Wolne Lektury potrzebują pomocy...


Potrzebujemy Twojej pomocy!

Na stałe wspiera nas 375 czytelników i czytelniczek.

Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 1000 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?

Tak, dorzucę się do Wolnych Lektur!
Tym razem nie pomogę, przechodzę prosto do biblioteki
Znajdź nas na YouTube

Audiobooki Wolnych Lektur znajdziesz na naszym kanale na YouTube.
Kliknij, by przejść do audiobooków.

x
Muza zaścianka → ← Koguty

Spis treści

    1. Dziecko: 1
    2. Dziedzictwo: 1
    3. Marzenie: 1
    4. Melancholia: 1
    5. Nadzieja: 1
    6. Praca: 1
    7. Syn: 1
    8. Szaleństwo: 1
    9. Zwątpienie: 1

    Fleksja:

    * samem –> samym

    Pisownia łączna i rozdzielna:

    * Zato –> Za to

    * Niema –> Nie ma

    * Napół płacz, napół cichość –> Na pół płacz, na pół cichość

    * naprzykład –> na przykład

    * z pod –> spod

    * Niemasz –> Nie masz

    Pisownia udźwięcznień/ubezdźwięcznień:

    * rzeźki –> rześki

    Jerzy LiebertVIMoses Krumholc

    Na rumuńskiej granicy,
    W samym sercu Wyżnicy[1],
    PracaMoses Krumholc po dziadkach
    Ma dom własny i tartak.
    Za dnia kłód tartych zgrzyty,
    Bierwionowe[2] skowyty,
    W szlochu tracza[3] zajadłym
    Desek spazm i drzew skamły[4].
    Za to w wieczór świąteczny
    Słychać w rynku szum rzeczny
    I do okien Krumholca
    Wpada światło miesiąca[5].
    Ruski smęt kalinowy…
    Ruś wyrusza na łowy,
    Goni szumki i dumki…
    Mosesowe frasunki[6]
    Melancholia, DziedzictwoBo choć Moses rachuje,
    Drzewem dobrze handluje,
    Deski w lejach[7] pienięży[8]:
    Nie ma rady na księżyc!
    W duszy ciemno i śpiewno…
    Jakże zmóc taką rzewność?
    I dylemat odwieczny:
    Mój to smęt, czy szum rzeczny?
    A i także po dziadkach —
    Mosesowa zagadka:
    Zwątpienie, SzaleństwoNa pół płacz, na pół cichość —
    Cetno w sercu czy licho[9]?
    Niby jasne — noc ruska,
    Czeremoszski[10] nurt pluska,
    Chłodek rześki w ulicy:
    Mieszka Moses w Wyżnicy.
    Niby tak… tak… jest pewny,
    Że ma tutaj skład drzewny,
    Lecz najtrudniej jest właśnie
    Rzecz tę sobie wyjaśnić.
    Rzecz tę w sobie rozwikłać —
    Bo to w Kutach[11] na przykład,
    Też jest tartak jak tutaj,
    A to przecież jest w Kutach…
    Też jak tutaj o zmierzchu
    Rude rogi na wierzchu,
    Szumy rzeczne pod traczem…
    Coś to tak… coś inaczej…
    Ta uparta wątpliwość,
    Wrogi, przemożny żywioł,
    Mosesowy niepokój —
    Czyha złe na obłoku…
    Syn, Nadzieja, Marzenie, DzieckoGdyby Dawid już dorósł,
    Zmógłby licho wieczoru,
    Moses mógłby odetchnąć…
    Dawid — pejsate cetno[12]!
    Zmógłby czary czerwieńskie
    I słabości niemęskie —
    Smęt ruskiego miesiąca,
    Smęt Mosesa Krumholca…
    Spływa błogość spod powiek…
    Co to będzie za człowiek,
    Byleby się uchował.
    O, nadziejo kwietniowa!
    Śpiewno w duszy i rzewno —
    Jakże zmóc taką pewność?
    Krąży głowa zawrotnie…
    Nie masz sił… Lament w oknie…

    Przypisy

    [1]

    Wyżnica — miasteczko w płd.-zach. części Ukrainy, położone nad Czeremoszem, blisko granicy z Rumunią; do 1939 r. na granicy polsko-rumuńskiej. [przypis edytorski]

    [2]

    bierwionowy — przym. utworzony od rzecz. bierwiono (ociosany i okorowany pień drzewa). [przypis edytorski]

    [3]

    tracz — robotnik z ręczną piłą lub maszyna w tartaku do wstępnego cięcia kłód drzewa (tu raczej: maszyna). [przypis edytorski]

    [4]

    skamły — skamlenia, jęki. [przypis edytorski]

    [5]

    miesiąc (daw.) — księżyc. [przypis edytorski]

    [6]

    frasunek (daw.) — zmartwienie. [przypis edytorski]

    [7]

    lej (rum. leu) — waluta Rumunii. [przypis edytorski]

    [8]

    spieniężyć — sprzedać, zamienić na gotówkę; pienięży — dziś popr.: spienięża. [przypis edytorski]

    [9]

    Cetno w sercu czy licho — nawiązanie do daw. gry w której losuje się cyfry parzyste (cetno) i nieparzyste (licho); przy czym cetno oznacza wygraną, a licho przegraną. [przypis edytorski]

    [10]

    Czeremoszski — przym. utworzony od nazwy rzeki Czeremosz, która w latach 1919–1939 stanowiła granicę między Polską a Rumunią. [przypis edytorski]

    [11]

    Kuty — miasteczko w płd.-zach. części Ukrainy, położone nad Czeremoszem, blisko granicy z Rumunią; w latach 1919–1939 w granicach Polski. [przypis edytorski]

    [12]

    cetno — wygrana; tu: nagroda, pomyślny los. [przypis edytorski]

    Close
    Please wait...