Muza zaścianka → ← Koguty

Spis treści

Dziecko: 1
Dziedzictwo: 1
Marzenie: 1
Melancholia: 1
Nadzieja: 1
Praca: 1
Syn: 1
Szaleństwo: 1
Zwątpienie: 1

Fleksja:

* samem –> samym

Pisownia łączna i rozdzielna:

* Zato –> Za to

* Niema –> Nie ma

* Napół płacz, napół cichość –> Na pół płacz, na pół cichość

* naprzykład –> na przykład

* z pod –> spod

* Niemasz –> Nie masz

Pisownia udźwięcznień/ubezdźwięcznień:

* rzeźki –> rześki

Jerzy LiebertVIMoses Krumholc

Na rumuńskiej granicy,

W samym sercu Wyżnicy [1],

PracaMoses Krumholc po dziadkach

Ma dom własny i tartak.

Za dnia kłód tartych zgrzyty,

Bierwionowe [2] skowyty,

W szlochu tracza [3] zajadłym

Desek spazm i drzew skamły [4].

Za to w wieczór świąteczny

Słychać w rynku szum rzeczny

I do okien Krumholca

Wpada światło miesiąca [5].

Ruski smęt kalinowy…

Ruś wyrusza na łowy,

Goni szumki i dumki…

Mosesowe frasunki [6]…

Melancholia, DziedzictwoBo choć Moses rachuje,

Drzewem dobrze handluje,

Deski w lejach [7] pienięży [8]:

Nie ma rady na księżyc!

W duszy ciemno i śpiewno…

Jakże zmóc taką rzewność?

I dylemat odwieczny:

Mój to smęt, czy szum rzeczny?

A i także po dziadkach —

Mosesowa zagadka:

Zwątpienie, SzaleństwoNa pół płacz, na pół cichość —

Cetno w sercu czy licho [9]?

Niby jasne — noc ruska,

Czeremoszski [10] nurt pluska,

Chłodek rześki w ulicy:

Mieszka Moses w Wyżnicy.

Niby tak… tak… jest pewny,

Że ma tutaj skład drzewny,

Lecz najtrudniej jest właśnie

Rzecz tę sobie wyjaśnić.

Rzecz tę w sobie rozwikłać —

Bo to w Kutach [11] na przykład,

Też jest tartak jak tutaj,

A to przecież jest w Kutach…

Też jak tutaj o zmierzchu

Rude rogi na wierzchu,

Szumy rzeczne pod traczem…

Coś to tak… coś inaczej…

Ta uparta wątpliwość,

Wrogi, przemożny żywioł,

Mosesowy niepokój —

Czyha złe na obłoku…

Syn, Nadzieja, Marzenie, DzieckoGdyby Dawid już dorósł,

Zmógłby licho wieczoru,

Moses mógłby odetchnąć…

Dawid — pejsate cetno [12]!

Zmógłby czary czerwieńskie

I słabości niemęskie —

Smęt ruskiego miesiąca,

Smęt Mosesa Krumholca…

Spływa błogość spod powiek…

Co to będzie za człowiek,

Byleby się uchował.

O, nadziejo kwietniowa!

Śpiewno w duszy i rzewno —

Jakże zmóc taką pewność?

Krąży głowa zawrotnie…

Nie masz sił… Lament w oknie…

Przypisy

[1]

Wyżnica — miasteczko w płd.-zach. części Ukrainy, położone nad Czeremoszem, blisko granicy z Rumunią; do 1939 r. na granicy polsko-rumuńskiej. [przypis edytorski]

[2]

bierwionowy — przym. utworzony od rzecz. bierwiono (ociosany i okorowany pień drzewa). [przypis edytorski]

[3]

tracz — robotnik z ręczną piłą lub maszyna w tartaku do wstępnego cięcia kłód drzewa (tu raczej: maszyna). [przypis edytorski]

[4]

skamły — skamlenia, jęki. [przypis edytorski]

[5]

miesiąc (daw.) — księżyc. [przypis edytorski]

[6]

frasunek (daw.) — zmartwienie. [przypis edytorski]

[7]

lej (rum. leu) — waluta Rumunii. [przypis edytorski]

[8]

spieniężyć — sprzedać, zamienić na gotówkę; pienięży — dziś popr.: spienięża. [przypis edytorski]

[9]

Cetno w sercu czy licho — nawiązanie do daw. gry w której losuje się cyfry parzyste (cetno) i nieparzyste (licho); przy czym cetno oznacza wygraną, a licho przegraną. [przypis edytorski]

[10]

Czeremoszski — przym. utworzony od nazwy rzeki Czeremosz, która w latach 1919–1939 stanowiła granicę między Polską a Rumunią. [przypis edytorski]

[11]

Kuty — miasteczko w płd.-zach. części Ukrainy, położone nad Czeremoszem, blisko granicy z Rumunią; w latach 1919–1939 w granicach Polski. [przypis edytorski]

[12]

cetno — wygrana; tu: nagroda, pomyślny los. [przypis edytorski]

Jednorazowo Miesięcznie

Inna kwota

Bezpieczne płatności zapewniają: PayU Visa MasterCard

Dane do przelewu tradycyjnego:

nazwa odbiorcy

Fundacja Wolne Lektury

adres odbiorcy

ul. Marszałkowska 84/92 lok. 125, 00-514 Warszawa

numer konta

75 1090 2851 0000 0001 4324 3317

tytuł przelewu

Darowizna na Wolne Lektury + twoja nazwa użytkownika lub e-mail

wpłaty w EUR

PL88 1090 2851 0000 0001 4324 3374

Wpłaty w USD

PL82 1090 2851 0000 0001 4324 3385

SWIFT

WBKPPLPP

Zamknij

Proszę czekać...

Czytaj w przypisie dolnym

Zaloguj się / Załóż konto

Słuchaj od tego miejsca

1,5% podatku - to nic nie kosztuje! Wpisz
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Wolne Lektury

Chcemy, aby każde dziecko w Polsce miało wygodny i bezpłatny dostęp do lektur szkolnych - zróbmy to razem! Wspieraj Wolne Lektury stałą wpłatą!
Kliknij, by dowiedzieć się więcej >>>

Nie umiem błyskotliwie odpowiedzieć na pytanie o to, dlaczego warto wspierać Wolne Lektury. Jedyna rozsądna, jaka się nasuwa, brzmi następująco: Wolne Lektury należy wspierać, bo są.

Filip Springer

Znajdź nasze książki na Legimi! Za każdym razem, kiedy czytasz lub słuchasz Wolnych Lektur w księgarni Legimi, wspierasz naszą bibliotekę - DZIĘKUJEMY!

Co nowego na Wolnych Lekturach? Dowiesz się z naszego newslettera. Kliknij, by się zapisać.

Nie bądź wuj ponury, wspieraj Wolne Lektury!

Audiobooki Wolnych lektur znajdziesz też na naszym kanale na YouTube.
Czy wiesz, że jeśli włączysz subskrypcję, to pomożesz uwolnić kolejną książkę?

Kliknij obrazek, by subskrybować!

Wolne Lektury rozwijają się dla Ciebie. A co ty zrobiłeś dla Wolnych Lektur? Wesprzyj nas!

W 2020 roku z biblioteki Wolne Lektury skorzystało za darmo blisko 12 milionów użytkowników, jednak wspiera nas na stałe tylko mniej niż 1% czytelników. Zmień to! Kliknij i dorzuć się!

Dlaczego warto pamiętać o Kochanowskim, w jaki sposób zmiana akcentu może symbolizować bunt, jak rymować, aby prawie nikt nie zauważył, że rymujecie - wszystkiego dowiesz się słuchając Mistrzowskiej Szkoły Poezji.

Cześć ludzie!