Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 477 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | chiński | czasownik | czeski | dopełniacz | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | przysłówek | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wschodni | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 172157 przypisów.
zajmował się był — daw. forma czasu zaprzeszłego, znaczenie: zajmował się wcześniej. [przypis edytorski]
zajmował w jednej z wszechnic włoskich katedrę — Scartazzini: Dante-Handbuch, rozdział: Student oder Docent… [przypis autorski]
zajmuje trzecie miejsce — Rzym, Aleksandria, Antiochia. [przypis tłumacza]
zajrzał (daw.) — tu: zazdrościł. [przypis edytorski]
zajrzeć a. zaźrzeć (daw.) — zazdrościć. [przypis edytorski]
zajrzeć (a. zaźrzeć) — zazdrościć. [przypis edytorski]
zajrzeć (daw.) — tu: zazdrościć. [przypis edytorski]
zajrzeć (daw.) — zazdrościć. [przypis edytorski]
zajrzeć (daw.) — zazdrościć. [przypis edytorski]
zajrzeć komuś (daw., gw.) — zazdrościć komuś. [przypis edytorski]
zajrzeć (starop.) — zazdrościć. [przypis autorski]
zajrzeć (starop.) — zazdrościć. [przypis edytorski]
zajrzeli — zazdrościli. [przypis redakcyjny]
zajrzyć a. zaźrzyć (daw.) — zazdrościć. [przypis edytorski]
zajrzysz (starop.) — zazdrościsz. [przypis edytorski]
zajucha (daw.) — rozjuszenie. [przypis edytorski]
zajuchcić (gw.) — zarżnąć. [przypis edytorski]
zajuszony (daw.) — krwawy. [przypis edytorski]
zajuszony (daw.) — rozjuszony; krwawy. [przypis edytorski]
zajuszony — rozjuszony, czujący krew. [przypis edytorski]
zajuszyć (daw.) — zalać krwią; rozdrażnić, doprowadzić do wściekłości. [przypis edytorski]
zajutra (starop.) — nazajutrz. [przypis edytorski]
zajutrze (daw.) — jutro, nazajutrz. [przypis edytorski]
zajźreć (daw.) — zazdrościć. [przypis edytorski]
zajźrzą jako żywo (starop.) — zawsze (przez całe życie) zazdroszczą. [przypis redakcyjny]
zajźrzeć a. zaźrzeć (daw.) — zazdrościć. [przypis redakcyjny]
zajźrzeć (daw.) — zazdrościć. [przypis edytorski]
zajźrzeć (daw.) — zazdrościć. [przypis edytorski]
zajźrzeć (daw.) — zazdrościć. [przypis redakcyjny]
zajźrzeć (starop.; tu 2 os. lp: zajźszysz) — zazdrościć. [przypis redakcyjny]
zajźrzeć (starop.) — zazdrościć. [przypis edytorski]
zajźrzeć (starop.) — zazdrościć; zayźrzawszy iey kęs: zazdroszcząc jej trochę, tu w znaczeniu: będąc o nią zazdrosny [wobec swego brata, Goffreda]. [przypis edytorski]
zakalać — dziś popr.: skalać, pokalać. [przypis edytorski]
zakał — dziś: zakała; wyrodek, odszczepieniec. [przypis edytorski]
zakał — przyczyna wstydu. [przypis edytorski]
zakał — tu: hańba. [przypis edytorski]
zakał — wada, przywara. [przypis redakcyjny]
zakała — osoba przynosząca wstyd. [przypis edytorski]
zakała — rzecz kompromitująca, przynosząca wstyd, hańbiąca. [przypis edytorski]
zakała to — hebr. נִדָּה הִוא (nida hi) dosł. ona jest oddzielona jak kobieta podczas menstruacji. Chizkuni wyjaśnia dlaczego porównane jest to do sytuacji kobiety podczas menstruacji: w czasie okresu żona jest zakazana mężowi, ale poza tym czasem jest mu dozwolona, podobnie żona brata jest zakazana jak długo jest żoną brata, ale jeśli umrze on bezdzietnie, szwagier może się ożenić z wdową po bracie i będzie mu ona dozwolona, zob. Chizkuni do 20:21 [1]. [przypis tradycyjny]
zakała — tu: wstyd, hańba. [przypis edytorski]
zakała — tu: wstyd. Najczęściej słowo to oznacza osobę przynoszącą wstyd innym. [przypis edytorski]
zakała — tu: wstyd. [przypis edytorski]
zakałem — wadą. [przypis edytorski]
zakamiały — zakamieniały. [przypis redakcyjny]
zakarbować (daw.) — dobrze zapamiętać. [przypis edytorski]
zakarbować (daw.) — zapamiętać. [przypis edytorski]
zakarbować — tu: zapisać. [przypis edytorski]
zakarbować — zaznaczyć karbami, tj. nacięciami. [przypis edytorski]
zakasłać się — zanieść się kaszlem. [przypis edytorski]
zakaszlać się — zanieść się kaszlem, nie mogąc go opanować. [przypis edytorski]
zakatrupi — zamorduje. [przypis autorski]
zakazali gorzałki w Ameryce — od roku 1919 do 1933 na terenie całych Stanów Zjednoczonych zakazana była produkcja i sprzedaż alkoholu. [przypis edytorski]
zakazała mi ją — dziś popr.: zakazała mi jej. [przypis edytorski]
zakazało nieumieszczonym w katalogu wstępu do miasta — wydalili z miasta przeszło 5000 obywateli. [przypis tłumacza]
zakazujesz (starop.) — zalecasz się. [przypis edytorski]
zakażony (starop.) — zepsuty. [przypis redakcyjny]
zakącie (daw. zgrub.) — zakątek. [przypis edytorski]
zakąsać — zagryzać, przygryzać. [przypis edytorski]
zakąt (daw.) — zgr. od zakątek. [przypis edytorski]
zakąty — kąty, zakątki. [przypis edytorski]
Zakiela (gw.) — zanim. [przypis edytorski]
Zakint, Same, Dulichion — wyspy sąsiadujące z Itaką. [przypis edytorski]
Zakintos — grecka wyspa na Morzu Jońskim. [przypis edytorski]
zakis (daw.) — zakiśnięcie, fermentacja; tu: ciasta pod wpływem dodanego zakwasu (zaczynu). [przypis edytorski]
zakis — ferment, zaczyn. [przypis edytorski]
zakis — hebr. שְּׂאֹר (seor): zakwas chlebowy. [przypis edytorski]
zakis niech się nie znajduje w domach waszych — Raszi komentuje, że zakaz posiadania zakwaszonej mąki obejmuje pożywienie, które należy do Żyda i znajduje się na jego terenie, nie dotyczy zaś zakwasu należącego do nie-Żyda, za który Żyd nie podjął się odpowiedzialności, zob. Raszi do 12:19. [przypis tradycyjny]
zakisy — zakisły; skwaśniały. [przypis edytorski]
zakitować — uszczelnić kitem: masą plastyczną twardniejącą pod wpływem powietrza. [przypis edytorski]
zaklasła — dziś popr.: zaklasnęła. [przypis edytorski]
zaklataja (ukr.) — zaklęta. [przypis edytorski]
zakląć (tu daw.) — przysiąc. [przypis edytorski]
zakleksać — w oryginale beklecksen: upaprać, zasmolić; prawdop. winno tu być: przylepić. [przypis edytorski]
zakleksany (daw.) — pobrudzony kleksami z atramentu. [przypis edytorski]
zaklęcia — tak! w tym przypadku u Cylkowa jest 'zaklęcie', gdyż w hebr. oryginale jest tu słowo אָלָה (ala): ‘zaklinać, przeklinać, składać przysięgę, której złamanie wiąże się z byciem przeklętym’. [przypis edytorski]
zaklęli moc Boga w kształt godny człowieka — mowa o kolosie rodyjskim, jednym z siedmiu cudów świata. [przypis edytorski]
zaklęsły (gw.) — zapadły, wklęsły. [przypis edytorski]
zaklęsły — zapadły, wklęsły. [przypis edytorski]
zaklęte — hebr. חֵרֶם (cherem): rzecz poświęcona, zastrzeżona, całkowicie zakazana, obłożona klątwą, niedostępna, przeznaczona na zniszczenie. [przypis edytorski]
zaklęto — postraszono klątwą. [przypis edytorski]
zaklęty, u źródła stoi (…) — zarysowany tu obraz poetycki odpowiada obrazowi pędzla Jacka Malczewskiego Rycerz u studni. Zwrócił na to uwagę już sam Wyspiański, który przesłał Malczewskiemu egzemplarz Wesela z zakreślonym tym właśnie fragmentem. Motyw „zatrutej studni” występuje często u tego znakomitego malarza, współczesnego Wyspiańskiemu, w funkcji symbolicznej. Cykl reprodukcji obrazów z tym motywem, pt. Zatruta studnia, ukaże się w r. 1906 z poetyckim komentarzem L. Rydla. [przypis redakcyjny]
zaklętym — hebr. חֵרֶם (cherem): rzecz poświęcona, zastrzeżona, całkowicie zakazana, obłożona klątwą, niedostępna, przeznaczona na zniszczenie. [przypis edytorski]
Zakliczyn — miasto w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim. [przypis edytorski]
zaklinać przez — dziś popr. forma: zaklinać na. [przypis edytorski]
zakluczył — tu: zawiązując koniec rzemienia, zamknął pętlę. [przypis edytorski]
zakład asekuracyjny — instytucja ubezpieczeniowa. [przypis edytorski]
zakład (daw.) — zastaw, rękojmia; por.: zakładnik. [przypis edytorski]
Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Ossolineum — fundacja założona we Lwowie w 1817 roku przez Józefa Maksymiliana Ossolińskiego (1748–1826), pisarza, działacza kulturalnego. Prowadziła jedną z największych polskich bibliotek, wydawnictwo i muzeum. Po drugiej wojnie światowej zbiory przeniesiono do Wrocławia. [przypis edytorski]
zakład (starop.) — związek i wspólne działanie. [przypis redakcyjny]
zakład — tu: instytucja naukowa a. artystyczna. [przypis edytorski]
Zakład — tu w znaczeniu: zakład leczenia zdrowia psychicznego. [przypis edytorski]
zakład w Studzieńcu — zakład poprawczy dla chłopców w Studzieńcu pod Żyrardowem, założony w 1876 r. i funkcjonujący nadal w XXI w.; w 1929 r. w zakładzie wybuchł skandal, kierownictwo usłyszało oskarżenia o złe zarządzanie, nadużycia i malwersacje finansowe, placówka przeszła pod zarząd Ministerstwa Sprawiedliwości i została zreorganizowana. [przypis edytorski]
Zakład Witrażów S.G. Żeleński — pracownia założona w 1902 r. przez Stanisława Gabriela Żeleńskiego (1873–1914), brata autora. Po jego śmierci zakład prowadziła jego żona Izabela, a potem syn Adam. W XXI w. firma działa nadal, a obok pracowni znajduje się muzeum witrażu. [przypis edytorski]
zakład zastawniczy — dawne określenie lombardu. [przypis edytorski]
zakładać „sieci” — popr. zastawiać sieci. [przypis edytorski]
zakładaj korab’ — zaczynaj budować okręt (arkę). [przypis redakcyjny]
zakładając głównie swe nadzieje na owych siedmiu gąskach — dziś: pokładając (…) swe nadzieje w owych (…). [przypis edytorski]
zakładając po napoleońsku ręce… — krzyżując je na piersiach (ulubiony gest Napoleona I). [przypis redakcyjny]
zakładał do wózka szkapinę — zaprzęgał konia do wozu. [przypis edytorski]
