Spis treści

    1. Bezpieczeństwo: 1
    2. Niebezpieczeństwo: 1
    3. Obcy: 1
    4. Podstęp: 1
    5. Strach: 1

    Wacław PotockiBespieczeństwo[1] drabskie

    1

    ObcyKto we drzwi kolace? «Ja». «Znam, żeś człek; po mowie

    Wiem, że nie bydlę, ale nie wiem, jak się zowie».

    «Ubogim jest, odpowie; w imię Boże proszę».

    Naliczywszy podaję ze drzwi mu trzy grosze.

    5

    Aż on za mną do izby wszedszy siędzie śmiele.

    Pytam, dlaczego z ludźmi nie siedzi w kościele?

    Niebezpieczeństwo, StrachDrab straszny z opalonym na dwie ręce drągiem.

    «Jużem tam był i waszeć nie zbędziesz szelągiem».

    Zedrwiałem, sam jak palec zostawszy we dworze,

    10

    Chorym będąc; więc oknem patrzę na podworze;

    Patrzę ku kościołowi, próżna wszędzie ścieżka.

    Toż dobywszy wytrzęsę na stół wszytko z mieszka.

    «Nężci[2], rzekę, coś zastał; pojźry na mnie krzywo,

    «Schowajcie sobie, panie! szelągi na żniwo;

    15

    Ja nic za nie nie kupię; orciskiem[3] mnie którem

    Darujcie». Wspomnę sobie tu o samowtórym[4]

    Kucharzu.Podstęp «Poczekajże, rzekę, miły bracie,

    Choćciby szelągami dosyć kopa na cię»,

    I wrzeczy[5] mu po orty wychodzę do sieni.

    20

    Tymczasem pozrzucawszy kucharzom pieczeni,

    Z gorącemi rożnami i sam oszczepisko

    Z pieca porwawszy, każę iść przy sobie blizko[6].

    Widząc ich, drab wstał z ławy; myślę, co z nim zrobić;

    Nie zdoleją[7] mu ci dwaj, jeśli każę go bić;

    25

    Ja niewiele pomogę, bom na nogi słaby.

    Kładąc nazad szelągi: «widywałem draby

    I żołnierz jeżeli w dom szlachecki przyjedzie,

    Aż go prosi gospodarz, za stół nie usiędzie».

    Chce do drzwi. «A po cóż się, panie bracie, kwapić[8]?

    30

    Nim szkatułę przyniosą, wódki by się napić.

    Twoja rzecz, francie[9], siedzieć z babami pod kruchtą[10].

    Przy mnieś siadł, przed kucharzem wstałeś i przed kuchtą?

    Małoć trzy grosze, mało szelągami kopa».

    Tu kucharz weźmie go na rożen jako skopa

    35

    I kiedy się z kuchenną bierze k niemu dzidą,

    Aż też słudzy z kościoła, aż hajducy wnidą[11],

    Toż draba zaraz za łeb wezmą do łańcucha.

    Zabić grzech; niebezpieczna drażnić złego ducha.

    Wziął już, myślę, po grzbiecie suchych razów kilka,

    40

    Bo go w sieni jako psi obracali wilka,

    I kudły co z większego na głowie przerzedzą.

    «Biegaj chłopcze, niech siedzi, aże się najedzą;

    Że usiadł nieproszony przy panu we dworze,

    Tylko mu niechaj katem pogrożą w gąsiorze[12].

    45

    Kto inszych straszy, którzy nie mogą mu zdużać[13],

    Nic słuszniejszego, jako strachem go napużać[14].

    Orta potem, co się go napierał, odważę,

    I wypuścić złodzieja na szubieńcę każę.

    Jeśliż bestyja, która przed kupą ucieka,

    50

    Porwie się na jednego, choć z orężem człeka,

    A jakoż drab zuchwały, mając czas po temu,

    Nie ośmieli się człeku dokuczyć choremu?

    BezpieczeństwoPrzeto moim przykładem niechaj każdy wie, że

    Pan Bóg, jako przypowieść, strzeżonego strzeże.

    55

    Nie chodź daleko w pole z próżnemi rękoma

    A czeladź rozesławszy sam nie siadaj doma.

    Przypisy

    [1]

    Bespieczeństwo — dziś popr.: bezpieczeństwo. [przypis edytorski]

    [2]

    nężci — na masz. [przypis redakcyjny]

    [3]

    orcisko — ort, czwarta część talara. [przypis redakcyjny]

    [4]

    samowtóry — kucharz i kuchta. [przypis redakcyjny]

    [5]

    wrzeczy — niby to. [przypis redakcyjny]

    [6]

    blizko — dziś popr.: blisko. [przypis edytorski]

    [7]

    zdoleją — podołają. [przypis redakcyjny]

    [8]

    kwapić — zabierać się do czegoś. [przypis edytorski]

    [9]

    frant (daw.) — spryciarz, cwaniak. [przypis edytorski]

    [10]

    pod kruchtą — przed kościołem. [przypis redakcyjny]

    [11]

    wniść, wnijść — wejść. [przypis edytorski]

    [12]

    gąsior — kłoda, w którą wsadzano winnego. [przypis redakcyjny]

    [13]

    zdużać — wydołać, poradzić sobie z czymś. [przypis redakcyjny]

    [14]

    napużać — nastraszyć (ruskie). [przypis redakcyjny]

    Close
    Please wait...