Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 446 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | czasownik | czeski | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 116305 przypisów.
Prośby posłów — nazwa sceny Iliady, w której Odyseusz, Fojniks i Ajas proszą Achillesa, żeby poniechał gniewu i wrócił do walki. [przypis edytorski]
prościć — dziś: prostować. [przypis edytorski]
proście (daw.) — prosto, w sposób oczywisty. [przypis edytorski]
proście (daw.) — prosto, z łatwością. [przypis edytorski]
prościejsze — dziś popr. forma M. lmn.: prostsze. [przypis edytorski]
proścież (starop.) — konstrukcja z partykułą wzmacniającą -że, skróconą do -ż. [przypis edytorski]
Proście za nami Pana Boga waszego, aby nam oznajmił Pan Bóg wasz drogę, którą iść mamy… — Jr 42, 3 i 6. [przypis edytorski]
prości obmowcy, maledici, niegodni są oglądania Boga — 1 Kor 6, 10. [przypis edytorski]
prośnianka (daw.) — słoma z prosa. [przypis edytorski]
prosceniowy — znajdujący się na proscenium, tj. na odsłoniętej części sceny, znajdującej się przed kurtyną. [przypis edytorski]
proscenium — część sceny przed kurtyną. [przypis edytorski]
proscenium — wysunięta w kierunku widowni część sceny przed kurtyną. [przypis edytorski]
proscriptus (łac.: zapisany) — skazany na banicję; tu M. lm proscripti. [przypis edytorski]
pro secundo (łac.) — po drugie. [przypis edytorski]
prose (gw.) — proszę. [przypis edytorski]
Proserpine — Roman goddess of spring, spending winter in the underworld as a wife of Pluto; equivalent of Greek Persephone. [przypis edytorski]
pro servati (łac.) — służący; do służenia. [przypis edytorski]
pro sexto (łac.) — po szóste. [przypis edytorski]
prosić się (daw.) — uporczywie błagać o coś. [przypis edytorski]
prosić u kogo co (starop.) — prosić kogo o co. [przypis edytorski]
prosić za co (starop.) — prosić o co. [przypis edytorski]
prosiem (starop. forma) — dziś 1.os.lm: prosimy. [przypis edytorski]
prosiłeś jej — dziś popr. z B.: prosiłeś jej. [przypis edytorski]
prosił jej (daw. składnia) — dziś popr.: prosił ją. [przypis edytorski]
prosili od cesarza — dziś: prosili cesarza. [przypis edytorski]
prosim (daw., gw.) — prosimy. [przypis edytorski]
prosit — na zdrowie (itp. formuła toastu przy piciu alkoholu). [przypis edytorski]
prosit (niem.) — na zdrowie (forma toastu). [przypis edytorski]
prosit (niem.) — na zdrowie; wypijmy. [przypis edytorski]
Prosit! Noch ein mal (niem.) — Na zdrowie! Jeszcze raz. [przypis edytorski]
proskrypcja — ogłoszenie o wyjęciu spod prawa, konfiskacie majątku, ukaraniu śmiercią lub objęciu innymi represjami przeciwników politycznych. [przypis edytorski]
proskrypcja — ogłoszenie o wyjęciu spod prawa z przyczyn politycznych. [przypis edytorski]
proskrypcja — ogłoszenie wyjętym spod prawa w starożytnym Rzymie. [przypis edytorski]
proskrypcja (z łac.) — wyrok śmierci bez sądu. [przypis edytorski]
proskrypcyjny — wyjęty spod ochrony prawa. [przypis edytorski]
proskura — chleb ofiarowany podczas mszy w kościele prawosławnym; hostia. [przypis edytorski]
proskura — chleb pszenny pełniący w cerkwiach rolę hostii (ofiary). [przypis edytorski]
proso — rodzaj zboża, z którego piecze się np. chleb. [przypis edytorski]
prospectus (łac.) — widok. [przypis edytorski]
prospekt — broszura informacyjno-reklamowa zawierająca np. informacje o produktach danej firmy. [przypis edytorski]
prospekt (daw.) — tu: spojrzenie, wzrok. [przypis edytorski]
prospekt (daw.) — tu: widok. [przypis edytorski]
prospekt (daw.) — widok. [przypis edytorski]
prospektor, właśc. prospector (ang.) — poszukiwacz. [przypis edytorski]
prospekt — tu: widok, perspektywa. [przypis edytorski]
prospekt — tu: widok. [przypis edytorski]
prospekt (z łac.) — widok. [przypis edytorski]
prosperity (ang.) — powodzenie, rozkwit, czas dobrobytu. [przypis edytorski]
prosperity — faza szczytowego rozwoju czegoś; w ekonomii: jedna z czterech faz cyklu koniukturalnego, w której produkcja, zatrudnienie i ceny osiągają najwyższy poziom. [przypis edytorski]
Prosper Mérimée (1803–1870) — fr. pisarz, historyk i archeolog. [przypis edytorski]
Prospero — postać ze sztuki Burza Szekspira, pozbawiony tronu prawowity książę Mediolanu, który z ksiąg nauczył się magii. [przypis edytorski]
prosperować — rozwijać się pomyślnie. [przypis edytorski]
Prosper z Akwitanii (ok. 390–ok. 455-465) — chrześcijański teolog świecki, zwolennik nauki Augustyna z Hippony, z którym korespondował; sekretarz papieża Leona Wielkiego, święty Kościoła katolickiego. [przypis edytorski]
Prosper z Akwitanii (ok. 390–ok. 455) — chrześcijański pisarz, zwolennik i obrońca nauki św. Augustyna z Hippony, święty Kościoła katolickiego. [przypis edytorski]
prostak (pogard.) — ktoś, kto niewiele wie lub nie potrafi się zachować, bo nie zdobył wykształcenia, ogłady. [przypis edytorski]
prostat (gr.) — opiekun, przełożony. [przypis edytorski]
prostemi słowy — dziś popr. forma N. lm: prostymi słowami. [przypis edytorski]
Prostitution — hier: Ehrlosigkeit. [przypis edytorski]
prosto — po prostu. [przypis edytorski]
prostotą majestatyczną zdumiewającym Grekiem — tj. Homerem, autorem Iliady. [przypis edytorski]
prostota (daw.) — ludzie prości, niskiego stanu. [przypis edytorski]
prostota — tu: prostactwo. [przypis edytorski]
prosto — tu: po prostu. [przypis edytorski]
„Prosto z mostu” — tygodnik artystyczno literacki wydawany w Warszawie w latach 30. XX w., związany z Obozem Narodowo-Radykalnym. [przypis edytorski]
prostracja — głębokie wyczerpanie nerwowe. [przypis edytorski]
prostracja — skraje wyczerpanie nerwowo-psychiczne; także: praktyki religijne służące poniżeniu, realizowane np. poprzez leżenie krzyżem lub padanie na twarz. [przypis edytorski]
prostracja — skrajne wyczerpanie nerwowo-psychiczne. [przypis edytorski]
prostracja — skrajne wyczerpanie psychiczne. [przypis edytorski]
prostracja — stan skrajnego wyczerpania nerwowego. [przypis edytorski]
prostracja — wycieńczenie psychiczne. [przypis edytorski]
prostracja — wyczerpanie, słabość, upadek ducha. [przypis edytorski]
Prosty kapłan Ey — Aj (lub Eje), którego pochodzenie nie jest znane, był być może synem pary dostojników Juja i Czuju. Pełnił wysokie funkcje państwowe za panowania Amenhotepa IV Echnatona oraz jego następców: Semenechkare i Tutenchamona. Za panowania małoletniego Tutenchamona wspólnie z dowódcą wojska Horemhebem został regentem i sprawował faktyczną władzę. Po bezpotomnej śmierci Tutenchamona ogłosił się faraonem (1327–1323 p.n.e.). [przypis edytorski]
prostynia (starop.) — prosta droga. [przypis edytorski]
Prostyte, pane (ukr.) — Wybaczcie, panie. [przypis edytorski]
prosty — tu: nieobyty, niemądry. [przypis edytorski]
pro sua domo (łac.) — we własnej sprawie, dla swojej korzyści. [przypis edytorski]
prosylogizm — sylogizm będący częścią łańcucha sylogizmów budującego całość wnioskowania, ale nie kończący go. [przypis edytorski]
prosząc — tu: rozpraszając. [przypis edytorski]
proszczać (rus.) — przebaczyć, darować. [przypis edytorski]
Proszczaj, bat'ku (ukr.) — Żegnaj, ojcze. [przypis edytorski]
Proszczaj niemytaja Rosija, Strana rabów, strana gospod (z ros.) — Żegnaj, niedomyta Rosjo, kraju niewolników, kraju panów (fragm. wiersza Michaiła Lermontowa). [przypis edytorski]
proszęć — konstrukcja z partykułą „ci”, skróconą do -ć, pełniącą funkcję wzmacniającą. [przypis edytorski]
proszęć — konstrukcja z partykułą wzmacniającą -ci (skróconą do -ć). [przypis edytorski]
proszę panią — zwrot towarzyszący zaproszeniu do wnętrza domu; zwrot czysto grzecznościowy wymusza użycie rzeczownika w D., nie zaś w B. i brzmiałby: „proszę pani”. [przypis edytorski]
Proszę was, bracia, przez imię Pana naszego, Jezu Chrysta, abyście wszyscy jedno mówili… — 1 Kor 1, 10. [przypis edytorski]
Proszę wyobrazić ruch — dziś: proszę wyobrazić sobie. [przypis edytorski]
proszek do zębów — dawniej do mycia zębów używano albo pasty, albo proszku, który mógł być zrobiony z kredy, soli lub sproszkowanych cegieł. [przypis edytorski]
proszek troisty (med.) — preparat sporządzany według kodeksu aptecznego (Farmakopei) wykazujący łagodne działanie przeczyszczające, stosowany na problemy trawienne i kolki głównie u dzieci. [przypis edytorski]
proszku do suszenia pisma — dawniej świeżo zapisane strony posypywano drobnym piaskiem, żeby przyspieszyć schnięcie atramentu. [przypis edytorski]
prosz pampsora — uczniowski skrót zwrotu grzecznościowego: proszę pana profesora. [przypis edytorski]
protagonista — główna postać; odtwórca głównej roli. [przypis edytorski]
protagonista — główny aktor, przen.: człowiek, którego działanie jest w danej sprawie najważniejsze. [przypis edytorski]
protagonista — w staroż. teatrze greckim: pierwszy aktor, prowadzący dialog z chórem; dziś: osoba odgrywająca główną rolę; przywódca. [przypis edytorski]
Protagoras z Abdery (ok. 480–410 p.n.e.) — grecki filozof, zaliczany do sofistów. [przypis edytorski]
Protagoras z Abdery (ok. 480–ok. 410 p.n.e.) — filozof grecki, zaliczany do pierwszych sofistów; przypisuje mu się relatywizm poznawczy, brak możliwości ustalenia obiektywnej prawdy, a stąd stwierdzenie, że wszelkie racje są względne, co można wykorzystywać do przekonywania innych w życiu publicznym. [przypis edytorski]
Protagoras z Abdery (ok. 480–ok. 410 p.n.e.) — filozof grecki, zaliczany do pierwszych sofistów; tytułowy bohater jednego z dialogów Platona, w którym rozmawia z Sokratesem o cnocie. [przypis edytorski]
Protagoras z Abdery (ok. 480–ok. 410 p.n.e.) — filozof grecki zaliczany do pierwszych sofistów; tytułowy bohater jednego z dialogów Platona, w którym rozmawia z Sokratesem o cnocie; przypisuje mu się relatywizm poznawczy, brak możliwości ustalenia obiektywnej prawdy, a stąd stwierdzenie, że wszelkie racje są względne, co można wykorzystywać do przekonywania innych w życiu publicznym. [przypis edytorski]
Protagoras z Abdery (ok. 480–ok. 410 p.n.e.) — filozof grecki zaliczany do pierwszych sofistów; tytułowy bohater jednego z dialogów Platona, w którym rozmawia z Sokratesem o cnocie; pismo Protagorasa O zapaśnictwie wymienia Diogenes Laertios (Żywoty i poglądy słynnych filozofów IX, 8.55). [przypis edytorski]
Protagoras z Abdery (ok. 480–ok. 410 p.n.e.) — filozof grecki zaliczany do pierwszych sofistów; tytułowy bohater jednego z dialogów Platona, w którym rozmawia z Sokratesem o cnocie. Przypisuje mu się relatywizm poznawczy, brak możliwości ustalenia obiektywnej prawdy, a stąd stwierdzenie, że wszelkie racje są względne, co można wykorzystywać do przekonywania innych w życiu publicznym. [przypis edytorski]
Protagoras z Abdery (ok. 480–ok. 410 p.n.e.) — filozof grecki, zaliczany do pierwszych sofistów; tytułowy bohater jednego z dialogów Platona, w którym rozmawia z Sokratesem o cnocie. W traktacie O bogach głosił agnostycyzm (nie można wiedzieć, czy bogowie istnieją ani jaką mają naturę), za co wytoczono mu proces o bezbożność. [przypis edytorski]