Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 448 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza
Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | architektura | biologia, biologiczny | botanika | celtycki | chemiczny | dawne | francuski | frazeologia, frazeologiczny | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | łacina, łacińskie | literacki, literatura | matematyka | medyczne | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | portugalski | potocznie | przenośnie | przestarzałe | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj nijaki | rosyjski | rzadki | środowiskowy | staropolskie | turecki | ukraiński | wulgarne | żartobliwie
Według języka: wszystkie | Deutsch | polski
Znaleziono 7244 przypisów.
wytrzymawałeś (daw. forma) — dziś: wytrzymywałeś. [przypis edytorski]
wytuczona dostatki (daw.) — utuczona dostatkami. [przypis edytorski]
wytuzać (daw.) — pobić, wytargać, wytarmosić. [przypis edytorski]
wytwórnia blondynek — wiersz przedstawia proces maskowania ciemnych włosów, co było elementem ukrywania żydowskiego pochodzenia w czasie II wojny światowej. Już od lat 30. XX wieku nazistowska propaganda przedstawiała osoby żydowskiego pochodzenia jako fizycznie, psychicznie i kulturowo różne od tzw. rasy aryjskiej. Rasistowska pseudonauka opisywała różnice w budowie fizycznej jako znaczące dla oceny danej osoby pod względem moralnym czy intelektualnym. Opisywała też rzekome różnice w wyglądzie między osobami należącymi do różnych grup etnicznych, co miało ułatwiać identyfikację, kto jest „prawdziwym Niemcem”, a kto nie i w konsekwencji odróżnić osoby godne życia od tych niegodnych. Pseudonauka i nazistowska propaganda służyły manipulacji społeczeństwem niemieckim i były elementem zdobycia władzy, a następnie przygotowania do wojny, grabieży, masowych morderstw.
W stosunku do Żydów propaganda wytworzyła i kolportowała stereotypowy wizerunek osoby pochodzenia żydowskiej, jako tej o czarnych włosach, długim zakrzywionym nosie, dużych uszach. Tego typu przedstawiania pojawiały się na antysemickich ulotkach, plakatach, w książkach, czasopismach i filmach. W rzeczywistości wśród osób pochodzenia żydowskiego, podobnie jak wśród Polaków czy Niemców, były osoby o najróżniejszej karnacji, kolorze włosów, kształcie twarzy, nosa czy uszu. Lata propagandy sprawiły jednak, że na terenach okupowanych przez nazistów osoby, których wygląd był zbliżony do antysemickich przedstawień, były zagrożone prześladowaniami i śmiercią. Nawet jeśli znalazły się po tzw. aryjskiej stronie getta, miały mniejsze szanse na przeżycie, ponieważ były częściej identyfikowane jako żydowskie i w konsekwencji szantażowane lub wydawane na śmierć przez donosicieli.
Jednym ze sposobów ukrywania tzw. semickiego wyglądu było farbowanie włosów na jasne odcienie. Dotyczyło to zwłaszcza kobiet. Niekiedy poddawano się też (nielegalnym) operacjom nosów, a mężczyźni także rekonstrukcji napletka, co ukrywało fakt obrzezania.
[przypis edytorski]
wytychać (starop.) — odpoczywać. [przypis edytorski]
wytycznia — dziś: wytyczna; wskazówka, drogowskaz. [przypis edytorski]
wytykać (daw.) — dziś: wytyczać. [przypis edytorski]
wytykać — dziś popr.: wytyczać. [przypis edytorski]
wytykać — dziś: wytyczać. [przypis edytorski]
wytykanie — dziś: wytyczanie; odmierzanie i zaznaczanie powierzchni gruntu (daw. za pomocą tyk). [przypis edytorski]
wyuzdany — tu: wypadły z uzdy, nieopanowany. [przypis edytorski]
wywarła wielkie wrażenie na twojego ojca a mego opiekuna — dziś popr.: wywarła wielkie wrażenie na twoim ojcu a moim opiekunie. [przypis edytorski]
wywarte (gw.) — otwarte. [przypis edytorski]
wywarty (gw.) — otwarty. [przypis edytorski]
wywczas (daw.) — odpoczynek. [przypis edytorski]
wywczas (daw.) — odpoczynek, tu: śmierć. [przypis edytorski]
wywczas (daw.) — odpoczynek, wypoczynek. [przypis edytorski]
wywczas (daw.) — wypoczynek. [przypis edytorski]
wywczasować się (daw.) — odpocząć. [przypis edytorski]
wywczasować się (daw.) — wypocząć. [przypis edytorski]
wywczasować się (gw.) — odpocząć. [przypis edytorski]
wywczasy (daw.) — wypoczynek, dłuższa przerwa w pracy lub nauce. [przypis edytorski]
wywczasy (daw.) — wypoczynek. [przypis edytorski]
wywczasy — dziś tylko w lm.: wypoczynek, dłuższa przerwa w pracy lub nauce; wczasy, urlop; od daw. wywczas: odpoczynek. [przypis edytorski]
wywczasy — wczasy, wypoczynek. [przypis edytorski]
wywiadowcze — tu: wynikające z chęci wywiedzenia się, pytające. [przypis edytorski]
wywiady — tu: zwiady. [przypis edytorski]
wywiedować się (daw.) — dowiadywać się o czymś. [przypis edytorski]
wywiedzieć się — dowiedzieć się czegoś potajemnie, wypytać o coś. [przypis edytorski]
wywieisko (gw.) — wydma,wzgórek. [przypis edytorski]
wywierać (starop.) — tu: wywodzić; dowodzić. [przypis edytorski]
wywierzysko — otwór w skale wypłukany przez źródło. [przypis edytorski]
wywieść (daw.) — wyprowadzić. [przypis edytorski]
wywieść (gw.) — tu w znaczeniu:wyrosnąć. [przypis edytorski]
wywieść się — tu: wyrosnąć. [przypis edytorski]
wywieść — wyprowadzić. [przypis edytorski]
wywietrzeją — tu: zaraz ci przejdą. [przypis edytorski]
wywinąć — tu: zwichnąć, skręcić. [przypis edytorski]
wywindykować — odzyskać drogą sądową. [przypis edytorski]
wywindykowanie (z łac. vindico, vindicare: dochodzić własności, mścić się) — odzyskanie własności. [przypis edytorski]
wywiózł ich był (daw.) — daw. forma czasu zaprzeszłego: dziś: wywiózł. [przypis edytorski]
wywiodłszy — dziś: wywiódłszy. [przypis edytorski]
wywiuczyć (z tur., przestarz.) — rozładować, zdjąć bagaż z grzbietu zwierzęcia. [przypis edytorski]
wywłoka — kobieta ciesząca się złą reputacją. [przypis edytorski]
wywód — dawniej w Kościele katolickim: obrzęd błogosławieństwa udzielanego w kościele kobiecie po urodzeniu dziecka. [przypis edytorski]
wywodzić (daw.) — wyprowadzać. [przypis edytorski]
wywodzić nad bliźnym waszym barbarzyństwo — traktować waszego bliźniego okrutnie, po barbarzyńsku. [przypis edytorski]
wywodzić (starop.) — tu: wyprowadzać (por. wieść: prowadzić). [przypis edytorski]
wywodzić (starop.) — wyprowadzać; tu: usuwać. [przypis edytorski]
wywodzić — tu: śpiewać, wyśpiewywać. [przypis edytorski]
wywołać (daw.) — wygnać. [przypis edytorski]
wywołańczy — tu: uchodźczy, emigrancki. [przypis edytorski]
wywołan (daw.) — wygnany. [przypis edytorski]
wywołaniec — banita, wygnaniec. [przypis edytorski]
wywołaniec (daw.) — wygnaniec, banita. [przypis edytorski]
wywołaniec (daw.) — wygnaniec, bezdomny. [przypis edytorski]
wywołaniec (daw.) — wygnaniec. [przypis edytorski]
wywołaniec — wygnaniec, banita. [przypis edytorski]
wywołanie — tu: wygnanie. [przypis edytorski]
wywołany (daw.) — ogłoszony przestępcą i ścigany. [przypis edytorski]
wywołany (daw.) — wygnany. [przypis edytorski]
wywołany (starop.) — wygnany. [przypis edytorski]
Wywoływacz — niem.: Marktschreier: kramarz; naganiacz; szalbierz. [przypis edytorski]
wywrócić kozła — wykonać przewrót z wyskoku; fiknąć fikołka. [przypis edytorski]
wywróciły — właśc. forma: wywrócili (starcy i sędziowie), podobnie jak wcześniej: odstąpili. [przypis edytorski]
wywrócony — tu: wzburzony. [przypis edytorski]
wywrzeć (gw.) — otworzyć. [przypis edytorski]
Wyźnia (Wyżnia) Żabia Przełęcz — przełęcz w głównej grani Tatr pomiędzy Żabim Koniem a Żabią Turnią Mięguszowiecką. [przypis edytorski]
wyźwierciedlić — dziś: odzwierciedlić. [przypis edytorski]
wyżar — leśne pogorzelisko na podłożu torfowym, na którym tworzą się zbiorniki wodne. [przypis edytorski]
wyżary (reg.) — miejsca na bagnistym lub torfowym gruncie wypalone przez pożar ziemny. [przypis edytorski]
wyż — dziś r.m.: wyż, wyżu; tu: wysoko położony teren, wyżyna. [przypis edytorski]
wyżéj — daw. forma z é (tzw. e pochylonym), tu: wymawianym jak y. [przypis edytorski]
wyże (gw.) — wyżyny. [przypis edytorski]
wyżej jak — dziś: wyżej niż. [przypis edytorski]
wyżej podany — tu: wyżej wspomniany, wyżej wzmiankowany. [przypis edytorski]
wyżej (starop.) — oboczna forma pisowni przymiotnika w st. wyższym, występująca w staropolszczyźnie XVI w. u Reja: wyszszej. [przypis edytorski]
wyżej (starop.) — oboczna forma pisowni występująca w staropolszczyźnie XVI w. u Reja: wyszszej. [przypis edytorski]
wyżeńcie het na pola (gw.) — wygońcie daleko, na pola. [przypis edytorski]
wyżenąć (daw.) — wygnać. [przypis edytorski]
wyżenąć (daw.) — wygnać. [przypis edytorski]
wyżenąć (daw.) — wygonić. [przypis edytorski]
wyżenąć (daw.) — wygonić, wygnać. [przypis edytorski]
wyżeną (daw. forma) — wygonią. [przypis edytorski]
wyżeną (daw., gw.) — wygnają. [przypis edytorski]
wyżenęła (daw.) — wygoniła. [przypis edytorski]
wyżenić (daw., gw.) — wygonić, wygnać. [przypis edytorski]
wyżenić (daw., gw.) — wypędzić, wygnać. [przypis edytorski]
wyżenie (daw. forma) — wygna. [przypis edytorski]
wyżenie (daw.) — wygna. [przypis edytorski]
wyżenie (daw.) — wygoni. [przypis edytorski]
wyżenie (daw.) — wyrzuci. [przypis edytorski]
wyżeniem — wygonimy. [przypis edytorski]
wyżenie (starop.) — wygoni. [przypis edytorski]
wyżenie — wygoni. [przypis edytorski]
wyżenie — wypędzi (na pastwisko). [przypis edytorski]
Wyże to mnie zabili — wy żeście to mnie zabili; to wy mnie zabiliście. [przypis edytorski]
wyż (gw.) — skrócone: wy żeście. [przypis edytorski]
wyżka a. wyszka (reg., środ.) — miejsce położone wyżej, tu: wieża lub platforma obserwacyjna na wysokich słupach; por. ros. вышка: wieża. [przypis edytorski]
wyżka — mostek kapitański. [przypis edytorski]