Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | chiński | czasownik | czeski | dopełniacz | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | przysłówek | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wschodni | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 172498 przypisów.
zalegać (starop.) — tu: rozciągać się. [przypis edytorski]
zalepły — dziś popr.: zalepiły się; zakrzepły. [przypis edytorski]
Zaleski, Bohdan (1802–1886) — polski poeta okresu romantyzmu, przynależący do tzw. „szkoły ukraińskiej”. [przypis edytorski]
Zaleski, Bronisław (1819–1880) — polski i białoruski działacz społeczny, pisarz, publicysta; przyjaciel Tarasa Szewczenki, z którym poznał się podczas zesłania w Orenburgu. [przypis edytorski]
Zaleski, Józef Bohdan (1802–1886) — poeta romantyczny, przedstawiciel tzw. szkoły ukraińskiej, autor m.in. poematu Duma o Wacławie i zbioru wierszy Duch od stepu oraz słów do kilku pieśni F. Chopina. [przypis edytorski]
zaleszczycka szosa — Zaleszczyki, miasto w obwodzie tarnopolskim Ukrainy; to tutaj, przez przejście graniczne, rząd oraz niedobitki polskich wojsk miały po 17 września 1939 r. uciekać samochodami do Rumunii. [przypis edytorski]
zaleta — tu: zasługa. [przypis edytorski]
zaletny — pełen zalet; także: zalotny (Słownik Lindego). [przypis redakcyjny]
Zalewacz — przezwisko utworzone od pot. znaczenia czasownika zalewać: łgać, kłamać. [przypis edytorski]
zalewać komuś sadła za skórę — robić komuś na złość, naprzykrzać się. [przypis edytorski]
zalewka — libacja, wylanie części wina z kielicha w ofierze dla bóstw. [przypis edytorski]
Zalewski, Kazimierz (1849–1919) — dramatopisarz, krytyk teatralny, tłumacz, od 1875 r. redaktor założonego przez siebie „Wieku”, współdyrektor Warszawskich Teatrów Rządowych. [przypis edytorski]
Zalewski, Kazimierz (1849–1919) — dramatopisarz, krytyk teatralny, tłumacz, od 1875 redaktor założonego przez siebie „Wieku”, współdyrektor Warszawskich Teatrów Rządowych. [przypis edytorski]
zależeć (daw.) — tu: polegać. [przypis edytorski]
zależeć na czym (daw.) — tu: polegać na czym. [przypis edytorski]
zależeć na czym — dziś w tym znaczeniu: zależeć od czego. [przypis edytorski]
zależeć na czymś (daw.) — polegać na czymś. [przypis edytorski]
zależeć na (daw.) — tu: polegać na. [przypis edytorski]
zależy (daw.) — tu: polega. [przypis edytorski]
Zależy królom, książętom na tym, aby zażywali opinii pobożnych (…) — tzn. wówczas mogą zachować pozór pobożności, a prowadzić niepobożne życie. [przypis tłumacza]
zależy na — dziś: polega na, zależy od. [przypis edytorski]
zależy na tym — dziś popr.: zależy od tego. [przypis edytorski]
zalęk (daw.) — lęk. [przypis edytorski]
zali a. żali (daw.) — czy, czyż. [przypis edytorski]
zali a. żali (daw.) — czy, czyż. [przypis edytorski]
zali — czy. [przypis edytorski]
zali — czy; zalim nie nakazał: czy nie nakazałem (konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika). [przypis edytorski]
zali (daw.) — czy; czy też. [przypis edytorski]
zali (daw.) — czy, czy też. [przypis edytorski]
zali (daw.) — czy, czyż. [przypis edytorski]
Honoré de Balzac, Stracone złudzenia, Wielki człowiek z prowincji w Paryżu
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Tadeusz Boy-Żeleński, Słówka (zbiór), Piosenki ,,Zielonego Balonika", Wiersz inauguracyjny na otwarcie piątego sezonu ,,Zielonego Balonika"
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
zali (daw.) — czy; czyż. [przypis edytorski]
zali (daw.) — czy, czyżby. [przypis edytorski]
zali (daw.)— czy. [przypis edytorski]
zali (daw.) — czy. [przypis edytorski]
zali (daw.) — czy. [przypis redakcyjny]
zali (daw.) — czy; Zalim to ja nie Skowronek — jestem przecież Skowronek. [przypis edytorski]
zali (daw.) — czyż, czy. [przypis edytorski]
zali (daw.) — czyż; czyżby. [przypis edytorski]
zali (daw.) — czyż. [przypis edytorski]
zali (daw, gw.) — czy, czyż. [przypis edytorski]
zali (daw., gw.) — czy. [przypis edytorski]
zali (przestarz.) — partykuła pytająca, dziś: czy. [przypis edytorski]
zali (starop.) — czy, czy też. [przypis edytorski]
zali (starop.) — czy. [przypis redakcyjny]
Zali to Baśka? — Barbara Giżanka. [przypis autorski]
zaliby (daw.) — czyby; czy też by. [przypis edytorski]
zaliby (daw.) — czyżby. [przypis edytorski]
zalibyś (daw.) — czybyś, czyżbyś. [przypis edytorski]
zalić (daw.) — skrócone: zali ci, tj. czy ci. [przypis edytorski]
zalim (daw.) — czyżbym. [przypis edytorski]
zalim jadł — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: zali jadłem (tj.: czy jadłem). [przypis edytorski]
zalim jest — czy jestem; zali: czy. [przypis edytorski]
zalim jest (daw.) — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: zali jestem, czyż jestem. [przypis edytorski]
Zalim jest stróżem mego syna? — parafraza biblijnej odpowiedzi: Zalim ja jest stróżem brata mego? (Rdz 4, 9; tłum. ks. Jakuba Wujka). [przypis edytorski]
zalim nie wrócił (daw.) — konstrukcja z przestawną końcówką czasownika; znaczenie: czy nie wróciłem. [przypis edytorski]
zalim wiedział (daw.) — czy wiedziałem; czyż wiedziałem. [przypis edytorski]
Zalim źle uczynił — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: czyż źle uczyniłem. [przypis edytorski]
zalimitowany — odroczony. [przypis redakcyjny]
zalimż go ukrzywdziła (daw.) — konstrukcja z przestawną końcówką czasownika i partykułą -że, skróconą do -ż; znaczenie: czy go ukrzywdziłam, czyż go ukrzywdziłam. [przypis edytorski]
zaliś nie skłamał (daw.) — czy nie skłamałeś. [przypis edytorski]
zaliś osłupiał (daw.) — czyś osłupiał, czy osłupiałeś. [przypis edytorski]
zaliście (…) odmówili — czy odmówiliście (konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika). [przypis edytorski]
zalitawski (niem. transleithanischen) — znajdujący się za rzeką Litawą, tj. w węgierskiej części Austro-Węgier. [przypis edytorski]
zaliż — czyż; zali: czy. [przypis edytorski]
zaliż (daw.) — czy, czy też, czyżby. [przypis edytorski]
zaliż (daw.) — czy, czyż. [przypis edytorski]
zaliż (daw.) — czy. [przypis edytorski]
zaliż (daw.) — czyż, czy. [przypis edytorski]
zaliż (daw.) — czyż; czyżby. [przypis edytorski]
zaliż (daw.) — czyż. [przypis edytorski]
zaliżby — czyżby. [przypis edytorski]
zaliżby (daw.) — czyżby. [przypis edytorski]
zaliżbyś (daw.) — czyżbyś. [przypis edytorski]
zaliżem (daw.) — czyżem; czy jestem. [przypis edytorski]
zaliżem ukrzyżował — czy ukrzyżowałem (konstrukcja z przestawną końcówką czasownika i daw. zaimkiem pytajnym zali). [przypis edytorski]
zaliżeś (…) zapomniał (daw.) — czy żeś zapomniał; czyż zapomniałeś. [przypis edytorski]
Zalmoksis a. Salmoksis (mit.) — bóg wojny, władca pozagrobowego królestwa poległych wojowników czczony przez trackie plemię Getów, żyjących nad dolnym Dunajem; wg Herodota był postacią historyczną, po śmierci otoczoną kultem. [przypis edytorski]
Zalmoksis a. Salmoksis (mit.) — bóg wojny, władca pozagrobowego królestwa poległych wojowników czczony przez trackie plemię Getów, żyjących nad dolnym Dunajem; wg Herodota był postacią historyczną, po śmierci otoczoną kultem (Dzieje IV 94–96). [przypis edytorski]
zalot (daw.) — zachód, korowód. [przypis edytorski]
zalot — dziś popr.: zalotów. [przypis edytorski]
zalotna kobieta nazywa się kokietką, ponieważ chciałaby się podobać wszystkim kogutom — we francuskim kokietka: coquette; kogut: coq. [przypis tłumacza]
zalotnymi uśmiechy — dziś popr. forma N.lm: uśmiechami. [przypis edytorski]
zaloty — rodzaj fal. [przypis autorski]
zalśnuł — t. j. oślepł. [przypis autorski]
zalterować się (z łac.) — zmartwić się, zaniepokoić. [przypis redakcyjny]
zalterować się (z łac.) — zmienić nastrój, zdenerwować się. [przypis edytorski]
zalterować się (z łac.) — zmienić się. [przypis edytorski]
zalterować się — zmieszać się, zmartwić, zdenerwować. [przypis edytorski]
zalterowan (z łac.) — wzburzony, zdenerwowany. [przypis edytorski]
zalterowany (daw., gw.) — zmieniony, zmieszany. [przypis edytorski]
zalterowany — przejęty, wzburzony, zmartwiony, zasmucony itp. [przypis edytorski]
zalterowany (z łac.) — odmieniony, osłabiony a. rozemocjonowany. [przypis edytorski]
załamany — zagięty. [przypis edytorski]
załamują karty — tj. znaczą w ten sposób karty do gry, oszukują w grze. [przypis edytorski]
załatwić sprawę swoją — w Talmudzie (Sota 36b) istnieje spór, czy Josef rzeczywiście chciał wykonać jakąś pracę, czy też był bliski ulegnięcia pokusie lecz ukazała mu się wizja twarzy Jakuba, jego ojca, i powstrzymał się od grzechu, zob. Raszi do 39:11. [przypis edytorski]
załatwię to (…) — w oryg. niem.: „Werd' ich besorgen” grinste Ostap („Postaram się”, uśmiechnął się Ostap); red. WL. [przypis edytorski]
Załączona tablica symbolów — wskazany spis znajduje się na końcu tomu. [przypis edytorski]
załączona w Uwagach mapka — uwagi autora zostały włączone w tekst w odpowiednich miejscach jako przypisy autorskie; z przyczyn technicznych mapka okolic Wilczy nie mogła być uwzględniona w tej publikacji. [przypis edytorski]
załgać się — tu: zakraść się, wśliznąć się. [przypis edytorski]
załoga a. załóg — tu: rękojmia. [przypis edytorski]
