Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | chiński | czasownik | czeski | dopełniacz | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | przysłówek | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wschodni | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 175915 przypisów.
Laforgue, Jules (1860–1887) — poeta i pisarz fr., przedstawiciel symbolizmu (Les Complaintes, 1885), autor ironicznej prozy, wyszydzającej legendy mistyczne w dziełach neoromantyków (Les Moralites legendaires, 1887); współpracował z berlińskimi czasopismami artystycznymi; krakowskie „Życie” (1899 nr 17/18) pod red. Przybyszewskiego drukowało w tłum. polskim Hamlet, czyli następstwo miłości dziecięcej Laforgue'a. [przypis edytorski]
Lag-baomer — 33. dzień od święta Paschy; jedyny dzień między Paschą a świętem Szawuot, kiedy dozwolone jest zawieranie małżeństwa i można się weselić, albowiem w tym dniu ustała panująca zaraza w kraju, podczas której umarło 24 tysiące uczniów rebego Akiwy; w tym dniu po dzień dzisiejszy urządza się dla młodzieży majówki. [przypis tłumacza]
Lag-baomer — 33. dzień od święta Paschy. Jedyny dzień między Paschą a świętem Szawuot, kiedy dozwolone jest zawieranie małżeństwa i można się weselić, albowiem w tym dniu ustała panująca zaraza w kraju, podczas której umarło 24 tysiące uczniów rebego Akiwy. W tym dniu po dzień dzisiejszy urządza się dla młodzieży majówki. [przypis tłumacza]
laga — kij, laska. [przypis edytorski]
laga — laska. [przypis edytorski]
laganum — naleśniki. [przypis redakcyjny]
Lagbomer (hebr.) — właśc. Lag Ba-Omer, Dzień Liczenia Omeru, radosne święto żydowskie przypadające 33 dni po święcie Pesach. [przypis edytorski]
lager a. lagier — niemiecki obóz koncentracyjny. [przypis edytorski]
lager — w gwarze obozowej: niemiecki obóz koncentracyjny. [przypis edytorski]
lager — w gwarze obozowej: niemiecki obóz koncentracyjny. [przypis edytorski]
lager (z niem.) — obóz. [przypis edytorski]
lager — z niem. obóz, tu w znaczeniu nazistowski obóz (pracy, koncentracyjny, zagłady). [przypis edytorski]
Lagerältester (niem.) — starszy obozu, najstarszy funkcyjny więzień. [przypis edytorski]
lagerältester — w gwarze obozowej: najstarszy funkcyjny więzień, którym mógł być tylko Niemiec. [przypis edytorski]
lageraltester (z niem.) — starszy obozu, funkcja w samorządzie więźniów. [przypis edytorski]
lagerarzt (z niem.) — lekarz obozowy. [przypis edytorski]
lagerbier (niem.) — lager, piwo jasne pełne, długo leżakowane. [przypis edytorski]
lagerek — zdrobnienie od lager (rodzaj piwa). [przypis edytorski]
Lagerführer (niem.) — skrót od Schutzhaftlagerführer, szef więźniarskiej części obozu. [przypis edytorski]
lagerführer (z niem.) — kierownik obozu. [przypis edytorski]
lagerkapo — w gwarze obozowej więzień-koordynator komand roboczych w obozie. [przypis edytorski]
Lagerlöf, Selma (1858–1940) — pisarka szwedzka. [przypis edytorski]
Lagerlöf, Selma (1858–1940) — szwedzka pisarka, nowelistka i noblistka. [przypis edytorski]
lagier a. lager — niemiecki obóz koncentracyjny. [przypis edytorski]
lagier — osad tworzący w beczkach podczas fermentacji wina. [przypis edytorski]
lagier (starop.) — drożdże winne. [przypis edytorski]
Lagis, lakoński król — Agis, król Sparty. [przypis edytorski]
Lagman (…) zostawił wspomnienie o Wilnie i Trokach — [Zobacz:] Czacki O lit[ewskich] i polsk[ich] prawach, t. I, s. 8; [Michał] Baliński, Hist[oria] Wilna, t. I, s. 50. [przypis autorski]
Lagona edatera — po baskijsku: w twoje ręce, towarzyszu. [przypis tłumacza]
Lagrange, Joseph Louis (1736–1813) — francuski matematyk i astronom; wniósł znaczący wkład w analizę matematyczną, teorię liczb, mechanikę teoretyczną oraz mechanikę ciał niebieskich. [przypis edytorski]
lagrowe szyby — wykonane ze szkła białego, lagrowego. [przypis edytorski]
lagrowiec — w gwarze obozowej: więzień obozu koncentracyjnego. [przypis edytorski]
laguna — płytka zatoka lub zalew, oddzielona od morza przez powstanie piaszczystej mierzei. [przypis redakcyjny]
laguna — płytka zatoka odcięta od otwartego morza. [przypis edytorski]
Lahir — Etienne de Vignoles (1390–1433), znany bardziej pod nazwiskiem La Hire, jeden z przywódców wojsk króla francuskiego Karola VII; nazwiskiem jego ochrzczono we Francji waleta kierowego. Tradycyjne przypisywanie La Hire'owi wynalezienia kart do gry nie jest zgodne z prawdą historyczną. [przypis redakcyjny]
Lahore — miasto na zach. przedgórzu Himalajów, ob. w Pakistanie, w pobliżu granicy z Indiami. [przypis edytorski]
lai — tegul. [przypis edytorski]
laidaras — užtverta vieta ganykloje gyvuliams suginti. [przypis edytorski]
laidokas (lenk.) — nenaudėlis. [przypis edytorski]
laik — dyletant, osoba nie znająca się na rzeczy; dziś popr. forma lm: laicy. [przypis edytorski]
laik — tu: osoba świecka, nienależąca do kleru. [przypis edytorski]
laik — tu: zakonnik bez święceń. [przypis edytorski]
laik —tu: zakonnik bez święceń. [przypis edytorski]
laikinės — laikinos. [przypis edytorski]
laikinis — laikinas. [przypis edytorski]
laikowie — [w źródle lajkowie] (tak stale w wyd. poznańskim); [laicy:] niewyświęceni na księży. [przypis redakcyjny]
Laing, Alexander Gordon (1793–1826) — oficer armii brytyjskiej, podróżnik i badacz Afryki Zachodniej; w sierpniu 1826 jako pierwszy Europejczyk dotarł do Timbuktu; został zabity wkrótce po wyruszeniu w drogę powrotną. [przypis edytorski]
laird — szkocki tytuł, określenie posiadacza ziemskiego. [przypis edytorski]
Lais — gr. hetera (towarzyszka), jedna z najbardziej wpływowych kobiet w staroż. Grecji. [przypis edytorski]
Lais — imię słynnych z piękności kurtyzan greckich: Lais z Koryntu (ok. 425 p.n.e.) oraz Lais z Hykkary na Sycylii (zm. 370 p.n.e.). [przypis edytorski]
Lais — imię to nosiły liczne greckie kurtyzany. [przypis edytorski]
laisser aller (fr.) — pozwolić iść; tu: jako termin analogiczny do laisser faire (dosł.: pozwolić działać; nie ograniczać działania). [przypis edytorski]
laisser-aller (fr.) — wyrażenie oznaczające zaniedbanie; odpuścić coś sobie, zaniedbać coś lub kogoś. [przypis edytorski]
laisser faire (fr.) — dosłownie: pozwólcie czynić; leseferyzm to pogląd filozoficzno-ekonomiczny głoszący wolność jednostki w wymiarze społeczno-ekonomicznym, sformułowany przez francuskich fizjokratów, a zrealizowany w XIX w. w Wielkiej Brytanii. [przypis edytorski]
laisser passer (fr.) — dosłownie: pozwólcie przejść; patrz: laissez faire. [przypis edytorski]
laissez-aller (fr.) — pozwólcie iść. [przypis edytorski]
Laissez… C'est mon affaire (fr.) — Daj pokój… To moja sprawa. [przypis redakcyjny]
laissez faire (fr.) — pozwolić działać. [przypis redakcyjny]
laissez faire (fr.) — pozwól robić, pozwólcie działać; zasada wychowawcza opierająca się nie na kontroli, ale na przyzwoleniu na swobodny rozwój dziecka. [przypis edytorski]
laivininks — jūreivis. [przypis edytorski]
lajf of buzines (zniekszt. ang. life of business) — życie biznesu; tu: świat biznesu. [przypis edytorski]
Lajma a. Laima (mit. litew.) — Słońce [Laima jest litewską boginią losu, przedstawianą w postaci kukułki lub staruszki, jej ulubionym drzewem była lipa. Red. WL]. [przypis autorski]
Lajma, właśc. Laima (mit. litew.) — bogini losu, wzywana w przełomowych chwilach, takich jak ślub, poród i śmierć. Przedstawiano ją w postaci staruszki, a czasem kukułki, jej ulubionym drzewem była lipa. [przypis edytorski]
Józef Ignacy Kraszewski, Anafielas, Anafielas. Pieśń I. Witolorauda
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Józef Ignacy Kraszewski, Anafielas, Anafielas. Pieśń I. Witolorauda
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Józef Ignacy Kraszewski, Anafielas, Anafielas. Pieśń I. Witolorauda
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Lajos, gr. Laios (mit. gr.) — król Teb, mąż Jokasty, ojciec Edypa. Wyrocznia przepowiedziała, że zginie z ręki syna, dlatego rozkazał, żeby nowo narodzone dziecko pozostawić na śmierć w górach. Mały Edyp został uratowany przez pasterza i wychowywał się jako rodzony syn króla Koryntu. Kiedy jako dorosły dowiedział się o wyroczni, porzucił Korynt, żeby przypadkiem nie popełnić ojcobójstwa, lecz podczas wędrówki zabił w kłótni nieznajomego starca, który w rzeczywistości był jego ojcem. [przypis edytorski]
Lajos Labdakida — Agenor, król Fenicji, miał syna Kadmosa, który założył Teby. Kadmosa synem był Polydoros; ten zrodził Labdakosa, a Labdakos Lajosa, którego synem był Edyp. [przypis redakcyjny]
lajstrygoński — Lajstrygonowie to mityczny lud ludożerców. [przypis edytorski]
lajwas (litew. laivas) — łódź, statek. [przypis autorski]
lak (bot.) — rodzaj roślin z rodziny kapustowatych; typowym gatunkiem jest lak wonny (Cheiranthus cheiri), o zebranych w grona, drobnych kwiatach, intensywnie pachnących, żółtych, czerwonych lub pomarańczowych. [przypis edytorski]
lak (bot.) — roślina ozdobna. [przypis edytorski]
lak — brązowoczerwona substancja, używana dawniej do pieczętowania listów. [przypis edytorski]
lak — brązowoczerwona substancja, używana dawniej do pieczętowania m.in. listów i paczek. [przypis edytorski]
lak — czerwonawa masa, używana do pieczętowania listów i paczek. [przypis edytorski]
lak — substancja używana dawniej np. do pieczętowania listów: uformowany w pałeczki (laski) lak łatwo było stopić np. w cieple płomienia świeczki, następnie pozwalano kilku kroplom spaść na złożenie listu, odbijano tam pieczęć, a lak szybko zasychał; otwarcie listu było niemożliwe bez złamania lakowej pieczęci: w ten sposób zabezpieczano korespondencję przed osobami niepowołanymi; lakowano także butelki z substancjami lotnymi lub łatwo psującymi się, uszczelniając je tym sposobem. [przypis edytorski]
lak — topliwa, brązowoczerwona masa, dawniej używana do pieczętowania listów. [przypis edytorski]
lak — topliwa, czerwonobrunatna substancja służąca do pieczętowania listów. [przypis edytorski]
lak — topliwa masa używana do pieczętowania listów, barwy czerwonej lub brązowej. [przypis edytorski]
lak — topliwa substancja stosowana do pieczętowania listów. [przypis edytorski]
laka — rodzaj żywicy stosowanej do wyrobu dekoracyjnych figurek. [przypis edytorski]
laka — rodzaj żywicy używanej na Dalekim Wschodzie do wyrobu i malowania ozdobnych przedmiotów, najczęściej barwionej na czarno a. czerwono. [przypis edytorski]
laka — żywica pozyskiwana z drzew sumaka, rośliny występującej w strefach umiarkowanych i podzwrotnikowych, używana do wyrobu i zdobienia przedmiotów codziennego użytku lub elementów dekoracyjnych. [przypis edytorski]
lakata — skuduras. [przypis edytorski]
Lakedajmona — Sparta. [przypis edytorski]
Lakedajmonowie — mieszkańcy Lakedajmonu (gr., dziś raczej: Lacedemonu), tj. Sparty; Spartanie. [przypis edytorski]
lakedajmoński — spartański. [przypis edytorski]
lakh (sanskr. lakhsza) — sto tysięcy; krocie. [przypis tłumacza]
lakierki — eleganckie obuwie z lakierowanej skóry. [przypis edytorski]
lakiery — zgr. od: lakierki, buty z błyszczącej, lakierowanej skóry. [przypis edytorski]
Lakon — Spartanin; Lakonia, kraina w płd.-wsch. części Płw. Peloponeskiego, stanowiła gł. część państwa spartańskiego, ze stolicą w Sparcie. [przypis edytorski]
Lakonia — kraina hist. w płd.-wsch. części Płw. Peloponeskiego, stanowiąca główną część państwa spartańskiego, ze stolicą w Sparcie. [przypis edytorski]
Lakonia — kraina hist. w płd.-wsch. części Płw. Peloponeskiego; w starożytności stanowiła gł. część państwa spartańskiego. [przypis edytorski]
Lakonia — Sparta. [przypis edytorski]
lakonizm (z gr.) — dziś: lakoniczność, zwięzłość. [przypis edytorski]
lakonizm (z gr.) — tu: lakoniczność, zwięzłość. [przypis edytorski]
Lakonki (…) powiada Platon — por. Platon, Państwo V, 457. [przypis tłumacza]
Lakonowie — mieszkańcy Lakonii, krainy, która stanowiła główną część państwa spartańskiego; Spartanie. [przypis edytorski]
Lakonowie, Tyndarskiego łabęcia przesławni synowie — Kastor i Polluks, synowie Tyndareusa, króla Sparty w Lakonii; jeden z nich, Polluks, był synem Jowisza (Zeusa) — łabędzia. [przypis redakcyjny]
Lakończycy delektowali swą Dianę katorgą młodych chłopiąt (…) — Plutarch, Powiedzenia spartańskie. [przypis tłumacza]
Lakończycy, idąc do bitwy, składali ofiary Muzom (…) — Plutarch, Powiedzenia spartańskie. [przypis tłumacza]
Lakończycy — mieszkańcy Lakonii, krainy hist., której gł. miastem była Sparta; Spartanie. [przypis edytorski]
Lakończyk — Spartanin, człowiek mieszkający w Lakonii, krainie, która stanowiła główną część państwa spartańskiego. [przypis edytorski]
