Wesprzyj Wolne Lektury 1,5% podatku — to nic nie kosztuje! Wpisz KRS 00000 70056 i nazwę fundacji Wolne Lektury do deklaracji podatkowej. Masz czas tylko do końca kwietnia :)
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | chiński | czasownik | czeski | dopełniacz | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | przysłówek | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wschodni | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 172157 przypisów.
zdun — rzemieślnik stawiający piece. [przypis edytorski]
zdun — rzemieślnik zajmujący się piecami. [przypis edytorski]
zduńskiego narodu — z garncarzy [pochodzić, wywodzić się]. [przypis redakcyjny]
zdurzeć (daw., gwar.) — zamroczyć się, stracić świadomość. [przypis edytorski]
zdurzeć (gw.) — zgłupieć, zwariować. [przypis edytorski]
zdurzony — dziś: odurzony. [przypis edytorski]
zdurzyć (daw., gw.) — odurzyć, oszołomić. [przypis edytorski]
zdurzyć (daw.) — odurzyć, oszołomić; oszukać. [przypis edytorski]
zdurzyć (daw.) — oszukać. [przypis edytorski]
zdurzyć (gw.) — ogłupić, omamić. [przypis edytorski]
zdurzyć — odurzyć, oszołomić. [przypis edytorski]
zdurzyć — odurzyć, oszukać. [przypis edytorski]
zdurzyć — oszukać, ogłupić. [przypis edytorski]
zduża — potrafi. [przypis edytorski]
zdużać (daw.) — wygrać, przemóc, dać radę. [przypis edytorski]
zdużać (gwar.) — dać radę, potrafić. [przypis redakcyjny]
zdużać (starop.) — dać radę, potrafić. [przypis edytorski]
zdużać — wydołać, poradzić sobie z czymś. [przypis redakcyjny]
zdużać (z ukr.) — dawać radę, mieć siłę, nadążać. [przypis edytorski]
zdyb (gw.) — znajda. [przypis redakcyjny]
zdybać (daw.) — przyłapać; pochwycić. [przypis edytorski]
zdybać (daw.) — przyłapać; tu: spotkać. [przypis edytorski]
zdybać (daw.) — spotkać. [przypis edytorski]
zdybać (gw.) — tu: spotkać. [przypis edytorski]
zdybać (pot.) — przyłapać kogoś na czymś. [przypis edytorski]
zdybać — przyłapać lub spotkać kogoś. [przypis edytorski]
zdybać — przyłapać. [przypis edytorski]
zdybać — przyłapać; tu: spotkać. [przypis edytorski]
zdybać — schwytać, przyłapać. [przypis edytorski]
zdybać się (daw.) — spotkać się. [przypis edytorski]
zdybać się z kimś — spotkać się z kimś, trafić na kogoś, przyłapać kogoś. [przypis edytorski]
zdybać — spotkać. [przypis edytorski]
zdybany — tu: znaleziony, przypadkowo przyjęty. [przypis edytorski]
zdybany — znaleziony. [przypis edytorski]
zdybywać — tu: spotykać. [przypis edytorski]
Zdycha we śnie ulica Krochmalna (…) usta zaciska do krwi — ulica Krochmalna znajdowała się na terenie getta warszawskiego, zamkniętej dzielnicy, utworzonej jesienią 1940 r. przez nazistów dla odizolowania osób pochodzenia żydowskiego od reszty polskiego społeczeństwa i od dzielnicy niemieckiej. Na niewielkim terytorium stłoczono 460 tys. osób, przesiedlonych z innych części Warszawy oraz z innych miejscowości wcielonych do III Rzeszy. Średnio na jeden pokój przypadało ponad 9 osób. Dzielnicę szczelnie zamknięto, nikt nie mógł jej opuścić bez zgody okupacyjnych władz. Zapasy żywności i innych artykułów przywiezione przez przesiedleńców szybko się wyczerpały, a w getcie zaczął panować głód i choroby. Wynikało to z planowej polityki nazistów, którzy ograniczyli dzienną dawkę kalorii do 180 (czyli 10 proc. tego, czego potrzebuje dorosła osoba). Do getta nie wpuszczano lekarstw i szczepionek. Organizacje żydowskie prowadziły w tych trudnych warunkach darmowe jadłodajnie, wydające dziesiątki tysięcy posiłków dziennie, a żydowscy lekarze próbowali ratować ofiary głodu na wszelkie sposoby. Jednak przy braku dostępu do żywności i środków medycznych ponad 90 tys. więźniów getta zmarło z głodu i chorób jeszcze przed rozpoczęciem wielkiej deportacji jego mieszkańców latem 1942. [przypis edytorski]
zdyfamować (daw.) — zniesławić, oczernić. [przypis edytorski]
zdyim (starop. forma) — zdejmij. [przypis edytorski]
zdyjmuje a. zdyimuje (starop. forma) — zdejmuje. [przypis edytorski]
zdym (daw.) — zdejmij. [przypis edytorski]
zdymać (gw.) — zdejmować. [przypis edytorski]
zdyskontowanie — wyciągnięcie korzyści z czegoś; zrealizowanie należności wekslowej przed wyznaczonym terminem płatności. [przypis edytorski]
zdysocjowany (chem.) — o związku chem.: taki, który uległ dysocjacji, tj. rozpadowi na dodatnio i ujemnie naładowane cząstki składowe (jony); tu przen. [przypis edytorski]
zdywidować (z łac.) — rozpłatać, rozciąć na dwie części. [przypis redakcyjny]
zdziać (daw.) — tu: pozbawić. [przypis edytorski]
zdziano mu (starop.) — nadano mu imię. [przypis edytorski]
zdziar — żwir. [przypis edytorski]
zdziar — żwirowy brzeg. [przypis redakcyjny]
zdziczały — raczej: nieokiełznany; w oryg. niem. verwildeter. [przypis edytorski]
Zdzicze i tych w cudzy kraj w kłopocie odleci (…) — Jan Kazimierz rzuca tron i Polskę. [przypis redakcyjny]
zdziebko — trochę. [przypis edytorski]
Zdziechowski, Marian (1861–1939) — historyk literatury; swoje studia literaturoznawcze pisał z pozycji filozoficzno-religijnych (katolickich); o Przybyszewskim pisał krytycznie w Szkicach literackich (1900). [przypis edytorski]
Zdziechowski, Marian Ursyn (1861–1938) — historyk idei i literatury, filolog, filozof, krytyk literacki i publicysta, rektor Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie; prezes Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Wilnie (od 1933 r.). [przypis edytorski]
Zdziechowski (…) zarzucał, że krytyka wszystkiego, w co wierzyło pokolenie starsze, przeprowadzona w imię takiego ideału [literatury], to za mało — M. Zdziechowski, Szkice literackie, Warszawa 1900, s. 281–282. [przypis autorski]
zdziej mi kabat, nuże (daw.) — zdejmij mi kabat (tj. podomkę, bluzę), prędko. [przypis edytorski]
Zdzieńciele — w innym wyd. również: Zdzięciele. [przypis edytorski]
zdzier — dziś: zdzira. [przypis edytorski]
zdziera się iść (…) pospolitą (…) drogą (starop.) — wzbrania się, wymawia się (por. wydziera się) postępować jak wszyscy (jak gmin). [przypis redakcyjny]
zdzierać — wydzierać. [przypis redakcyjny]
zdzierżeć (starop.) — dziś popr. forma: zdzierżyć; tj. wytrzymać. [przypis edytorski]
zdzierżeć (starop.) — zdzierżyć; wytrzymać. [przypis edytorski]
zdzierżyć (daw., gw.) — wytrzymać. [przypis edytorski]
zdzierżyć (daw.) — tu: dotrzymać. [przypis edytorski]
zdzierżyć (daw.) — wytrzymać. [przypis edytorski]
zdzierżyć obietnicę — dotrzymać obietnicy. [przypis edytorski]
zdzierżyć — wytrzymać. [przypis edytorski]
zdziewać (daw.) — zdejmować. [przypis edytorski]
Zdzisław Henneberg (1911–1941) — polski pilot wojskowy, w Wojsku Polskim od 1931 r., w czasie bitwy o Anglię w 1940 r. w szeregach Dywizjonu 303, którym dwukrotnie dowodził w 1940 i 1941 r. Odniósł 8 i ½ zwycięstwa w powietrzu. Poległ w walce 12 kwietnia 1941 r. [przypis edytorski]
Zdzisław Nurkiewicz ps. „Nieczaj” (1901–1980) — podoficer rezerwy WP, uczestnik kampanii 1939 r., żołnierz ZWZ/AK, od 1942 roku organizował, a następnie dowodził dywizjonem 27 pułku ułanów, awansowany do stopnia podporucznika walczył na jego czele w latach 1944–1945, po wojnie w 1959 roku aresztowany przez SB, skazany na wieloletnie więzienie. [przypis edytorski]
Zdzitow, właśc. Zdzitów — dziś wieś Зьдзітава w płd.-zach. części Białorusi, w średniowieczu niewielka forteca. [przypis edytorski]
zdziwaczy — dziś popr. forma 3.os.lp cz.przesz.: zdziwaczeje. [przypis edytorski]
zdziwiać — dziś: zadziwiać, dziwić. [przypis edytorski]
zdziwiać (gw.) — mędrkować, wydziwiać. [przypis autorski]
Zdziwiajcie, jak ta wola (gw.) — dziwcie się (wydziwiajcie), jeśli chcecie. [przypis edytorski]
ze czcią — dziś popr.: z czcią. [przypis edytorski]
ze czterech deszczek w czołnie (daw.) — szyk przestawny: w czółnie z czterech deseczek, tj. w trumnie. [przypis edytorski]
ze dnia jutrowego — dziś: z dnia jutrzejszego. [przypis edytorski]
ze dwanaście z rzędu furlan przetańczyłem — Je dansai douze furlanes. [przypis tłumacza]
ze dzbanami — dziś popr.: z dzbanami. [przypis edytorski]
ze dżdża (starop.) — od deszczu. [przypis edytorski]
ze-ka — czytany po rosyjsku skrót з/к; skrótu tego używano w oficjalnych dokumentach radzieckich od końca lat 20. do końca lat 50. XX w.; pochodził od заключённый каналоармеец, tj. więzień budujący Kanał Białomorsko-Bałtycki, później był stosowany w odniesieniu do wszystkich więźniów; słowo częściej występujące w postaci „zek”. [przypis edytorski]
Ze krwie Awalów bracia dwaj — Franciszek z Peskary i Alfons z Wastu. [przypis redakcyjny]
ze krza (starop.) — zza krzaku. [przypis redakcyjny]
ze lwami (reg.) — popr.: z lwami. [przypis edytorski]
ze łby — dziś popr.: ze łbów. [przypis edytorski]
ze mnąś (…) robił — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: ze mną robiłeś. [przypis edytorski]
ze psami — dziś popr. forma przyimka: z psami. [przypis edytorski]
Ze psy sie (…) goni (daw.) — goni się z psami. [przypis edytorski]
ze sadu (gw.) — z sadu. [przypis edytorski]
Ze sceny świata — Cykl ten został napisany pod wrażeniem wojny prusko-francuskiej w r. 1870–1871. Drukowany był najpierw w „Dzienniku Poznańskim”. [przypis autorski]
ze serca — dziś: z serca. [przypis edytorski]
ze sewcem (gw.) — z szewcem. [przypis edytorski]
ze siebie — dziś popr.: z siebie. [przypis edytorski]
ze siebie — dziś: z siebie. [przypis edytorski]
ze siebie (reg. pot.) — dziś popr.: z siebie. [przypis edytorski]
ze siejby zrodzon smoczej Król Pentheus — aluzja do pochodzenia Echiona, ojca Penteusza. Echion wyrósł z ziemi z zasianych przez Kadmosa smoczych zębów. [przypis edytorski]
ze siostrami — dziś: z siostrami. [przypis edytorski]
ze skałek — raczej z panewek, na które w broni „skałkowej” sypano proch, a kurek ze „skałką”, tj. krzesiwem, spadając powodował wybuch, wystrzał. [przypis redakcyjny]
ze skarbcu — dziś popr. forma D. lp: ze skarbca. [przypis edytorski]
ze skargą w głosie — w oryginale niem.: mit klagender Stimme, tj. raczej: z żalem głosie. [przypis edytorski]
