Wolne Lektury potrzebują pomocy...


Wesprzyj Wolne Lektury 1% podatku - to nic nie kosztuje! Wpisz KRS 00000 70056 i nazwę fundacji Nowoczesna Polska do deklaracji podatkowej. Masz czas tylko do końca kwietnia :)

Potrzebujemy Twojej pomocy!

Na stałe wspiera nas 450 czytelników i czytelniczek.

Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 1000 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?

Tak, dorzucę się do Wolnych Lektur!
Tym razem nie pomogę, przechodzę prosto do biblioteki
Ankieta czytelników Wolnych Lektur

Wypełnij ankietę i pomóż nam rozwijać Wolne Lektury. Zajmie Ci to kilka minut, a nam pomoże stworzyć bibliotekę, która odpowiada na potrzeby naszych Czytelników i Czytelniczek.

x

5673 free readings you have right to

Language Language

Footnotes

By first letter: all | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z

By type: all | author's footnotes | Wolne Lektury editorial footnotes | source editorial footnotes | translator's footnotes

By qualifier: all | architektura | białoruski | biologia, biologiczny | chemiczny | czeski | dawne | francuski | frazeologia, frazeologiczny | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | hiszpański | łacina, łacińskie | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | niemiecki | poetyckie | potocznie | przestarzałe | regionalne | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | staropolskie | ukraiński | żartobliwie

By language: all | Deutsch | lietuvių | polski


4981 footnotes found

zablagować — tu: zagadać, zatrzeć ślady. [przypis edytorski]

zableszczyć na strony oczy (starop.) — przewrócić oczyma. [przypis edytorski]

zabójce — dziś popr. forma M.lm: zabójcy. [przypis edytorski]

Zabójstwo nie jest grzechem. Jest ono nieraz koniecznym gwałtem wobec opornych i skostniałych form bytu, które przestały być zajmujące — aluzja do filozofii genezyjskiej Juliusza Słowackiego. [przypis edytorski]

zabojać (gw.) — przestraszyć. [przypis edytorski]

zaborgować (daw., gw.) — dać na kredyt, pożyczyć. [przypis edytorski]

zaborol (z rus.) — ogrodzenie, zasieka. [przypis edytorski]

zabova (lenk.) — linksmybės. [przypis edytorski]

zabova (sl.) — linksmybės, žaidynės. [przypis edytorski]

zabrać — tu: zawrzeć. [przypis edytorski]

zabrnęlim — forma skrócona od: zabrnęliśmy. [przypis edytorski]

zabronić trzeba — długo ten zwyczaj niegodziwy trwał jako w innym, tak mianowicie w naszym narodzie, mimo grożące klątwą kościelne i papieskie prawa, mimo dzikość nieludzkiego postępku mszczenia się lekkiej częstokroć krzywdy, mimo konstytucją anno 1588 de duellis wyraźnie zabraniającą i karę stanowiącą w te słowa: Uchwalamy, aby żaden szlachcic szlachcica na duellum nie wyzywał, a wyzwany aby się nie stawił… a ktory się przeciw temu postanowieniu ważył tego czynić, wtedy ma siedzieć pół roku w wieży i sześćdziesiąt grzywien dać, o co forum w ziemstwie. A co dziwniejsza, że ten hańbę czyniący chrześciańskiemu imieniowi zwyczaj i dotychczas trwa. Przeto nic sprawiedliwszego być nie mogłoby, jako zabronienie prawem i obostrzenie tej zuchwałych ludzi porywczości. [przypis edytorski]

zabronić — tu: obronić, nie dopuścić do czegoś. [przypis edytorski]

zabrukany — pobrudzony. [przypis edytorski]

zabrzękły — dziś popr.: zabrzęczały. [przypis edytorski]

zabyć (daw., reg.) — zapomnieć. [przypis edytorski]

zabyć (reg.) — zapomnieć. [przypis edytorski]

zabycie (daw., z rus.) — zapomnienie. [przypis edytorski]

zabyty (daw.) — zapomniany. [przypis edytorski]

zabywać — zapominać. [przypis edytorski]

Zabyw mene, synu (z ukr.) — zabiłeś mnie, synu. [przypis edytorski]

zaćmieniem (…) kiedy Pana zwisło ciało — według Ewangelii w chwili śmierci Chrystusa na krzyżu ziemia pogrążyła się nagle w ciemności. [przypis edytorski]

zaćmiony (…) zawieruchy ciemnymi — dziś: zaćmiony zawieruchami ciemnymi. [przypis edytorski]

zać (starop.) — konstrukcja z partykułą wzmacniającą ci, skróconą do -ć; znaczenie: czy, czyż. [przypis edytorski]

za cały śledź — dziś popr. forma B. lp: za całego śledzia. [przypis edytorski]

Zacconi, Ermete (1857–1948) — włoski aktor teatralny i filmowy, przedstawiciel naturalizmu. [przypis edytorski]

Zachariasz (bibl.) — kapłan żydowski, ojciec Jana Chrzciciela. [przypis edytorski]

zachcenie — zachcianka. [przypis edytorski]

zachciéwa — dziś popr.: zachciewa; tu daw. wymowa: zachciwa, wyraz zrymowany z osobliwa. [przypis edytorski]

Zachęta — galeria sztuki w Warszawie, narodowa instytucja kultury; jej gmach został zbudowany w roku 1900 staraniem Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych. [przypis edytorski]

zachęt — dziś popr.: zachęta. [przypis edytorski]

zachłyśniony — dziś popr.: zachłyśnięty. [przypis edytorski]

zachłysta się — dziś: zachłystuje się. [przypis edytorski]

zachloroformować — otruć chloroformem, używanym jako rozpuszczalnik silnie trującym płynem o wzorze chemicznym CHCl3. [przypis edytorski]

zachód — staranie, wysiłek. [przypis edytorski]

zachód — trud, wysiłek. [przypis edytorski]

zachód — tu: staranie, wysiłek. [przypis edytorski]

zachodowa (daw.) — przym. od rzecz. zachód. [przypis edytorski]

zachodowa — dziś popr.: zachodnia. [przypis edytorski]

zachorzeć (daw.) — dziś: zachorować. [przypis edytorski]

zachorzeć (gw.) — zachorować. [przypis edytorski]

zachować możność odwrotu (…) Na wzór Partów — mieszkańcy staroż. państwa Partów (ok. 238 p.n.e.–226 n.e.), położonego w większości na terenie dzisiejszego Iranu, uwikłanego w liczne wojny z Rzymem; znani byli z używania taktyki polegającej na okrążaniu przeciwnika przez atakujących konnych łuczników oraz pozorowanej lub prawdziwej ucieczki połączonej z ciągłym ostrzałem z łuków. [przypis edytorski]

zachowajże (daw.) — konstrukcja z partykułą wzmacniającą -że. [przypis edytorski]

zachowania zażywać u kogo (daw.) — być przez kogo szanowanym. [przypis edytorski]

zachowanie (daw.) — szacunek, poważanie. [przypis edytorski]

zachowanie (daw.) — szacunek. [przypis edytorski]

zachrzęszczały — dziś popr. zachrzęściły. [przypis edytorski]

zachrzypły — dziś: zachrypły. [przypis edytorski]

zachrzypnąć — dziś popr.: zachrypnąć. [przypis edytorski]

zachwat (z ros. захват) — przejęcie, przejęcie władzy, zdobycie. [przypis edytorski]

zachwiany słowy (daw.) — dziś popr.: zachwiany słowami a. zachwiany przez słowa. [przypis edytorski]

zachwiewać — dziś popr. tylko: chwiać. [przypis edytorski]

zachwycić (daw.) — pochwycić, przechwycić. [przypis edytorski]

zachwycić (daw.) — pochwycić. [przypis edytorski]

zachwycić (starop. forma) — pochwycić. [przypis edytorski]

zachwycić (starop.) — tu: pochwycić. [przypis edytorski]

zachwycić — tu: chwycić, zaczerpnąć. [przypis edytorski]

zachwycić — tu: pochwycić. [przypis edytorski]

zachwycić — tu: pochwycić, uchwycić. [przypis edytorski]

zachwycić — tu: przechwycić; zauważyć. [przypis edytorski]

zachwycić — tu: przejąć, zdobyć. [przypis edytorski]

zachwycić — tu: schwytać. [przypis edytorski]

zachwycić — tu: złapać, schwycić; zachwycił w oczy bystre — zobaczył, zauważył spostrzegawczymi oczami. [przypis edytorski]

zachwytny (neol.) — budzący zachwyt, zachwycający. [przypis edytorski]

zachychotać — dziś: zachichotać; oba malce zachychotały, dziś: obaj malcy zachichotali. [przypis edytorski]

zaciąć konie — popędzić konie, uderzając je biczem. [przypis edytorski]

zaciąć się (daw.) — uprzeć się. [przypis edytorski]

zaciąć się (daw.) — uprzeć się, zawziąć się. [przypis edytorski]

zaciągać — tu: mówić z akcentem rosyjskim, z właściwą dla rosyjskiego melodią. [przypis edytorski]

zaciągał też (…) krewny mój — werbowanych ochotników opłacano z 1/4 (tj. kwarty) dochodów z dóbr królewskich (stąd oddziały te nazywano wojskiem kwarcianym w przeciwieństwie do pospolitego ruszenia, do którego był obowiązany każdy szlachcic zdolny do noszenia broni); zaciągi przeprowadzali dowódcy, wypłacając z góry część żołdu. [przypis edytorski]

zaciągów — grup ludzi werbowanych do wojska (od: zaciągać do wojska). [przypis edytorski]

za ciężki — tu: zbyt ociężały. [przypis edytorski]

zaciężne Cheruski (daw. forma) — dziś: zaciężni (ciężkozbrojni) Cheruskowie. [przypis edytorski]

zaciężne Goty (daw. forma) — dziś: zaciężni Goci. [przypis edytorski]

zacieczony — pogrążony. [przypis edytorski]

zaciemić — dziś: zaciemnić. [przypis edytorski]

Close

* Loading