Wesprzyj Wolne Lektury 1,5% podatku — to nic nie kosztuje! Wpisz KRS 00000 70056 i nazwę fundacji Wolne Lektury do deklaracji podatkowej. Masz czas tylko do końca kwietnia :)
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | chiński | czasownik | czeski | dopełniacz | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | przysłówek | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 175180 przypisów.
wyżenie — wygoni. [przypis edytorski]
wyżenie — wypędzi (na pastwisko). [przypis edytorski]
wyżeniem (daw.) — dziś popr.: wygnamy. [przypis redakcyjny]
wyżeniem — wygonimy. [przypis edytorski]
wyżeń (daw.) — dziś popr. forma 2 os. lp trybu rozkazującego: wygnaj, wygoń. [przypis redakcyjny]
wyżeńcie het na pola (gw.) — wygońcie daleko, na pola. [przypis edytorski]
wyżéj — daw. forma z é pochylonym, wymawianym jak y, zachowana ze względu na rym z „przybliży”. [przypis edytorski]
wyżéj — daw. forma z é (tzw. e pochylonym), tu: wymawianym jak y. [przypis edytorski]
wyżgać (daw.) — wygonić. [przypis redakcyjny]
wyżka a. wyszka (reg., środ.) — miejsce położone wyżej, tu: wieża lub platforma obserwacyjna na wysokich słupach; por. ros. вышка: wieża. [przypis edytorski]
wyżka — mostek kapitański. [przypis edytorski]
wyżka — wieża. [przypis edytorski]
wyżlin — lwia paszcza, roślina ozdobna. [przypis edytorski]
wyżłobiały — dziś tylko: żłobiły. [przypis edytorski]
Wyżnia a. Wysznia — polana na szczycie Gronia. [przypis edytorski]
wyżnia — wzgórze. [przypis edytorski]
Wyżnica — miasteczko w płd.-zach. części Ukrainy, położone nad Czeremoszem, blisko granicy z Rumunią; do 1939 r. na granicy polsko-rumuńskiej. [przypis edytorski]
wyżnik — dawna nazwa jednej z kart do gry, dama. [przypis redakcyjny]
wyżnik — w grze w karty: starsza karta, najczęściej trzecia co do ważności: rycerz, walet, jopek. [przypis edytorski]
wyżniki… niżniki — dawne nazwy figur w kartach. [przypis redakcyjny]
wyższa, średnia i niższa — w oryginale wysoka, średnia i niska. Nazewnictwo wyższa, średnia i niższa, zaproponowane przez Williama Lloyda Warnera (1898–1970) w odniesieniu do klas społecznych, upowszechniło się w socjologii mniej więcej w tym samym czasie, kiedy George Orwell pisał Rok 1984. Wprowadzamy je w tłumaczeniu dla ułatwienia lektury Czytelnikowi oswojonemu ze współczesną terminologią naukową (sam Orwell w dalszych partiach tekstu posługuje się formami w stopniu wyższym). [przypis edytorski]
Wyższe nad odblask światło bezpośrednie (…) miłość strawiła — Tu poeta porównuje krąg błogosławionych do odbitej tęczy na niebie, która podobna do pierwszej barwą i kształtem, a jednak świeci mniej żywo. Łuk drugi w stosunku takim jest do pierwszego, jak dźwięk echa do głosu, jaki odbija. Echo strawione miłością do Narcyza, równie jak Irys, czyli tęcza, posłanka Junony, znajoma z mitologii starożytnej. [przypis redakcyjny]
wyższe twory — To jest: obdarzone rozumem i wolną wolą. [przypis redakcyjny]
wyższej — dziś popr.: wyżej. [przypis edytorski]
wyższych dziesięć tysięcy — tu: ironiczne określenie niewielkiej elity, małej grupy ludzi mających wpływ na lokalną społeczność. [przypis edytorski]
wyży — dziś popr.: wyżów. [przypis edytorski]
wyżyny wasze — czyli „wieże wasze i zamki”, Raszi do 26:30 [1]. „Nie będziecie mieli miejsca, gdzie moglibyście modlić się i wołać o wybawienie od głodu, ponieważ zniszczę wasze wyżyny czyli miejsca składania ofiar”, Ibn Ezra do 26:30 [1]. [przypis tradycyjny]
wzad — poza siebie; [wzad się oglądam; Red. WL] tj. na niebezpieczeństwo grożące ze strony Wojewody. [przypis redakcyjny]
wzad (starop.) — do tyłu; tu: z powrotem. [przypis edytorski]
wzad (starop.) — do tyłu, w tył. [przypis edytorski]
wzad (starop.) — do tyłu, z powrotem. [przypis edytorski]
wzad (starop.) — do tyłu; z powrotem. [przypis edytorski]
wzad (starop.) — tu: z tyłu. [przypis edytorski]
wzad (starop.) — w tył, do tyłu. [przypis edytorski]
wzad (starop.) — w tył, do tyłu, z powrotem. [przypis edytorski]
wzad (starop.) — w tył. [przypis edytorski]
wzad (starop.) — w tył, z powrotem. [przypis edytorski]
wzad (starop.) — z powrotem. [przypis edytorski]
wzajem ci się ty kobyłki czeszą (starop.) — jeden drugiego ochrania. [przypis redakcyjny]
wzajem (daw.) — nawzajem. [przypis edytorski]
wzajem (daw.) — odwzajemniając się; również. [przypis edytorski]
wzajem — dziś popr.: wzajemnie. [przypis edytorski]
wzajem — dziś raczej: nawzajem. [przypis edytorski]
wzajemne nauczanie — metoda „wzajemnego nauczania”, polegająca na tym, że dzieci uczą siebie nawzajem pod okiem profesora, cieszyła się u progu lat dwudziestych XIX w. pewnym rozgłosem i była przedmiotem publicznej dyskusji. W rozdziale LVI Stendhal deklaruje się jako zwolennik tej metody. [przypis redakcyjny]
wzajemnej zgody umysłowych i moralnych sił ducha, rozumu i serca — użyliśmy zwrotu całego dla oddania nieistniejącego w mowie polskiej wyrazu celnost', celostnost'. [przypis autorski]
Wzajemnie gubili swoje załączniki — trzydzieści procent ludzi, którzy siedzieli w garnizonie, spędziło tam wszystkie lata wojny bez jednego przesłuchania. [przypis autorski]
wzajemnieśmy dobrze na siebie wpłynęli — inaczej: wzajemnie (…) wpłynęliśmy (konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika). [przypis edytorski]
wzarań (daw.) — wcześnie rano; na początku. [przypis edytorski]
wzbiera zewnątrz — dziś: na zewnątrz (…). [przypis edytorski]
Wzbijam się wyżej nad te lekkie ciała — Tymi lekkimi ciałami są powietrze i ogień. [przypis redakcyjny]
wzbijanie się w krainę nikomu nieznaną duchów, odrywanie się od ziemi (…) po przebiciu duchem ciała, pracą osiemnastu wieków (…) prawie o niczym innym nie mówi, jak o spółce z krainą ducha — Współudział Adama Mickiewicza w sprawie Andrzeja Towiańskiego. Listy i przemówienia, Paryż 1877, t. 1, s. 126–127. [przypis edytorski]
wzbogacił — u Cylkowa: 'zbogacił'; uzasadnienie korekty: uwspółcześnienie. [przypis edytorski]
wzbrania mi tego wewnętrzny głos bóstwa — Sokrates twierdził, że słyszy w duszy głos bóstwa, które często, gdy ma uczynić jakiś fałszywy krok, przestrzega go i odwodzi od tego zamiaru, a nigdy do niczego nie zachęca. Sokrates zwał to bóstwo dajmonion. Tłumaczą dziś niektórzy, że to sumienie, inni, że to takt lub intuicja człowieka o wysokiej moralności; inni jeszcze inaczej. [przypis tłumacza]
wzbronienie małżeństwa — poddany musiał otrzymać zezwolenie dziedzica, by zawrzeć małżeństwo; dziedzice bardzo niechętnie udzielali go w wypadku, gdy narzeczeni byli poddanymi różnych panów; zwłaszcza trudnym było pannie otrzymać takie zezwolenie, gdyż wychodząc za mąż za poddanego obcego i przenosząc się do jego wsi, pomniejszała bogactwo dotychczasowego swego pana o jedną siłę roboczą, nie licząc spodziewanych w przyszłości dzieci. [przypis redakcyjny]
wzbroniłem był sobie — daw. forma czasu zaprzeszłego; znaczenie: wzbroniłem sobie wcześniej, uprzednio (tzn. przed czynnością lub czynnościami wyrażonymi czasem przeszłym prostym). [przypis edytorski]
wzbronny (daw.) — wzbroniony, niedostępny. [przypis edytorski]
wzbronny — dziś: wzbroniony; niedostępny. [przypis edytorski]
wzbudzić — tu w dawnym znaczeniu: zbudzić. [przypis edytorski]
wzdętymi nurty — daw. forma N.lm; dziś popr.: (…) nurtami. [przypis edytorski]
wzdłusz (starop. forma ort.) — wzdłuż. [przypis edytorski]
wzdłuż brzegów Vivonne — fragment dopisany. [przypis tłumacza]
wzdłuż po katordze — ros. вдоль по каторге, oznaczające katorgę bezterminową, dożywotnią. [przypis edytorski]
wzdłużniki — belki konstrukcyjne biegnące wzdłuż statku, łączące ze sobą poprzeczne elementy szkieletu i wzmacniające sztywność kadłuba. [przypis edytorski]
wzdon (gw.) — wzdął; wezbrał (na sile). [przypis edytorski]
wzdragać się — wzbraniać się. [przypis edytorski]
wzdragać się — wzbraniać się. [przypis edytorski]
wzdragliwy — dziś: wzdragający się; niechętny do zrobienia czegoś. [przypis edytorski]
wzdrygnienie — dziś popr.: wzdrygnięcie. [przypis edytorski]
wzdy a. wżdy (starop.) — przecież, zawsze; tu: ciągle. [przypis edytorski]
wzdy (gw.) — wżdy (daw.): zawsze, nadal; przecież, tu: przynajmniej. [przypis edytorski]
wzdych (daw.) — westchnienie. [przypis edytorski]
wzdych (gw.) — westchnienie. [przypis edytorski]
wzdychać jak student, kiedy abecadło zgubi — w późn. wyd. popr. tłumaczenie na: „wzdychać jak żaczek, kiedy abecadło zgubi”. [przypis edytorski]
wzdyć (daw.) — wszakże, przecież. [przypis edytorski]
wzdyć (reg.) — przecież. [przypis edytorski]
wzdyć właśc. wżdyć (daw.) — wszakże, jednakże; konstrukcja złożona ze starop. spójnika wżdy, znaczącego tyle co: „zawsze, jednak, przecież”, oraz partykuły wzmacniającej ci (skróconej do -ć). [przypis edytorski]
wzdyć, właśc. wżdyć (daw.) — zawsze; jednak, przecież. [przypis edytorski]
wzdzierać tu: — wstrzymywać. [przypis redakcyjny]
wzeszło mu słońce — wyrażenie „wzeszło mu słońce” midrasz interpretuje jako «słońce wzeszło dla jego potrzeby: aby uleczyć jego kalectwo», zob. Raszi do 32:32. [przypis edytorski]
wzgard — dziś: pogarda. [przypis edytorski]
wzgardy dla samej siebie — ta wzgarda jest jedną z głównych przyczyn samobójstwa; człowiek zabija się, aby dać zadośćuczynienie swemu honorowi. [przypis autorski]
wzgardzać co (starop.) — dziś: wzgardzać czym; wszystkie roskoszy rycerze wzgardzają: rycerze wzgardzają wszystkimi rozkoszami. [przypis redakcyjny]
wzgardzać coś (daw.) — dziś: wzgardzać czymś. [przypis redakcyjny]
wzgardzać żywot (daw.) — dziś z N.: wzgardzać (czym?) żywotem. [przypis edytorski]
wzgardzić coś (starop.) — dziś: wzgardzić czymś. [przypis edytorski]
wzgardził oklaski i górne urzędy — dziś popr. z N.: wzgardzić oklaskami, urzędami itp. [przypis edytorski]
wzgardziwszy nią — hebr. בְּבִגְדוֹ בָהּ (bewigdo wah) dosł. zdradziwszy ją. „Jeśli zamierzał ją zdradzić czyli nie wypełnił wobec niej przykazania wyznaczenia jej sobie [na żonę]. I to samo odnosi się do jej ojca, który zdradził ją i sprzedał temu mężczyźnie”, Raszi do 21:8 [5]. [przypis tradycyjny]
wzgląd nieprawy — niesprawiedliwa opinia. [przypis redakcyjny]
wzgląd odbiera — znajduje uznanie. [przypis edytorski]
wzgląd wspacznie obróci — przychylność zrozumie opacznie. [przypis redakcyjny]
względem czego — w jakiej sprawie. [przypis edytorski]
względem Dunkera — Duncker, pisarz niemiecki, autor Historii starożytności. [przypis redakcyjny]
względna Nirwana — zob. Wstęp. [przypis redakcyjny]
względnie (daw.) — względem czegoś, ze względu na coś. [przypis edytorski]
względnie do tego kierunku — dziś: względem tego kierunku. [przypis edytorski]
względnie — tu: zależnie (od czegoś, w stosunku do czegoś). [przypis edytorski]
względność (daw.) — delikatność, uważność; postępowanie biorące pod uwagę czyjeś upodobania, czułe strony itp. [przypis edytorski]
względność (daw.) — okazywanie komuś względów; życzliwość, wyrozumiałość. [przypis edytorski]
względność (daw.) — wzgląd na coś. [przypis edytorski]
względność dla kogo — darzenie kogoś szczególnymi względami; szacunek. [przypis edytorski]
