Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 446 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza
Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | architektura | białoruski | czeski | dopełniacz | dawne | francuski | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | hiszpański | holenderski | islandzki | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | niemiecki | poetyckie | pogardliwe | portugalski | potocznie | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | przysłówek | regionalne | rosyjski | staropolskie | starożytny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | żartobliwie | zdrobnienie
Według języka: wszystkie | polski
Znaleziono 1659 przypisów.
w zęby patrzyć (starop.) — [tu:] uważać. [przypis redakcyjny]
wzgardzać co (starop.) — dziś: wzgardzać czym; wszystkie roskoszy rycerze wzgardzają: rycerze wzgardzają wszystkimi rozkoszami. [przypis redakcyjny]
wziąć przed się (starop.) — rozważyć. [przypis redakcyjny]
wziąć szkody (starop.) — ponieść szkody. [przypis redakcyjny]
wzmożenie (starop.) — pomnożenie majątku. [przypis redakcyjny]
wzrzęda (starop.) — przesadne zajmowanie się czymś. [przypis redakcyjny]
wzwiedźcie tego starca (starop.) — podnieście (…). [przypis redakcyjny]
wzwód (starop.) — most zwodzony. [przypis redakcyjny]
źle (starop.) — niesłusznie. [przypis redakcyjny]
źle (starop.) — [tu:] niesłusznie. [przypis redakcyjny]
źle żywy (starop.) — ledwie żywy. [przypis redakcyjny]
źwierzmi (starop.) — zwierzami, forma skrócona, porównaj pieśń I, zwr. 63. [przypis redakcyjny]
źwierz (starop.) — zwierzę. [przypis redakcyjny]
żądza (starop.; tu forma B. lp: żądzą) — namiętne pragnienie. [przypis redakcyjny]
żadna (starop.) — szpetna. [przypis redakcyjny]
żagawka (starop.) — pokrzywa. [przypis redakcyjny]
żagawki (starop.) — pokrzywy parzące. [przypis redakcyjny]
żałować sie (starop.) — żalić się na co. [przypis redakcyjny]
żałować (starop.) — cierpieć, boleć, opłakiwać, żalić się. [przypis redakcyjny]
że afrykańskie między krokodyle (starop.) — przestawienie: że między afrykańskie krokodyle. [przypis redakcyjny]
żebych (starop.) — żebym. [przypis redakcyjny]
żemła (starop.) — bułka. [przypis redakcyjny]
żołtarz (starop.) — psalm (dosł. psałterz). [przypis redakcyjny]
żonie (starop.) — żenie, napada. [przypis redakcyjny]
żufeczki (starop.) — zupki, rosołki. [przypis redakcyjny]
żużelica (starop.) — osad kruszcowy. [przypis redakcyjny]
żylisty (starop.) — żylasty. [przypis redakcyjny]
żywot (starop.) — [tu:] żywność, utrzymanie. [przypis redakcyjny]
zabijak niewiast (starop.) — przytyk skierowany przeciw Tankredowi, który (nie wiedząc, z kim się bije) w pojedynku zabił Kloryndę. [przypis redakcyjny]
zachować się komu (starop.) — przypodobać [się]. [przypis redakcyjny]
zachować się komu (starop.) — przysłużyć [się komu]. [przypis redakcyjny]
zachowanie (starop.) — wziętość, przyjaźń. [przypis redakcyjny]
zaciąg (starop.) — [tu:] trud, staranie. [przypis redakcyjny]
za diabła stoi (starop.) — [jest] nic niewarty. [przypis redakcyjny]
zadzierżeć się (starop.) — wstrzymać się. [przypis redakcyjny]
za gardła wydawali (starop.) — na śmierć [wydawali]. [przypis redakcyjny]
zajźrzą jako żywo (starop.) — zawsze (przez całe życie) zazdroszczą. [przypis redakcyjny]
zajźrzeć (starop.; tu 2 os. lp: zajźszysz) — zazdrościć. [przypis redakcyjny]
zakażony (starop.) — zepsuty. [przypis redakcyjny]
zakład (starop.) — związek i wspólne działanie. [przypis redakcyjny]
zakładu bierzemy (starop.) — zakład wygrywamy. [przypis redakcyjny]
zakon boży (starop.) — prawa przykazań boskich. [przypis redakcyjny]
zakon (starop.) — prawo. [przypis redakcyjny]
zakręty (starop.) — [tu:] wiry wodne. [przypis redakcyjny]
za krzem (starop.) — [za] krzakiem. [przypis redakcyjny]
zali (starop.) — czy. [przypis redakcyjny]
zamieszać się (starop.) — [tu:] ukryć. [przypis redakcyjny]
zamieszkać (starop.) — zatrudnić; [zająć]. [przypis redakcyjny]
zamkniona (starop.) — zamknięta. [przypis redakcyjny]
za nastolkami (starop.) — za protekcją. [przypis redakcyjny]
zaniechać* (starop.) — opuścić; Już ja tobie, moja matko (…) zaniechać: fragment ten wiernie odpowiada charakterowi ówczesnych polskich pieśni weselnych (pożegnanie domu rodzinnego przez pannę młodą). W folklorze polskim pieśń pożegnalna panny młodej była leksykalnie bliska (są tu liczne analogie) pieśniom żałobnym. Istnieje teoria, że mamy tutaj do czynienia z aluzją do pożegnania Antygony z mieszkańcami Teb w tragedii Sofoklesa. [przypis redakcyjny]
zapałać się (starop.) — wykręcać, [rumienić się]. [przypis redakcyjny]
zapierać (starop.) — zamykać. [przypis redakcyjny]
zaplecieńszy (starop.) — zawilszy; [bardziej skomplikowany]. [przypis redakcyjny]
zapust (starop.) — zagajnik. [przypis redakcyjny]
zaraz (starop.) — naraz, [nagle]. [przypis redakcyjny]
zaraz (starop.) — razem. [przypis redakcyjny]
za raz (starop.) — równocześnie. [przypis redakcyjny]
za raz (starop.) — za jednym razem. [przypis redakcyjny]
zarównać (starop.) — odpłacić. [przypis redakcyjny]
zarównany (starop.) — zagodzony. [przypis redakcyjny]
zaślubiono było (starop.) — obiecane [było]. [przypis redakcyjny]
zasłoniwszy psiną oczy (starop.) — bezwstydnie. [przypis redakcyjny]
zasłoniwszy psiną oczy (starop.) — zaprzedawszy psu oczy, bez wstydu. [przypis redakcyjny]
zastanawiać się (starop.) — zatrzymywać się, stawać. [przypis redakcyjny]
zastanowić się (starop.) — zatrzymać się. [przypis redakcyjny]
zaszczyt (starop.) — tarcza, obrona. [przypis redakcyjny]
zatrzymanie (starop.) — więzienie. [przypis redakcyjny]
za tym (starop.) — potem. [przypis redakcyjny]
zawarzeć (starop.) — postanowić. [przypis redakcyjny]
zawiązany cnotą (starop.) — związany słowem rycerskim. [przypis redakcyjny]
zawicie (starop.) — zawiniątko, tu: obraz zawinięty. [przypis redakcyjny]
zawierciał się (starop.) — zafrasował, zajął [się]. [przypis redakcyjny]
zawiercić (starop.) — zakręcić. [przypis redakcyjny]
zawiesisty (starop.) — zawieszony, stromy. [przypis redakcyjny]
zawojek (starop.) — [zdrobn. od zawój; tu:] kołnierz zawijany. [przypis redakcyjny]
zawrót (starop.) — wir morski, jak była powieść o Scylli i Charybdzie. [przypis redakcyjny]
zawroty (starop.) — [tu:] wiry morskie. [przypis redakcyjny]
Zawżdy na czymści schodzi państwu niesporemu (starop.) — zawsze czegoś brakuje majątkowi, którego nie przybywa (inne rozumienie: zawsze czegoś brak, by zostać prawdziwym panem). [przypis redakcyjny]
zawżdy (starop.) — zawsze. [przypis redakcyjny]
zaźrzeć (starop.) — zazdrościć, lecz tu się rozumie w szlachetny sposób. [przypis redakcyjny]
zaźrzeć (starop.) — zazdrościć. [przypis redakcyjny]
zbawić* (starop.) — pozbawić. [przypis redakcyjny]
zbieżał (starop.) — przejechał. [przypis redakcyjny]
zbijać (starop.) — [tu:] trudnić się rzemiosłem zbójeckim. [przypis redakcyjny]
zbodzie (starop.) — [tu:] zbije, strąci. [przypis redakcyjny]
zbrodzień (starop.) — zbrodniarz. [przypis redakcyjny]
zbyć skąd lub komuś (starop.) — odejść, ujść (por. przybyć: przyjść). [przypis redakcyjny]
zbyć skąd (starop.) — odejść, ujść (por. przybyć). [przypis redakcyjny]
zbyć (starop.) — stracić. [przypis redakcyjny]
zbyteczny* (starop.) — nadmierny. [przypis redakcyjny]
zbytnie (starop.) — zbytnio; bardzo. [przypis redakcyjny]
zbytni legat (starop.) — brzuch leniwy. [przypis redakcyjny]
zbywszy (starop.) — pozbywszy się, utraciwszy. [przypis redakcyjny]
zdarzyć (starop.) — poszczęścić. [przypis redakcyjny]
zdrowie (starop.) — życie. [przypis redakcyjny]
zdziera się iść (…) pospolitą (…) drogą (starop.) — wzbrania się, wymawia się (por. wydziera się) postępować jak wszyscy (jak gmin). [przypis redakcyjny]
zebrany sam w się (starop.) — skupiony. [przypis redakcyjny]
zejść (starop.) — [tu:] umrzeć. [przypis redakcyjny]
ze krza (starop.) — zza krzaku. [przypis redakcyjny]