Opowiadanie

Sortuj:

Opowiadanie

Starożytność Romantyzm Pozytywizm Modernizm Dwudziestolecie międzywojenne Współczesność Aforyzm Autor nieznany Izaak Babel Michał Bałucki Honoré de Balzac Justyna Bargielska Baśń Jonas Biliūnas Björnstjerne Björnson Tadeusz Borowski Tadeusz Boy-Żeleński Michaił Bułhakow François-René de Chateaubriand Sylwia Chutnik Joseph Conrad Anton Czechow Maria Dąbrowska Charles Dickens Arthur Conan Doyle Epika Julia Fiedorczuk Wiktor Gomulicki Maksim Gorki Stefan Grabiński Artur Gruszecki Czesław Halicz (właśc. Czesława Endelmanowa-Rosenblattowa) E. T. A. Hoffmann Bruno Jasieński Alter Kacyzne Eleonora Kalkowska Janusz Korczak Józef Ignacy Kraszewski Antanas Kriščiukaitis-Aišbė Kronika Vincas Kudirka Antoni Lange Legenda Leo Lipski Subcomandante Marcos Prosper Mérimée Adam Mickiewicz Franciszek Mirandola nie dotyczy Wojciech Orliński Eliza Orzeszkowa Helena Janina Pajzderska Zośka Papużanka Joanna Papuzińska Icchok Lejb Perec Vincas Pietaris Edgar Allan Poe Praca zbiorowa Bolesław Prus Stanisław Przybyszewski Šatrijos Ragana Radek Rak Władysław Stanisław Reymont Aleksander Świętochowski Bruno Schulz Henryk Sienkiewicz Paweł Sołtys Stendhal Robert Louis Stevenson Zdzisław Stroiński Ziemowit Szczerek Władysław Szlengel Szolem-Alejchem Wit Szostak Rabindranath Tagore Andrzej Trzebiński Magdalena Tulli Mark Twain Motiejus Valančius Oscar Wilde William Butler Yeats Žemaitė Gabriela Zapolska Alkohol Ambicja Anioł Antysemityzm Arkadia Artysta Asceta Bezpieczeństwo Bieda Bijatyka Błądzenie Błazen Błogosławieństwo Błoto Bóg Bogactwo Bogini Bohaterstwo Bożek Brat Broń Brud Bunt Buntownik Burza Carpe Diem Chciwość Chłop Chleb Choroba Chrystus Chrzest Ciąża Ciało Ciemność Cień Cierpienie Cisza Cmentarz Cnota Córka Cud Czary Czas Czyn Czyściec Dama Danse macabre Dar Dekadent Deszcz Diabeł Dobro Dom Dorosłość Doskonałość Droga Drwina Drzewo Duch Duma Dusza Dwór Dworek Dźwięk Dzieciństwo Dziecko Dziedzictwo Dziennikarz Dziewictwo Ekologia Elita Emigrant Erotyzm Fałsz Filozof Flirt Głód Głos Głupiec Głupota Gniew Góra Góry Gość Gospodarz Gospodyni Gra Grób Grzech Grzeczność Gwiazda Hańba Handel Historia Honor Idealista Imię Interes Ironia Jabłko Język Jedzenie Jesień Kaleka Kapłan Kara Kariera Kat Katastrofa Kawiarnia Kłamstwo Kłótnia Klęska Klejnot Klucz Kobieta Kobieta demoniczna Kobieta "upadła" Kochanek Kochanek romantyczny Kolonializm Koń Kondycja ludzka Konflikt Konflikt wewnętrzny Koniec świata Korzyść Kot Kradzież Krew Król Krzywda Ksiądz Książka Księżyc Kuchnia Kuszenie Kwiaty Łaska Łzy Labirynt Lalka Las Lato Lekarz List Literat Litość Los Lot Lud Lustro Mądrość Mąż Małpa Małżeństwo Marzenie Maska Maszyna Matka Mędrzec Mężczyzna Melancholia Miasto Miłość Miłość niespełniona Miłość platoniczna Miłość romantyczna Miłość silniejsza niż śmierć Miłość spełniona Miłość tragiczna Miłosierdzie Milczenie Mizoginia Młodość Moda Modlitwa Morderstwo Morze Mrówki Mucha Muzyka Nacjonalizm Nadzieja Nagroda Namiętność Narkotyki Naród Narodziny Natura Nauczyciel Nauczycielka Nauka Niebezpieczeństwo Niebo Niemiec Nienawiść Nieśmiertelność Niewola Noc Nuda Obcy Obłok Obowiązek Obraz świata Obrzędy Obyczaje Odrodzenie Odwaga Ofiara Ogień Ogród Ojciec Ojczyzna Okno Oko Okręt Okrucieństwo Omen Opieka Organizm Oświadczyny Otchłań Pamięć Pan Państwo Panna młoda Patriota Piękno Piekło Pielgrzym Pieniądz Pies Pijaństwo Pisanie Pisarstwo Piwnica Plotka Pobożność Pocałunek Pochlebstwo Podróż Podstęp Poeta Poetka Poezja Pogarda Pogrzeb Pojedynek Pokój Pokora Pokusa Pokuta Polak Polityka Polowanie Polska Pomoc Portret Porwanie Poświęcenie Postęp Potop Potwór Powstanie Powstaniec Pożądanie Pożar Pozory Pozycja społeczna Praca Praca u podstaw Prawda Prawnik Prawo Prestiż Próżność Proroctwo Prorok Przebaczenie Przebranie Przeczucie Przekleństwo Przekupstwo Przemiana Przemijanie Przemoc Przestrzeń Przyjaźń Przyroda Przyroda nieożywiona Przysięga Przywódca Ptak Pułapka Pustynia Pycha Radość Raj Rasizm Realista Religia Rewolucja Robak Robotnik Rodzina Rośliny Rozczarowanie Rozkosz Rozpacz Rozstanie Rozum Ruiny Rycerz Rzeka Ślub Śmiech Śmierć Śmierć bohaterska Śmietnik Śpiew Świątynia Światło Święto Świętokradztwo Świętoszek Święty Świt Sąd Sąd Ostateczny Sąsiad Samobójstwo Samolubstwo Samotnik Samotność Sędzia Seks Sen Serce Sielanka Sierota Siła Siostra Skąpiec Sława Słońce Słowo Sługa Służalczość Smutek Sobowtór Spacer Spotkanie Spowiedź Sprawiedliwość Starość Strach Strój Stworzenie Sumienie Swaty Syn Syn marnotrawny Szaleństwo Szaleniec Szantaż Szatan Szczęście Szkoła Szlachcic Szpieg Sztuka Tajemnica Taniec Tchórzostwo Tęsknota Teatr Testament Theatrum mundi Tłum Tora Trucizna Trup Twarz Twórczość Ucieczka Uczeń Uczta Upadek Upiór Uroda Urzędnik Vanitas Wąż Walka Walka klas Warszawa Wdowa Wdzięczność Wesele Wiadomość Wiara Wiatr Więzień Więzienie Wieczór Wiedza Wierność Wierzenia Wieś Wieża Babel Wina Wino Wiosna Wizja Władza Własność Woda Wojna Wolność Wróg Współczucie Współpraca Wspomnienia Wstręt Wstyd Wychowanie Wygnanie Wyobraźnia Wyrzuty sumienia Wyzysk Wzrok Żałoba Żart Żebrak Żołnierz Żona Życie snem Żyd Żywioły Zabawa Zabobony Zamek Zapach Zaręczyny Zaświaty Zazdrość Zbawienie Zbrodnia Zbrodniarz Zdrada Zdrowie Zemsta Ziarno Ziemia Zima Zło Złodziej Złoty wiek Zmartwychwstanie Zmysły Zwątpienie Zwierzę Zwierzęta Zwycięstwo

O gatunku

Opowiadanie

Najważniejsi twórcy
A. Czechow, F. Dostojewski, E. Hemingway, T. Mann, B. Prus, J. Iwaszkiewicz, B. Schulz, T. Borowski, M. Dąbrowska

Jeden z podstawowych gatunków prozatorskich. Niewielki utwór narracyjny o prostej, zwykle jednowątkowej fabule i luźnej kompozycji. W przeciwieństwie do noweli, utworu o podobnym rozmiarze, budowa opowiadania nie jest tak zwarta, a konstrukcji nie ograniczają ścisłe reguły: mogą pojawiać się dygresje, epizody, postacie drugoplanowe, dialogi, opisy (np. miejsc, zjawisk, przeżyć) i partie refleksyjne. Jednak między wydarzeniami głównymi i mniej ważnymi zachodzą związki przyczynowo-skutkowe. Charakterystycznymi elementami kompozycji są: wstęp, rozwinięcie i zakończenie. Osoba narratora (którego punkt widzenia określa zawartość treściową utworu) jest wyeksponowana; narracja może być prowadzona w pierwszej lub trzeciej osobie. Utwór nie posiada wyraźnej pointy, trzeba ją wydedukować z całościowego sensu opowiadania.
Wyróżnia się opowiadania odtwórcze (pisane na podstawie autentycznych wydarzeń lub jakiegoś utworu) oraz twórcze (oparte na wyobraźni autora). Źródła gatunku można wskazywać już w starożytności: opowiadanie rozwijało się np. na obrzeżu literatury historiograficznej, czerpało z form wypracowanych w kronikach, legendach, bylinach, żywotach świętych i in.

  • autor: Sabina Narloch