Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 449 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza
Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | białoruski | biologia, biologiczny | botanika | chemiczny | czeski | dawne | drukarstwo, drukowany | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | medyczne | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | staropolskie | szwedzki | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | żartobliwie | żeglarskie
Według języka: wszystkie | English | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 11270 przypisów.
szafowy pokój — garderoba, pomieszczenie, w którym przechowuje się odzież. [przypis edytorski]
szafran — ciemnopomarańczowa przyprawa uzyskiwana z krokusów. [przypis edytorski]
szafranny — barwiony drogim żółtym barwnikiem. [przypis edytorski]
szafranny (daw.) — szafranowy. [przypis edytorski]
szafranny — intensywnie żółty; od nazwy szafranu, barwnika roślinnego. [przypis edytorski]
szafranowy — intensywnie żółty; barwiony żółtym barwnikiem uzyskiwanym z krokusów. [przypis edytorski]
szafran — przyprawa o ciemnożółtej barwie. [przypis edytorski]
szafunek (daw.) — gospodarowanie; szafowanie, rozdawnictwo. [przypis edytorski]
szafunek — dziś: zarządzanie. [przypis edytorski]
szafunek — szafowanie, możność dysponowania (przyznawania i odbierania). [przypis edytorski]
szafunek — szafowanie; powszechne dostarczanie, udostępnianie. [przypis edytorski]
Szaginian, Marietta Siergiejewna (1888–1982) — radziecka pisarka, dziennikarka i działaczka komunistyczna. [przypis edytorski]
Szah Abdulasim — sanktuarium Szach Abdul Azim, ważne miejsce pielgrzymkowe, znajdujące się w mieście Rej (ob. część Teheranu); zawiera grób Szacha Abdula Azima, potomka Hasana ibn Alego (wnuka Mahometa i drugiego z 12 imamów szyizmu) i towarzysza Muhammada al-Taki (dziewiątego z imamów szyizmu), który został tu pochowany w IX wieku; w sąsiedztwie sanktuarium znajdują się mauzolea dwóch krewnych innych imamów. [przypis edytorski]
szah (ukr. шаг) — dawna potoczna nazwa różnych drobnych monet, polskich, potem rosyjskich, używanych na terenie Ukrainy. [przypis edytorski]
Szajbler! Silberstein! Gromany. Gajery! Poznański! Heinzel! Szylle! Bielszowski! Krusze-Ender! Kunitzer! — nazwiska znanych łódzkich fabrykantów. [przypis edytorski]
szajgec (jidisz) — łobuz, hultaj; nieżydowski chłopiec; młody, niepraktykujący Żyd. [przypis edytorski]
szajgec (jidisz) — urwis, łobuz. [przypis edytorski]
szajgec — łobuz, hultaj. [przypis edytorski]
szajgec — nieżydowski (chrześcijański) chłopiec. [przypis edytorski]
szajgec — pogardliwe określenie nieżydowskiego chłopca. [przypis edytorski]
szajlokowski — epitet utworzony od imienia podstępnego lichwiarza Shylocka z Kupca weneckiego Williama Shakespeare'a. [przypis edytorski]
Szajnocha, Karol (1818–1868) — polski pisarz, historyk i działacz niepodległościowy. [przypis edytorski]
Szajnocha, Szujski, Kubala, Bobrzyński — polscy historycy: Karol Szajnocha (1818–1868); Józef Szujski (1835–1883); Ludwik Kubala (1838-1918); Michał Bobrzyński (1849–1935). [przypis edytorski]
szakalów — dziś popr. forma D.lm: szakali. [przypis edytorski]
szakalów — dziś popr.: szakali. [przypis edytorski]
szałamaja — instrument dęty drewniany; piszczałka. [przypis edytorski]
szałaputą — dziś: szałaputem. [przypis edytorski]
szałas numer dziewiąty — dziś popr.: szałas numer dziewięć. [przypis edytorski]
szałasz — dziś popr. szałas. [przypis edytorski]
szałasze — dziś: szałasy. [przypis edytorski]
szaławiła — człowiek lekkomyślny, lekkoduch. [przypis edytorski]
szaławiła — człowiek lekkomyślny, świszczypała. [przypis edytorski]
szał marcjalny — tu: szał bojowy (od imienia boga wojny, Marsa). [przypis edytorski]
szał — w oryginale niem. Trunkenheit: upojenie, pijaństwo. [przypis edytorski]
szały — dziś popr. forma N.lm: szałami. [przypis edytorski]
Szalapin, Fiodor (1873–1938) — rosyjski śpiewak operowy uważany za jednego z najwybitniejszych śpiewaków z przełomu XIX i XX w. [przypis edytorski]
szalbierski — przym. od szalbierz, oznaczający oszusta, krętacza, kombinatora. [przypis edytorski]
szalbierstwo (daw.) — oszustwo. [przypis edytorski]
szalbierstwo — oszustwo, wyłudzenie. [przypis edytorski]
szalbierz (daw.) — oszust, szachraj. [przypis edytorski]
szalbierz — oszust, krętacz, kombinator. [przypis edytorski]
szalbierz — oszust. [przypis edytorski]
szalbierz (z niem.) — oszust, krętacz. [przypis edytorski]
szalej — roślina z trującymi kłączami, których spożycie powoduje halucynacje. [przypis edytorski]
szalej, szalej jadowity — silnie trująca roślina, z której wytwarzano cykutę. [przypis edytorski]
szaleński — dziś popr. forma: szaleńczy. [przypis edytorski]
Szaleństwem są, ach, cierpienia… — Le biniou, francuska piosenka, której słowa napisał Hippolyte-Louis Guérin (1797–1861), a muzykę skomponował Émile Durand (1830–1903). [przypis edytorski]
szaleństwo — w oryg. niem. Blödsinn: bzdury, brednie. [przypis edytorski]
szaleństwo — w oryg. niem. Blödsinn: głupstwo, bzdury. [przypis edytorski]
szalet — tu: szałas górski, drewniany domek. [przypis edytorski]
szalet (z fr.: chalet) — szałas pasterski, chata góralska, wiejski domek. [przypis edytorski]
szalić — dziś: szaleć. [przypis edytorski]
szalom alejchem (hebr.) a. szolem alejchem (jid.) — pozdrowienie o znaczeniu pokój z Tobą, na które odpowiada się zwyczajowo alejchem szalom. [przypis edytorski]
Szalom — prawdopodobnie tu chodzi o postać: Szallum. Szallum był ojcem Chanameela, stryjem Jeremiasza (Jr 32,6–7). [przypis edytorski]
szalona Julka — bohaterka dramatu Augusta Kisielewskiego W sieci, kobieta zafascynowana sztuką i cyganerią. [przypis edytorski]
szalona (…) walczyć — w domyśle: szalona to rzecz (sprawa itp.); dziś raczej: szalone jest, szalonym jest walczyć. [przypis edytorski]
szalonemi skoki — dziś popr. forma N. lm: szalonymi skokami. [przypis edytorski]
szalono — dziś: szaleńczo. [przypis edytorski]
szalony bard — prawdopodobnie nawiązanie do Ludovica Ariosta (1474–1533), włoskiego poety, autora poematu Orland szalony. [przypis edytorski]
szalotka a. czosnek askaloński (biol.) — roślina z rodziny czosnkowatych, używana jako warzywo. [przypis edytorski]
szaman — osoba pełniąca ważną funkcję w religiach animistycznych: utrzymuje ona stały kontakt z istotami nadludzkimi, duchami przodków i demonami, dzięki czemu potrafi m.in. leczyć. [przypis edytorski]
szamanowie — dziś popr. forma M. lm: szamani. [przypis edytorski]
szambelan — tytułowa godność nawiązująca do dawnego urzędu dworskiego. [przypis edytorski]
szambelan — wysoki urzędnik dworski. [przypis edytorski]
szambelan — wysoki urzędnik dworski w służbie osobistej króla lub księcia; później godność tytularna. [przypis edytorski]
szambelan — wysoki urzędnik dworski w służbie osobistej króla lub księcia. [przypis edytorski]
szambelan (z fr.)— urzędnik dworski. [przypis edytorski]
szamerowanie — a. szamerunek; ozdoba ubrań, szczególnie dawnych mundurów, wykonana z pasmanterii (taśm, sznurów itp.) naszytej wymyślnie na materiale. [przypis edytorski]
szamerowanie a. szamerunek — ozdoba ubrań, szczególnie dawnych mundurów, wykonana z pasmanterii (taśm, sznurów itp.) naszytej wymyślnie na materiale. [przypis edytorski]
szamerowanie — dekoracja ubrania w postaci naszytego na nie sznura. [przypis edytorski]
szamerowany — obszyty ozdobnym sznurem. [przypis edytorski]
szamerunek — ozdoba ubioru w postaci pętli grubej nici a. sznurka naszytych z przodu. [przypis edytorski]
szamerunek — ozdoba ubrań, szczególnie dawnych mundurów, wykonana z pasmanterii (taśm, sznurów itp.) naszytej wymyślnie na materiale. [przypis edytorski]
szames (jid., z hebr.) — woźny, posługacz w bożnicy lub gminie żydowskiej; także: osobisty pomocnik rabina. [przypis edytorski]
szames — posługacz w bóżnicy. [przypis edytorski]
szames — sługa jeszywetu, rodzaj kościelnego. [przypis edytorski]
szames — tak nazywano sługę bożnicy, synagogi oraz żydowskiej gminy wyznaniowej; właściwie jest to woźny bożnicy, gminy lub rabina. [przypis edytorski]
Szamo — także: Ałaszan; piaszczysta pustynia w płn. Chinach, w zach. Mongolii Wewnętrznej (region autonomiczny w płn. Chinach), położona na płn-wsch. od gór Qilian Shan; jej równinna, lekko falista powierzchnia wznosi się na wys. 840–1600 m n.p.m., wały wydmowe i barchany wznoszą się miejscami na ponad 300 m. [przypis edytorski]
szampańskie — wino szampańskie, szampan. [przypis edytorski]
szampionerka (z fr. champignon: grzyb) — zbieraczka grzybów. W XIX w. szampion mówiono na pieczarkę. [przypis edytorski]
szampion — in. czempion. [przypis edytorski]
szampion (z fr. champion) — mistrz w zawodach (początkowo szczególnie zapaśniczych); dziś czytany raczej za wymową angielską: czempion. [przypis edytorski]
szampitrowanie (neol.) — ucztowanie, biesiadowanie. [przypis edytorski]
szańce — rodzaj ziemnych umocnień obronnych [przypis edytorski]
szańce — rodzaj ziemnych umocnień obronnych. [przypis edytorski]
szańcować się (starop.) — okopywać się, kopać szańce. [przypis edytorski]
szańc wygrać (daw.) — wygrać stawkę; wygrać, zyskać. [przypis edytorski]
szaniec — umocnienie obronne, składające się z rowu i wału ziemnego. [przypis edytorski]
szaniec — umocnienie obronne, wał, okop. [przypis edytorski]
szaniec — umocnienie polowe, wyznaczające linię walk; składa się z wału i rowu. [przypis edytorski]
szaniec — wał obronny. [przypis edytorski]
szaniec — wał, okop, umocnienie ziemne. [przypis edytorski]
szaniec — ziemna fortyfikacja polowa składająca się z wału i fosy. [przypis edytorski]
szaniec — ziemne umocnienie obronne. [przypis edytorski]
szaniec — ziemne umocnienie składające się z wału i rowu, stosowane do końca XIX w. w celu obrony stanowisk artylerii. [przypis edytorski]
szanowanie (pot.) — skrócona forma przestarzałego obecnie ustnego zwrotu powitalnego lub pożegnalnego: moje uszanowanie. [przypis edytorski]
szanowany od (daw.) — szanowany przez (kogoś). [przypis edytorski]
szansona (z fr.) — tu: szansonistka; aktorka kabaretowa, piosenkarka. [przypis edytorski]
szansonetka — piosenka o lekkiej, wesołej treści, śpiewana w kabaretach, ogródkach kawiarnianych itp. [przypis edytorski]
szansonetka (z fr. chansonette) — piosenka o lekkiej, wesołej treści. [przypis edytorski]