5523 darmowe utwory do których masz prawo

Język

Autor: Alter Kacyzne

  • Alter Kacyzne X
  1. Przez to, że żona Leona Brojnera, Basia, otrzymała liścik miłosny, mężczyzna opuścił dom rodzinny i zupełnie zwątpił w moralność ludzką.

    Brojner był pisarzem i do tej pory znał ludzkie nieszczęścia tylko z historii, które czytał lub sam wymyślał. Gdy zetknął się z osobistą tragedią, mimo że jej nie przeanalizował — nie wiedział nawet, kim był autor liściku i czy rzeczywiście żona go zdradziła — doświadczył załamania.

    Remedium dla literatów to rozdział powieści Silni i słabi, utworu autorstwa Altera Kacyzne, polskiego pisarza, publicysty i fotografa o pochodzeniu żydowskim, którego twórczość przypada na pierwszą połowę XX wieku. W swojej twórczości usiłował łączyć tradycje żydowskie z kulturą europejską. Autorem tłumaczenia z jidysz jest Michał Friedman.

  2. Arabeski napisane prozą poetycką są zbudowane z bardzo delikatnej materii baśni. Kacyzne łączy w nich współczesność z przeszłością. Wśród tych utworów wybijają się na czoło Chore perły.

    Można je uznać za małe arcydzieło, utwór poczęty z ducha największego biblijnego poematu erotycznego Pieśń nad pieśniami Salomona. Z całkiem innego świata pochodzi opowiadanie Swaty w Parczewie. Śmiałe pod względem treści i awangardowe formalnie, Swaty w Parczewie są nowym, bulwersującym w sensie obyczajowym, tematem w na ogół purytańskiej literaturze żydowskiej.

  3. Tytułowy Dziwny Żyd to Berl Podlaski, gospodarz i właściciel ziemski. Poznajemy go w momencie, gdy wyciąga z wody dwa niedźwiedzie, które sam wyhodował. Chwilę później ratuje krowę dławiącą się ziemniakiem.

    Mężczyzna, który poskramia niedźwiedzie, potrafi sobie poradzić w każdej sytuacji, a do tego mimo że jest Żydem, trudni się uprawą roli. Dziwny Żyd to rozdział z powieści Silni i słabi, utworu autorstwa Altera Kacyzne, polskiego pisarza, publicysty i fotografa o pochodzeniu żydowskim, którego twórczość przypada na pierwszą połowę XX wieku. W swojej twórczości usiłował łączyć tradycje żydowskie z kulturą europejską. Autorem tłumaczenia z jidysz jest Michał Friedman.

Wybrane utwory

Motywy i tematy

Autor: Alter Kacyzne

Ur.
31 maja 1885 w Wilnie
Zm.
7 czerwca 1941 w Tarnopolu
Najważniejsze dzieła:
Der Gajst der mejlech (1918, Duch-król, poemat), Arabeskn (1922, Arabeski) Sztarke un szwache (1929-1930, Silni i słabi, powieść)
Dzieła przełożone na język polski:
Chore perły i inne opowiadania (przeł. Michał Friedman, Wydawnictwo Dolnośląskie – seria Biblioteka Pisarzy Żydowskich, Wrocław 1999, fragm. także [w:] „Literatura na świecie” nr 12(161)/1984; opowiadanie Nasturcje (przeł. Karolina Szymaniak [w:] Warszawska awangarda jidysz. Antologia tekstów, red. Karolina Szymaniak, Gdańsk 2005); Fragmenty powieści Silni i słabi: Stare miasto, przeł. Michał Friedman, „Midrasz” nr 13(45) 2001; Dziwny Żyd, przeł. Michał Friedman, „Midrasz” nr 3 (59)2002; Remedium dla literatów, przeł. Michał Friedman, „Midrasz” nr 5(73) 2003.

Dramaturg, poeta, autor opowiadań.
Pochodził z ubogiej wileńskiej rodziny robotniczej – jego ojciec był murarzem, a matka krawcową. Alter początkowo uczył się u mełameda, potem uczęszczał do rosyjsko-żydowskiej szkoły podstawowej. Przez cały ten czas samodzielnie pogłębiał też swoją wiedzę z różnych dziedzin. Po śmierci ojca postanowił przerwać naukę i wyjechał do wuja mieszkającego w Jekaterynosławiu (obecnie Dniepropietrowsk), od którego nauczył się zawodu fotografa.
Debiut literacki Altera Kacyzne przypada na rok 1909, kiedy to Szymon An-ski wydrukował w swoim periodyku „Jewrejski mir” dwa jego opowiadania napisane w języku rosyjskim.
W 1910 Kacyzne wyjechał do Warszawy, gdzie założył swoje, legendarne potem, atelier fotograficzne. Bezpośrednim impulsem do przeprowadzki była osoba mieszkającego w Warszawie Icchoka Lejbusza Pereca. Pod jego wpływem Kacyzne zaczął pisać w języku jidysz (choć oprócz rosyjskiego doskonale znał też: polski, niemiecki, francuski i hebrajski), a przez krytyków obwołany został pierwszym uczniem „szkoły Pereca”. W roku 1915, po śmierci Pereca, Alter Kacyzne napisał wspomnienie o swoim Mistrzu, które było pierwszym opublikowanym przez niego tekstem w języku jidysz. Jego debiutem literackim w tym języku, był z kolei fragment poematu Der Gajst der mejlech (Duch-Król) wydany w 1918 roku w Kijowie. Tytuł nawiązywał do poematu historiozoficznego Król-Duch autorstwa Juliusza Słowackiego.
Po śmierci Preca, Kacyzne odnowił znajomość z przebywającym w Warszawie od 1918 An-skim, z którym dawniej intensywnie korespondował wymieniając poglądy i nowiny z żydowskiego życia kulturalnego. Po śmierci An-skiego (8 listopada 1920) Kacyzne, zgodnie z ostatnią wolą pisarza, dopisał trzeci akt niedokończonej sztuki Dzień i noc, która potem z powodzeniem grana była na deskach europejskich teatrów żydowskich.
W latach 20. na zamówienie nowojorskiego dziennika „Forwerts”, Alter Kacyzne fotografował życie w żydowskich miasteczkach Europy Środkowo-Wschodniej. Jednocześnie współpracował także z działającą w Warszawie awangardową grupą artystyczną Chaliastre (nigdy nie został jednak jej oficjalnym członkiem).
Był współzałożycielem literackiego pisma „Literarisze Bleter”, współredagował także periodyki: „Di Tejwe”, „Di Glokn”, „Literatur”, „Der Frajnd”. W „Bicher welt”, „Ilustrirte welt”, „Folkscajtung” i in. publikował wiersze, ballady ludowe, fragmenty utworów dramatycznych, eseje o literaturze, sztuce i teatrze. Ten szeroki wachlarz wybieranych przez niego form literackich dobrze pokazuje ciągłą potrzebę do eksperymentowania, testowania możliwości literatury, szukania najbardziej odpowiedniej formy wyrazu dla treści, które chciał przekazać. Jednoczesna działalność na polu fotografii i literatury znalazła swoje odbicie w charakterystycznym dla Kacyzne sposobie opisu – obrazowości, wrażliwości na barwy, a także umiejętność „kadrowania” obrazów literackich.
Inspirację czerpał zarówno z tradycji żydowskiej jak i kultury europejskiej próbując połączyć je ze sobą w swojej twórczości.
W 1939 roku wyjechał wraz z żoną i córką do Lwowa, gdzie przez jakiś czas pracował w miejscowym radio i teatrze. Po wejściu Niemców do Lwowa ucieka do Tarnopola. 7 lipca 1941 roku został zamordowany przez Ukraińców podczas pogromu w Tarnopolu.

Alter Kacyzne w Wikipedii
Zamknij

* Ładowanie