Dzisiaj aż 13,496 dzieciaków dzięki wsparciu osób takich jak Ty znajdzie darmowe książki na Wolnych Lekturach.
Dołącz do Przyjaciół Wolnych Lektur i zapewnij darmowy dostęp do książek milionom uczennic i uczniów dzisiaj i każdego dnia!
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | arabski | architektura | białoruski | biologia, biologiczny | botanika | chemiczny | dawne | filozoficzny | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | hiszpański | ironicznie | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | poetyckie | pogardliwe | polityczny | portugalski | potocznie | przestarzałe | przysłowiowy | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | środowiskowy | staropolskie | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 8256 przypisów.
doświadczenie — Expérience, co niektórzy komentatorowie uważają za pomyłkę, czytając, iż ma być espérance: nadzieja. [przypis tłumacza]
Doświadczenie jest poznawaniem empirycznym (…) — ustęp od: „Doświadczenie jest poznawaniem (…)” do: „(…) o koniecznym powiązaniu spostrzeżeń” jest dodatkiem drugiego wydania. [przypis tłumacza]
doświadczenie Torricelliego — dotyczyło systemu naczyń połączonych; Evangelista Torricelli (1608–1647), wł. fizyk i matematyk, uczeń Galileusza, przeprowadził w 1643 r. doświadczenie, do którego użył metrowej długości probówki napełnionej rtęcią i szerokiego naczynia: odwróciwszy probówkę denkiem do góry, zanurzył ją w szerszym naczyniu z rtęcią, w wyniku parcia słupa rtęci w probówce, część jej przepływa do naczynia poniżej, a na górze probówki tworzy się próżnia (tzw. próżnią Torricellego), jednak część rtęci pozostaje w probówce, przy czym wysokość pozostającego słupa rtęci jest niezależna od długości rurki, lecz od ciśnienia atmosferycznego: normalne ciśnienie atmosferyczne równoważy ciśnienie hydrostatyczne wywierane przez 0,76 m słupa rtęci; dalsze doświadczenia przeprowadził Blaise Pascal (1623–1662) wykazując, że wysokość słupa rtęci zależy m.in. od wysokości, ponieważ im wyżej, tym powietrze jest rzadsze i jego ciśnienie spada; normalna ciśnienie mierzy się nadal w jednostkach nazwanych od nazwiska fr. uczonego i wynosi 1013 hektopaskali (hPa). [przypis edytorski]
doświadczenie, źródło, skąd płyną waszych sztuk strumienie — Zdanie Arystotelesa: Experientia magistra rerum [(łac.) doświadczenie nauczycielem wszechrzeczy; red. WL]. [przypis redakcyjny]
doświadczona to (starop.) — tzn. jest to doświadczone; jest to potwierdzone doświadczeniem. [przypis edytorski]
Doświadczyński — tytułowy bohater pierwszej polskiej powieści p.t. Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki (1776), autorstwa Ignacego Krasickiego (1735–1801); wyspa Nipu, na którą trafia Doświadczyński stanowi obraz oświeceniowej utopii: rządzonego racjonalnie państwa oraz sprawiedliwego społeczeństwa. [przypis edytorski]
Doświadczyński — właśc. Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki (1776), powieść Ignacego Krasickiego; pierwsza polska powieść. [przypis edytorski]
doświarczać (gwar.) — doświadczać. [przypis redakcyjny]
doświtka — zabawa trwająca do świtu. [przypis edytorski]
dotarli do lewego skrzydła — przeciwników, nie swego. [przypis tłumacza]
dotarł do wsi Charing i wypoczął pod pięknym krzyżem… — ob. Charing Cross w centralnym Londynie; od końca XIII w. do połowy XVII w. w Charing znajdował się jeden z dwunastu tzw. krzyży Eleonory, upamiętniających miejsca postoju orszaku z ciałem królowej Anglii Eleonory Kastylijskiej. W XIX w. wniesiono jego replikę. [przypis edytorski]
Dotąd gom w kupę nie zmienił popiołów — dziś raczej: dotąd nie zmieniłem go w kupę popiołów. [przypis edytorski]
dotąd — hebr. עַד כֹּה (ad ko) dosł. aż do tak, aż do tutaj. Od słowa ko: tak, zaczyna się zapowiedź uśmiercenia pierworodnych (Wj 11:4 „Tak rzecze Wiekuisty, około północy…”). Midrasz wyjaśnia, że Bóg mówi tu do Faraona: nie usłuchasz Mnie, aż usłyszysz zdanie, które zacznę od słowa ko, zob. Raszi do 7:16. [przypis tradycyjny]
Dotąd i nie dalej — w biblijnej Księdze Hioba (Hi 38, 11) tymi słowami Bóg wyznacza granice destrukcyjnemu morzu. [przypis edytorski]
Dotąd wierzch jeden Parnasu (…) wędrowca — Wykładacze Boskiej Komedii tak to miejsce tłumaczą: ponieważ jeden wierzchołek Parnasu Bachusowi, drugi Apollinowi był poświęcony, poeta chce tu wyrazić, że on siły swego geniuszu nie tylko filozofią, ale i teologią chciałby teraz wesprzeć. [przypis redakcyjny]
doti — dawna zwyczajowa miara długości płótna używana w Zanzibarze i Afryce Środkowej, równa ok. 3,6 m, tj. tyle, ile potrzeba na suknię kobiecą. [przypis edytorski]
dotis — miara zbliżona do polskiego łokcia [czyli ok. 60 cm; red. W.L.]. [przypis autorski]
dotkliwość — tu: podatność na obrazę. [przypis edytorski]
dotkliwy [język] (starop.) — dokuczliwy, zjadliwy. [przypis redakcyjny]
dotkliwy — ostry. [przypis redakcyjny]
dotkliwy (starop.) — dokuczliwy, zjadliwy [język]. [przypis redakcyjny]
dotkliwy — tu: wrażliwy. [przypis edytorski]
dotknąć się — dziś: dotknąć. [przypis edytorski]
dotknął był — daw. forma czasu zaprzeszłego; dziś: dotknął. [przypis edytorski]
dotknęła nóg jego — nóg Mojżesza, zob. Raszi do 4:25. [przypis tradycyjny]
dotknie się — dziś raczej: dotknie (bezpośr. z D.: czego?). [przypis edytorski]
dotknienie — dziś: dotknięcie. [przypis edytorski]
Dotknieniem owych śmierdzących kawalców, trudno tabaki zażyć (…) — znaczenie konstrukcji zdaniowej: Jeśli się dotknie owe śmierdzące kawałki, trudno (potem) przez trzy dni zażyć palcami tabaki. [przypis edytorski]
dotknięci pożogą wojny — tekst pochodzi z roku 1916, mowa o pierwszej wojnie światowej. [przypis edytorski]
Dotknięty do żywego i oburzony Słowacki odpowiada na zarzuty… — J. Kleiner, Słowacki, T. II, str. 248–251. [przypis redakcyjny]
dotkniony (starop. forma) — dotknięty; poruszony, przejęty. [przypis edytorski]
dotrwały — hebr. אֱמוּנָה (emuna): wiara, ufność. „Ręce Mojżesza były wierne: wyciągnięte ku Niebu w modlitwie ufnej i wytrwałej”, Raszi do 17:12. [przypis tradycyjny]
dotrwania — hebr. אֶמֶת (emet) dosł. ‘prawda’, w znaczeniu iż Bóg 'naprawdę wypełnił swoje obietnice', zob. Raszi do 32:11. [przypis edytorski]
dotrzymać placu — dosł.: poradzić sobie w pojedynku. [przypis edytorski]
dotrzymać — utrzymać. [przypis edytorski]
dotrzymam umowę — dziś popr.: dotrzymam umowy. [przypis edytorski]
dotrzymywać placu (daw.) — nie przegrywać pojedynku. [przypis edytorski]
dottore (wł.) — lekarz. [przypis edytorski]
dotuszać komuś — podjudzać, podżegać kogoś. [przypis edytorski]
Dotychczas człowiekowi stawiano zagadnienia; dzisiaj on sam je sobie stawia.(…)zestraja w nowy akord: wolność człowieka, królestwo człowieka, samowładza człowieka — S. Brzozowski, Fryderyk Nietzsche, Stanisławów 1907, s. 38. [przypis autorski]
dotyczas — dziś: dotychczas. [przypis edytorski]
dotyczy (…) dietetyki — dietetyka jest to nauka o korzystnym dla zdrowia sposobie życia. [przypis tłumacza]
dotyka (…) słońce łuku południka, a noc swym płaszczem nakrywa Maroko — Kiedy na górze czyśćcowej, którą, jak można sobie wyobrazić, umieścił poeta między południową Ameryką a Nową Holandią, jest południe: w Jeruzalem musi być północ, a w Maroko dniem i nocą ciemność bez przerwy. [przypis redakcyjny]
double exposure (ang.) — podwójna ekspozycja. [przypis edytorski]
„Double Liégois” — almanach (kalendarz z poradami i ciekawostkami), wydawany przez Stahla i osiągający w l. 1820–1833 rekordowy nakład 150.000 egz. [przypis edytorski]
double pas (fr.) — krok podwójny (w tańcu). [przypis edytorski]
doucement (fr.) — delikatnie; tu: ostrożnie. [przypis edytorski]
douceur (fr.) — słodycz; podarunek. [przypis edytorski]
Douceur — (frz.) Leckerei. [przypis edytorski]
Doudan, Ximénès (1800–1872) — francuski dziennikarz,. krytyk, moralista. [przypis edytorski]
Doudeauvillowie — Charles Gabriel Sosthène, książę Doudeauville (1825–1908), wieloletni prezes paryskiego Jockey Clubu, i jego żona Maria de Ligne (1843–1898). [przypis edytorski]
douka — mgła. [przypis autorski]
doukowaty — mglisty. [przypis autorski]
doukowaty — mglisty. [przypis edytorski]
Dourlens — zapewne chodzi o Doullens, miejscowość ok. 35km na płd.-zach. od Arras. [przypis edytorski]
dove fa il torso ulica — gdzie ulica zakręca. [przypis redakcyjny]
Dover — angielskie miasto portowe, położone w hrabstwie Kent. [przypis edytorski]
Dover — miasto portowe w płd.-wsch. Anglii, w hrabstwie Kent; położone naprzeciw wybrzeża Francji w najwęższej części kanału La Manche, oddalone o 33 km od kontynentu. [przypis edytorski]
Dover — nadmorskie miasto z przeprawą promową, położone w hrabstwie Kent, w Anglii, nad Cieśniną Kaletańską, w najwęższym miejscu kanału La Manche, na płd.-wsch. od Canterbury; wybrzeże w okolicy Dover słynie z białych, kredowych skał, dzięki którym Anglia nazywana była niegdyś Albionem (z łac. albus: biały). [przypis edytorski]
Dover — nadmorskie miasto z przeprawą promową, położone w hrabstwie Kent, w Anglii, nad Cieśniną Kaletańską, w najwęższym miejscu kanału La Manche. [przypis edytorski]
Dover — port brytyjski w hrabstwie Kent, nad kanałem La Manche. [przypis edytorski]
Dovete (…) leone — Macie bowiem wiedzieć, że są dwa sposoby walki… trzeba być lisem i lwem (Książę Niccolo Machiavelli). [przypis redakcyjny]
Dovr — Dover; tu: skrócone do jednej sylaby ze względu na rytm wiersza. [przypis edytorski]
Dovru — dziś w polszczyźnie nazwa miasta Dover uznawana jest za nieodmienną, zatem popr. forma D.: Dover. [przypis edytorski]
Dow, Gerard a. Gerrit Dou (1613–1675) — hol. malarz; jego mistrzem był Rembrandt. [przypis edytorski]
Dowbor-Muśnicki, Józef (1867–1937) — polski wojskowy, generał Imperium Rosyjskiego i Wojska Polskiego; organizator i dowódca I Korpusu Polskiego w Rosji (1917–1918), naczelnym dowódca wojsk powstania wielkopolskiego (1918–1919); w 1920 przeniesiony do rezerwy. [przypis edytorski]
dowbysz (daw., ukr.) — dobosz. [przypis edytorski]
dowcip (daw.) — bystry umysł, rozum. [przypis edytorski]
dowcip (daw.) — inteligencja, błyskotliwość. [przypis edytorski]
dowcip (daw.) — inteligencja, bystrość umysłu. [przypis edytorski]
dowcip (daw.) — inteligencja, bystrość umysłu. [przypis edytorski]
dowcip (daw.) — inteligencja. [przypis edytorski]
dowcip (daw.) — inteligencja, rozum. [przypis edytorski]
dowcip (daw.) — inteligencja, rozum, spryt. [przypis edytorski]
dowcip (daw.) — inteligencja, spryt, intelekt. [przypis edytorski]
dowcip (daw.) — inteligencja, spryt. [przypis edytorski]
dowcip (daw.) — inteligencja, spryt, rozum. [przypis edytorski]
dowcip (daw.) — inteligencja, umysł. [przypis edytorski]
dowcip (daw.) — inteligencja, zdolność rozumowania. [przypis edytorski]
dowcip (daw.) — rozum, inteligencja. [przypis edytorski]
Jędrzej Kitowicz, Opis obyczajów i zwyczajów za panowania Augusta III
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jędrzej Kitowicz, Opis obyczajów i zwyczajów za panowania Augusta III
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
dowcip (daw.) — rozum, inteligencja, spryt. [przypis edytorski]
dowcip (daw.) — rozum, inteligencja, talent. [przypis redakcyjny]
dowcip (daw.) — rozum. [przypis edytorski]
dowcip (daw.) — rozum. [przypis edytorski]
dowcip (daw.) — rozum. [przypis edytorski]
dowcip (daw.) — rozum. [przypis redakcyjny]
dowcip (daw.) — rozum, spryt, inteligencja. [przypis edytorski]
dowcip (daw.) — rozum, spryt. [przypis edytorski]
dowcip (daw.) — spryt. [przypis edytorski]
dowcip (daw.) — spryt, rozum. [przypis edytorski]
dowcip (daw.) — tu: inteligencja. [przypis edytorski]
dowcip (daw.) — tu: inteligencja, spryt. [przypis edytorski]
dowcip (daw.) — tu: rozum, inteligencja. [przypis edytorski]
dowcip (daw.) — tu: spryt, inteligencja. [przypis edytorski]
dowcip (daw.) — umysł, rozum, inteligencja. [przypis edytorski]
dowcip i naukę wychwalał, przyszłą Kochanowskiego sławę zwiastował, nie zawistny (…) nowej tej gwieździe — Anegdota, którą przytaczam, zachowana dla nas została w przedmowie do Herkulesa Słowiańskiego Kaspra Miaskowskiego. [przypis redakcyjny]
dowcip — inteligencja, spryt, rozum. [przypis edytorski]
dowcip Mortemarta (fr. esprit Mortemart) — rodzaj błyskotliwego i uszczypliwego humoru, który przypisywany jest członkom rodu Rochechouart-Mortemart. [przypis edytorski]
dowcip (starop.) — inteligencja; intelekt; umysł. [przypis edytorski]
dowcip (starop.) — inteligencja, rozum, spryt. [przypis edytorski]
