Oferta dla Przyjaciół Wolnych Lektur...

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do specjalnych publikacji współczesnych autorek i autorów wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur.

TAK, chcę dołączyć!
Nie, rezygnuję z tej oferty
Ufunduj e-książki dla dzieciaków

Lektury szkolne za darmo dla każdego dzieciaka? To możliwe dzięki wsparciu darczyńców takich jak Ty! Kliknij i dorzuć się >>>

x
Muza zaścianka → ← Koguty

Spis treści

    1. Dziecko: 1
    2. Dziedzictwo: 1
    3. Marzenie: 1
    4. Melancholia: 1
    5. Nadzieja: 1
    6. Praca: 1
    7. Syn: 1
    8. Szaleństwo: 1
    9. Zwątpienie: 1

    Fleksja:

    * samem –> samym

    Pisownia łączna i rozdzielna:

    * Zato –> Za to

    * Niema –> Nie ma

    * Napół płacz, napół cichość –> Na pół płacz, na pół cichość

    * naprzykład –> na przykład

    * z pod –> spod

    * Niemasz –> Nie masz

    Pisownia udźwięcznień/ubezdźwięcznień:

    * rzeźki –> rześki

    Jerzy LiebertVIMoses Krumholc

    1
    Na rumuńskiej granicy,
    W samym sercu Wyżnicy[1],
    PracaMoses Krumholc po dziadkach
    Ma dom własny i tartak.
    5
    Za dnia kłód tartych zgrzyty,
    Bierwionowe[2] skowyty,
    W szlochu tracza[3] zajadłym
    Desek spazm i drzew skamły[4].
    Za to w wieczór świąteczny
    10
    Słychać w rynku szum rzeczny
    I do okien Krumholca
    Wpada światło miesiąca[5].
    Ruski smęt kalinowy…
    Ruś wyrusza na łowy,
    15
    Goni szumki i dumki…
    Mosesowe frasunki[6]
    Melancholia, DziedzictwoBo choć Moses rachuje,
    Drzewem dobrze handluje,
    Deski w lejach[7] pienięży[8]:
    20
    Nie ma rady na księżyc!
    W duszy ciemno i śpiewno…
    Jakże zmóc taką rzewność?
    I dylemat odwieczny:
    Mój to smęt, czy szum rzeczny?
    25
    A i także po dziadkach —
    Mosesowa zagadka:
    Zwątpienie, SzaleństwoNa pół płacz, na pół cichość —
    Cetno w sercu czy licho[9]?
    Niby jasne — noc ruska,
    30
    Czeremoszski[10] nurt pluska,
    Chłodek rześki w ulicy:
    Mieszka Moses w Wyżnicy.
    Niby tak… tak… jest pewny,
    Że ma tutaj skład drzewny,
    35
    Lecz najtrudniej jest właśnie
    Rzecz tę sobie wyjaśnić.
    Rzecz tę w sobie rozwikłać —
    Bo to w Kutach[11] na przykład,
    Też jest tartak jak tutaj,
    40
    A to przecież jest w Kutach…
    Też jak tutaj o zmierzchu
    Rude rogi na wierzchu,
    Szumy rzeczne pod traczem…
    Coś to tak… coś inaczej…
    45
    Ta uparta wątpliwość,
    Wrogi, przemożny żywioł,
    Mosesowy niepokój —
    Czyha złe na obłoku…
    Syn, Nadzieja, Marzenie, DzieckoGdyby Dawid już dorósł,
    50
    Zmógłby licho wieczoru,
    Moses mógłby odetchnąć…
    Dawid — pejsate cetno[12]!
    Zmógłby czary czerwieńskie
    I słabości niemęskie —
    55
    Smęt ruskiego miesiąca,
    Smęt Mosesa Krumholca…
    Spływa błogość spod powiek…
    Co to będzie za człowiek,
    Byleby się uchował.
    60
    O, nadziejo kwietniowa!
    Śpiewno w duszy i rzewno —
    Jakże zmóc taką pewność?
    Krąży głowa zawrotnie…
    Nie masz sił… Lament w oknie…

    Przypisy

    [1]

    Wyżnica — miasteczko w płd.-zach. części Ukrainy, położone nad Czeremoszem, blisko granicy z Rumunią; do 1939 r. na granicy polsko-rumuńskiej. [przypis edytorski]

    [2]

    bierwionowy — przym. utworzony od rzecz. bierwiono (ociosany i okorowany pień drzewa). [przypis edytorski]

    [3]

    tracz — robotnik z ręczną piłą lub maszyna w tartaku do wstępnego cięcia kłód drzewa (tu raczej: maszyna). [przypis edytorski]

    [4]

    skamły — skamlenia, jęki. [przypis edytorski]

    [5]

    miesiąc (daw.) — księżyc. [przypis edytorski]

    [6]

    frasunek (daw.) — zmartwienie. [przypis edytorski]

    [7]

    lej (rum. leu) — waluta Rumunii. [przypis edytorski]

    [8]

    spieniężyć — sprzedać, zamienić na gotówkę; pienięży — dziś popr.: spienięża. [przypis edytorski]

    [9]

    Cetno w sercu czy licho — nawiązanie do daw. gry w której losuje się cyfry parzyste (cetno) i nieparzyste (licho); przy czym cetno oznacza wygraną, a licho przegraną. [przypis edytorski]

    [10]

    Czeremoszski — przym. utworzony od nazwy rzeki Czeremosz, która w latach 1919–1939 stanowiła granicę między Polską a Rumunią. [przypis edytorski]

    [11]

    Kuty — miasteczko w płd.-zach. części Ukrainy, położone nad Czeremoszem, blisko granicy z Rumunią; w latach 1919–1939 w granicach Polski. [przypis edytorski]

    [12]

    cetno — wygrana; tu: nagroda, pomyślny los. [przypis edytorski]

    Zamknij
    Proszę czekać…
    x