Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 445 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza
Według kwalifikatora: wszystkie | architektura | białoruski | biologia, biologiczny | chemiczny | czasownik | czeski | dawne | francuski | frazeologia, frazeologiczny | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | hiszpański | łacina, łacińskie | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | niemiecki | poetyckie | pogardliwe | potocznie | przestarzałe | regionalne | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | staropolskie | ukraiński | włoski | żartobliwie
Według języka: wszystkie | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 6030 przypisów.
zabawa (daw.) — zajęcie, zatrudnienie. [przypis edytorski]
zabawa (starop.) — zajęcie. [przypis edytorski]
zabawa — tu: rozrywka, uciecha, żarty. [przypis edytorski]
zabawa w kaczora — zapewne zabawa dziecięca zwana w niektórych regionach zabawą w kaczkę i kaczora, czyli rzucanie po wodzie „kaczek”, płaskich kamieni, które mają odbijać się od powierzchni, czemu czasem towarzyszy wyliczanie liczby odbić: o dwóch odbiciach mówi się, że rzucający dał „kaczkę i kaczora”, o czterech, że dał „kaczkę, kaczora, gęś i gęsiora”. [przypis edytorski]
zabawiać się (daw.) — zajmować się. [przypis edytorski]
zabawiać się (starop.) — zajmować się. [przypis edytorski]
zabawiać się — tu: rozerwać się (grą na lutni). [przypis edytorski]
zabawić (daw.) — przebywać. [przypis edytorski]
zabawić (daw.) — zwlekać, zmarnować czas. [przypis edytorski]
zabawić się (daw.) — tu: spędzić czas. [przypis edytorski]
zabawić się (daw.) — zająć się. [przypis edytorski]
zabawić się (daw.) — zająć się. [przypis edytorski]
zabawić się (starop.) — zająć, zatrzymać; tu: zahaczyć o coś, zaczepić szatą. [przypis edytorski]
zabawiony (daw.) — zajęty. [przypis edytorski]
zabawiony (starop.) — zajęty. [przypis edytorski]
zabawka (daw.) — zajęcie. [przypis edytorski]
zabawka dziecinna — tu: błahostka, bułka z masłem. [przypis edytorski]
zabawka — tu: zabawa; przyjemne, niezobowiązujące zajęcie. [przypis edytorski]
zabawki (daw.) — zajęcia. [przypis edytorski]
zabawne — tu prawdop.: zapewniające zajęcie. [przypis edytorski]
zabawny (daw.) — tu: zajęty. [przypis edytorski]
zabawny (daw.) — zatrudniony, zajęty (jakąś pracą, działalnością). [przypis edytorski]
zabawny (starop.) — zajęty, zatrudniony; skłopotany. [przypis edytorski]
zabawny — tu: obecny. [przypis edytorski]
zabawy (starop.) — zajęcia. [przypis edytorski]
zabędę — zapomnę. [przypis edytorski]
za bezdurno — za darmo, daremnie. [przypis edytorski]
zabezpieczyć — rusycyzm; pol. znaczenie: zapewnić. [przypis edytorski]
zabić się — tu: zaszyć się. [przypis edytorski]
zabici na placu — tj. podczas pracy oraz w trakcie apelu. [przypis edytorski]
zabiegać — dziś popr.: zapobiegać. [przypis edytorski]
zabiegać (starop.) — tu: zapobiegać. [przypis edytorski]
zabiegać — tu: zapobiegać. [przypis edytorski]
zabiegających się — dziś popr.: ubiegających się a. zabiegających. [przypis edytorski]
zabiegły — od „zabiegać”, czynić starania. [przypis edytorski]
zabiegły — tu: zapobiegliwy. [przypis edytorski]
zabiegliwość — dziś: zabieganie (o coś). [przypis edytorski]
zabiegliwość — zapobiegliwość, staranność, nieszczędzenie zabiegów i starań połączone z dalekowzrocznością przewidywań co do możliwych konsekwencji. [przypis edytorski]
zabiegliwy (daw.) — tu: energiczny, czynny, sprytny. [przypis edytorski]
zabiegliwy (daw.) — zapobiegliwy, przezorny, nie szczędzący zabiegów i starań. [przypis edytorski]
zabiegliwy (daw.) — zapobiegliwy. [przypis edytorski]
zabiegliwy — dziś: zapobiegliwy. [przypis edytorski]
zabiegliwy — zapobiegliwy, staranny, nie szczędzący zabiegów i starań; przewidujący. [przypis edytorski]
zabiegliwy — zapobiegliwy, staranny, nie szczędzący zabiegów i starań. [przypis edytorski]
Zabiełło, Józef (zm. 1794) — łowczy wielki litewski (od 1775), hetman polny litewski (od 1793) z ramienia Targowicy; poseł na Sejm Czteroletni; pobierał stałą pensję z ambasady rosyjskiej; zastępca marszałka konfederacji targowickiej na Litwie, poseł na sejm grodzieński, członek reaktywowanej Rady Nieustającej; w czasie insurekcji warszawskiej skazany na śmierć za zdradę i powieszony. [przypis edytorski]
zabierą (gw.) — zabiorą. [przypis edytorski]
zabierać znajomość — dziś popr.: zawierać znajomość. [przypis edytorski]
zabierać (…) znajomości — dziś popr.: zawierać znajomości. [przypis edytorski]
zabierajmyż — konstrukcja z partykułą wzmacniającą -że, skróconą do -ż. [przypis edytorski]
zabieżać — dziś: zapobiegać. [przypis edytorski]
zabieżać — zapobiec. [przypis edytorski]
zabieżeć (daw.) — zapobiec. [przypis edytorski]
zabieżeć — zapobiec. [przypis edytorski]
zabieżeli — tu: zastąpili. [przypis edytorski]
zabieżyć (daw.) — zajść, dojść. [przypis edytorski]
zabieżyć (daw.) — zapobiec. [przypis edytorski]
zabieżyć komuś drogę — zajść komuś drogę, nie pozwolić komuś przejść; od daw. czasownika bieżyć: iść, zmierzać, biec (dlatego w formie rozkazującej zabież występuje „ż”, a nie „rz”). [przypis edytorski]
zabijał się onanią — dawniej uważano, że masturbacja szkodzi zdrowiu. [przypis edytorski]
zabija proroki — dziś popr.: (…) proroków. [przypis edytorski]
zabijatyka (daw.) — bijatyka, bójka. [przypis edytorski]
zabija — w oryginale mamy tu łac. protero, czyli depcze, tratuje. [przypis edytorski]
Zabij Bellerofona, albo sam umieraj, Gdyż on chciał niegodziwie twoje skazić łoże — Anteja kłamie, że Bellerofon próbował ją uwieść, za co powinien ponieść śmierć z rąk jej męża. [przypis edytorski]
zabijeli — konstrukcja z partykułą -li; znaczenie: jeśli zabije. [przypis edytorski]
zabijmyż — konstrukcja z partykułą wzmacniającą -że, skróconą do -ż. [przypis edytorski]
zabijta (gw.) — zabijcie. [przypis edytorski]
zabit — daw. forma skrócona od: zabity. [przypis edytorski]
zabit — dziś popr.: zabity. [przypis edytorski]
zabity (daw.) — zagorzały, zawzięty. [przypis edytorski]
zabity — tu: zatwardziały. [przypis edytorski]
zabit — zabity (daw. krótka forma przym.). [przypis edytorski]
Zabłocki, Franciszek (1752–1821) — polski poeta i komediopisarz, tłumacz, wolnomularz, ksiądz katolicki, autor m.in. komedii Fircyk w zalotach. [przypis edytorski]
zablagować — tu: zagadać, zatrzeć ślady. [przypis edytorski]
zableszczyć na strony oczy (starop.) — przewrócić oczyma. [przypis edytorski]
zabójce — dziś popr. forma M.lm: zabójcy. [przypis edytorski]
zabójco caru — rusycyzm; dziś popr. forma wołacza: (…) carze. [przypis edytorski]
Zabójstwo nie jest grzechem. Jest ono nieraz koniecznym gwałtem wobec opornych i skostniałych form bytu, które przestały być zajmujące — aluzja do filozofii genezyjskiej Juliusza Słowackiego. [przypis edytorski]
zabobonny — przesądny, wierzący w zabobony (czary, magię etc.). [przypis edytorski]
zabojać (gw.) — przestraszyć. [przypis edytorski]
zaborgować (daw., gw.) — dać na kredyt, pożyczyć. [przypis edytorski]
zaborole — palisada. [przypis edytorski]
zaborol — kłoda. [przypis edytorski]
zaborol (z rus.) — ogrodzenie, zasieka. [przypis edytorski]
zabova (lenk.) — linksmybės. [przypis edytorski]
zabova (sl.) — linksmybės, žaidynės. [przypis edytorski]
zabova — žaidimas. [przypis edytorski]
zabrać — tu: zawrzeć. [przypis edytorski]
Zabrać wsio swojo (z ros.) — zabrać wszystko swoje. [przypis edytorski]
zabrania — tu: nie pozwala. [przypis edytorski]
zabraniu — zapewne: zawarciu. [przypis edytorski]
zabrnęlim — forma skrócona od: zabrnęliśmy. [przypis edytorski]
zabronić trzeba — długo ten zwyczaj niegodziwy trwał jako w innym, tak mianowicie w naszym narodzie, mimo grożące klątwą kościelne i papieskie prawa, mimo dzikość nieludzkiego postępku mszczenia się lekkiej częstokroć krzywdy, mimo konstytucją anno 1588 de duellis wyraźnie zabraniającą i karę stanowiącą w te słowa: Uchwalamy, aby żaden szlachcic szlachcica na duellum nie wyzywał, a wyzwany aby się nie stawił… a ktory się przeciw temu postanowieniu ważył tego czynić, wtedy ma siedzieć pół roku w wieży i sześćdziesiąt grzywien dać, o co forum w ziemstwie. A co dziwniejsza, że ten hańbę czyniący chrześciańskiemu imieniowi zwyczaj i dotychczas trwa. Przeto nic sprawiedliwszego być nie mogłoby, jako zabronienie prawem i obostrzenie tej zuchwałych ludzi porywczości. [przypis edytorski]
zabronić — tu: obronić, nie dopuścić do czegoś. [przypis edytorski]
zabrukany — pobrudzony. [przypis edytorski]
zabrzękły — dziś popr.: zabrzęczały. [przypis edytorski]
zabrzękły — dziś: zabrzęczały. [przypis edytorski]
zabudowywa — dziś popr.: zabudowuje; tu daw.: zagospodarowuje się, pobudowawszy domy. [przypis edytorski]
zabyć (daw. reg.) — zapomnieć. [przypis edytorski]
zabyć (daw., reg.) — zapomnieć. [przypis edytorski]
zabyć (daw.) — zapomnieć. [przypis edytorski]
zabyć (reg.) — zapomnieć. [przypis edytorski]