Dzisiaj aż 13,496 dzieciaków dzięki wsparciu osób takich jak Ty znajdzie darmowe książki na Wolnych Lekturach.
Dołącz do Przyjaciół Wolnych Lektur i zapewnij darmowy dostęp do książek milionom uczennic i uczniów dzisiaj i każdego dnia!
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | czeski | dawne | filozoficzny | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | hiszpański | ironicznie | łacina, łacińskie | literacki, literatura | medyczne | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | poetyckie | portugalski | potocznie | przenośnie | przestarzałe | przysłowiowy | regionalne | religijny, religioznawstwo | rosyjski | rzadki | staropolskie | turecki | ukraiński | włoski | wojskowy | żeglarskie
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 8633 przypisów.
niewiadomy — nieświadomy (ten, który nie wie). [przypis redakcyjny]
niewiadomy — nieznany; taki, o którym nic się nie wie. [przypis edytorski]
niewiadomy — tu: nieświadomy, niewiedzący. [przypis edytorski]
Niewiarygodne, aby Bóg łączył się z nami — Drugi zarzut. [przypis tłumacza]
niewiasta (daw.) — synowa. [przypis redakcyjny]
niewiasta (daw.) — [tu:] synowa. [przypis redakcyjny]
Niewiasta gorsza jest niźli śmierć… — Koh 7, 26; 7, 28. [przypis edytorski]
Niewiasta, która wiodła mnie do Boga — Beatrycze, w znaczeniu symbolicznym teologia. [przypis redakcyjny]
niewiasta Lota — żona biblijnego Lota, zamieniona w słup soli, ponieważ obejrzała się uciekając z Sodomy. [przypis edytorski]
niewiasta Lotowa — żona Lota. Wg biblijnej Księgi Rodzaju, Bóg ostrzegł Lota, jedynego sprawiedliwego w Sodomie, by nie oglądając się za siebie, uciekł z całą rodziną z miasta, na które zostanie zesłana zagłada. Żona Lota, która nie posłuchała zakazu i podczas ucieczki obejrzała się, zamieniła się w słup soli. [przypis edytorski]
niewiasta — tu: żona. [przypis edytorski]
Niewiasta z wdzięków, a bohater z ducha — charakter i działanie Grażyny mogą się zdawać zbyt romansowe i z obyczajami ówczesnemi niezgodne. Dziejopisowie albowiem niepochlebnemi kolorami malują stan niewiast w Litwie starożytnej: te nieszczęśliwe ofiary przemocy i ucisku żyły w pogardzie, wskazane na służbę prawie niewolniczą. Ale z drugiej strony u tychże dziejopisów znajdujemy cale przeciwne badania. I tak na chorągwiach pruskich i na monetach starożytnych widziano, jak świadczy Schutz (Kotzebue, Belege und Erlauterungen, t.I, p. 291.), niewiastę w koronie: skąd by wnosić można, iż kiedyś niewiasta panowała w tym kraju. Pewniejsze daleko, bo aż do późnych czasów, dochodzą powieści o sławnych ubóstwionych kapłankach, o Gezanie i Kadynie, których szaty i relikwie długo jeszcze w kościołach chrześcijańskich zachowywane były. Słyszałem od świadomego dziejów narodowych p. Onacewicza, iż w rękopisie kronikarza wołyńskiego jest wzmianka o sławnym czynie niewiast jakiegoś miasta litewskiego, które po wyjściu mężów na wojnę same murów broniły, a nie mogąc oprzeć się nieprzyjaciołom, przeniosły dobrowolną śmierć nad niewolę. Coś podobnego wspomina Kromer (Polonia sive… etc. p. 206.) o zamku Pullen. Sprzeczności te pogodzić się dadzą, jeśli zważymy, iż ród litewski składał się z dwóch od dawna razem zamieszkałych, ale zawsze nieco różniących się pokoleń: to jest, z krajowców (autochtonów) i przychodniów, jak się zdaje Normandów; ci ostatni zachowali zapewne wrodzone ku płci pięknej uczucia szacunku i przywiązania. Jakoż, podług dawnych praw czyli zwyczajów litewskich, żony z tego obcego pokolenia zaszczycane były szczególnemi od mężów względami. Nadto, pogarda ku niewiastom i ich upodlenie, zdaje się, iż tylko w czasach najdawniejszych i zupełnie barbarzyńskich miały miejsce. Następnie zaś, a mianowicie w wieku, w którym przypuszczamy akcję tej powieści, duch rycerski i prawie romansowy przebija się coraz bardziej. Wiadomo, jak dzielny i surowy wojownik Kiejstut czule kochał swoją Birutę, którą, bogom poświęconą, narażając się na niebezpieczeństwo, porwał i z prostego stanu księżną uczynił; jak małżonka Witołda zręcznie i śmiało męża z wiezienia i od bliskiej śmierci uwolniła. [przypis autorski]
Niewiastę mężną któż znajdzie? (…) Omylna wdzięczność i marna jest piękność… — Prz 31, 10 i 30. [przypis edytorski]
niewiastka (daw.) — synowa; nazwę tę tłumaczy się tak, że była to osoba wchodząca do rodziny, o której się nic nie wiedziało. [przypis edytorski]
niewiastka — tu: żona. [przypis edytorski]
Niewiasto, powinnaś zawsze chodzić w żałobie i w łachmanach ze łzami skruchy… — Tertulian, O strojeniu się kobiet. [przypis edytorski]
niewiasty bowiem łacno tam parzą dobrych ludzi w przyrodzonej wannie, jako że jest to ziemia papieska — mnichy i księża, od których roiło się w Awinionie, pozwalali kurtyzanom za opłatą umiarkowanej taryfy na bardzo swobodne wykonywanie swego rzemiosła. [przypis tłumacza]
Niewiaża — prawy dopływ Niemna. [przypis edytorski]
Niewiaża — rzeka na Litwie, jeden z głównych dopływów Niemna. [przypis edytorski]
Niewiaża — rzeka w środkowej części Litwy, prawy dopływ Niemna. [przypis redakcyjny]
niewidane — dziś popr.: niewidziane. [przypis edytorski]
niewidanem [strojom] (starop. forma) — dziś N.lm: niewidzianym; nieznanym. [przypis edytorski]
niewidany (starop. forma) — niewidziany. [przypis edytorski]
niewidimka (ros.) — niewidzialny. [przypis edytorski]
niewidny (gw.) — niewidoczny. [przypis edytorski]
niewidny — niewidoczny. [przypis edytorski]
niewidny — niewidzialny. [przypis edytorski]
niewidoma — tu: niewidzialna. [przypis edytorski]
niewidomie (daw.) — dziś: niewidocznie. [przypis edytorski]
niewidomie (daw.) — w sposób niewidoczny. [przypis edytorski]
niewidomie — dziś: niewidocznie. [przypis edytorski]
niewidomy (daw. forma) — dziś: niewidoczny. [przypis edytorski]
niewidomy (daw. forma) — niewidoczny. [przypis edytorski]
niewidomy (daw.) — niewidoczny, niewidzialny. [przypis edytorski]
niewidomy (daw.) — niewidoczny; niewidzialny. [przypis edytorski]
niewidomy (daw.) — niewidoczny. [przypis edytorski]
niewidomy (daw.) — niewidoczny. [przypis edytorski]
niewidomy (daw.) — niewidzialny. [przypis redakcyjny]
niewidomy (daw.) — tu: niewidoczny. [przypis edytorski]
niewidomy (starop.) — niewidoczny. [przypis edytorski]
niewidomy — w znaczeniu dzisiejszym bądź w znaczeniu dawnym: niewidoczny, nieznany. [przypis edytorski]
Niewidzialne sprawy Boga (…) — Biblia, Rz 1:20. [przypis tłumacza]
niewidzialne — tu: nie do oglądania. [przypis edytorski]
niewidzialnie — tu: nie będąc widziana. [przypis edytorski]
niewidziany od inszych (starop.) — niewidzialny dla innych. [przypis edytorski]
niewie (starop. forma ort.) — dziś: nie wie; tu: nie zna. [przypis edytorski]
niewie (starop. forma ort.) — dziś popr.: nie wie. [przypis edytorski]
niewiedny — taki, który nie wie. [przypis edytorski]
niewiedzący — dziś raczej: nieznający. [przypis edytorski]
niewiedział (starop. forma ort.) — dziś popr.: nie wiedział. [przypis edytorski]
niewiedzieć jako (starop. forma) — nie wiadomo jak. [przypis edytorski]
niewiedzieć zkąd (starop. forma ort.) — nie wiadomo skąd. [przypis edytorski]
niewiela (daw.) — dziś: niewiele. [przypis edytorski]
niewiela (daw.) — dziś: niewiele; tu w znaczeniu: mało co, lada chwila. [przypis edytorski]
niewiela (gw.) — niewiele. [przypis edytorski]
niewielą (daw.) — niewieloma, kilkoma. [przypis edytorski]
niewiele będą igrać swymi cymbałkami, jeśli gwajak im co nie pomoże — Drzewo gwajaku uchodziło wówczas za specyficzny lek przeciw syfilisowi. [przypis tłumacza]
niewiele — tu: krótko. [przypis edytorski]
niewielem ich (…) widywał — inaczej: niewiele ich widywałem (przykład konstrukcji z ruchomą końcówką czasownika). [przypis edytorski]
niewieleśmy mogli (daw.) — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: niewiele mogliśmy. [przypis edytorski]
niewieleśmy mówili — inaczej: niewiele mówiliśmy (konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika). [przypis edytorski]
niewieleśmy się posunęli — inaczej: niewiele się posunęliśmy (przykład konstrukcji z ruchomą końcówką czasownika). [przypis edytorski]
niewielgie — dziś popr.: niewielkie. [przypis edytorski]
Niewielka rzeka (…) się sączy z góry Falterona — Rzeka Arno wypływa z góry Falterona, jednej z tworzących pasmo gór apenińskich; o sto mil od swojego źródła wpada do morza. [przypis redakcyjny]
niewiem (starop. forma) — dziś popr.: nie wiem. [przypis edytorski]
niewiem (starop. forma ort.) — dziś popr.: nie wiem. [przypis edytorski]
niewiem (starop. forma ort.) — nie wiem. [przypis edytorski]
niewierny — niechrześcijanin. [przypis redakcyjny]
niewierzące w siebie, ciągłe szukanie początków — S. Brzozowski, Idee, s. 212. [przypis autorski]
niewiestą (z ros.) — narzeczoną. [przypis autorski]
niewieści — kobiecy. [przypis edytorski]
niewieści (starop.) — kobiecy; przyrodzenia niewieściego: płci żeńskiej. [przypis edytorski]
Niewieście i po śmierci nie wierz — opowiadanie zmyślone, ale nie przez Potockiego. Szyk słów bardzo dowolny. [przypis redakcyjny]
niewieście — staropolska liczba podwójna, dziś użyto by tu l. mn.: niewiasty. [przypis edytorski]
niewieściem — dziś popr.: niewieścim. [przypis edytorski]
niewinien (daw.) — dziś raczej forma: niewinny. [przypis edytorski]
niewinna — bezzasadna, nie połączona z winą. [przypis redakcyjny]
niewinnego i prawego nie zabijaj — „Skąd [wiadomo], że gdy ktoś wyjdzie z sądu winny, a ktoś inny powie: mam coś na jego obronę, to zawracamy go [na rozprawę]? Gdyż jest napisane: »niewinnego [hebr. נָקִי (naki) czyli czystego] nie zabijaj«. Chociaż nie jest on צַדִּיק (cadik): sprawiedliwy, bo nie został usprawiedliwiony przez sąd, niemniej jednak jest naki, czysty [od oskarżenia zagrożonego] karą śmierci, skoro jest coś na jego obronę. I skąd [wiadomo], że gdy ktoś wyjdzie z sądu uniewinniony, a ktoś inny powie: mam coś na jego oskarżenie, to nie zawracamy go do sądu? Gdyż jest napisane: »sprawiedliwego [hebr. צַדִּיק (cadik)] nie zabijaj« , a ten człowiek jest sprawiedliwy, gdyż został usprawiedliwiony w sądzie”, Raszi do 23:7 [1]. [przypis tradycyjny]
niewinnem (…) mojem — daw. formy dla wyrazów określających (przymiotników, zaimków) rzeczowników rodzaju żeńskiego i nijakiego; dziś taka jak dla rodzaju męskiego: niewinnym, moim. [przypis edytorski]
niewinnie — bez winy ze strony króla, bezpodstawnie. [przypis redakcyjny]
niewinny (starop.; łac. innocens) — odznaczający się nieskazitelnymi obyczajami. [przypis redakcyjny]
niewitnik, Proteolepas bivincta (biol.) — gatunek skorupiaka, jedyny przedstawiciel rodziny Proteolepadidae, żyje pasożytniczo w kaczenicy; sklasyfikowany w 1854 przez Darwina. [przypis edytorski]
niewola babilońska — tradycyjne określenie wygnania Judejczyków z Judy (586–538 p.n.e.). [przypis edytorski]
niewola babilońska — zwyczajowe określenie wygnania Judejczyków z Judy do Babilonii, trwającego od 586 (przesiedlenie po zdobyciu Jerozolimy przez babilońskiego króla Nabuchodonozora II) do 538 p.n.e. (dekret perskiego króla Cyrusa II, zezwalający na powrót wygnańców do ojczyzny). [przypis edytorski]
niewola cara, Sybir mikołajowski czy Alger (…) — Lud polski w emigracji 1835–1846, Jersey (1854), s. 3 i 4. [przypis redakcyjny]
niewolą (daw.) — dziś popr. forma B.lp r.ż,: niewolę. [przypis edytorski]
niewolą (daw. forma) — dziś B. lp r.ż.: (w) niewolę. [przypis edytorski]
niewolą — dziś popr. forma B.lp r.ż.: niewolę. [przypis edytorski]
niewolą (starop. forma) — dziś B.lp r.ż.: (lekką byś miał) niewolę. [przypis edytorski]
niewolą (starop. forma) — dziś B.lp r.ż.: (w) niewolę. [przypis edytorski]
niewolą (starop. forma) — dziś popr. B.lp r.ż.: (w) niewolę. [przypis edytorski]
niewolą (starop. forma) — starsza forma B. lp, zamiast: niewolę; podobnych form wiele np. zwrotka 27: tą pracą = tę pracę; zwrotka 33: władzą = władzę itd. [przypis redakcyjny]
niewolej (starop. forma) — dziś D.lp r.ż.: (z) niewoli. [przypis edytorski]
niewolej (starop. forma) — dziś Msc.lp r.ż.: (w) niewoli. [przypis edytorski]
niewolej (starop. forma) — (w) niewoli. [przypis edytorski]
niewoley (starop. forma) — dziś Msc.lp r.ż.: (w) niewoli. [przypis edytorski]
niewolić (daw.) — [tu:] trzymać w niewoli. [przypis redakcyjny]
Niewolnica — fr. La Prisonnière, ukazała się po polsku jako Uwięziona. [przypis edytorski]
Niewolnica — ostatecznie przyjęto tytuł Uwięziona (fr. La Prisonnière). [przypis edytorski]
niewolnicą, oddaną mężowi, lecz jeszcze nie wykupioną — Raszi komentuje, że mowa tu o kanaanejskiej niewolnicy, która była w połowie niewolnicą a w połowie wolna i była zaręczona z niewolnikiem hebrajskim, co było dozwolone przez Torę, zob. Raszi do 19:20 [1]. [przypis tradycyjny]
