Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 449 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza
Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | architektura | biologia, biologiczny | botanika | celtycki | chemiczny | dawne | francuski | frazeologia, frazeologiczny | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | łacina, łacińskie | literacki, literatura | matematyka | medyczne | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | portugalski | potocznie | przenośnie | przestarzałe | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj nijaki | rosyjski | rzadki | środowiskowy | staropolskie | turecki | ukraiński | wulgarne | żartobliwie
Według języka: wszystkie | Deutsch | polski
Znaleziono 7244 przypisów.
więzienie Mazas — więzienie w Paryżu w 2. poł. XIX w. [przypis edytorski]
więzienie w Orle — ciężkie więzienie katorżnicze w Rosji, wzniesione w roku 1840; wśród więźniów zakładu znaleźli się m.in. działacz PPS Aleksander Prystor (w l. 1914–1917) czy Feliks Dzierżyński (w l. 1915–1916); w latach 1920–1930 Orzeł był więzieniem politycznym (tzw. politizolatorem) OGPU-NKWD, a w czasie II wojny światowej pełnił funkcję obozu koncentracyjnego. [przypis edytorski]
więzów, jakimi Lilipuci skrępowali Guliwera — w powieści Jonathana Swifta Podróże Guliwera tytułowy bohater trafia na wyspę Liliputów, którzy krępują go podczas snu setkami małych lin, grubości nitek. [przypis edytorski]
więzy — dziś popr. forma N. lm: więzami. [przypis edytorski]
więzy krzyżackiemi — dziś popr. forma N. lm: krzyżackimi więzami. [przypis edytorski]
więzy złotemi — dziś popr. forma N. lm: więzami złotymi (tj. pieniędzmi, zależnością finansową). [przypis edytorski]
Wie alt bist du? (niem.) — Ile masz lat? [przypis edytorski]
Wie alt bist du? Sprich (niem.) — Ile masz lat? Mów. [przypis edytorski]
wieć — wie ci, wie przecież. [przypis edytorski]
wieca — dziś popr.: wiec. [przypis edytorski]
wieca — dziś popr.: wiec, zgromadzenie ludzi. [przypis edytorski]
wiecha (daw.) — karczma (od znaku na szyldzie). [przypis edytorski]
wiecha — pęk. [przypis edytorski]
wiecha — pęk słomy. [przypis edytorski]
wiecha — tu zapewne: wiechlina, trawa z kwiatostanem w kształcie wiechy, stanowiąca wartościową paszę. [przypis edytorski]
wiecha — wieniec, tradycyjnie wieszany nad karczmą, w której podawane jest piwo. [przypis edytorski]
wiecha — wieniec wieszany nad karczmą oznaczający, że podaje się w niej miód. [przypis edytorski]
wiecheć — garść, pęk, słomy, siana, badyli, gałęzi. [przypis edytorski]
wiecheć — słomiany wieniec, zawieszany na szyi skazańca, by go upokorzyć. [przypis edytorski]
wiechetki — gałązki, którymi uderza się w łaźni, by pobudzić krążenie krwi. [przypis edytorski]
Wiech — pseudonim Stefana Wiecheckiego (1896–1979), warszawskiego dziennikarza, felietonisty i prozaika, często wykorzystującego w swoich utworach warszawską gwarę miejską. [przypis edytorski]
Wiech — Stefan Wiechecki (1896–1979), dziennikarz, felietonista, satyryk i prozaik, często używający w swojej twórczości gwary warszawskiej. [przypis edytorski]
wiecież — konstrukcja z partykułą -że (skróconą do -ż); znaczenie: czy wiecie. [przypis edytorski]
wiecież — konstrukcja z partykułą -że, skróconą do -ż; znaczenie: czy wiecie. [przypis edytorski]
wieciutki (gw.) — bardzo chudy i giętki. [przypis edytorski]
wiec (starop.) — rodzaj pierwotnego sejmu. Wiece były pierwszymi zgromadzeniami ustawodawczymi. [przypis edytorski]
wieczerzą — dziś popr. forma B.lp: wieczerzę. [przypis edytorski]
wieczerzać (daw.) — spozywać wieczorny posiłek. [przypis edytorski]
wieczerzać — dziś: jeść kolację. [przypis edytorski]
wieczerza (daw.) — kolacja. [przypis edytorski]
wieczerza — kolacja. [przypis edytorski]
wieczerza — wieczorny posiłek. [przypis edytorski]
wieczerze (starop. forma) — wieczerzy. [przypis edytorski]
wieczerze z Biblii, gdy pobożny podróżnik nad brzegiem rzeki wraz z aniołem spożywał ryby Tygrysu — młody Tobiasz w biblijnej Księdze Tobiasza (Tb 6, 1–5). [przypis edytorski]
wieczna ondulacja a. trwała ondulacja — fryzura wytworzona zabiegiem fryzjerskim, polegającym na zmianie struktury włosów z pomocą środków chemicznych i ułożeniu ich w fale poprzez nakręcanie na wałki. [przypis edytorski]
wiecznaż — konstrukcja z partykułą wzmacniającą (tu tworzącą pytanie retoryczne) -że, skróconą do -ż; znaczenie: czy wieczna, czyż wieczna. [przypis edytorski]
wieczne pióro — przyrząd do pisania ze zbiorniczkiem na atrament wewnątrz obsadki. W czasach, w których powstała ta książka, pisano piórem, a wieczne pióra były drogie. W szkołach używano zwykle pióra składającego się z podłużnej drewnianej obsadki z zamocowaną metalową stalówką, którą maczało się co chwilę w kałamarzu z atramentem. Długopis został wynaleziony w roku 1938, a do powszechnego użytku wszedł znacznie później. [przypis edytorski]
wiecznie przesiadających — dziś popr.: wiecznie przesiadujących. [przypis edytorski]
wiecznieś malowaną zawiązał obręczą — mowa o tęczy. [przypis edytorski]
wiecznież — czy wiecznie. [przypis edytorski]
Wiecznież — konstrukcja z partykułą -że, skróconą do -ż, o funkcji pytajnej; znaczenie: czy wiecznie. [przypis edytorski]
wiecznożywy (starop.) — nieśmiertelny. [przypis edytorski]
wieczny człowiek — człowiek ponadczasowy, uniwersalny (uosobiony tu jako Prometeusz). [przypis edytorski]
Wieczny Żyd — Żyd Wieczny Tułacz, bohater średniowiecznej legendy za urąganie Jezusowi w drodze na ukrzyżowanie ukarany nieśmiertelnością i wieczną tułaczką; postać wykorzystywana w wielu utworach literackich. [przypis edytorski]
wieczór bo był (gw.) — bo też wieczór był. [przypis edytorski]
wieczór jeszcze zdrowy — wieczorem jeszcze był zdrowy. [przypis edytorski]
wieczór przybyło (…) — dziś popr.: wieczorem (…). [przypis edytorski]
wieczór świętojański — noc świętojańska, sobótka; słowiańskie święto obchodzone w najkrótszą noc w roku. [przypis edytorski]
wieczór się (…) wyprawuje (starop. konstrukcja) — wieczorem się wyprawia (wybiera). [przypis edytorski]
wieczór — tu: wieczorem. [przypis edytorski]
wieczór zeszli się — dziś: wieczorem zeszli się. [przypis edytorski]
wieczorek tańcujący (daw.) — wieczorek taneczny, zabawa taneczna. [przypis edytorski]
wieczornica — daw. wieczorne spotkanie mieszkańców wsi, podczas którego wspólnie szyje się, przędzie itp., czemu towarzyszą śpiewy i opowieści. [przypis edytorski]
wieczornica — zabawa organizowana wieczorem. [przypis edytorski]
wieczornice z Łysej Góry — zloty czarownic i demonów, jakie wg legend odbywały się nocą na szczycie Łysej Góry w Górach Świętokrzyskich. [przypis edytorski]
wieczorowy — dziś w tym znaczeniu: wieczorny. [przypis edytorski]
wieczory — dziś popr. N. lm: wieczorami. [przypis edytorski]
Wieczory nad Tamizą — cykl relacji podróżniczo-obyczajowych publikowanych w latach 1872–75 na łamach „Tygodnika Illustrowanego” przez publicystę i powieściopisarza Władysława Maleszewskiego (1832–1913). [przypis edytorski]
wiedę (gw.) — wiodę, prowadzę. [przypis edytorski]
Wiedeń ma swego Stefana — ogromną gotycką katedrę pod wezwaniem św. Szczepana (niem. Stephansdom), wznoszącą się pośrodku centralnego placu miasta, stanowiącą jeden z symboli Wiednia. [przypis edytorski]
Wiedeński — tu: dworzec kolejowy w Warszawie, zbudowany w 1845 dla Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej, ob. nieistniejący. [przypis edytorski]
Wiedeń — stolica i największe miasto Austrii. [przypis edytorski]
wieder (niem.) — znów. [przypis edytorski]
Wied' eto poslednij boj (ros.) — Bój to będzie ostatni. Fragment Międzynarodówki, rewolucyjnej pieśni powstałej w czasie Komuny Paryskiej, w 1871 (do 1944 r. pieśń była również hymnem ZSRR). [przypis edytorski]
Wied, Gustav (1858–1914) — pisarz duński z pogranicza naturalizmu i dekadentyzmu. [przypis edytorski]
wiedła (gw.) — wiodła. [przypis edytorski]
wiedma (starop.) — wiedźma. [przypis edytorski]
wiedmy — dziś popr.: wiedźmy. [przypis edytorski]
wiedmy (z ukr.) — wiedźmy. [przypis edytorski]
wiednie — świadomie; od: wiedzieć, wiedza; por. bezwiednie. [przypis edytorski]
wiedny — posiadający wiedzę w jakiejś dziedzinie, uczony. [przypis edytorski]
wiedny — wiedzący, świadomy. [przypis edytorski]
wiedomosti (ros.) — sprawozdania. [przypis edytorski]
wiedrze — dziś Ms.lp: wiadrze. [przypis edytorski]
wiedźcie warownie (starop. konstrukcja zdaniowa) — wiedźcie [prowadźcie] do warowni. [przypis edytorski]
wiedźma — tu: furia Alekto. [przypis edytorski]
wiedźma — tu: kobieta doświadczona, znająca życie; od wiedzieć: ta, która wie. [przypis edytorski]
wiedząc miejsce — dziś; znając miejsce. [przypis edytorski]
wiedzą — tu: znają. [przypis edytorski]
wiedza militarna (…) chłopów z tych stron, byłych poddanych c. k. monarchii austro-węgierskiej, pochodzi z Krasu i znad Isonzo — na płaskowyżu Kras (obecnie w Słowenii) schodzącym ku Morzu Adriatyckiemu i wzdłuż rzeki Isonzo, na ok. stu kilometrach jej brzegu, na granicy pomiędzy Austrio-Węgrami a Królestwem Włoch w czasie I wojny światowej toczyły się krwawe starcia (ostatnie z użyciem gazów bojowych) pomiędzy czerwcem 1915 a listopadem 1917 (w sumie 12 bitew trwających od kilku tygodni do kilku dni); na froncie włoskim walczyli Polacy wcieleni do armii austro-węgierskiej. [przypis edytorski]
Wiedza radosna (Fröhliche Wissenschaft) — tytuł książki niemieckiego filozofa i filologa klasycznego Friedricha Nietzschego (1844–1900). [przypis edytorski]
wiedziaa (gw.) — uproszczona wymowa cząstki -ała. [przypis edytorski]
wiedziała, kto są — dziś popr.: wiedziała, kim są. [przypis edytorski]
wiedzieć (daw., reg.) — tu: znać. [przypis edytorski]
wiedzieć (daw. reg.) — tu: znać. [przypis edytorski]
wiedzieć (daw.) — tu: znać. [przypis edytorski]
wiedzieć (daw.) — znać. [przypis edytorski]
wiedzieć przez Minę — wiedzieć dzięki Minie; wiedzieć za pośrednictwem Miny. [przypis edytorski]
wiedzieć (reg.) — tu: znać. [przypis edytorski]
wiedzieć — tu: znać (mieszanie znaczenia tych dwóch czasowników wiąże się z wpływem języków wschodniosłowiańskich). Nikt nie wie należnego mu miejsca — nikt nie wie, jakie miejsce powinien zajmować. [przypis edytorski]
wiedzieć — tu: znać. [przypis edytorski]
Wiedzieliż, czyje od was wydziérali — czy wiedzieli (lub: wiedzieli przecież), czyją własność wam zrabowali. [przypis edytorski]
Wiedzie (…) swoje chrobre wodze — dziś: (…) swoich chrobrych wodzów. [przypis edytorski]
wie gehts! (niem.) — jak idzie? a. co słychać? [przypis edytorski]
wiegieć a. wiecheć — tu: zwinięta wiązka słomy służąca do podpałki. [przypis edytorski]
Wie gut es sich trifft, Oswald? Oswald, ich habe eine Bitte an Sie (niem.) — Jak to dobrze się spotkać, Oswald. Mam do pana prośbę. [przypis edytorski]
wie jakąś (…) przeszkodę — dziś popr.: wie o jakiejś przeszkodzie a. zna jakąś przeszkodę. [przypis edytorski]
wie, jak pas obrócić — wyrażenie o niepewnym znaczeniu, różnie interpretowane; być może chodzi o część formalnych przygotowań do pojedynku, wówczas taki gest oznaczałby wyzwanie. [przypis edytorski]
wieja — wichura. [przypis edytorski]
wieja — zawieja, zadymka. [przypis edytorski]