Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 449 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | chiński | czasownik | czeski | dopełniacz | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | przysłówek | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 160828 przypisów.
nanizany — nawleczony. [przypis edytorski]
Nankin — miasto we wsch. Chinach nad rzeką Jangcy. [przypis edytorski]
nankinowy — nankin: gęsta i gładka tkanina, barwy żółtej, podobna do perkalu. [przypis redakcyjny]
nankinowy — wykonany z nankinu, tj. gęstego płótna bawełnianego, o barwie brązowożółtej z silnym połyskiem. [przypis edytorski]
nankinowy — wykonany z nankinu, tj. gęstego płótna bawełnianego, przeważnie o barwie płowożółtej, z którego od XIX w. wykonywano bieliznę i męskie spodnie. [przypis edytorski]
nankin — rodzaj tkaniny bawełnianej o gęstym splocie płóciennym (tj. wątek i osnowa przeplatają się naprzemiennie, równomiernie, każda nić z każdą), z której od XIX w. wykonywano bieliznę i męskie spodnie (pierwotnie o barwie jasnożółtej); nazwa jest eponimem i pochodzi od chińskiego miasta Nankin. [przypis edytorski]
nankin — strój poranny; nazwa od materiału, z którego stroje takie wykonywano, produkowanego w Chinach, w mieście Nankin. [przypis redakcyjny]
nankin — tkanina bawełniana o gęstym splocie. [przypis edytorski]
na nogach pan (starop.) — nóg pewnych, nieutykający. [przypis redakcyjny]
na nowych filozofów na tronie trzeba było czekać aż osiemnaście wieków po Chrystusie — mowa o panujących w XVIII wieku władcach europejskich kierujących się ideami oświecenia (absolutyzm oświecony), zwłaszcza o królu Prus Fryderyku II Wielkim (1712–1786), przejawiającym szerokie zainteresowania intelektualne, artystyczne, społeczne, literackie i filozoficzne, autorze wielu pism i utworów, m.in. filozoficznych. [przypis edytorski]
Nansen, Fridtjof (1861–193) — norweski badacz Arktyki, oceanograf, działacz społeczny. [przypis edytorski]
Nansen, Fridtjof (1861–193) — norweski badacz Arktyki, oceanograf, działacz społeczny; w sierpniu 1921 rezolucją Ligi Narodów mianowany na Urząd Wysokiego Komisarza ds. Uchodźców Rosyjskich w Europie. [przypis edytorski]
Nansen, Piotr (ur. 1890) — duński pisarz, dziennikarz i wydawca. Dziennik panny Julii nosi w oryginale tytuł Julies Dagbog. [przypis edytorski]
Nanyue — jap. Nangaku (677–744). Chiński mistrz chan z okresu dynastii Tang. Powszechnie nazywany Nanyue Huairang (jap. Nangaku Ejō). Przyjął święcenia mnisze w wieku 15 lat i przez osiem lat praktykował pod okiem szóstego patriarchy Huinenga (jap. Enō). Po śmierci otrzymał pośmiertny tytuł Dahui (jap. Daie). Jednym z jego głównych uczniów był Mazu Daoyi (jap. Baso Dōichi) [przypis tłumacza]
naówczas (daw.) — wówczas, w tym czasie. [przypis edytorski]
naówczas (daw.) — wtedy, w tym czasie, w takiej sytuacji. [przypis edytorski]
naówczas — wówczas, wtedy. [przypis edytorski]
na ów koń — dziś popr. forma B. lp: na owego konia. [przypis edytorski]
na oazach — dziś popr.: w oazach. [przypis edytorski]
na obie stronie — liczba podwójna. [przypis edytorski]
na obie stronie — liczba podwójna; sens: korzystna dla obu stron. [przypis edytorski]
na obie stronie (starop. forma) — daw. liczba podwójna; dziś: na obie strony. [przypis edytorski]
na obie stronie (starop. forma) — na obie strony. [przypis edytorski]
na obłędy — błędnymi drogami. [przypis edytorski]
na obliczu Rosji dzisiejszej stanowi judofobia rys najbardziej uderzający — Pasmanik, ibid., s. 208. [przypis autorski]
na (…) obnażonych ręku (daw.) — dziś: na obnażonym ręku a. na obnażonych rękach. [przypis edytorski]
na oboję fortunę — zarówno na szczęście, jak i na nieszczęście, na dobry i na zły los. [przypis redakcyjny]
na oboję stronę (daw.) — na korzyść bądź na niekorzyść. [przypis edytorski]
na Obozowisko Asyryjczyków — κατὰ τὴν Ἀσσυρίων παρεμβολὴν, z czasów Sanheriba [asyryjskiego króla, który w 701 p.n.e. zaatakował królestwo Judy i obległ Jerozolimę], w stronie zachodnio-północnej Bezety. Patrz dalej V, IX, 4, uwaga do słowa „Sennachereim”. [przypis tłumacza]
na obrazach Correggia wielkie cienie (…) mają same przez się uroczy wdzięk i pogrążają w słodkim rozmarzeniu — skoro wymieniłem Correggia, powiem, iż w jednej naszkicowanej głowie anioła w trybunie florenckiej galerii można znaleźć spojrzenie szczęśliwej miłości; w Parmie zaś, u Madonny koronowanej przez Jezusa, oczy spuszczone z miłości. [przypis autorski]
na obrazach van Aacka — zapewne chodzi o niem. malarza manierystę nazwiskiem: Hans von Aachen (1552–1615). [przypis edytorski]
Na obu bogów — na Dioskurów, czyli Kastora i Polluksa; spartańskie zaklinanie się. [przypis tłumacza]
na obu bogów — na Kastora i Polluksa, lakońskie zaklęcie, wygłoszone w dialekcie lakońskim, a nie attyckim. [przypis tłumacza]
Na obu (…) końcach ulicy — Krakowskiego Przedmieścia. [przypis redakcyjny]
na obu potomków Tantala — ród Atrydów wywodzi się od Tantala. [przypis redakcyjny]
na ocel — na ostro. [przypis edytorski]
na ocel (starop.) — na wszelki przypadek, jak koń na gołoledź na ocel, czyli w podkowy z bródkami okuty. [przypis redakcyjny]
na ocel (starop.) — z brodką na podkowach, by się nie pośliznąć. [przypis redakcyjny]
na oczach stawała — dziś popr.: przed oczami stawała. [przypis edytorski]
na oczu woyska (starop.) — zamiast niewłaściwej dzisiejszej formy: na oczach wojska (dualis [tj. liczba podwójna]: na oczu). [przypis redakcyjny]
na oczy — domyślnie: przystąpić. [przypis edytorski]
na odkół (daw.) — o zaprzęgniętym zwierzęciu: przy dyszlu (w odróżnieniu od koni lub wołów przed dyszlem). [przypis edytorski]
na odprawę — aby je odprawić, tj. pozbyć się ich. [przypis edytorski]
na odwieczerz (gw.) — o zmroku. [przypis autorski]
na odwodzie — w rezerwie, tu: z tyłu. [przypis edytorski]
na odwodzie — w straży tylnej. [przypis redakcyjny]
naodziać (neologizm) — przyodziać, ubrać. [przypis edytorski]
naodziane zielą — odziane zielenią. [przypis edytorski]
na ognisku wraz usiadł w popiele — gest oddania się w opiekę bogom domowym. [przypis edytorski]
na oklep —jazda konna bez użycia siodła. [przypis edytorski]
(…) na oknie O — tekst w tym miejscu odnosi się do zamieszczonego w źródłowym wydaniu szkicu przedstawiającego plan mieszkania. [przypis edytorski]
naokół (daw.) — naokoło. [przypis edytorski]
naokół — dziś: dookoła, wokół. [przypis edytorski]
naokół — dziś: naokoło. [przypis edytorski]
na okół — dziś: wokół a. naokoło. [przypis edytorski]
na oko, chuchro — wygląda na słabego. [przypis edytorski]
naokoło — w oprac. J. Czubka: na okół. [przypis edytorski]
na oko — na własne oczy. [przypis redakcyjny]
na oko nie psuły one ogólnej harmonii w pożyciu Strumieńskich (podobnie s. 72, 76) — autor w ten sposób opatrzył odsyłaczami wewnątrztekstowymi pierwodruk swej powieści; w tym przypadku na odnośnych stronach znajdują się fragmenty rozdziału IV: „Żeby nie pozostawiać czytelnika w wątpliwości co do owej »reszty«, której (…) ale konkretne” (s. 72) i „wszystkie te motywki praktycznie z lekka tylko marszczyły powierzchnię ich życia (…) wobec samobójstwa” (s. 76). [przypis edytorski]
na okrajach — na krańcach. [przypis edytorski]
na okrajach ziemi — na krańcach ziemi. [przypis edytorski]
na okręty — dziś popr.: ku okrętom a. w kierunku okrętów. [przypis edytorski]
na olaboga (daw.) — niedbale, byle jak, naprędce. [przypis edytorski]
na Olimpu turnicach (….) wodę z Nilu (…) w Okeana gdzieś sadach (…) Staw Meocki (…) łeb śnieżystą Mimanta (…) przyjmcie ofiarę… — Sokrates wzywa Chmury z czterech stron świata: z północy, zachodu, południa i wschodu. Olimp na północnej granicy Tracji, dziś Elembo, szczyt blisko 3000 m wysoki, „niebieski dwór” olimpijskich bogów; sady Okeanosa na zachodzie — to święty gaj Hesperyd i złotych jabłek, gdzie nimfy, osłonione przed ludzkim okiem parawanem Chmur, pląsają święty rej (dziś Gibraltar) — staw Meocki i Mimas, szczyt w Jonii azjatyckiej, więc na wschodzie, Nil na południu. [przypis tłumacza]
na Olimp z ziemi o drogach szerokich — z Hezjoda, Erga [tytuł polski: Prace i dnie], 197. [przypis tłumacza]
naonczas (daw.) — wówczas, wtedy. [przypis edytorski]
na on czas (starop.) — wówczas; wtedy. [przypis edytorski]
na on czas (starop.) — w tym czasie; wtedy. [przypis edytorski]
naonczas — wówczas, wtedy. [przypis edytorski]
na onej powłoku — na ogonie jej sukni. [przypis edytorski]
na operze — w oryginale mowa o pantomimie, prawdop. o popularnym wówczas spektaklu Libertyn. [przypis edytorski]
Na opoce Piotra twego zbudowane jest — por. Mt 16, 18. [przypis edytorski]
na ordynansie — na rozkazie, w służbie. [przypis redakcyjny]
naosobniejszy (starop.) — najlepszy. [przypis redakcyjny]
naospalszy (starop. forma) — dziś: najospalszy; najpowolniejszy. [przypis edytorski]
na ostatek — na koniec. [przypis edytorski]
naostatek (starop. forma ort.) — dziś: na ostatek; ostatecznie, w końcu. [przypis edytorski]
naostatek (starop. forma ort.) — dziś: na ostatek; w końcu, ostatecznie. [przypis edytorski]
naostatek (starop. forma ort.) — dziś: na ostatek; w końcu. [przypis edytorski]
naostatek (starop. forma ort.) — dziś popr.: na ostatek; w końcu. [przypis edytorski]
naostatek (starop. forma ort.) — na ostatek; w końcu. [przypis edytorski]
naostatek (starop.) — na ostatek, w końcu. [przypis edytorski]
naostatku (starop. forma ort.) — dziś popr.: na ostatku. [przypis edytorski]
na ostatnią ławkę — dziś popr.: do ostatniej ławki. [przypis edytorski]
na ostatniej ławce — dziś popr.: w ostatniej ławce. [przypis edytorski]
na ostre — na broń ostrą, przen.: na śmierć. [przypis edytorski]
naostrszy (daw. forma) — najbardziej ostry. [przypis redakcyjny]
Na owej górze, co wzniosłymi szranki z pizańską ziemią i Lukką graniczy — Góra San Gitiliano na pograniczu Lukki i Pizy. Tam właśnie uwięziono Ugolina. Polityczna działalność Ugolina, w której ocenę tu bliżej wchodzić nie możemy, oczom wielu przedstawiała się jako zdrada kraju. Dlatego umieścił go Dante, który widocznie podzielał takie zdanie, tu, w Antenorze. [przypis redakcyjny]
napadł na Czarnków (Carnkou). — „Koło Santoka tylko trzymali Polanie za Notecią stanowisko. Ale Welun, Czarnków, Uście, Nakło, były powznoszone nad Notecią warownie, zapewniające Pomorzanom panowanie po obu stronach Noteci. — Te twierdze, zdobyć albo obalić było potrzeba, aby się w głąb kraju wedrzeć i w nim panowanie zapewnić. Krzywousty wszystkie do tego siły obrócił, zwierzchników tych grodów, mianowicie Gniewomira w Czarnkowie, Światopola w Nakle chrzcił, z nimi się powinowacił” (Polska śr. w, T. 2 str. 365). [przypis tłumacza]
napadli Araby — dziś popr.: napadli Arabowie. [przypis edytorski]
napad na tyły wojsk maszerujących w górę bynajmniej nie mógł grozić — ścigający Greków Persowie uważali położenie ich za beznadziejne. Ich zdaniem, wyjście z kraju Karduchów było wykluczone. Każdy z perskich wodzów wrócił więc do swej prowincji. [przypis tłumacza]
napadnieni (daw. forma) — dziś: napadnięci. [przypis edytorski]
napadniony (daw.) — napadnięty. [przypis edytorski]
napad Rosjan w 1519, którzy całą drogę z Mińska do Wilna przeszli z ogniem i mieczem — ob[acz:] Karamzin, Hist[oria] państ[wa] rosyjsk[iego] t. VII, nota 199. [przypis autorski]
napad wspomnień opisany na s. 91 — autor w ten sposób opatrzył odsyłaczami wewnątrztekstowymi pierwodruk swej powieści; w tym przypadku na wskazanej stronie znajdują się dwa akapity z rozdz. V: „Atak jednakże nie był za silnym. Były to lubieżne myśli (…) nazywała” (początek akapitu na poprzedniej stronie) oraz „Mocą kontrastu, porwany wstrętem (…) hodował w nim jakiś kwiat” (końcówka akapitu na następnej stronie). [przypis edytorski]
na Palatynie, na wzgórzu ruin i kwiatów — Na wzgórzu palatyńskim stał Pałac Cezarów; dziś ostatki pałacu Farnezów [tj. pałacu z ogrodem rodziny Farnese; red. WL] na głębszych jeszcze gruzach Pałacu Cezarów. [przypis autorski]
napaliwa (gw.) — napalimy. [przypis edytorski]
na pamięć — tu: na pamiątkę. [przypis edytorski]
na papieros — dziś popr. forma B. lp: na papierosa. W czasach, kiedy powstawała niniejsza książka, nie było jeszcze wiadomo, jak szkodliwe jest palenie papierosów, i chłopcy uważali palenie za oznakę swojej dorosłości. [przypis edytorski]
na… Parnasie — Parnas poczytywano za siedzibę Muz. [przypis redakcyjny]