Wesprzyj Wolne Lektury 1,5% podatku — to nic nie kosztuje! Wpisz KRS 00000 70056 i nazwę fundacji Wolne Lektury do deklaracji podatkowej. Masz czas tylko do końca kwietnia :)
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | chiński | czasownik | czeski | dopełniacz | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | przysłówek | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wschodni | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 172157 przypisów.
zagryzał na śmierć swych pańszczyźnianych niewolników — Krasiński jako właściciel rozległych dóbr nie uczynił nic dla polepszenia losu swych pańszczyźnianych chłopów; w listach do rządcy zalecał ludzkie obchodzenie się z chłopami, zezwalał jednak na karanie ich chłostą „w razie potrzeby”. [przypis redakcyjny]
zagryźliwy — dziś popr. zgryźliwy, zrzędny. [przypis edytorski]
zagrzanych nie wypił — grzane wino było ulubionym napojem. [przypis tłumacza]
zagrzebieni (daw. forma) — dziś: zagrzebani. [przypis edytorski]
zagrzeszna — hebr. חַטָּאת (chatat) w innych tłumaczeniach ofiara za grzech, składana na ołtarzu w celu zadośćuczynienia za uchybienia popełnione nieświadomie. [przypis edytorski]
zagrzesznego byka swego — Raszi uczy, że tego byka Najwyższy Kohen musiał nabywać za własne środki, nie za pieniądze społeczności, zob. do 16:6 [1]. [przypis tradycyjny]
zagrześć (daw.) — zagrzebać, pochować. [przypis redakcyjny]
zagrzęznąć — dziś popr.: ugrzęznąć. [przypis edytorski]
zagrzęznąć — dziś raczej: ugrzęznąć. [przypis edytorski]
zaguba — w poprzednich wyd. Bibl. Nar.: „zguba”. [przypis redakcyjny]
zagubiony — tu: pomordowany, unicestwiony. [przypis redakcyjny]
zaguby (daw.) — zguby, klęski. [przypis edytorski]
zagwazdrany — zanieczyszczony. [przypis autorski]
zagwizdaj — dziś popr.: zagwiżdż. [przypis edytorski]
zahaczyć — tu: skreślić, zrezygnować z niego. [przypis edytorski]
zahardzieć — zhardzieć; stać się pysznym, pogardliwym wobec innych. [przypis edytorski]
Zahlen bitte (niem.) — proszę płacić. [przypis edytorski]
zahlen (niem.) — płacić (rachunek). [przypis edytorski]
Zahlkellner (niem.) — kelner płatniczy, sprawujący stały nadzór nad rewirem i wyznaczonym do jego obsługi zespołem kelnerów; wita gości restauracji, przyjmuje od nich zamówienia, które przekazuje podwładnym, sporządza rachunki oraz pobiera należność. [przypis edytorski]
Zahlkelner (niem.) — kelner przyjmujący zapłatę za rachunek w kawiarni, restauracji itp. [przypis edytorski]
zahodować — dziś raczej: wyhodować. [przypis edytorski]
zahojdać (z ukr.) — rozkołysać. [przypis edytorski]
Zahorska, Stefania (1889–1961) — pseudonim Pandora, historyczka i krytyczka sztuki (w tym kierunku odbyła studia w Krakowie, Budapeszcie, Berlinie i Paryżu), prozaiczka; docent Wolnej Wszechnicy Polskiej w Warszawie. Po wojnie w Londynie publicystka „Wiadomości” i współzałożycielka Stowarzyszenia Pisarzy Polskich (Polish Writers Association Ltd.). [przypis edytorski]
Zahubiw, czerewik! A ja szow! Taj noszow! Taj pidniow! Taj piszow! — Zgubił czerwieniec (grosik)! A ja szedłem! I znalazłem! I podniosłem! I poszedłem! [przypis edytorski]
Zahuczał wicher, wicher jesienny (…) czytamy u Micińskiego — T. Miciński, W mroku gwiazd, s. 87. [przypis autorski]
zahukany — niepewny siebie, uległy wskutek długotrwałego doświadczania despotycznego traktowania. [przypis edytorski]
zaigrać oko — termin łowiecki: stracić wzrok. [przypis redakcyjny]
ZAiKS — Stowarzyszenie Autorów ZAiKS, organizacja zbiorowego zarządzania prawami autorskimi twórców powstała w XX-leciu międzywojennym. [przypis edytorski]
zaimka — mały folwark, zagroda pojedynczej rodziny syberyjskiej. [przypis redakcyjny]
zaindagować (daw.) — zapytać o coś. [przypis edytorski]
zainformowany — poinformowany. [przypis edytorski]
zainsynuować — wmówić. [przypis edytorski]
zaintabulować (daw.) — wpisać do ksiąg urzędowych. [przypis edytorski]
Zainteresowanie Krzywickiego dla generacji literackiej wkraczającej do literatury około r. 1890 rozpoczęło się bardzo wcześnie — Wchodzącym w zakres niniejszego ujęcia zagadnieniom poświęcony jest w pewnej mierze artykuł J. Z. Jakubowskiego, Ludwik Krzywicki jako krytyk literacki („Przegląd Humanistyczny” 1959, nr 6, s. 1–15). Niestety, nie może zadowolić przedstawiona przez autora interpretacja, ani też nie zadał on sobie trudu, by przeczytać wszystkie artykuły literackie Krzywickiego, zwłaszcza dotyczące pisarzy zagranicznych. [przypis autorski]
zaintrygowany nie żartem — dziś: zaintrygowany nie na żarty. [przypis edytorski]
Zaira, Orosman — bohaterowie tragedii Woltera Zaïre (1732). [przypis edytorski]
Zaira, Orosman — bohaterowie tragedii Zaïre Voltaire'a z 1732 r. [przypis edytorski]
Zaira — tytułowa bohaterka sztuki Voltaire'a, rozgrywającej się w epoce wojen krzyżowych w Jerozolimie. [przypis edytorski]
zairrytowanego — dziś: zirytowanego. [przypis edytorski]
zaiskrzone — dziś: roziskrzone. [przypis edytorski]
Zaiste chciałoby się powiedzieć, że ludzie są diabłami na ziemi, a zwierzęta dręczonymi przez nich duszami — [Schopenhauer], Parerga und Paralipomena. [przypis autorski]
zaiste (daw.) — doprawdy. [przypis edytorski]
zaiste (daw.) — partykuła, podkreślająca prawdziwość zdania. [przypis edytorski]
zaiste (daw.) — partykuła podkreślająca prawdziwość zdania. [przypis edytorski]
zaiste (daw.) — rzeczywiście, naprawdę. [przypis edytorski]
Zaiste głos Boży postanowił — 1. Mojż 3, 19. [przypis edytorski]
Zaiste, mówi, skąd pochodzi — Montagne, I, 42. [przypis tłumacza]
Zaiste smutny jest ten świat aż do śmierci — cytat z utworu Cypriana Kamila Norwida Garstka piachu. [przypis edytorski]
zaiste tysiącznych czynów dzielnych dokonał Odyseusz — Homer, Iliada II 272. [przypis edytorski]
zajadać się — tu: zagryzać się; przen. zabijać się wzajemnie. [przypis edytorski]
zajadł — tj. rozgniewał i napuścił Osmana na nas. [przypis redakcyjny]
zajadły — gniewny, nieprzejednany. [przypis edytorski]
zajadły — gwałtowny, nieustępliwy. [przypis edytorski]
zajarzyć (daw.) — rozgniewać się, rozjątrzyć. [przypis redakcyjny]
zajarzyć się — zapalić się. [przypis redakcyjny]
zajaśni — dziś popr.: zajaśnieje. [przypis edytorski]
zajawić (z ros. заявить: ogłosić) — tu: zgłosić, zameldować, złożyć doniesienie. [przypis edytorski]
zajazd (hist.) — zbrojny najazd szlachecki na dłużnika w celu wyegzekwowania wyroku sądowego w sprawie o nieruchomość; później także: samowolny i bezprawny, będący forma łupiestwa. [przypis edytorski]
zajazd — tu: droga dojazdowa. [przypis redakcyjny]
zajaziło się (gw.) — zrobił się tłok. [przypis edytorski]
Zająca już nie znać w życie — oznacza to, że żyto wysoko już wyrosło. [przypis redakcyjny]
Zajączek, Józef (1752–1826) — polski i francuski generał, polityk; obrońca Konstytucji 3 maja w wojnie polsko-rosyjskiej 1792; walczył w powstaniu kościuszkowskim, jako członek Rady Najwyższej Narodowej reprezentował lewicę; uczestnik wojen napoleońskich; mianowany przez cara Aleksandra I pierwszym namiestnikiem Królestwa Polskiego; uległy wobec władz rosyjskich, otrzymał tytuł księcia. [przypis edytorski]
zająć się — zapalić się. [przypis edytorski]
zająć — tu: opanować, zawładnąć, pochwycić. [przypis edytorski]
zająkliwie — jąkając się; zacinając się. [przypis edytorski]
zajął był — daw. czas zaprzeszły, wyrażający czynność wcześniejszą od innej, również dziejącej się lub dokonanej w przeszłości; dziś: zajął (wcześniej). [przypis edytorski]
zajął się był — przykład użycia czasu zaprzeszłego, wyrażającego czynność wcześniejszą od innych czynności i zdarzeń wyrażonych w czasie przeszłym prostym; znaczenie: zajął się wcześniej, uprzednio. [przypis edytorski]
zajął się nią pewien tygodnik — „The New York Mercury”. [przypis autorski]
zajątrzyć — zaostrzyć. [przypis edytorski]
zajda — drewniany, dwuczęściowy, połączony łańcuchem wóz (sanie), służący do transportu drzewa; tu: „na zajdach”, czyli opadając z tyłu. [przypis edytorski]
zajda (gw.) — pakunek, tobołek (choć możliwe, że chodzi o „zady”). [przypis edytorski]
zajdę, kto rzeczy mych podpierać będzie — znajdę kogoś, kto będzie popierał moje interesy; znajdę sprzymierzeńca. [przypis edytorski]
zajdy (gw.) — dwuczęściowe drewniane sanie, połączone łańcuchem, wykorzystywane gł. do transportu kloców drzewa. [przypis edytorski]
zajdy (reg.) — pakunek zawinięty w coś i związany, tobół. [przypis edytorski]
zajdzi (starop. forma) — tryb rozkazujący, zamiast: zajdź; porównaj pieśń III, zwr. 27. [przypis redakcyjny]
zajechalim (gw.) — dziś popr.: zajechaliśmy. [przypis edytorski]
zajechałby do Saint-Cloud — w miasteczku Saint-Cloud, ok. 10 km od centrum Paryża, Sekwanę przegrodzono sieciami w celu wyławiania ciał topielców. [przypis edytorski]
zajegoć (starop.) — zaraz; pojim zajegoć żonę: weź (sobie) niezwłocznie żonę. [przypis edytorski]
zajeść (daw.) — pozbawić życia. [przypis redakcyjny]
zajeść — zagryźć. [przypis redakcyjny]
zajęcie — tu: zaciekawienie. [przypis edytorski]
zajęcie — tu: zainteresowanie. [przypis edytorski]
Konstanty Ildefons Gałczyński, Porfirion Osiełek czyli Klub Świętokradców
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Johann Wolfgang von Goethe, Lata wędrówki Wilhelma Meistra, czyli wyrzekający się
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
zajęcie — zainteresowanie. [przypis edytorski]
zajęcza warga — rozszczep górnej wargi. [przypis edytorski]
zajęcze — dziś popr. forma W. lp: zającu. [przypis edytorski]
zajęczego skakać (daw.) — trwożyć się. [przypis edytorski]
zajęczej znamię wargi — zajęcza warga, potoczna nazwa rozszczepu górnej wargi. [przypis edytorski]
zajęć szlachetnych — tj. trenowania się i oddawania się ćwiczeniom gimnastycznym. [przypis tłumacza]
zajękliwy (daw.) — przypominający jęczenie. [przypis edytorski]
zajękliwy (gw.) — jękliwy. [przypis edytorski]
zajękliwy — jąkający się. [przypis edytorski]
zajękła — dziś popr.: zajęczała. [przypis edytorski]
zajękła kobieta — W następnych kręgach czyszczą się cienie tych, którzy w ziemskim swoim życiu za fałszywym dobrem zbyt żarliwie gonili. Niewiasta, jaka tu się przedstawia, symbolem jest, według jednych komentatorów, kłamstwa; według innych, fałszywego dobra. Kto na nią okiem czystym, wolnym od namiętności pogląda, ten ją widzi tak, jak ją tu poeta maluje. Ale kiedy namiętność pogląda na nią, obleka się ona we wdzięki, jakie nikną wtedy, kiedy ją prawda z jej fałszywych uroków obnaży i w rzeczywiście szpetnej nagości oczom patrzącego pokaże. [przypis redakcyjny]
zajękło — dziś popr.: zajęczało. [przypis edytorski]
zajękły — jąkający się. [przypis edytorski]
zajęty — tu: zagnieżdżony. [przypis edytorski]
zajęty — tu: zatrudniony. [przypis edytorski]
zajmować (daw.) — rabować. [przypis edytorski]
zajmować kogo (daw.) — zajmować się kim. [przypis redakcyjny]
zajmować miasta, kiedy się spodziewa, że się ono obróci w perzynę — gdyż nie zdoła wstrzymać swych wojsk, by nie burzyły i nie podpalały. [przypis tłumacza]
