Blackout

Wolne Lektury nie otrzymały dofinansowania Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z priorytetu Kultura Cyfrowa.

To oznacza, że nasza trudna sytuacja właśnie stała się jeszcze trudniejsza.

Dziś z Wolnych Lektur korzysta ok. 6 milionów (!) czytelników. Nie ma w Polsce popularniejszej biblioteki, ani internetowej, ani papierowej. Roczne koszty prowadzenia Wolnych Lektur są naprawdę niewysokie - porównywalne z kosztami prowadzenia niewielkiej, osiedlowej biblioteki publicznej.

Będziemy się odwoływać od tej decyzji i liczymy na to, że Premier odwołanie uwzględni ze względu na ważny interes społeczny.

Jak nam pomóc?

1. Wpłacając darowiznę. Niewielkie, ale stałe wpłaty mają wielką moc! Z góry dziękujemy za wsparcie!

2. Przekazując na Wolne Lektury 1% podatku. To nic nie kosztuje, wystarczy podać w formularzu PIT numer KRS: 0000070056 i organizacja: fundacja Nowoczesna Polska

3. Zamieszczając informację o zbiórce na Wolne Lektury w mediach społecznościowych. Czasami wystarczy jedno dobre słowo!

W Wolnych Lekturach często mawiamy, że nasza praca to "czytanie dzieciom książek". Robimy to od 12 lat. Dziś Wolne Lektury potrzebują Twojej pomocy - bez wsparcia nie będziemy mogli tego robić dalej.

Tak, chcę pomóc Wolnym Lekturom!
Nie chcę pomagać, chcę tylko czytać
Wesprzyj nas

Wesprzyj nas!

x

5569 free readings you have right to

Language

Author: Janusz Korczak

  • Janusz Korczak X
  1. O gazetce szkolnej (1921) to broszura pouczająca młodzież gimnazjalną, jak prowadzić gazetkę, żeby szybko nie upadła. Spośród wielu rad opartych na doświadczeniu na plan pierwszy wysuwa się ta, by do pracy redakcyjnej zaangażować jak największą część klasy. Korczak kładzie nacisk na pracę zespołową i szczegółowo omawia wszelkie przeszkody, jakie mogą stanąć na drodze regularności pracy przy gazetce. Zamieszcza nawet scenariusze kolejnych zebrań założycielskich. Na koniec zaś — jak przystało na wytrawnego pedagoga — stwierdza, że jeśli wola, wszystkie jego porady można wyrzucić do kosza.

  2. Dziecko salonu to zaskakująca powieść modernistyczna. Wyrasta z tej formacji kulturowej, ale ją rozsadza, pozostawiając czytelnika w pewnym zdumieniu. Można ją bowiem odczytywać na wielu poziomach: jako krytykę mieszczańskiej moralności, apoteozę indywidualnego buntu, a także jako opowieść o krzywdzie ludzkiej i cierpieniu, determinujących życie jednostki, ale i całych pokoleń (o krzywdzie dziedziczonej).

    Bohaterem i narratorem jest syn fabrykanta mydła, który po powrocie z zagranicy nie może odnaleźć się w mieszczańskiej rzeczywistości. Po próbie samobójczej opuszcza dom i schodzi po drabinie społecznej, poszukując prawdziwego życia i materiału na książkę. Odkrywa on przede wszystkim krzywdę istnienia — swojego i cudzego. Jest to tak dojmujące, że bohater przestaje notować, milknie, a powieść kończy się jego krzykiem.

    To nie jest powieść dla dzieci, chociaż są one jej bohaterami. Na ich przykładzie bowiem najjaskrawiej widać niesprawiedliwość i krzywdę społeczną. Co istotniejsze, dzieci są urabiane przez rodzinę — swoisty aparat ucisku — tresowane do swych ról. Ograbia się je z człowieczeństwa, tłumi w nich potrzeby duchowe i wyższe instynkty, by spełniały oczekiwania rodziców i społeczeństwa — dotyczy to tak samo rodzin mieszczańskich, jak proletariackich.

    Warto zwrócić uwagę na formę powieści. Choć zasadniczo jest ona rodzajem pamiętnika, wewnątrz znajdują się szkice literackie bohatera, pomysły powieściowe, późniejsze jego redakcyjne poprawki (często o charakterze autoironicznym). Z dzisiejszego punktu widzenia stanowi intrygujący eksperyment formalny, od którego nie odżegnałby się późniejszy o sto lat postmodernizm.

  3. Janusz Korczak wyjeżdżał z warszawskimi dziećmi z ubogich rodzin na kolonie w 1904, 1907, 1908 r. Efektem tych doświadczeń był jego faktyczny debiut jako twórcy literatury dla dzieci, czyli książka Mośki, Joski i Srule.

    Takiego sposobu pisania dla dzieci polska literatura do tej pory nie znała. Nic dziwnego zatem, że powieść zrobiła na odbiorcach piorunujące wrażenie. Żadnego podziału na dzieci grzeczne, niegrzeczne, dobre i złe, żadnego pouczania, moralizowania… Tego jeszcze nie było. Dzieci ją pokochały, zaczęły naśladować zabawy bohaterów oraz ich pogląd na sprawiedliwość i słuszność. Dorośli mieli pewne zastrzeżenia, bo czy faktycznie można pokazywać biedne, żydowskie dzieci w taki sposób, jakby niczym nie różniły się od chrześcijańskich? Korczak zadziwił ówczesny świat prostą prawdą, że dziecko jest tylko dzieckiem, bez względu na narodowość i wyznanie.

    Opisał biedne, zaniedbane, znające tylko miejskie zaułki i rynsztoki dzieci, zachwycające się wsią, naturą, zwierzętami. Pokazał, jak uczą się od natury i od siebie nawzajem, jak kształtuje się ich zmysł moralny. Doświadczenia kolonijne okazały się niezwykle ważne w późniejszej twórczości Korczaka i jego koncepcjach pedagogicznych.

    Straszne koleje losu sprawiły, że kilka kilometrów na południe od ośrodka kolonijnego Michałówka powstał obóz zagłady Treblinka, do którego pisarz wraz z żydowskimi podopiecznymi wyruszył w swoją ostatnią podróż, tą samą drogą co 40 lat wcześniej. Trudno o tym nie myśleć przy lekturze książki, tak się bowiem dzieje, gdy w świecie zaczynają triumfować uprzedzenia, strach i nienawiść.

All matching works

Motifs and themes

A

Alkohol (3)

Anioł (1)

Antysemityzm (6)

Artysta (5)

B

Bieda (18)

Biurokracja (2)

Błazen (1)

Błogosławieństwo (1)

Bogactwo (9)

Bóg (5)

Brat (1)

Brud (4)

Bunt (5)

Buntownik (1)

Burza (1)

C

Choroba (8)

Ciało (6)

Cień (1)

Cierpienie (6)

Cmentarz (1)

Codzienność (2)

Córka (4)

Cud (1)

Czary (25)

Czas (4)

Czyn (1)

D

Dar (7)

Decyzja (1)

Dekadent (2)

Dobro (3)

Dom (3)

Dorosłość (10)

Doskonałość (3)

Doświadczenie (2)

Drzewo (2)

Duma (3)

Dusza (11)

Dzieciństwo (17)

Dziecko (47)

Dziedzictwo (7)

Dziennikarz (2)

Dziki (3)

E

Egoizm (6)

F

Fałsz (10)

Filozof (6)

Flirt (1)

G

Głód (2)

Głupota (1)

Gniew (10)

Gość (4)

Góra (1)

Grób (2)

Grzeczność (13)

Gwiazda (1)

H

Handel (6)

Historia (3)

Honor (6)

I

Idealista (6)

Interes (15)

J

Jedzenie (1)

Jesień (1)

Język (2)

K

Kaleka (1)

Kara (9)

Kariera (4)

Katastrofa (2)

Kawiarnia (1)

Klejnot (1)

Klęska (1)

Kłamstwo (5)

Kłótnia (9)

Kobieta (7)

Kobieta demoniczna (2)

Kobieta "upadła" (1)

Kolonializm (4)

Kondycja ludzka (35)

Konflikt (8)

Konflikt wewnętrzny (6)

Koniec świata (1)

Korzyść (3)

Kradzież (4)

Krew (2)

Krzywda (4)

Ksenofobia (1)

Książka (14)

Kuszenie (2)

L

Las (1)

Lekarz (9)

Lenistwo (2)

List (2)

Literat (10)

Los (5)

Lustro (1)

Ł

Łzy (7)

M

Marzenie (11)

Maska (1)

Maszyna (1)

Matka (14)

Mądrość (9)

Mąż (2)

Media (2)

Melancholia (3)

Mężczyzna (3)

Miasto (9)

Mieszczanin (4)

Milczenie (1)

Miłosierdzie (2)

Miłość (1)

Miłość niespełniona (4)

Miłość platoniczna (2)

Miłość romantyczna (1)

Mizoginia (2)

Młodość (15)

Moda (2)

Modlitwa (8)

Morderstwo (2)

Mrówki (2)

Muzyka (4)

Myśl (4)

N

Nałóg (1)

Namiętność (5)

Narodziny (3)

Natura (3)

Nauczyciel (10)

Nauczycielka (5)

Nauka (24)

Naukowiec (2)

Niebezpieczeństwo (2)

Nieszczęście (1)

Niewola (5)

Noc (1)

Nuda (4)

O

Obcy (5)

Obowiązek (4)

Obraz świata (3)

Obyczaje (12)

Obywatel (2)

Odpoczynek (4)

Ofiara (4)

Ogród (1)

Ojciec (7)

Ojczyzna (2)

Okrucieństwo (4)

Opieka (5)

Organizm (1)

P

Pamięć (5)

Patriota (3)

Pęd (1)

Pieniądz (9)

Pies (3)

Pijaństwo (8)

Piwnica (1)

Plotka (4)

Pobożność (1)

Pocałunek (3)

Podróż (4)

Podstęp (5)

Pogrzeb (2)

Pokuta (1)

Polak (2)

Polityka (9)

Pomoc (10)

Poród (3)

Porwanie (1)

Postęp (13)

Poświęcenie (6)

Powitanie (1)

Pozory (11)

Pozycja społeczna (19)

Praca (20)

Praca organiczna (2)

Praca u podstaw (6)

Prawda (5)

Prawnik (1)

Prawo (1)

Proroctwo (4)

Prośba (1)

Przeczucie (1)

Przemiana (14)

Przemijanie (3)

Przemoc (13)

Przyjaźń (3)

Przywódca (6)

Ptak (2)

Pustynia (1)

R

Radość (7)

Rasizm (2)

Religia (2)

Rewolucja (3)

Robotnik (3)

Rodzina (13)

Rosjanin (2)

Rozczarowanie (2)

Rozkosz (1)

Rozmowa (3)

Rozpacz (1)

Rozstanie (1)

Rozum (1)

Równość (2)

Ruch (2)

S

Salon (1)

Samobójstwo (3)

Samodoskonalenie (7)

Samotność (2)

Sąd (4)

Seks (2)

Sen (9)

Sielanka (3)

Sierota (3)

Siła (4)

Sława (2)

Słowo (15)

Sługa (5)

Służalczość (1)

Smutek (6)

Spokój (3)

Społecznik (4)

Sport (1)

Spotkanie (1)

Sprawiedliwość (16)

Starość (10)

Strach (6)

Strój (3)

Stworzenie (3)

Sumienie (3)

Syn (1)

Szaleniec (5)

Szaleństwo (5)

Szczęście (4)

Szkoła (18)

Szlachcic (1)

Szpital (2)

Sztuka (11)

Ś

Śmiech (5)

Śmierć (8)

Śmierć bohaterska (1)

Śmietnik (1)

Śpiew (1)

Świt (1)

T

Tajemnica (12)

Teatr (1)

Tęsknota (2)

Theatrum mundi (5)

Tłum (2)

Tolerancja (4)

Trup (1)

Twórczość (2)

U

Ucieczka (3)

Uczciwość (2)

Uczeń (1)

Uroda (1)

Uśmiech (1)

V

Vanitas (1)

W

Walka (12)

Walka klas (3)

Warszawa (5)

Wdzięczność (1)

Wiadomość (1)

Wiara (5)

Wiedza (15)

Wierzenia (3)

Wieś (7)

Więzienie (2)

Więzień (2)

Wina (4)

Wiosna (1)

Wizja (1)

Władza (4)

Własność (1)

Wojna (4)

Wolność (3)

Wrażliwość (2)

Wspomnienia (1)

Współczucie (4)

Współpraca (2)

Wstyd (9)

Wybór (1)

Wychowanie (17)

Wygnanie (1)

Wyobraźnia (1)

Z

Zabawa (13)

Zabobony (3)

Zbrodnia (2)

Zdrada (1)

Zdrowie (6)

Zepsucie (3)

Ziarno (1)

Zima (1)

Zło (3)

Złodziej (3)

Zmysły (2)

Zwątpienie (4)

Zwierzęta (3)

Zwycięstwo (2)

Ż

Żart (4)

Żołnierz (2)

Żona (2)

Żyd (3)

Author: Janusz Korczak

Ur.
22 lipca 1878 (1879) w Warszawie
Zm.
7 sierpnia 1942 w Treblince
Najważniejsze dzieła:
Król Maciuś Pierwszy (1923), Bankructwo Małego Dżeka (1924), Kajtuś czarodziej (1934), Kiedy znów będę mały (1925), Senat szaleńców (1931), Jak kochać dziecko (1920), Prawo dziecka do szacunku (1929)

Właśc. Henryk Goldszmit.
Z wykształcenia i zawodu lekarz, zasłynął jako pedagog i psycholog dziecięcy, twórca niezwykle nowatorskiego systemu wychowawczego, opartego na zasadach demokracji, szczerości, szacunku oraz wszechstronnej aktywizacji społecznej dzieci (np. jego podopieczni redagowali samodzielnie czasopismo ,,Mały Przegląd"). Współtwórca i kierownik żydowskiego Domu Sierot w Warszawie (1912-1942) oraz sierocińca dla dzieci polskich Nasz Dom (1919-1936) mieszczącego się na Bielanach w Warszawie. Wykładowca Instytutu Pedagogiki Specjalnej oraz Wolnej Wszechnicy Polskiej.
Zajmował się publicystyką, współpracując m.in. z czasopismami ,,W słońcu" i ,,Szkoła Specjalna" oraz Polskim Radiem, w którym wygłaszał popularne pogadanki radiowe opublikowane następnie pt. Pedagogika żartobliwa.
W 1942 w getcie warszawskim, pełniąc nieprzerwanie funkcję pediatry i opiekuna sierot, pisał Pamiętnik (wyd. po wojnie w Wyborze pism). Zginął w hitlerowskim obozie zagłady w Treblince wraz z wychowankami swojego zakładu.

Janusz Korczak in Wikipedia
Close

* Loading