5523 darmowe utwory do których masz prawo

Język

Autor: Janusz Korczak

  • Janusz Korczak X
  1. Opowiadanie, które wymyka się wszelkim łatwym kategoryzacjom. Trzy wprawy Herszka (1939) powstały w przededniu drugiej wojny światowej i w jakimś sensie jej cień jest w tekście obecny. Ta historia chłopca, półsieroty, który pod wpływem opowieści brata (?) chce wyruszyć do Palestyny — kraju ponoć mlekiem i miodem płynącego — ma w sobie coś z baśni i przypowieści, ma też wyraźny rys Bildungsroman i realistyczny wtręt, który dodatkowo zaciemnia i tak niejasne zakończenie.

    Herszek żyje nie wiadomo gdzie — na śmietniku — i nie wiadomo kiedy — sto lat temu. Opowieść o Ziemi Obiecanej kształtuje jego los — chłopiec trzy razy wyrusza do Palestyny, lecz nigdy do niej nie dociera. Wędrówka Herszka, wiecznego tułacza, nie ma szczęśliwego zakończenia. Do Erec dociera za to ktoś inny. Kto? Tego nie wiemy. „Historia ta, dawno opowiedziana przez człowieka, który nie żyje, o ludziach, którzy już sto lat nie żyją. I powtórzyłem ją krótko, jak umiem. — Dziadek, ojciec, wnuk, prawnuk, cztery pokolenia — to długa historia”.

  2. Oryginalność książki Korczaka polega na tym, że jest to naukowa książka dla dzieci, dotycząca otaczającego ich świata: domu, ulicy, szkoły.

    Chociaż więc dotyczy realiów pierwszej połowy XX wieku i niektóre zjawiska należą do mniej powszechnych (np. obecność służących w domu), nadal jednak cenne, prawdziwe i pouczające pozostają obserwacje psychologiczne Starego Doktora. Należą do nich choćby uwagi na temat naturalności występowania konfliktów czy roli kłótni w żywiołowych zabawach dziecięcych jako przerw dających odetchnąć. Dla dorosłych zaś jest to niezmienny wzór — jak traktować dziecko poważnie, szanując jego ludzką godność, której nie niweluje niedorosłość jednostki.

  3. Józki, Jaśki i Franki to (chrześcijańscy) chłopcy z Warszawy, którzy dzięki staraniom Towarzystwa Kolonii Letnich przyjechali na wypoczynek do Wilhelmówki. Korczak opisuje ich przygody z iście kronikarskim zacięciem. Nie ma tu jednego bohatera, za to niemal każdy ma swoje pięć minut — zapisuje się na kartach kolonijnej historii wybitnym dokonaniem, szczególną cechą lub… typowością. Jeden chłopiec ma ciekawe przezwisko, drugi wciąż się spóźnia, inny wyjątkowo dba o poprawność językową, jeszcze inny znowu opracował nową metodę budowania szałasów.

    Nieopodal Wilhelmówki — w Zofiówce — odpoczywają dziewczynki: siostry, kuzynki i koleżanki. Obie grupy często się spotykają, bawią razem, może trochę ze sobą rywalizują.

    W opowieści Korczaka, który w 1904 i 1907 roku był wychowawcą na koloniach organizowanych przez TKL i pisząc Józki, Jaśki i Franki, wyraźnie odwoływał się do swoich doświadczeń, widać, że kolonistom pozwolono stworzyć społeczność w dużej mierze samorządną, wspierano ich samodzielność i podsycano ducha demokracji. Wyjątkowo nowoczesne podejście!

Wybrane utwory

Motywy i tematy

A

Alkohol (3)

Anioł (1)

Antysemityzm (6)

Artysta (5)

B

Bieda (18)

Biurokracja (2)

Błazen (1)

Błogosławieństwo (1)

Bogactwo (9)

Bóg (5)

Brat (1)

Brud (4)

Bunt (5)

Buntownik (1)

Burza (1)

C

Choroba (8)

Ciało (6)

Cień (1)

Cierpienie (6)

Cmentarz (1)

Codzienność (2)

Córka (4)

Cud (1)

Czary (25)

Czas (4)

Czyn (1)

D

Dar (7)

Decyzja (1)

Dekadent (2)

Dobro (3)

Dom (3)

Dorosłość (10)

Doskonałość (3)

Doświadczenie (2)

Drzewo (2)

Duma (3)

Dusza (11)

Dzieciństwo (17)

Dziecko (47)

Dziedzictwo (7)

Dziennikarz (2)

Dziki (3)

E

Egoizm (6)

F

Fałsz (10)

Filozof (6)

Flirt (1)

G

Głód (2)

Głupota (1)

Gniew (10)

Gość (4)

Góra (1)

Grób (2)

Grzeczność (13)

Gwiazda (1)

H

Handel (6)

Historia (3)

Honor (6)

I

Idealista (6)

Interes (15)

J

Jedzenie (1)

Jesień (1)

Język (2)

K

Kaleka (1)

Kara (9)

Kariera (4)

Katastrofa (2)

Kawiarnia (1)

Klejnot (1)

Klęska (1)

Kłamstwo (5)

Kłótnia (9)

Kobieta (7)

Kobieta demoniczna (2)

Kobieta "upadła" (1)

Kolonializm (4)

Kondycja ludzka (35)

Konflikt (8)

Konflikt wewnętrzny (6)

Koniec świata (1)

Korzyść (3)

Kradzież (4)

Krew (2)

Krzywda (4)

Ksenofobia (1)

Książka (14)

Kuszenie (2)

L

Las (1)

Lekarz (9)

Lenistwo (2)

List (2)

Literat (10)

Los (5)

Lustro (1)

Ł

Łzy (7)

M

Marzenie (11)

Maska (1)

Maszyna (1)

Matka (14)

Mądrość (9)

Mąż (2)

Media (2)

Melancholia (3)

Mężczyzna (3)

Miasto (9)

Mieszczanin (4)

Milczenie (1)

Miłosierdzie (2)

Miłość (1)

Miłość niespełniona (4)

Miłość platoniczna (2)

Miłość romantyczna (1)

Mizoginia (2)

Młodość (15)

Moda (2)

Modlitwa (8)

Morderstwo (2)

Mrówki (2)

Muzyka (4)

Myśl (4)

N

Nałóg (1)

Namiętność (5)

Narodziny (3)

Natura (3)

Nauczyciel (10)

Nauczycielka (5)

Nauka (24)

Naukowiec (2)

Niebezpieczeństwo (2)

Nieszczęście (1)

Niewola (5)

Noc (1)

Nuda (4)

O

Obcy (5)

Obowiązek (4)

Obraz świata (3)

Obyczaje (12)

Obywatel (2)

Odpoczynek (4)

Ofiara (4)

Ogród (1)

Ojciec (7)

Ojczyzna (2)

Okrucieństwo (4)

Opieka (5)

Organizm (1)

P

Pamięć (5)

Patriota (3)

Pęd (1)

Pieniądz (9)

Pies (3)

Pijaństwo (8)

Piwnica (1)

Plotka (4)

Pobożność (1)

Pocałunek (3)

Podróż (4)

Podstęp (5)

Pogrzeb (2)

Pokuta (1)

Polak (2)

Polityka (9)

Pomoc (10)

Poród (3)

Porwanie (1)

Postęp (13)

Poświęcenie (6)

Powitanie (1)

Pozory (11)

Pozycja społeczna (19)

Praca (20)

Praca organiczna (2)

Praca u podstaw (6)

Prawda (5)

Prawnik (1)

Prawo (1)

Proroctwo (4)

Prośba (1)

Przeczucie (1)

Przemiana (14)

Przemijanie (3)

Przemoc (13)

Przyjaźń (3)

Przywódca (6)

Ptak (2)

Pustynia (1)

R

Radość (7)

Rasizm (2)

Religia (2)

Rewolucja (3)

Robotnik (3)

Rodzina (13)

Rosjanin (2)

Rozczarowanie (2)

Rozkosz (1)

Rozmowa (3)

Rozpacz (1)

Rozstanie (1)

Rozum (1)

Równość (2)

Ruch (2)

S

Salon (1)

Samobójstwo (3)

Samodoskonalenie (7)

Samotność (2)

Sąd (4)

Seks (2)

Sen (9)

Sielanka (3)

Sierota (3)

Siła (4)

Sława (2)

Słowo (15)

Sługa (5)

Służalczość (1)

Smutek (6)

Spokój (3)

Społecznik (4)

Sport (1)

Spotkanie (1)

Sprawiedliwość (16)

Starość (10)

Strach (6)

Strój (3)

Stworzenie (3)

Sumienie (3)

Syn (1)

Szaleniec (5)

Szaleństwo (5)

Szczęście (4)

Szkoła (18)

Szlachcic (1)

Szpital (2)

Sztuka (11)

Ś

Śmiech (5)

Śmierć (8)

Śmierć bohaterska (1)

Śmietnik (1)

Śpiew (1)

Świt (1)

T

Tajemnica (12)

Teatr (1)

Tęsknota (2)

Theatrum mundi (5)

Tłum (2)

Tolerancja (4)

Trup (1)

Twórczość (2)

U

Ucieczka (3)

Uczciwość (2)

Uczeń (1)

Uroda (1)

Uśmiech (1)

V

Vanitas (1)

W

Walka (12)

Walka klas (3)

Warszawa (5)

Wdzięczność (1)

Wiadomość (1)

Wiara (5)

Wiedza (15)

Wierzenia (3)

Wieś (7)

Więzienie (2)

Więzień (2)

Wina (4)

Wiosna (1)

Wizja (1)

Władza (4)

Własność (1)

Wojna (4)

Wolność (3)

Wrażliwość (2)

Wspomnienia (1)

Współczucie (4)

Współpraca (2)

Wstyd (9)

Wybór (1)

Wychowanie (17)

Wygnanie (1)

Wyobraźnia (1)

Z

Zabawa (13)

Zabobony (3)

Zbrodnia (2)

Zdrada (1)

Zdrowie (6)

Zepsucie (3)

Ziarno (1)

Zima (1)

Zło (3)

Złodziej (3)

Zmysły (2)

Zwątpienie (4)

Zwierzęta (3)

Zwycięstwo (2)

Ż

Żart (4)

Żołnierz (2)

Żona (2)

Żyd (3)

Autor: Janusz Korczak

Ur.
22 lipca 1878 (1879) w Warszawie
Zm.
7 sierpnia 1942 w Treblince
Najważniejsze dzieła:
Król Maciuś Pierwszy (1923), Bankructwo Małego Dżeka (1924), Kajtuś czarodziej (1934), Kiedy znów będę mały (1925), Senat szaleńców (1931), Jak kochać dziecko (1920), Prawo dziecka do szacunku (1929)

Właśc. Henryk Goldszmit.
Z wykształcenia i zawodu lekarz, zasłynął jako pedagog i psycholog dziecięcy, twórca niezwykle nowatorskiego systemu wychowawczego, opartego na zasadach demokracji, szczerości, szacunku oraz wszechstronnej aktywizacji społecznej dzieci (np. jego podopieczni redagowali samodzielnie czasopismo ,,Mały Przegląd"). Współtwórca i kierownik żydowskiego Domu Sierot w Warszawie (1912-1942) oraz sierocińca dla dzieci polskich Nasz Dom (1919-1936) mieszczącego się na Bielanach w Warszawie. Wykładowca Instytutu Pedagogiki Specjalnej oraz Wolnej Wszechnicy Polskiej.
Zajmował się publicystyką, współpracując m.in. z czasopismami ,,W słońcu" i ,,Szkoła Specjalna" oraz Polskim Radiem, w którym wygłaszał popularne pogadanki radiowe opublikowane następnie pt. Pedagogika żartobliwa.
W 1942 w getcie warszawskim, pełniąc nieprzerwanie funkcję pediatry i opiekuna sierot, pisał Pamiętnik (wyd. po wojnie w Wyborze pism). Zginął w hitlerowskim obozie zagłady w Treblince wraz z wychowankami swojego zakładu.

Janusz Korczak w Wikipedii
Zamknij

* Ładowanie