Dzisiaj aż 13,496 dzieciaków dzięki wsparciu osób takich jak Ty znajdzie darmowe książki na Wolnych Lekturach.
Dołącz do Przyjaciół Wolnych Lektur i zapewnij darmowy dostęp do książek milionom uczennic i uczniów dzisiaj i każdego dnia!
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | chiński | czasownik | czeski | dopełniacz | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | przysłówek | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wschodni | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 175590 przypisów.
W. Cornish, The Statute of Anne 1709–10: its historical setting…, s. 24, polskie tłumaczenie za: M. du Vall, Prawo patentowe…, s. 23. [przypis autorski]
W. Cornish, The Statute of Anne 1709–10: its historical setting…, s. 24, polskie tłumaczenie za: M. du Vall, Prawo patentowe…, s. 24. [przypis autorski]
W. Cornish, The Statute of Anne 1709–10: its historical setting…, s. 24, polskie tłumaczenie za: M. du Vall, Prawo patentowe, Warszawa 2008, s. 24. [przypis autorski]
W. Cornish, The Statute of Anne 1709–10: its historical setting, [w:] L. Bently, U. Suthersanem, P. Torremas, Global Copyright. Three hundred years since the Statute of Anne, from 1709 to cyberspace, s. 15. [przypis autorski]
W. Cornish, The Statute of Anne 1709–10…, s. 15. [przypis autorski]
w cudzem zalecaniu (starop.) — w wymienianiu cudzych zalet, zasług. [przypis edytorski]
w cwał — cwałem; bardzo szybko. [przypis edytorski]
w cwał, nie stępa — tj. jak najprędzej; cwał to najszybszy bieg konia, zaś stępa to określenie najpowolniejszego, regularnego chodu końskiego. [przypis edytorski]
w cwingerze, luwrze czy el-prado — Zwinger: dawny królewski kompleks reprezentacyjny w centrum Drezna, od 1855 z monumentalnym budynkiem mieszczącym kolekcję cennych obrazów (Sempergalerie); Luwr: dawny pałac królewski w Paryżu, od 1793 muzeum sztuki; Prado: Museo del Prado, muzeum w Madrycie, utworzone w 1819 przez króla Ferdynanda VII. [przypis edytorski]
w cyfrę powiązany płotek — płotek zbudowany z patyków a. sztachetek powiązanych na krzyż w taki sposób, że tworzą znak X, przypominając cyfry rzymskie. [przypis edytorski]
w Cyklopa wielkiej grocie (…) — nawiązanie do Odysei: druhy Ulissesa, który zamknięty w grocie Cyklopa Polifema, oślepił go i uciekł, przywiązawszy się do brzucha barana. [przypis edytorski]
w cyrkumferencji — w obwodzie. [przypis redakcyjny]
w czambuł — bez wyjątku. [przypis edytorski]
w czambuł — wszystkich bez wyjątku. [przypis edytorski]
w Czarnolesiu — dziś raczej: w Czarnolesie. [przypis edytorski]
w czas (daw.) — w porę. [przypis edytorski]
w czas (daw.) — we właściwym momencie. [przypis edytorski]
w czas (starop.) — tu: w pewnym momencie; w stosownym czasie. [przypis edytorski]
w czas święta (…) Wulkana w maju — Święta Marsa i Wulkana, 23 marca i 23 maja. [przypis tłumacza]
w czas — tu: na czas, póki czas. [przypis edytorski]
w czas — w porę. [przypis edytorski]
w czas zapust — podczas karnawału; krwawa akcja chłopska rozpoczęła się w połowie lutego (z 20 na 21), więc w czas „zapust”; stąd też jej popularna nazwa: „krwawe zapusty”. [przypis redakcyjny]
w czasach najgłębszego pokoju porwano księcia — historia uprowadzenia księcia mazowieckiego Janusza ze Złotoryi została opisana w poprzednich rozdziałach; przy tej okazji miała zginąć żona powieściowego Juranda ze Spychowa. [przypis edytorski]
W czasie, gdy… — Coxe. Rozmowa ta jest historyczna. [przypis autorski]
W czasie [gdy] — u Cylkowa 'Czasu, którego'; w oryginale בְּיוֹם (bejom): 'w dniu'. [przypis edytorski]
w czasie ich stwarzania — u Cylkowa 'czasu którego stworzeni zostali'. [przypis edytorski]
W czasie najwyższych wzlotów elokwencji Cycerona (…) Katon śmiał się (…) pociesznego konsula — Plutarch, Katon Młodszy, 21 [w:] Żywoty sławnych mężów. [przypis tłumacza]
w czasie oblężenia miasta (…) ja w nie mniejszym żyłem dobrobycie… — Sokrates żył zawsze bardzo skromnie. Toteż dzięki pomocy przyjaciół nie odczuwał głodu, kiedy Lizander w 404 r. obległ Ateny, zniszczywszy w 405 r. flotę ateńską nad Ajgospotamoj (dosł.: Kozia rzeka; w Trackim Chersonezie, dziś [na półwyspie] Gallipoli). Ateńczycy myśleli o poddaniu się na zaszczytnych warunkach, gdy wielu już pomarło z głodu, ale kiedy układy nie doszły do skutku, poddali się w cztery miesiące później, nie stawiając żadnych warunków. [przypis tłumacza]
w czasie odmierzonym na moją mowę — adwokat miał odmierzony czas na przemówienie wedle klepsydry wodnej. [przypis tłumacza]
W czasie ostatniej zarazy w Marsylii — w czerwcu 1720 wybuchła w portowej Marsylii epidemia dżumy, zawleczonej z Bliskiego Wschodu wskutek złamania procedur kwarantanny; w ciągu 3 lat jej ofiarą padła połowa mieszkańców miasta i jedna czwarta ludności Prowansji. [przypis edytorski]
w czasie swoim — czyli w dogodnym, odpowiednim czasie. „Wedy gdy ludzie nie mają w zwyczaju wychodzić [z domu], np. w noce szabatowe”, Raszi do 26:4 [1]. [przypis tradycyjny]
w czasie swojego [menstruacyjnego] oddzielenia — u Cylkowa: w czasie słabości swojej; chodzi o nida - stan oddzielenia żony od męża w czasie menstruacji w połączeniu z jej statusem osoby rytualnie nieczystej, w wersecie 12:2, obok słowa nida pojawia się też słowo przetłumaczone jako słabość, ale tam jest to hebr. דְּוֹתָהּ (dewotah): jej słabość, jej stan chorobowy. [przypis edytorski]
w czasie — u Cylkowa 'czasu'. [przypis edytorski]
w czasie wiosennym żółć mą przeczyszczam corocznie — starożytna „kuracja”, mająca doprowadzić do wyrównania poziomu „temperamentów” poprzez przyjęcie środka wywołującego biegunkę i wymioty; o środku tym mowa w poprzednim przypisie. [przypis edytorski]
W czasie wojen domowych Cezara, Lucjusz Domicjusz wzięty do niewoli w Abruzzach (…) — drobna pomyłka autora: Lucjusz Domicjusz Ahenobarbus, oblężony przez Cezara w Corfinium, zażył truciznę obawiając się niewoli; por. Plutarch, Cezar, 34 [w:] Żywoty sławnych mężów. [przypis edytorski]
w czasie wojen religijnych — mowa o wojnach hugenockich, toczonych w XVI w. we Francji pomiędzy katolikami a protestantami. [przypis edytorski]
w czasie wojny — mowa o I wojnie światowej; proces Mooneya odbył się w roku 1916. [przypis edytorski]
w czasie wycieczki do Davenport — podczas pobytu w Anglii w 1766 Rousseau na zaproszenie majętnego dżentelmena Richarda Davenporta zamieszkał w posiadłości Wootton Hall, w hrabstwie Staffordshire, oddalonej o ok. 30 km od rodzinnej rezydencji gospodarza w Davenport Park. [przypis edytorski]
w czasiech — dziś popr. forma Ms. lm: w czasach. [przypis edytorski]
w czasiech — dziś popr. forma Msc.lm: w czasach. [przypis edytorski]
w czasze — „Dwie czasze, jedna na połowę krwi z ofiar całopalnych, a druga na połowę krwi z ofiar pokojowych [tu: opłatnych] były po to, aby spryskać tą krwią na lud, stąd mędrcy uczą, że nasi praojcowie weszli w przymierze [z Bogiem] poprzez obrzezanie, zanurzenie [w mykwie] i spryskanie krwią [ofiarną], jako że nie ma spryskania krwią bez [uprzedniego] zanurzenia się [celem rytualnego oczyszczenia w odpowiednim zbiorniku wody]”, Raszi do 24:6 [2]. [przypis tradycyjny]
w czele (daw.) — z przodu. [przypis edytorski]
w czele — dziś popr. forma Msc.lp: w czole. [przypis edytorski]
w czele — dziś: w czole. [przypis edytorski]
w czele — od frontu. [przypis edytorski]
w czele (starop. forma) — dziś w tym (tj. dosł.) znaczeniu: w czole; na czole. [przypis edytorski]
w czepku urodzony — powiedzenie odnoszące się do rzadkich wypadków, kiedy dziecko rodzi się wraz z workiem owodniowym (lub tylko z fragmentem błony okrywającej głowę); w jęz. pol. przen. wyrażenie oznacza „urodzony pod szczęśliwą gwiazdą”, „od urodzenia mający wyjątkowe szczęście w życiu”; odpowiednikiem po ang. jest idiom „born with a silver spoon in one's mouth”, w tekście oryg. jednak pojawia się dosł. „born with a caul”; cały akapit stanowi żartobliwą grę (w tł. pol. nabierającą dodatkowych znaczeń) z tym wyrażeniem: dziecko rodzi się w świecie, gdzie wszystko jest na sprzedaż i podlega ścisłej wycenie oraz mechanizmom rynkowym. [przypis edytorski]
w czepkuś rodzona — dziecko urodzone z kawałkiem błony owodniowej na głowie wg popularnego przesądu czekało szczęśliwe życie. [przypis edytorski]
w czerwonych kurtkach — czyli w brytyjskich mundurach; do początków XX w. żołnierze większości brytyjskich formacji wojskowych nosili czerwone kurtki mundurowe, w szczególności takie same nosili sipajowie, żołnierze indyjscy służący w armii brytyjskiej. [przypis edytorski]
w czesie — dziś popr.: w czasie. [przypis redakcyjny]
w czesie (starop. forma) — w czasie. [przypis edytorski]
w czesie (starop. forma) — zamiast: w czasie (analogicznie do las, w lesie). [przypis redakcyjny]
w czetwiortych (ros.) — po czwarte. [przypis edytorski]
w części (…) miał członki złote, w innych się mieszała z barwą czerwoną barwa srebra — Członki gryfa składające orła wzlatującego ku niebu jako symbol natury boskiej są złote, to jest najdroższe i najwięcej świecące. Członki zaś składające lwa jako symbol natury ziemskiej są białe jak srebro, barwa i godło czystości i niewinności: te zaś pomieszane z barwą czerwoną, to jest barwą miłości, symbolem są Krwi Przenajświętszej, którą Chrystus jako człowiek wylał z miłości na krzyżu gładząc grzechy tego świata. [przypis redakcyjny]
w człowieka rośnie — rośnie na wysokość człowieka. [przypis edytorski]
w człowieka — w wyd. z 1816 r.: w jednorządcę. [przypis edytorski]
w czternastu dniach — dziś popr.: w czternaście dni. [przypis edytorski]
w czubki — w kuczki. [przypis redakcyjny]
W czwartym miesiącu po powrocie — Alkibiades przyjechał 15 czerwca, odjechał zaś co najmniej w dwa tygodnie po misteriach (7 X), właściwie więc minęły cztery miesiące. [przypis tłumacza]
w czwartym pokoleniu powrócą tu — «Kto wyjaśnia, że chodzi tu o czwarte pokolenie Israela, ten jest w błędzie. Skoro [Bóg] wyznaczył termin na 400 lat, jaki sens ma mówić, czy będzie to czwarte, czy piąte pokolenie? Lecz Bóg dał uzasadnienie dla Swoich słów: dlaczego muszę opóźnić [odziedziczenie ziemi] o 400 lat, że dopiero po czwartym pokoleniu Emorejczyków powróci Israel tutaj? Ponieważ [w tamtych czasach jedno] pokolenie liczono jako 100 lat, jak uczymy się z traktatu [talmudycznego] Edujot. Zatem chociaż mieszkańcy ziemi zgrzeszyli i ich wyrok jest taki, że ziemia ma się ich pozbyć, Ja muszę odczekać cztery pokolenia, bo jest napisane: „pomny winy ojców na synach, na wnukach i na prawnukach [czyli do czwartego pokolenia] tych, którzy Mnie nienawidzą” (Ks. Wyjścia 20:5), gdyż może potomkowie się nawrócą? Bowiem nie dopełnił się jeszcze czas na wymierzenie kary, którą w przyszłości pokaram grzesznych Emorejczyków, dopiero po czwartym pokoleniu», zob. Raszbam do 15:16. Raszbam (1085-1158), skrót od rabi Szmuel ben Meir, żył w Troyes we Francji, ważny komentator Talmudu, wnuk Rasziego. [przypis edytorski]
w czwórnasób — czterokrotnie. [przypis edytorski]
w czym dzieło — rusycyzm: o co chodzi. [przypis edytorski]
w czym innym dobra i w czym innym, niż oni sądzą i chyba — niż sama nawet myślę — być może: w czym innym dobra i w czym innym, niż oni sądzą i chyba — niż sama nawet myślę — zła. [przypis edytorski]
w czym przypomina (…) Humboldta — por. W. Humboldt, Versuch d. Grenzen d. Wirksamkeit d. Staates zu bestimmen (Reclam). [przypis redakcyjny]
w czym — u Cylkowa 'w którem'. [przypis edytorski]
w czymeście (…) przeskrobali — w czym przeskrobaliście. [przypis edytorski]
w czymściś (gw.) — w czymś. [przypis edytorski]
w czynach najniezwyciężeńszy (factis invictissumis) — komiczny, Plautowski superlativus [stopień najwyższy przymiotnika lub przysłówka; red. WL]. [przypis tłumacza]
w czyscu — dziś: w czyśćcu. [przypis edytorski]
w czyścu — słowa te odnoszą się prawdopodobnie do czyśćca z religii chrześc., jednak niektórzy uczeni widzą tu aluzję do pogańskiego „czyśćca” opisanego w Eneidzie Wergiliusza. [przypis redakcyjny]
w dalszym ciągu jeszcze będę o tym mówił — księga IV, rozdz. III i IV. [przypis autorski]
W Danii chłopi i mieszczanie (…) oddali i siebie i szlachtę w niewolę — szlachta duńska, która ujęła była władzę w r. 1772 (upadek ministra Struensee) musiała w r. 1784 ustąpić pod naciskiem zarówno regenta ks. Fryderyka (później Fryderyk VI), jak klas niższych; nowy rząd zniósł poddaństwo chłopów (reformy lat 1787, 1788). [przypis redakcyjny]
w dank (daw.) — w podzięce. [przypis edytorski]
w dawnej trwać kolei — iść utartym szlakiem, od dawna wytyczoną drogą. Koleją dawniej nazywano ślad (koleinę) zostawiony na drodze przez jadący wóz. [przypis redakcyjny]
w dawniejszych czasach (…) Ale nie dzisiaj — zbyt romantyczna tyrada w ustach mówcy, który za perskie pieniądze przygotowywał potem powstanie w Grecji i wpuścił do portu pirejskiego Harpalosa. [przypis tłumacza]
W. Dbałowski, J. J. Litauer, Ustawodawstwo autorskie obowiązujące w Polsce, Warszawa 1922, s. 37. [przypis autorski]
W Defensio verae Translationis corporis catechismi in linguam polonicam (rękopis w archiwum państw. w Królewcu, nr. 207). [przypis autorski]
w dezabilu (z fr. déshabiller: rozbierać) — w bieliźnie, w niepełnym stroju. [przypis edytorski]
w dezertej (z łac.) — w pustynnej. [przypis redakcyjny]
W. Dilthey, Gesammelte Schriften, Leipzig 1924, V, s. 38. Definicja podawana przez Kummera jest następująca: „Eine Generation, so fasse ich in diesem Buche den Begriff, ist die relative Einheit aller etwa gleichartigen Menschen, die aus den gleichen wirtschaftlichen, sozialen und politischen Zuständen hervorgegangen sind und daher mit verwandter Weltanschauung, Bildung, Moral und Kunstempfindung ausgestattet sind” (F. Kummer, Deutsche Literaturgeschichte des 19. und 20. Jahrhunderts nach Generationen dargestellt, Dresden 1922, I, s. 5). W pierwszym wydaniu (s. 2) określenie jest krótsze, ale trochę dwuznaczne: „Eine Generation (Genus, Art) umfasst alle etwa gleichzeitig lebenden Menschen, die aus den gleichen etc.”
Określenie pióra Wechsslera brzmi: „Altersgemeinschaft oder genauer Gemeinschaft von Altersgenossen heisst eine Gruppe von Jahrgängen einer Nation, die infolge ihrer annähernd gleichzeitigen Geburt und ähnlicher Kindheits- und Jugendeindrücke unter dem Druck einer bestimmten geistigsittlichen Lage und staatlichgesellschaftlicher und wirtschaftlicher Verhältnisse sich zu annähernd gemeinsamen Wünschen und Bemühungen verbinden” (E. Wechssler, Die Generation als Jugendreihe und ihr Kampf um die Denkform, Leipzig 1930, s. 6).
Definicja Thibaudeta: „Ce qu'on apelle une generation litteraire, c est peut-etre, tout simplement, une certaine maniere commune de poser les problemes, arec des manieres, tres differentes de łes resoudre, ou plutót de ne pas les resoudre”. (A. Thibaudet, Reflexions sur le roman, Paris 1938, s. 188. Cytat pochodzi z napisanego w r. 1924 artykułu Le roman de Venergie).
[przypis autorski]
w długą iść (daw.) — w odwlokę. [przypis redakcyjny]
w długą (starop.) — daleko; w długą biegła uciekając: biegiem uciekała daleko. [przypis redakcyjny]
w długą uciekać (daw.) — wzdłuż, tj. prosto przed siebie uciekać („Jedni w długą, a drudzy poprzek uciekają”). [przypis redakcyjny]
w długą uciekać (daw.) — wzdłuż, tj. prosto przed siebie uciekać. [przypis redakcyjny]
w długą uciekać — wzdłuż, tj. prosto przed siebie uciekać. [przypis redakcyjny]
w dni naszych połowie — Poeta naznaczając zwyczajną normę wieku człowieka na lat 70, sam w 35 roku życia swojego zstępuje do piekła, w roku 1300, w Wielki Piątek przed Wielką Nocą; a wszystkie jego kręgi w ciągu dwudziestu czterech godzin przebiega. [przypis redakcyjny]
w dnie — dziś popr.: na dnie. [przypis edytorski]
W dniu dwudziestym wielkiego roku, miesiącu najdłuższym — w oryginale mowa o „wielkim” dwudziestym dniu miesiąca, kiedy dzień jest najdłuższy, tj. o dniu przesilenia letniego (20–21 czerwca). [przypis edytorski]
w dniu, gdy — u Cylkowa 'dnia, którego'. [przypis edytorski]
w dniu, kiedy zawalił się dom na ulicy Wspólnej… — 27 listopada 1878 r. zawaliła się ściana frontowa domu budowanego przy ul. Wspólnej 36. Jeden robotnik został zabity, pięciu ciężko rannych. [przypis redakcyjny]
w dniu odebrania Przemyśla — twierdza Przemyśl, zdobyta przez Rosjan po kilkumiesięcznym oblężeniu 22 marca 1915, została im odebrana w wyniku ofensywy połączonych wojsk austro-węgierskich i niemieckich 3 czerwca 1915. [przypis edytorski]
w dniu uroczystym apostoła Bartłomieja — 24 sierpnia 1109 r. [przypis edytorski]
w dniu urodzin króla rzymskiego — księcia Reichstadtu, któremu Napoleon nadał tytuł króla Rzymu. [przypis edytorski]
w dniu, w którym miasto obchodziło święto Plynteriów (…) co wielu wykładało jako wróżbę na jego niekorzyść i miasta… — inni historycy nie wspominają o tym święcie w dzień przyjazdu, gdyż przedstawiają powrót jako tryumfalny, a wzmianka o złej wróżbie psułaby ten nastrój. Przedstawiają też powrót jako pełen przepychu, nie tak skromny jak u Ksenofonta. Ale nasz autor jest tu bardziej wiarogodny. Alkibiades był zbyt ostrożny, by razić przepychem swych wrogów, którzy ciągle jeszcze byli dlań groźni. [przypis tłumacza]
w dniu zarządzeń — chodzi o rozkazy Karola X, takie jak: zniesienie wolności prasy czy rozwiązanie Izby Deputowanych, które stały się bezpośrednim powodem wybuchu rewolucji lipcowej z 27–29 VII 1830 r. [przypis edytorski]
w dobie — w ciągu doby. [przypis edytorski]
w dobrem — dziś popr. Msc.: w dobru. [przypis edytorski]
w dobrych ręku (starop.) — daw. forma liczby podwójnej. [przypis edytorski]
w dobrze urządzonej monarchii, każdy będzie mniej więcej dobrym obywatelem, a rzadko znajdzie się ktoś, kto by był zacnym człowiekiem; aby bowiem być zacnym człowiekiem, trzeba mieć zamiar nim być, i kochać państwo nie tyle dla siebie, ile dla niego samego. — To słowo zacny człowiek należy rozumieć jedynie w sensie politycznym. [przypis autorski]
w dole — w podziemiu zmarłych, królestwie Persefony. [przypis redakcyjny]
