Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | czasownik | czeski | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wschodni | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 129447 przypisów.
onegdajszej (daw.) — przedwczorajszej. [przypis edytorski]
onegdajszy (daw.) — dosł. przedwczorajszy; przen. dawniejszy, niegdysiejszy. [przypis edytorski]
onegdajszy (daw.) — poprzedni, zeszły. [przypis edytorski]
onegdajszy (daw.) — poprzedni, zeszły (rok). [przypis edytorski]
onegdajszy (daw.) — przedwczorajszy. [przypis edytorski]
onegdajszy (daw.) — wczorajszy. [przypis edytorski]
onego chrześcijańskiego króla, który (…) na chorągwi swojej namalować kazał ptaka, który swoją krwią ptaszęta od węża zarażone ożywia, dając znać, iż za swój lud rad umrzeć chce, sobie śmierć, a im żywot obierając — wizerunek pelikana rozrywającego sobie dziobem pierś i własną krwią karmiącego swoje młode był średniowiecznym symbolem najwyższego poświęcenia, a w kontekście religijnym znakiem ofiary Jezusa. W herbie używał go m.in. portugalski król Jan II Doskonały (1455–1495), w połączeniu z dewizą „Pola Lei e pola grey” (daw. port.: przez prawo i przez lud). Na marginesie wydania źródłowego Kazań sejmowych przy tym fragmencie widnienie adnotacja: „Joannes 2. Lusitaniae rex. Orosius lib. 1.”, jednak w popularnej kronice Pawła Orozjusza, który pochodził z terenów dzisiejszej Portugalii, nie może być podobnej wzmianki, gdyż żył w V wieku. [przypis edytorski]
Onego czasu wszystkie członki ciała… — wg źródeł starożytnych bajkę o żołądku Meneniusz Agryppa opowiedział ludowi podczas tzw. pierwszej secesji plebejuszy (494 p.n.e.), kiedy oburzeni postawą senatu w sprawie długów opuścili miasto i udali się na Świętą Górę koło Rzymu, odmawiając służby wojskowej w obronie interesów bogatych patrycjuszy. Przemowa Meneniusza, stojącego na czele delegacji senatu, oraz obietnica stworzenia urzędu trybunów ludu doprowadziły do zawarcia zgody. Plutarch rozróżnia dwa wystąpienia ludu, różnej wagi: jedno z powodu zdzierstwa wierzycieli oraz drugie, po zdobyciu Korioli, z powodu klęski głodu, podczas gdy Szekspir łączy je w jedno wydarzenie. [przypis edytorski]
onego — daw., (gwarowe) jego, tamtego. [przypis edytorski]
onego mordercę — chodzi o Bolesława II Śmiałego a. Szczodrego (1042–1081/1082), króla Polski w latach 1076–1079. [przypis edytorski]
onego ojca, którego jest kłamca — tj. szatana. [przypis edytorski]
onego — owego; daw. on: ów, tamten. [przypis edytorski]
onego pokarmu — dziś powiedzielibyśmy „I nazwał dom Israela pokarm ten manną”. [przypis edytorski]
Onego też nie trzeba stronom cierpieć — sens: na to też nie należy stornom pozwalać. [przypis edytorski]
onej (daw.) — tej. [przypis edytorski]
onej doby (starop. forma) — w tej chwili, w tym momencie. [przypis edytorski]
onej doby (starop.) — w tym czasie; wtedy. [przypis edytorski]
onej doby (starop.) — wtedy, w tym czasie. [przypis edytorski]
onej (gw.) — jej. [przypis edytorski]
onej pychy przypłacą (daw.) — dziś: przypłacą ową pychę. [przypis edytorski]
onej (starop. forma) — (do) tej. [przypis edytorski]
onej (starop. forma) — jej, tej. [przypis edytorski]
onej (starop.) — jej. [przypis edytorski]
onej (starop.) — tej. [przypis edytorski]
onejroplastia (z gr. oneiros: marzenie senne, plastos: ukształtowany, ulepiony) — tu: wytwarzanie obrazów sennych. [przypis edytorski]
onejże (starop. forma) — tejże. [przypis edytorski]
onejże (starop.) — tejże; tej samej; onejże godziny: w tej samej godzinie, w tym samym czasie. [przypis edytorski]
onem — dziś popr.: onym. [przypis edytorski]
onem (starop. forma) — im. [przypis edytorski]
onemu (daw.) — jemu. [przypis edytorski]
onemu rodgisarowi, co był mosiądzowego wołu uczynił tyranowi, co w nim ludzi męczyć miał, i musiał to ukazać sam, jako to być miało — Ateńczyk Perilaos zaproponował Falarisowi, tyranowi sycylijskiego miasta Akragas (VI w. p.n.e.) wykonanie pustego w środku spiżowego byka, do którego wnętrza wrzucano by skazańców, a następnie podpalano ogień pod figurą; jako pierwszy zginął w nim sam pomysłodawca i wykonawca byka (Diodor Sycylijski, Biblioteka historyczna IX 30). [przypis edytorski]
onę — dziś popr. forma B. lp r.ż.: ją. [przypis edytorski]
onę (gw.) — ją. [przypis edytorski]
onę (starop.) — dziś: tę. [przypis edytorski]
onę (starop. forma) — ją. [przypis edytorski]
onę (starop. forma) — tę. [przypis edytorski]
onę (starop.) — ową, tą. [przypis edytorski]
onę (starop.) — tę, ową. [przypis edytorski]
onę — tę, ową. [przypis edytorski]
onęż (daw.) — tę właśnie. [przypis edytorski]
Ong-chan, Jong-chan a. To'orił Ong-chan (zm. 1203) — władca Keraitów (tu: Cheraitów), pokonany przez Czyngis-chana. [przypis edytorski]
ongi a. ongiś (daw.) — niegdyś, dawniej. [przypis edytorski]
ongi a. ongiś (daw.) — niegdyś, kiedyś. [przypis edytorski]
ongi a. ongiś — kiedyś, dawniej. [przypis edytorski]
ongi a. ongiś — kiedyś, swego czasu. [przypis edytorski]
ongi (daw.) — dawniej, kiedyś. [przypis edytorski]
ongi (daw.) — dawniej, niegdyś. [przypis edytorski]
ongi (daw.) — dawniej. [przypis edytorski]
ongi (daw., gw.) — dawniej, niegdyś. [przypis edytorski]
ongi (daw., gw.) — kiedyś, dawniej. [przypis edytorski]
ongi (daw.) — kiedyś, dawniej. [przypis edytorski]
ongi (daw.) — kiedyś, dawniej. [przypis edytorski]
ongi (daw.) — kiedyś, niegdyś. [przypis edytorski]
ongi (daw.) — kiedyś. [przypis edytorski]
ongi — daw. kiedyś. [przypis edytorski]
ongi (daw.) — niegdyś, dawniej. [przypis edytorski]
ongi (daw.) — niegdyś, kiedyś dawniej. [przypis edytorski]
ongi (daw.) — niegdyś, kiedyś. [przypis edytorski]
ongi (daw.) — niegdyś. [przypis edytorski]
ongi — dawniej, kiedyś. [przypis edytorski]
ongi — dawniej, niegdyś. [przypis edytorski]
ongi — dawniej. [przypis edytorski]
ongi — kiedyś, dawniej. [przypis edytorski]
ongi — kiedyś; dawniej. [przypis edytorski]
ongi (książk.) — a. ongiś; dawniej. [przypis edytorski]
ongi — niegdyś, dawniej. [przypis edytorski]
ongi — niegdyś, kiedyś dawniej. [przypis edytorski]
ongi — niegdyś, kiedyś. [przypis edytorski]
ongi — niegdyś, kiedyś wcześniej. [przypis edytorski]
ongiś (daw.) — kiedyś. [przypis edytorski]
ongiś (daw.) — niegdyś, kiedyś, dawniej. [przypis edytorski]
ongiś — wcześniej, dawniej, niegdyś. [przypis edytorski]
oni Julianowie, możni cesarze — cesarz Julian, właśc. Flavius Claudius Iulianus (331–363), cesarz rzymski (od 361), filozof i autor piszący po grecku, znany pod nadanym mu przez chrześcijan przydomkiem Apostata, tzn. Odstępca, gdyż wychowany w religii chrześcijańskiej, pod wpływem filozofii neoplatońskiej odstąpił od niej. Był ostatnim cesarzem wyznającym religię dawnych Rzymian, podjął próbę jej zreformowania, dążąc do przywrócenia jej statusu religii państwowej; aktami prawnymi starał się osłabić chrześcijaństwo. [przypis edytorski]
Oni płyną niby potok (…) — parafraza bądź tłumaczenie Psalmu 90(89). [przypis edytorski]
oni są chore — pan profesor jest chory (gospodyni używa specyficznej formy grzecznościowej). [przypis edytorski]
oni (starop.) — ci, owi. [przypis edytorski]
oni tam się z nim załatwili po cichu — sugestia, że uznano go za donosiciela współpracującego z policją i dokonano samosądu. [przypis edytorski]
oni w Wilnie tak ciąąąągną — mowa o charakterystycznym kresowym akcencie, o wymowie samogłosek; innymi wyrazistymi cechami kresowej polszczyzny były półmiękkie ć, ś, ź oraz przedniojęzykowe ł. [przypis edytorski]
onić (daw.) — konstrukcja z partykułą wzmacniającą -ci, skróconą do -ć i dodaną do zaimka osobowego „oni”. [przypis edytorski]
onieczulony — znieczulony, pozbawiony czucia. [przypis edytorski]
oniemić (neol.) — uczynić niemym, odebrać głos. [przypis edytorski]
oniemić — odebrać głos; uczynić niemym. [przypis edytorski]
oniemić — uczynić niemym. [przypis edytorski]
oniria (neol.) — rzeczywistość snu. [przypis edytorski]
Oniż się (…) zachwieją — czyż oni się zachwieją (konstrukcja z partykułą -że, skróconą do -ż). [przypis edytorski]
ono (daw.) — oto. [przypis edytorski]
ono (daw.) — owo, tamto. [przypis edytorski]
ono (daw.) — owo, to. [przypis edytorski]
ono (daw.) — to, oto. [przypis edytorski]
ono (daw.) — to, owo. [przypis edytorski]
ono (daw.) — to. [przypis edytorski]
ono (daw.) — to. [przypis edytorski]
ono — dziś popr.: je. [przypis edytorski]
ono karanie, które Achab król podjął — 1. Ks. Król, 21. [przypis edytorski]
ono przeklęństwo etc. — Jozue 7, 1 i 21. [przypis edytorski]
ono (starop. forma) — to, owo. [przypis edytorski]
ono (starop.) — owo, to. [przypis edytorski]
ono (starop.) — to, owo. [przypis edytorski]
ono (starop.) — tu: oto. [przypis edytorski]
ono — tu: przyrodzenie. [przypis edytorski]
