Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 449 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza
Według kwalifikatora: wszystkie | architektura | białoruski | biologia, biologiczny | chemiczny | czasownik | czeski | dawne | francuski | frazeologia, frazeologiczny | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | hiszpański | łacina, łacińskie | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | niemiecki | poetyckie | pogardliwe | potocznie | przenośnie | przestarzałe | regionalne | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | staropolskie | ukraiński | włoski | żartobliwie
Według języka: wszystkie | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 8258 przypisów.
zagrześć (daw.) — zagrzebać, pochować. [przypis redakcyjny]
zaguba — w poprzednich wyd. Bibl. Nar.: „zguba”. [przypis redakcyjny]
zagubiony — tu: pomordowany, unicestwiony. [przypis redakcyjny]
zaguby (daw.) — zguby, klęski. [przypis edytorski]
zagwazdrany — zanieczyszczony. [przypis autorski]
zagwizdaj — dziś popr.: zagwiżdż. [przypis edytorski]
zahaczyć (gw.) — wspomnieć. [przypis edytorski]
zahaczyć — tu: skreślić, zrezygnować z niego. [przypis edytorski]
zahardzieć — zhardzieć; stać się pysznym, pogardliwym wobec innych. [przypis edytorski]
Zahlen bitte (niem.) — proszę płacić. [przypis edytorski]
zahlen (niem.) — płacić (rachunek). [przypis edytorski]
Zahlkellner (niem.) — kelner płatniczy, sprawujący stały nadzór nad rewirem i wyznaczonym do jego obsługi zespołem kelnerów; wita gości restauracji, przyjmuje od nich zamówienia, które przekazuje podwładnym, sporządza rachunki oraz pobiera należność. [przypis edytorski]
Zahlkelner (niem.) — kelner przyjmujący zapłatę za rachunek w kawiarni, restauracji itp. [przypis edytorski]
zahodować — dziś raczej: wyhodować. [przypis edytorski]
zahojdać (z ukr.) — rozkołysać. [przypis edytorski]
Zahorska, Stefania (1889–1961) — pseudonim Pandora, historyczka i krytyczka sztuki (w tym kierunku odbyła studia w Krakowie, Budapeszcie, Berlinie i Paryżu), prozaiczka; docent Wolnej Wszechnicy Polskiej w Warszawie. Po wojnie w Londynie publicystka „Wiadomości” i współzałożycielka Stowarzyszenia Pisarzy Polskich (Polish Writers Association Ltd.). [przypis edytorski]
Zahubiw, czerewik! A ja szow! Taj noszow! Taj pidniow! Taj piszow! — Zgubił czerwieniec (grosik)! A ja szedłem! I znalazłem! I podniosłem! I poszedłem! [przypis edytorski]
Zahuczał wicher, wicher jesienny (…) czytamy u Micińskiego — T. Miciński, W mroku gwiazd, s. 87. [przypis autorski]
zaigrać oko — termin łowiecki: stracić wzrok. [przypis redakcyjny]
ZAiKS — Stowarzyszenie Autorów ZAiKS, organizacja zbiorowego zarządzania prawami autorskimi twórców powstała w XX-leciu międzywojennym. [przypis edytorski]
zaimka — mały folwark, zagroda pojedynczej rodziny syberyjskiej. [przypis redakcyjny]
zainformowany — poinformowany. [przypis edytorski]
zainsynuować — wmówić. [przypis edytorski]
zaintabulować (daw.) — wpisać do ksiąg urzędowych. [przypis edytorski]
Zainteresowanie Krzywickiego dla generacji literackiej wkraczającej do literatury około r. 1890 rozpoczęło się bardzo wcześnie — Wchodzącym w zakres niniejszego ujęcia zagadnieniom poświęcony jest w pewnej mierze artykuł J. Z. Jakubowskiego, Ludwik Krzywicki jako krytyk literacki („Przegląd Humanistyczny” 1959, nr 6, s. 1–15). Niestety, nie może zadowolić przedstawiona przez autora interpretacja, ani też nie zadał on sobie trudu, by przeczytać wszystkie artykuły literackie Krzywickiego, zwłaszcza dotyczące pisarzy zagranicznych. [przypis autorski]
zaintrygowany nie żartem — dziś: zaintrygowany nie na żarty. [przypis edytorski]
Zaira, Orosman — bohaterowie tragedii Woltera Zaïre (1732). [przypis edytorski]
Zaira, Orosman — bohaterowie tragedii Zaïre Voltaire'a z 1732 r. [przypis edytorski]
Zaira — tytułowa bohaterka sztuki Voltaire'a, rozgrywającej się w epoce wojen krzyżowych w Jerozolimie. [przypis edytorski]
zairrytowanego — dziś: zirytowanego. [przypis edytorski]
zaiskrzone — dziś: roziskrzone. [przypis edytorski]
Zaiste chciałoby się powiedzieć, że ludzie są diabłami na ziemi, a zwierzęta dręczonymi przez nich duszami — [Schopenhauer], Parerga und Paralipomena. [przypis autorski]
zaiste (daw.) — doprawdy. [przypis edytorski]
zaiste (daw.) — partykuła podkreślająca prawdziwość zdania. [przypis edytorski]
zaiste (daw.) — partykuła, podkreślająca prawdziwość zdania. [przypis edytorski]
zaiste (daw.) — rzeczywiście, naprawdę. [przypis edytorski]
Zaiste głos Boży postanowił — 1. Mojż 3, 19. [przypis edytorski]
Zaiste, mówi, skąd pochodzi — Montagne, I, 42. [przypis tłumacza]
Zaiste smutny jest ten świat aż do śmierci — cytat z utworu Cypriana Kamila Norwida Garstka piachu. [przypis edytorski]
zaiste tysiącznych czynów dzielnych dokonał Odyseusz — Homer, Iliada II 272. [przypis edytorski]
zająć się — zapalić się. [przypis edytorski]
zająć — tu: opanować, zawładnąć, pochwycić. [przypis edytorski]
Zająca już nie znać w życie — oznacza to, że żyto wysoko już wyrosło. [przypis redakcyjny]
Zajączek, Józef (1752–1826) — polski i francuski generał, polityk; obrońca Konstytucji 3 maja w wojnie polsko-rosyjskiej 1792; walczył w powstaniu kościuszkowskim, jako członek Rady Najwyższej Narodowej reprezentował lewicę; uczestnik wojen napoleońskich; mianowany przez cara Aleksandra I pierwszym namiestnikiem Królestwa Polskiego; uległy wobec władz rosyjskich, otrzymał tytuł księcia. [przypis edytorski]
zająkliwie — jąkając się; zacinając się. [przypis edytorski]
zajął był — daw. czas zaprzeszły, wyrażający czynność wcześniejszą od innej, również dziejącej się lub dokonanej w przeszłości; dziś: zajął (wcześniej). [przypis edytorski]
zajął się był — przykład użycia czasu zaprzeszłego, wyrażającego czynność wcześniejszą od innych czynności i zdarzeń wyrażonych w czasie przeszłym prostym; znaczenie: zajął się wcześniej, uprzednio. [przypis edytorski]
zajął się nią pewien tygodnik — „The New York Mercury”. [przypis autorski]
zajątrzyć — zaostrzyć. [przypis edytorski]
zajadać się — tu: zagryzać się; przen. zabijać się wzajemnie. [przypis edytorski]
zajadł — tj. rozgniewał i napuścił Osmana na nas. [przypis redakcyjny]
zajadły — gniewny, nieprzejednany. [przypis edytorski]
zajadły — gwałtowny, nieustępliwy. [przypis edytorski]
za jaje — za nic, czyli za rzecz wartości jaja (w XVI w. jaja były wyjątkowo tanie). [przypis redakcyjny]
za jakicheśmy ich brali — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: za jakich ich braliśmy. [przypis edytorski]
zajarzyć (daw.) — rozgniewać się, rozjątrzyć. [przypis redakcyjny]
zajarzyć się — zapalić się. [przypis redakcyjny]
zajaśni — dziś popr.: zajaśnieje. [przypis edytorski]
Za Jasiem do Śląska — pieśń ludowa spotykana w Wielkopolsce, Małopolsce, na Mazowszu i na Śląsku. [przypis edytorski]
zajazd (hist.) — zbrojny najazd szlachecki na dłużnika w celu wyegzekwowania wyroku sądowego w sprawie o nieruchomość; później także: samowolny i bezprawny, będący forma łupiestwa. [przypis edytorski]
zajazd — tu: droga dojazdowa. [przypis redakcyjny]
zajaziło się (gw.) — zrobił się tłok. [przypis edytorski]
zajda — drewniane, dwuczęściowe, połączone łańcuchem, sanie służące do transportu drzewa; tu: rodzaj wozu. [przypis edytorski]
zajdy (gw.) — dwuczęściowe drewniane sanie, połączone łańcuchem, wykorzystywane gł. do transportu kloców drzewa. [przypis edytorski]
zajdy (reg.) — pakunek zawinięty w coś i związany, tobół. [przypis edytorski]
zajdzi (starop. forma) — tryb rozkazujący, zamiast: zajdź; porównaj pieśń III, zwr. 27. [przypis redakcyjny]
zajęć szlachetnych — tj. trenowania się i oddawania się ćwiczeniom gimnastycznym. [przypis tłumacza]
zajęcie — tu: zaciekawienie. [przypis edytorski]
zajęcie — tu: zainteresowanie. [przypis edytorski]
zajęcie — zainteresowanie. [przypis edytorski]
zajęcza warga — rozszczep górnej wargi. [przypis edytorski]
zajęcze — dziś popr. forma W. lp: zającu. [przypis edytorski]
zajęczego skakać (daw.) — trwożyć się. [przypis edytorski]
zajęczej znamię wargi — zajęcza warga, potoczna nazwa rozszczepu górnej wargi. [przypis edytorski]
zajękła — dziś popr.: zajęczała. [przypis edytorski]
zajękła kobieta — W następnych kręgach czyszczą się cienie tych, którzy w ziemskim swoim życiu za fałszywym dobrem zbyt żarliwie gonili. Niewiasta, jaka tu się przedstawia, symbolem jest, według jednych komentatorów, kłamstwa; według innych, fałszywego dobra. Kto na nią okiem czystym, wolnym od namiętności pogląda, ten ją widzi tak, jak ją tu poeta maluje. Ale kiedy namiętność pogląda na nią, obleka się ona we wdzięki, jakie nikną wtedy, kiedy ją prawda z jej fałszywych uroków obnaży i w rzeczywiście szpetnej nagości oczom patrzącego pokaże. [przypis redakcyjny]
zajękło — dziś popr.: zajęczało. [przypis edytorski]
zajękły — jąkający się. [przypis edytorski]
zajękliwy (daw.) — przypominający jęczenie. [przypis edytorski]
zajękliwy (gw.) — jękliwy. [przypis edytorski]
zajękliwy — jąkający się. [przypis edytorski]
zajęty — tu: zagnieżdżony. [przypis edytorski]
zajęty — tu: zatrudniony. [przypis edytorski]
zajechałby do Saint-Cloud — w miasteczku Saint-Cloud, ok. 10 km od centrum Paryża, Sekwanę przegrodzono sieciami w celu wyławiania ciał topielców. [przypis edytorski]
zajechalim (gw.) — dziś popr.: zajechaliśmy. [przypis edytorski]
za jeden dzień — dziś: w jeden dzień; w ciągu jednego dnia. [przypis edytorski]
za jedną drogą — jednocześnie. [przypis redakcyjny]
za jednego ze swoich krewniaków — wedle Starożytności XVI, VII, 3, za syna Fazaelowego. [przypis tłumacza]
zajegoć (starop.) — zaraz; pojim zajegoć żonę: weź (sobie) niezwłocznie żonę. [przypis edytorski]
Za jego czasów — w roku 49 n.e. [przypis tłumacza]
Za jego (…) dotknięciem (…) Epafos zrodzi — Io urodziła Zeusowi syna Epafosa, którego imię wywodzone jest się od czasownika epaphao: dotknąć. [przypis edytorski]
za jego dzielnością (starop.) — z powodu jego dzielności; dzięki jego dzielności. [przypis edytorski]
za jego powodem (starop. konstrukcja) — powodowani przez niego. [przypis edytorski]
zajeść (daw.) — pozbawić życia. [przypis redakcyjny]
zajeść — zagryźć. [przypis redakcyjny]
Za J. E. Stiglitz, Economic foundations of intellectual property law, „Duke Law Journal”, 57:1693, s. 1699. [przypis autorski]
zajmować (daw.) — rabować. [przypis edytorski]
zajmować kogo (daw.) — zajmować się kim. [przypis redakcyjny]
zajmować miasta, kiedy się spodziewa, że się ono obróci w perzynę — gdyż nie zdoła wstrzymać swych wojsk, by nie burzyły i nie podpalały. [przypis tłumacza]
zajmował się był — daw. forma czasu zaprzeszłego, znaczenie: zajmował się wcześniej. [przypis edytorski]