Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 450 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza
Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | czeski | dawne | filozoficzny | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | hiszpański | łacina, łacińskie | literacki, literatura | medyczne | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | poetyckie | portugalski | potocznie | przenośnie | przestarzałe | przysłowiowy | regionalne | religijny, religioznawstwo | rosyjski | rzadki | staropolskie | turecki | ukraiński | włoski | wojskowy | żeglarskie
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 7982 przypisów.
niewczesny — pojawiający się w nieodpowiednim czasie (za wcześnie a. za późno). [przypis edytorski]
niewczesny — powstały w nieodpowiednim czasie; niewłaściwy. [przypis edytorski]
niewdzięczneć — konstrukcja z partykułą „ci”, skróconą do -ć, pełniącą funkcję wzmacniającą. [przypis edytorski]
niewdzięczność — nieuprzejmość. [przypis redakcyjny]
niewdzięczny* — niemiły (por. dzisiejsze wyrażenie: niewdzięczne zadanie). [przypis redakcyjny]
niewdzięka — niewdzięczność. [przypis edytorski]
niewdzięki (starop.) — niełaska, wstręt. [przypis redakcyjny]
Niewęgłowski wywołał to samo zjawisko siarczkiem wapnia — [por.] „Comptes rendus”, CXXII, 386. [przypis autorski]
nie wedla uszu naszych — niezgodne z przyzwyczajeniami współczesnych Kochanowskiego. [przypis edytorski]
nie wedle prawa — Wedle prawa Mojżeszowego. [przypis tłumacza]
Nie wesół, jakoby mu psi pojedli krupy — przysłowie o straconej niespodzianie rzeczy, por. wyżej. [przypis redakcyjny]
nieweszły — niewzeszły. [przypis edytorski]
nie weźrzałby na co (starop.) — nie spojrzałby na co; ani spojrzałby na co. [przypis edytorski]
niewiada (gwar.) — nie wiadomo. [przypis edytorski]
nie wiada (gw.) — nie wiadomo. [przypis edytorski]
nie wiada — nie wiadomo. [przypis edytorski]
nie wiada (reg.) — nie wiadomo. [przypis edytorski]
niewiadki (gw.) — nie wiadomo. [przypis edytorski]
niewiadomie (starop.) — niespodziewanie, z zaskoczenia. [przypis edytorski]
niewiadomi — nieuczeni, nieoświeceni. [przypis redakcyjny]
Nie wiadomo, czy jutro będą telefony: gołębie mogą być potrzebne — pewną odmianę gołębi, tzw. gołębie pocztowe, wykorzystywano do przekazywania wiadomości; z tej metody łączności korzystano powszechnie podczas I wojny światowej. [przypis edytorski]
nie wiadomo czy miało ono rzeczywiście miejsce — W Polsce jako pierwszy kwestię tę poruszał od 2004 roku w swoich artykułach Grzegorz Czwartosz, spotykając się z ostrą reakcją historyków działań PSZ, którzy podważali wiarygodność relacji Watersa. W istocie nie jest ona potwierdzona żadnym innym źródłem ani relacją naocznego świadka rzekomych egzekucji. [przypis edytorski]
niewiadomość (daw.) — nieświadomość, niewiedza. [przypis edytorski]
niewiadomość — nieświadomość, niewiedza. [przypis edytorski]
niewiadomość — nieświadomość. [przypis edytorski]
niewiadomość — nieznajomość. [przypis edytorski]
niewiadomość — tu: nieświadomość. [przypis edytorski]
Niewiadomski, Eligiusz (1869–1923) — prawicowy fanatyk, zabójca prezydenta Gabriela Narutowicza (16 grudnia 1922), skazany na karę śmierci; z wykształcenia i zawodu malarz, wykładowca historii sztuki. [przypis edytorski]
niewiadomy (daw.) — tu: nieświadomy, niewiedzący o czym. [przypis edytorski]
niewiadomy — nieświadomy (ten, który nie wie). [przypis redakcyjny]
niewiadomy — tu: nieświadomy, niewiedzący. [przypis edytorski]
Niewiarygodne, aby Bóg łączył się z nami — Drugi zarzut. [przypis tłumacza]
niewiasta (daw.) — synowa. [przypis redakcyjny]
niewiasta (daw.) — [tu:] synowa. [przypis redakcyjny]
Niewiasta gorsza jest niźli śmierć… — Koh 7, 26; 7, 28. [przypis edytorski]
Niewiasta, która wiodła mnie do Boga — Beatrycze, w znaczeniu symbolicznym teologia. [przypis redakcyjny]
niewiasta Lota — żona biblijnego Lota, zamieniona w słup soli, ponieważ obejrzała się uciekając z Sodomy. [przypis edytorski]
niewiasta Lotowa — żona Lota. Wg biblijnej Księgi Rodzaju, Bóg ostrzegł Lota, jedynego sprawiedliwego w Sodomie, by nie oglądając się za siebie, uciekł z całą rodziną z miasta, na które zostanie zesłana zagłada. Żona Lota, która nie posłuchała zakazu i podczas ucieczki obejrzała się, zamieniła się w słup soli. [przypis edytorski]
niewiasta — tu: żona. [przypis edytorski]
Niewiasta z wdzięków, a bohater z ducha — charakter i działanie Grażyny mogą się zdawać zbyt romansowe i z obyczajami ówczesnemi niezgodne. Dziejopisowie albowiem niepochlebnemi kolorami malują stan niewiast w Litwie starożytnej: te nieszczęśliwe ofiary przemocy i ucisku żyły w pogardzie, wskazane na służbę prawie niewolniczą. Ale z drugiej strony u tychże dziejopisów znajdujemy cale przeciwne badania. I tak na chorągwiach pruskich i na monetach starożytnych widziano, jak świadczy Schutz (Kotzebue, Belege und Erlauterungen, t.I, p. 291.), niewiastę w koronie: skąd by wnosić można, iż kiedyś niewiasta panowała w tym kraju. Pewniejsze daleko, bo aż do późnych czasów, dochodzą powieści o sławnych ubóstwionych kapłankach, o Gezanie i Kadynie, których szaty i relikwie długo jeszcze w kościołach chrześcijańskich zachowywane były. Słyszałem od świadomego dziejów narodowych p. Onacewicza, iż w rękopisie kronikarza wołyńskiego jest wzmianka o sławnym czynie niewiast jakiegoś miasta litewskiego, które po wyjściu mężów na wojnę same murów broniły, a nie mogąc oprzeć się nieprzyjaciołom, przeniosły dobrowolną śmierć nad niewolę. Coś podobnego wspomina Kromer (Polonia sive… etc. p. 206.) o zamku Pullen. Sprzeczności te pogodzić się dadzą, jeśli zważymy, iż ród litewski składał się z dwóch od dawna razem zamieszkałych, ale zawsze nieco różniących się pokoleń: to jest, z krajowców (autochtonów) i przychodniów, jak się zdaje Normandów; ci ostatni zachowali zapewne wrodzone ku płci pięknej uczucia szacunku i przywiązania. Jakoż, podług dawnych praw czyli zwyczajów litewskich, żony z tego obcego pokolenia zaszczycane były szczególnemi od mężów względami. Nadto, pogarda ku niewiastom i ich upodlenie, zdaje się, iż tylko w czasach najdawniejszych i zupełnie barbarzyńskich miały miejsce. Następnie zaś, a mianowicie w wieku, w którym przypuszczamy akcję tej powieści, duch rycerski i prawie romansowy przebija się coraz bardziej. Wiadomo, jak dzielny i surowy wojownik Kiejstut czule kochał swoją Birutę, którą, bogom poświęconą, narażając się na niebezpieczeństwo, porwał i z prostego stanu księżną uczynił; jak małżonka Witołda zręcznie i śmiało męża z wiezienia i od bliskiej śmierci uwolniła. [przypis autorski]
Niewiastę mężną któż znajdzie? (…) Omylna wdzięczność i marna jest piękność… — Prz 31, 10 i 30. [przypis edytorski]
niewiastka (daw.) — synowa; nazwę tę tłumaczy się tak, że była to osoba wchodząca do rodziny, o której się nic nie wiedziało. [przypis edytorski]
niewiastka — tu: żona. [przypis edytorski]
Niewiasto, powinnaś zawsze chodzić w żałobie i w łachmanach ze łzami skruchy… — Tertulian, O strojeniu się kobiet. [przypis edytorski]
niewiasty bowiem łacno tam parzą dobrych ludzi w przyrodzonej wannie, jako że jest to ziemia papieska — mnichy i księża, od których roiło się w Awinionie, pozwalali kurtyzanom za opłatą umiarkowanej taryfy na bardzo swobodne wykonywanie swego rzemiosła. [przypis tłumacza]
Niewiaża — prawy dopływ Niemna. [przypis edytorski]
Niewiaża — rzeka na Litwie, jeden z głównych dopływów Niemna. [przypis edytorski]
Niewiaża — rzeka w środkowej części Litwy, prawy dopływ Niemna. [przypis redakcyjny]
Nie widać tu sombrero — sombrera, miękkie hiszpańskie kapelusze z szerokim rondem były początkowo powszechne w San Francisco, mieście założonym w 1776 przez kolonizatorów hiszpańskich; do 1848 Kalifornia stanowiła część Meksyku. [przypis edytorski]
niewidane — dziś popr.: niewidziane. [przypis edytorski]
niewidanem [strojom] (starop. forma) — dziś N.lm: niewidzianym; nieznanym. [przypis edytorski]
niewidany (starop. forma) — niewidziany. [przypis edytorski]
niewidimka (ros.) — niewidzialny. [przypis edytorski]
niewidna (gw.) — niewidoczna. [przypis edytorski]
nie widno — dziś: nie widać. [przypis edytorski]
Nie widno go (…) było — dziś: nie widać go było. [przypis edytorski]
nie widno — tu: nie widać. [przypis edytorski]
niewidny (gw.) — niewidoczny. [przypis edytorski]
niewidny — niewidoczny. [przypis edytorski]
niewidny — niewidzialny. [przypis edytorski]
niewidoma — tu: niewidzialna. [przypis edytorski]
niewidomie (daw.) — dziś: niewidocznie. [przypis edytorski]
niewidomie (daw.) — w sposób niewidoczny. [przypis edytorski]
niewidomie — dziś: niewidocznie. [przypis edytorski]
niewidomy (daw. forma) — dziś: niewidoczny. [przypis edytorski]
niewidomy (daw. forma) — niewidoczny. [przypis edytorski]
niewidomy (daw.) — niewidoczny, niewidzialny. [przypis edytorski]
niewidomy (daw.) — niewidoczny; niewidzialny. [przypis edytorski]
niewidomy (daw.) — niewidoczny. [przypis edytorski]
niewidomy (daw.) — niewidoczny. [przypis edytorski]
niewidomy (daw.) — niewidzialny. [przypis redakcyjny]
niewidomy (daw.) — tu: niewidoczny. [przypis edytorski]
niewidomy (starop.) — niewidoczny. [przypis edytorski]
niewidomy — w znaczeniu dzisiejszym bądź w znaczeniu dawnym: niewidoczny, nieznany. [przypis edytorski]
nie widział (…) był — forma daw. czasu zaprzeszłego; dziś: nie widział (wcześniej). [przypis edytorski]
Niewidzialne sprawy Boga (…) — Biblia, Rz 1:20. [przypis tłumacza]
niewidzialnie — tu: nie będąc widziana. [przypis edytorski]
niewidziany od inszych (starop.) — niewidzialny dla innych. [przypis edytorski]
nie więcej mili — dziś: nie więcej niż mila. [przypis edytorski]
nie więcej ociec (starop.) — już nie ojciec. [przypis edytorski]
nie większą mu ulgą od zmarzłej wody — nie większą jest mu ulgą niż zmarzła woda. [przypis edytorski]
nie wié słowa — dziś: nie zna słowa. [przypis edytorski]
nie wiecie — dziś: nie znacie. [przypis edytorski]
nie wiecież — konstrukcja z partykułą -że, skróconą do -ż; znaczenie: czy nie wiecie. [przypis edytorski]
nie wie, co czynić dalej ma wątpliwy (starop.) — pełen wątpliwości, nie wie, co ma czynić dalej. [przypis edytorski]
nie wie, czy szczęście wytrwa do wieczora — przysłowie, znane z Satyr Warrona, brzmi: „Nie wiesz, co późny wieczór wiezie”. [przypis tłumacza]
niewiedny — taki, który nie wie. [przypis edytorski]
nie wiedząc o świecie, dopieroż o responsie — będąc bez świadomości: nie wiedząc o świecie, a co dopiero o odpowiedzi (jaką im dano w sprawie stanowiącej przedmiot misji, z którą zostali wysłani). [przypis edytorski]
niewiedzący — dziś raczej: nieznający. [przypis edytorski]
nie wiedzą drogi (daw.) — nie znają drogi. [przypis edytorski]
nie wiedzą, w którym kierunku się obróci — istotnie, obróciła się przeciwko nim: Chateaubriand, wcielający w siebie reakcję romantyczno-chrześcijańską przeciw racjonalizmowi XVIII w., jest synem duchowym Russa. [przypis tłumacza]
nie wiedziała też słowa zagadki — dziś: nie znała odpowiedzi na zagadkę. [przypis edytorski]
nie wiedział nawet — w oryginale niem.: so wenig er (…) wußte: tak niewiele wiedział; niezbyt dobrze wiedział, nie za bardzo wiedział. [przypis edytorski]
nie wiedział nawet, że owo drugie zakończenie istnieje; w zupełności wystarczało mu pierwsze — Jak znowuż młodsze pokolenie aktorskie, posługujące się nowymi wydaniami Fredry, nie wie nawet, że istnieje zakończenie pierwotne. Przekonałem się o tym na popisie warszawskiej Szkoły Dramatycznej (w r. 1934), gdzie oglądałem, pierwszy raz w życiu, Męża i żonę z zakończeniem drugim, forsowanym przez prof. Kucharskiego. Przedstawienie utwierdziło mnie w poglądzie, że owo drugie rozwiązanie jest scenicznie niewystarczające i martwe; raczej sztucznie przerywa komedię niż ją kończy. [przypis autorski]
niewiedział (starop. forma ort.) — dziś popr.: nie wiedział. [przypis edytorski]
nie wiedzieć (daw.) — nie znać. [przypis edytorski]
niewiedzieć jako (starop. forma) — nie wiadomo jak. [przypis edytorski]
nie wiedzieć — tu: nie wiadomo. [przypis edytorski]
niewiedzieć zkąd (starop. forma ort.) — nie wiadomo skąd. [przypis edytorski]
niewielą (daw.) — niewieloma, kilkoma. [przypis edytorski]