TPWL

Wolne Lektury potrzebują pomocy! Wesprzyj bezpłatną bibliotekę internetową i przeczytaj utwory napisane specjalnie dla Ciebie.

x

Spis treści

    1. Dziecko: 1
    2. Dziedzictwo: 1
    3. Marzenie: 1
    4. Melancholia: 1
    5. Nadzieja: 1
    6. Praca: 1
    7. Syn: 1
    8. Szaleństwo: 1
    9. Zwątpienie: 1

    Fleksja:

    * samem –> samym

    Pisownia łączna i rozdzielna:

    * Zato –> Za to

    * Niema –> Nie ma

    * Napół płacz, napół cichość –> Na pół płacz, na pół cichość

    * naprzykład –> na przykład

    * z pod –> spod

    * Niemasz –> Nie masz

    Pisownia udźwięcznień/ubezdźwięcznień:

    * rzeźki –> rześki

    Jerzy LiebertVIMoses Krumholc

    1

    Na rumuńskiej granicy,

    W samym sercu Wyżnicy[1],

    PracaMoses Krumholc po dziadkach

    Ma dom własny i tartak.

    5

    Za dnia kłód tartych zgrzyty,

    Bierwionowe[2] skowyty,

    W szlochu tracza[3] zajadłym

    Desek spazm i drzew skamły[4].

    Za to w wieczór świąteczny

    10

    Słychać w rynku szum rzeczny

    I do okien Krumholca

    Wpada światło miesiąca[5].

    Ruski smęt kalinowy…

    Ruś wyrusza na łowy,

    15

    Goni szumki i dumki…

    Mosesowe frasunki[6]

    Melancholia, DziedzictwoBo choć Moses rachuje,

    Drzewem dobrze handluje,

    Deski w lejach[7] pienięży[8]:

    20

    Nie ma rady na księżyc!

    W duszy ciemno i śpiewno…

    Jakże zmóc taką rzewność?

    I dylemat odwieczny:

    Mój to smęt, czy szum rzeczny?

    25

    A i także po dziadkach —

    Mosesowa zagadka:

    Zwątpienie, SzaleństwoNa pół płacz, na pół cichość —

    Cetno w sercu czy licho[9]?

    Niby jasne — noc ruska,

    30

    Czeremoszski[10] nurt pluska,

    Chłodek rześki w ulicy:

    Mieszka Moses w Wyżnicy.

    Niby tak… tak… jest pewny,

    Że ma tutaj skład drzewny,

    35

    Lecz najtrudniej jest właśnie

    Rzecz tę sobie wyjaśnić.

    Rzecz tę w sobie rozwikłać —

    Bo to w Kutach[11] na przykład,

    Też jest tartak jak tutaj,

    40

    A to przecież jest w Kutach…

    Też jak tutaj o zmierzchu

    Rude rogi na wierzchu,

    Szumy rzeczne pod traczem…

    Coś to tak… coś inaczej…

    45

    Ta uparta wątpliwość,

    Wrogi, przemożny żywioł,

    Mosesowy niepokój —

    Czyha złe na obłoku…

    Syn, Nadzieja, Marzenie, DzieckoGdyby Dawid już dorósł,

    50

    Zmógłby licho wieczoru,

    Moses mógłby odetchnąć…

    Dawid — pejsate cetno[12]!

    Zmógłby czary czerwieńskie

    I słabości niemęskie —

    55

    Smęt ruskiego miesiąca,

    Smęt Mosesa Krumholca…

    Spływa błogość spod powiek…

    Co to będzie za człowiek,

    Byleby się uchował.

    60

    O, nadziejo kwietniowa!

    Śpiewno w duszy i rzewno —

    Jakże zmóc taką pewność?

    Krąży głowa zawrotnie…

    Nie masz sił… Lament w oknie…

    Przypisy

    [1]

    Wyżnica — miasteczko w płd.-zach. części Ukrainy, położone nad Czeremoszem, blisko granicy z Rumunią; do 1939 r. na granicy polsko-rumuńskiej. [przypis edytorski]

    [2]

    bierwionowy — przym. utworzony od rzecz. bierwiono (ociosany i okorowany pień drzewa). [przypis edytorski]

    [3]

    tracz — robotnik z ręczną piłą lub maszyna w tartaku do wstępnego cięcia kłód drzewa (tu raczej: maszyna). [przypis edytorski]

    [4]

    skamły — skamlenia, jęki. [przypis edytorski]

    [5]

    miesiąc (daw.) — księżyc. [przypis edytorski]

    [6]

    frasunek (daw.) — zmartwienie. [przypis edytorski]

    [7]

    lej (rum. leu) — waluta Rumunii. [przypis edytorski]

    [8]

    spieniężyć — sprzedać, zamienić na gotówkę; pienięży — dziś popr.: spienięża. [przypis edytorski]

    [9]

    Cetno w sercu czy licho — nawiązanie do daw. gry w której losuje się cyfry parzyste (cetno) i nieparzyste (licho); przy czym cetno oznacza wygraną, a licho przegraną. [przypis edytorski]

    [10]

    Czeremoszski — przym. utworzony od nazwy rzeki Czeremosz, która w latach 1919–1939 stanowiła granicę między Polską a Rumunią. [przypis edytorski]

    [11]

    Kuty — miasteczko w płd.-zach. części Ukrainy, położone nad Czeremoszem, blisko granicy z Rumunią; w latach 1919–1939 w granicach Polski. [przypis edytorski]

    [12]

    cetno — wygrana; tu: nagroda, pomyślny los. [przypis edytorski]

    Close
    Please wait...