5352 darmowe utwory do których masz prawo

Język
Wesprzyj działalność Nowoczesnej Polski

Przypisy

Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z

Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy redakcji źródła | przypisy tłumacza

Według kwalifikatora: wszystkie | dopełniacz | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | chiński | czeski | dawne | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | język, językowy, językoznawstwo | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | przysłówek | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rodzaj żeński | regionalne | religijny, religioznawstwo | rosyjski | rzadki | rzeczownik | rzymski | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | turecki | ukraiński | wojskowy | wulgarne | węgierski | włoski | zdrobnienie | zoologia | łacina, łacińskie | środowiskowy | żartobliwie

Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski


Znaleziono 101702 przypisy.

Zresztą spory o książki wydane pomiędzy 1789 a 1793 rokiem toczyły się przez kolejne lata. Por. szerzej: C. Hesse, Publishing and cultural politics…, s. 94 i n. [przypis autorski]

zrezygnować się na coś (prow.) — pozostawić bez kary, potraktować pobłażliwie. [przypis redakcyjny]

zręczne środki (skr. upāya, chiń. fangbian, jap. hōben) — metoda, środek, zręczność w środkach. Chodzi o nauki, które udzielane są zgodnie z potencjałem ucznia. Jedną z najbardziej znanych paraboli, będącej typowym przykładem upāya, jest historia o płonącym domu z trzeciego rozdziału Sutry lotosu tajemnego prawa. Otóż pewnego dnia w domu zamieszkanym przez zamożnego ojca z dziećmi wybuchł pożar. Ojciec próbował krzykiem zmusić dzieci, by opuściły płonący dom, ale te zajęte były zabawą i nie zwracały uwagi na panikę ojca. Wówczas mężczyzna wymyślił praktyczny sposób na to, by uratować dzieci przed spłonięciem. Ponieważ wiedział, że uwielbiają zabawki, zawołał je, by wyszły na zewnątrz przed bramę, bo stoją tam wozy zaprzężone w kozy, jelenie i woły — coś o czym zawsze marzyły. Jak się spodziewał, po chwili dzieci wybiegły z trawionego przez ogień domu, ale zamiast wozów, które obiecał im ojciec, czekał na nie wóz wysadzony drogocennymi kamieniami, zaprzężony w najczystszej krwi, przepięknego bawołu. W tej paraboli ojciec jest Buddą, a dzieci to czujące istoty. Palący się dom to świat pożerany płomieniami narodzin, starości, choroby i śmierci. Nauki Buddy są zatem jak obietnica ojca, który zapewnia, że większą błogością niż przyziemne przyjemności jest osiągnięcie nirwany. [przypis tłumacza]

zręczność (daw.) — dziś: sposobność, możliwość [przypis edytorski]

zręczność — tu okazja, sprzyjające okoliczności. [przypis edytorski]

zręczność — tu: sposobność, okazja. [przypis edytorski]

zręczność — tu: sprzyjające okoliczności, okazja. [przypis edytorski]

zręczyć się (daw.) — zetknąć się. [przypis redakcyjny]

zrękowiny — zaręczyny. [przypis redakcyjny]

zrobić benkełe (daw. pot.) — ogłosić upadłość, zbankrutować. [przypis edytorski]

zrobić dobrą partię (daw.) — znaleźć dobrego, bogatego kandydata na męża; dobrze wyjść za mąż. [przypis edytorski]

zrobić parę uwag — w oryg. niem. Betrachtungen anstellen: snuć rozważania. [przypis edytorski]

zrobić promocję — przysporzyć popularności. [przypis edytorski]

zrobię ci latawca (pot.) — dziś popr.: zrobię ci latawiec. [przypis edytorski]

zrobili rewizją (daw.) — dziś: zrobili rewizję. [przypis edytorski]

zrobiliśmy postanowienie — dziś popr.: postanowiliśmy. [przypis edytorski]

zrobił się nudnym — dziś: zrobił się nudny. [przypis edytorski]

zrobiła go tym, czym jest dziewięćdziesięciu pięciu mężów na stu — Karolina Brunszwicka, znana ze swobodnych obyczajów żona księcia Walii, od 1820 r. Jerzego IV króla Anglii, z chwilą objęcia przezeń władzy zaczęła dochodzić swych praw do tronu i głośny ów proces wygrała, lecz niedopuszczona do koronacji wkrótce zmarła. [przypis autorski]

zrobiłeś pan źle — dziś popr. forma grzecznościowa: zrobił pan źle. [przypis edytorski]

zrobiono go kardynałem, legatem bolońskim — Bolonią, należącą w latach 1506–1797 do Państwa Kościelnego, rządził wyznaczony przez papieża kardynał-legat. [przypis redakcyjny]

zroczyć się (daw.) — zmówić. [przypis redakcyjny]

zrodzon — zrodzony (daw. krótka forma przym.). [przypis edytorski]

zrodzona z toni Afrodyta (mit. gr.) — bogini miłości, kwiatów, pożądania i płodności. Afrodyta nie miała rodziców, narodziła się z piany morskiej u wybrzeży Cypru. [przypis edytorski]

zrodzony z Feba — syn Apollina, Eskulap. [przypis edytorski]

zronić — zgubić, upuścić. [przypis edytorski]

zrospaczony — dziś popr. pisownia: zrozpaczony. [przypis edytorski]

zrostą — dziś: zrosną. [przypis redakcyjny]

Zrozumiałem łatwo, że ta akademia i nagroda to doraźny wymysł celem zamaskowania plagiatu w oczach publiczności — Rousseau myli się: Jacques Balexert a. Ballexserd (1726–1774) za swoją pracę Dissertation sur l'éducation physique des enfans depuis leur naissance jusqu'à jusqu'à l'âge de puberté (Dysertacja o wychowaniu fizycznym dzieci od urodzenia do wieku dojrzałości, 1762) rzeczywiście otrzymał nagrodę Holenderskiego Towarzystwa Nauk w Haarlem. [przypis edytorski]

zrozumią — dziś popr. forma: zrozumieją. [przypis edytorski]

zrozumiejcie — dziś raczej: zrozumcie. [przypis edytorski]

zrozumiejcie — tu: porozumiejcie. [przypis redakcyjny]

zrozumże — wyraz zrozum z dodaną partykułą -że użytą dla wzmocnienia nacisku. [przypis edytorski]

zrósł — dziś: wzrósł, wyrósł. [przypis edytorski]

zrównać — dorównać. [przypis redakcyjny]

zrównać — dziś popr.: dorównać. [przypis edytorski]

zrównanie (daw.) — równanie (matematyczne). [przypis edytorski]

zróżniczkowane — dziś popr.: zróżnicowane. [przypis edytorski]

zruca — dziś: zrzuca. [przypis edytorski]

zrucić (daw.) — zburzyć. [przypis edytorski]

Zruć go z pychy do końca z Nabuchodozorem — i dalej: Nabuchodonozor trawę żarł jak wół, por. 1, 21: kara za bluźnierstwo, wedle Daniela rozdz. 7. [przypis redakcyjny]

zrychtować (reg.) — wykonać, skonstruować. [przypis edytorski]

zrywał się ostatnimi wysiłkami — w oryg. niem. raffte sich zur letzten Anstrengung auf: zdobył się na ostatni wysiłek. [przypis edytorski]

zrywałaś listki akacji, a potem byłaś smutna, bo wypadło: „nie dba” — nawiązanie do zwyczaju wróżenia przez obrywanie akacjowych listków rosnących na jednej łodyżce, powtarza się przy tym wyliczankę: kocha, lubi, szanuje, nie chce, nie dba, żartuje, w myśli, w mowie, w sercu, na ślubnym kobiercu, aż do zerwania ostatniego listka. Podobnie wróżono z kwiatu margerytki. [przypis edytorski]

zrywam (…) lilią (daw.) — dziś: zrywam lilię. [przypis edytorski]

Zrywam się, biegną, składam na pamięć wyrazy… — niezupełnie dokładny cytat z sonetu Mickiewicza Mówię z sobą… (1826): „Zrywam się, biegę, składam na pamięć wyrazy.” [przypis redakcyjny]

zrzecze się — dziś: zrzeknie się. [przypis edytorski]

zrzeczywistnienie — dziś: urzeczywistnienie. [przypis edytorski]

zrzekła się pierwszej dziewiczej miłości — mowa o Wilhelmie Habsburgu zwanym Uprzejmym (ok. 1370–1406). [przypis edytorski]

zrzenice — źrenice, oczy; twarz Dziewicy przemienia się w trupią czaszkę z pustymi oczodołami. [przypis edytorski]

zrzetelnie (daw.) — w sposób widoczny. [przypis edytorski]

zrzęda — tu: upór. [przypis redakcyjny]

zrzódło (daw.) — źródło; Słowacki stosuje niekonsekwentnie i zamiennie obie formy. [przypis edytorski]

zrzuta (daw.) — ruina. [przypis edytorski]

zrzuta (daw.) — ruina, upadek. [przypis redakcyjny]

zsiadły — tu: stały (o stanie skupienia ciał fizycznych). [przypis edytorski]

zsieść — dziś popr.: zsiąść. [przypis redakcyjny]

zstaje — wystarcza. [przypis redakcyjny]

zstawy (daw.) — podstawy, fundamenty. [przypis edytorski]

Zstąpił Eneasz w państwo nieśmiertelne (…) — Od w. 1 do 43. Tu Dante, z czym się często spotykamy w jego Boskiej Komedii, chcąc uzmysłowić i silniej wrazić w duszę czytelnika swoje wysokie idee, bierze porównania i obrazy, jak mu na myśl przychodzą, zarazem z mitów starożytności pogańskiej i z Pisma Świętego. Tak Eneasz zstąpił w świat podziemny, ażeby tam zasięgnąć wieści przepowiedni o założeniu Rzymu a z nim rzymskiego państwa, stolicy namiestników Chrystusowych; św. Paweł porwany był duchem do nieba, ażeby tym, co tam widział, rozszerzył liczbę wierzących i umocnił ich w wierze. Eneasz i św. Paweł za życia jeszcze obaj wprowadzeni byli do królestwa leżącego poza granicą żywota ziemskiego i jego błędów; ponieważ Opatrzność wybrała ich obu do objawienia i spełnienia swoich wysokich celów. Ale poeta, uznając w sobie krewkość i ułomność ludzką, powątpiewa o swej godności wewnętrznej i o skutku usiłowań, jakie w nim z namowy rozumu powstały, i poczyna chwiać się w powziętym zamiarze.

Zstąpiłem do ziemskich ślubów — najważniejsze znaczenie dla Męża miały „śluby duchowe” — niebiańskie. Śluby ziemskie zatem były pewnego rodzaju „zniżeniem”, zstąpieniem z wyżyn niebiańskich do ziemskiej rzeczywistości. [przypis redakcyjny]

zstępowała (…) do różnych działów wiedzy, objętych wówczas wspólną filozofii nazwą — [por.] Socrates, Historiae ecclesiasticae [Sokrates Scholastyk, Historia Kościoła], lib. VII, cap. 16. [przypis autorski]

zstokrotniać — dziś: ustokrotniać. [przypis edytorski]

zszarzany (…) długą służbą — zszarzały od długiej służby. [przypis edytorski]

zszeregowały — dziś: uszeregowały. [przypis edytorski]

zszeregowanie — dzisiaj: uszeregowanie. [przypis edytorski]

zszerszeniały (daw.) — pokryty szronem. [przypis edytorski]

Zamknij

* Ładowanie