edytorski]
pryncypalny (daw., z łac.) — najważniejszy, główny. [przypis edytorski]
pryncypalny — główny, zasadniczy. [przypis redakcyjny]
pryncyp (daw.) — pryncypium (r.n.): zasada; podstawa. [przypis edytorski]
pryncypia (z łac.) — zasady. [przypis edytorski]
pryncypilarny (z łac.) — pryncypalny; główny, naczelny. [przypis edytorski]
pryncyp — zasada; dla pryncypu: dla zasady. [przypis edytorski]
prynuka (z ukr. a. ros.) — zachęta. [przypis edytorski]
prynuka (z ukr.) — zachęta. [przypis edytorski]
Prypeć — rzeka na Ukrainie i Białorusi, prawy dopływ Dniepru. [przypis edytorski]
Prypeć — rzeka płynąca przez płd. Białoruś i płn. Ukrainę, prawy dopływ Dniepru; nad Prypecią leży miasto Czarnobyl. [przypis redakcyjny]
pry — prawi, rzecze. [przypis redakcyjny]
pry — rzecze. [przypis autorski]
Pryscjani — komentatorowie wnoszą, że Dante pod tym szczególnym nazwaniem, w ogólności przygania wszystkim pedagogom młodych chłopców, którzy w tamtych czasach znajomi byli po większej części jako bezwstydni sodomici; bo nie jest wiadomo, ażeby sławny gramatyk z Cezarei, jednoimienny Pryscjan, miał się brukać tym grzechem. [przypis redakcyjny]
Pryscjan, właśc. Priscianus Caesariensis (1 poł. VI w. n.e.) — gramatyk łaciński, autor monumentalnego dzieła w osiemnastu księgach Institutiones grammaticae, używanego w średniowieczu jako standardowy podręcznik łaciny dla zaawansowanych; w Anglii powstał idiom to break Priscian's head, „skręcać kark Pryscjanowi”, oznaczający posługiwanie się złą gramatyką. [przypis edytorski]
pryscylianie — wyznawcy odmiany chrześcijaństwa ukształtowanej w IV w. na Płw. Iberyjskim pod wpływem manicheizmu i gnostycyzmu, głoszonej przez biskupa Pryscyliana, straconego w 385 przez państwowe władze chrześcijańskie. [przypis edytorski]
Pryscylla (Pryska) i Maksymilla — towarzyszki Montanusa, prorokinie głoszące ekstatyczne wizje, podczas których miał przez nie przemawiać Duch Święty. [przypis edytorski]
prysiud (ukr.) — przykucnięcie z podskokiem w rosyjskich i ukraińskich tańcach ludowych. [przypis edytorski]
prysiud (ukr.) — przysiad, figura taneczna. [przypis edytorski]
prysiud (ukr.) — przysiad, figura taneczna. [przypis redakcyjny]
prysiudy — przykucnięcia z podskokami w rosyjskich i ukraińskich tańcach ludowych. [przypis edytorski]
prysiudy — przysiady, figura taneczna w tańcach ruskich. [przypis edytorski]
prysiudy (z ukr.) — przysiady, figury taneczne. [przypis edytorski]
prysiudy (z ukr.) — w tańcu kozackim przykucnięcie i podskok. [przypis redakcyjny]
pryska — tu: parska. [przypis redakcyjny]
pry (starop. forma) — prawi, mówi. [przypis edytorski]
pry (starop. forma) — skrót od: prawi; mówi. [przypis edytorski]
pry (starop. forma) — skrót od: prawi; tj. mówi. [przypis edytorski]
pry (starop.) — mówi. [przypis edytorski]
pry (starop.) — prawi, mówi. [przypis edytorski]
pry (starop.) — prawi, mówi. [przypis redakcyjny]
pry (starop.) — skrót od: prawi; mówi. [przypis edytorski]
prystaw — komisarz policji w carskiej Rosji. [przypis edytorski]
prystaw (ros.) — komisarz policji. [przypis edytorski]
prystaw (ros.) — komisarz policji w carskiej Rosji w XIX w. [przypis edytorski]
prystaw (ros. пристав) — tu: komisarz policji w carskiej Rosji w XIX w. [przypis edytorski]
prystupyło do neho (ukr.) — wstąpiło w niego. [przypis edytorski]
pryszczą — pryskają. [przypis redakcyjny]
pryszczaci — młodzi pisarze z przełomu lat 40. i 50., zwolennicy literatury podporządkowanej komunistycznej ideologii. [przypis edytorski]
Pryszko — imię utworzone może od łac. prisca (stara, dawna). [przypis redakcyjny]
prytanejon — budynek publiczny w starożytnej Grecji dla najwyższych władz w greckich państwach-miastach, miejsce urzędowania prytanów, wysokich urzędników. W prytanejonie prytani spożywali wspólnie posiłki na koszt państwa. Niektórzy znaczniejsi cudzoziemcy i zasłużeni obywatele również byli tam żywieni. Prytanejon był także miejscem przyjmowania oficjalnych delegacji przez cywilnych i religijnych włodarzy miasta. [przypis edytorski]
prytaneum a. prytaneion (gr.) — budowla, w której zbierało się zgromadzenie prytanów, tj. członków wielkiej rady. [przypis edytorski]
prytania — kolegium prytanów, urzędników zarządzających miastem, losowo wybieranych z Rady Pięciuset; także okres ich kadencji (1/10 roku); tu mowa o prytanejonie, tj. oficjalnym budynku władz miejskich, gdzie zasłużonym obywatelom przysługiwały posiłki na koszt państwa. [przypis edytorski]
prytania — kolegium prytanów, urzędników zarządzających miastem, losowo wybieranych z Rady Pięciuset; także okres ich kadencji (1/10 roku). [przypis edytorski]
prytan — jeden z pięćdziesięciu obywateli należących do określonej fyli (jednostki terytorialnej, a wcześniej rodowej w staroż. polis), którzy zasiadali w Radzie Pięciuset (tzw. Bule); prytanowie urzędowali w specjalnym budynku, stanowiącym centrum administracyjne polis, prytanejonie, przez dziesiątą część roku (okres ten zwano prytanią); kolegium prytanów wybierało swojego przewodniczącego, epistatesa, który przez jedną dobę przewodniczył Radzie Pięciuset i Zgromadzeniu Ludowemu (Eklezji), decydując o przedmiocie i porządku obrad, przyjmował posłów zagranicznych oraz miał pod swoją opieką pieczęcie i klucze do świątyń, a tym samym do skarbca i archiwów państwowych. [przypis edytorski]
prytan — wysoki urząd w staroż. Atenach, pełniony jednocześnie przez pięćdziesięciu obywateli (kolegium prytanów) losowo wybranych z Rady Pięciuset, urzędujących przez 1/10 część roku. [przypis edytorski]
prytan — wysoki urzędnik w staroż. Grecji, reprezentant fyle zasiadający w Radzie Najwyższej. [przypis edytorski]
prywacja (daw.) — obywanie się bez czegoś. [przypis edytorski]
prywacja — ograniczenie, obywanie się bez czegoś. [przypis edytorski]
prywacja — ograniczenie, obywanie się bez czegoś. [przypis redakcyjny]
prywacja (z fr. privation) — ograniczenie. [przypis edytorski]
prywacja (z łac. a. z fr.) — pozbawienie, ograniczenie. [przypis edytorski]
prywacja (z łac.; przest.) — obywanie się bez czegoś; wyrzeczenie. [przypis edytorski]