Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 447 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | czasownik | czeski | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 116552 przypisów.
wieczerze (starop. forma) — wieczerzy. [przypis edytorski]
wieczerze z Biblii, gdy pobożny podróżnik nad brzegiem rzeki wraz z aniołem spożywał ryby Tygrysu — młody Tobiasz w biblijnej Księdze Tobiasza (Tb 6, 1–5). [przypis edytorski]
wieczna ondulacja a. trwała ondulacja — fryzura wytworzona zabiegiem fryzjerskim, polegającym na zmianie struktury włosów z pomocą środków chemicznych i ułożeniu ich w fale poprzez nakręcanie na wałki. [przypis edytorski]
wiecznaż — konstrukcja z partykułą wzmacniającą (tu tworzącą pytanie retoryczne) -że, skróconą do -ż; znaczenie: czy wieczna, czyż wieczna. [przypis edytorski]
wieczne pióro — przyrząd do pisania ze zbiorniczkiem na atrament wewnątrz obsadki. W czasach, w których powstała ta książka, pisano piórem, a wieczne pióra były drogie. W szkołach używano zwykle pióra składającego się z podłużnej drewnianej obsadki z zamocowaną metalową stalówką, którą maczało się co chwilę w kałamarzu z atramentem. Długopis został wynaleziony w roku 1938, a do powszechnego użytku wszedł znacznie później. [przypis edytorski]
wiecznie przesiadających — dziś popr.: wiecznie przesiadujących. [przypis edytorski]
wiecznieś malowaną zawiązał obręczą — mowa o tęczy. [przypis edytorski]
wiecznież — czy wiecznie. [przypis edytorski]
Wiecznież — konstrukcja z partykułą -że, skróconą do -ż, o funkcji pytajnej; znaczenie: czy wiecznie. [przypis edytorski]
wiecznożywy (starop.) — nieśmiertelny. [przypis edytorski]
wieczny człowiek — człowiek ponadczasowy, uniwersalny (uosobiony tu jako Prometeusz). [przypis edytorski]
Wieczny Żyd — Żyd Wieczny Tułacz, bohater średniowiecznej legendy za urąganie Jezusowi w drodze na ukrzyżowanie ukarany nieśmiertelnością i wieczną tułaczką; postać wykorzystywana w wielu utworach literackich. [przypis edytorski]
wieczór bo był (gw.) — bo też wieczór był. [przypis edytorski]
wieczór jeszcze zdrowy — wieczorem jeszcze był zdrowy. [przypis edytorski]
wieczór przybyło (…) — dziś popr.: wieczorem (…). [przypis edytorski]
wieczór świętojański — noc świętojańska, sobótka; słowiańskie święto obchodzone w najkrótszą noc w roku. [przypis edytorski]
wieczór się (…) wyprawuje (starop. konstrukcja) — wieczorem się wyprawia (wybiera). [przypis edytorski]
wieczór — tu: wieczorem. [przypis edytorski]
wieczór zeszli się — dziś: wieczorem zeszli się. [przypis edytorski]
wieczorek tańcujący (daw.) — wieczorek taneczny, zabawa taneczna. [przypis edytorski]
wieczornica — daw. wieczorne spotkanie mieszkańców wsi, podczas którego wspólnie szyje się, przędzie itp., czemu towarzyszą śpiewy i opowieści. [przypis edytorski]
wieczornica — zabawa organizowana wieczorem. [przypis edytorski]
wieczornice z Łysej Góry — zloty czarownic i demonów, jakie wg legend odbywały się nocą na szczycie Łysej Góry w Górach Świętokrzyskich. [przypis edytorski]
wieczorowy — dziś w tym znaczeniu: wieczorny. [przypis edytorski]
wieczory — dziś popr. N. lm: wieczorami. [przypis edytorski]
Wieczory nad Tamizą — cykl relacji podróżniczo-obyczajowych publikowanych w latach 1872–75 na łamach „Tygodnika Illustrowanego” przez publicystę i powieściopisarza Władysława Maleszewskiego (1832–1913). [przypis edytorski]
wie das Vieh abschindet — die Haut abzieht. [przypis edytorski]
wiedę (gw.) — wiodę, prowadzę. [przypis edytorski]
Wiedeń ma swego Stefana — ogromną gotycką katedrę pod wezwaniem św. Szczepana (niem. Stephansdom), wznoszącą się pośrodku centralnego placu miasta, stanowiącą jeden z symboli Wiednia. [przypis edytorski]
Wiedeński — tu: dworzec kolejowy w Warszawie, zbudowany w 1845 dla Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej, ob. nieistniejący. [przypis edytorski]
Wiedeń — stolica i największe miasto Austrii. [przypis edytorski]
wieder (niem.) — znów. [przypis edytorski]
Wied' eto poslednij boj (ros.) — Bój to będzie ostatni. Fragment Międzynarodówki, rewolucyjnej pieśni powstałej w czasie Komuny Paryskiej, w 1871 (do 1944 r. pieśń była również hymnem ZSRR). [przypis edytorski]
Wied, Gustav (1858–1914) — pisarz duński z pogranicza naturalizmu i dekadentyzmu. [przypis edytorski]
wiedła (gw.) — wiodła. [przypis edytorski]
wiedma (starop.) — wiedźma. [przypis edytorski]
wiedmy — dziś popr.: wiedźmy. [przypis edytorski]
wiedmy (z ukr.) — wiedźmy. [przypis edytorski]
wiednie — świadomie; od: wiedzieć, wiedza; por. bezwiednie. [przypis edytorski]
wiedny — posiadający wiedzę w jakiejś dziedzinie, uczony. [przypis edytorski]
wiedny — wiedzący, świadomy. [przypis edytorski]
wiedomosti (ros.) — sprawozdania. [przypis edytorski]
wiedrze — dziś Ms.lp: wiadrze. [przypis edytorski]
wiedźcie warownie (starop. konstrukcja zdaniowa) — wiedźcie [prowadźcie] do warowni. [przypis edytorski]
wiedźma — tu: furia Alekto. [przypis edytorski]
wiedźma — tu: kobieta doświadczona, znająca życie; od wiedzieć: ta, która wie. [przypis edytorski]
wiedząc miejsce — dziś; znając miejsce. [przypis edytorski]
wiedzą — tu: znają. [przypis edytorski]
wiedza militarna (…) chłopów z tych stron, byłych poddanych c. k. monarchii austro-węgierskiej, pochodzi z Krasu i znad Isonzo — na płaskowyżu Kras (obecnie w Słowenii) schodzącym ku Morzu Adriatyckiemu i wzdłuż rzeki Isonzo, na ok. stu kilometrach jej brzegu, na granicy pomiędzy Austrio-Węgrami a Królestwem Włoch w czasie I wojny światowej toczyły się krwawe starcia (ostatnie z użyciem gazów bojowych) pomiędzy czerwcem 1915 a listopadem 1917 (w sumie 12 bitew trwających od kilku tygodni do kilku dni); na froncie włoskim walczyli Polacy wcieleni do armii austro-węgierskiej. [przypis edytorski]
Wiedza radosna (Fröhliche Wissenschaft) — tytuł książki niemieckiego filozofa i filologa klasycznego Friedricha Nietzschego (1844–1900). [przypis edytorski]
wiedziaa (gw.) — uproszczona wymowa cząstki -ała. [przypis edytorski]
wiedziała, kto są — dziś popr.: wiedziała, kim są. [przypis edytorski]
wiedzieć (daw., reg.) — tu: znać. [przypis edytorski]
wiedzieć (daw. reg.) — tu: znać. [przypis edytorski]
wiedzieć (daw.) — tu: znać. [przypis edytorski]
wiedzieć (daw.) — znać. [przypis edytorski]
wiedzieć przez Minę — wiedzieć dzięki Minie; wiedzieć za pośrednictwem Miny. [przypis edytorski]
wiedzieć (reg.) — tu: znać. [przypis edytorski]
wiedzieć — tu: znać (mieszanie znaczenia tych dwóch czasowników wiąże się z wpływem języków wschodniosłowiańskich). Nikt nie wie należnego mu miejsca — nikt nie wie, jakie miejsce powinien zajmować. [przypis edytorski]
wiedzieć — tu: znać. [przypis edytorski]
Wiedzieliż, czyje od was wydziérali — czy wiedzieli (lub: wiedzieli przecież), czyją własność wam zrabowali. [przypis edytorski]
Wiedzie (…) swoje chrobre wodze — dziś: (…) swoich chrobrych wodzów. [przypis edytorski]
wie Eva vor dem Fall — nackt. [przypis edytorski]
wie gehts! (niem.) — jak idzie? a. co słychać? [przypis edytorski]
wiegieć a. wiecheć — tu: zwinięta wiązka słomy służąca do podpałki. [przypis edytorski]
Wie gut es sich trifft, Oswald? Oswald, ich habe eine Bitte an Sie (niem.) — Jak to dobrze się spotkać, Oswald. Mam do pana prośbę. [przypis edytorski]
wie jakąś (…) przeszkodę — dziś popr.: wie o jakiejś przeszkodzie a. zna jakąś przeszkodę. [przypis edytorski]
wie, jak pas obrócić — wyrażenie o niepewnym znaczeniu, różnie interpretowane; być może chodzi o część formalnych przygotowań do pojedynku, wówczas taki gest oznaczałby wyzwanie. [przypis edytorski]
wieja — wichura. [przypis edytorski]
wieja — zawieja, zadymka. [przypis edytorski]
wiejba (daw.) — wichura. [przypis edytorski]
wie jego nazwisko — dziś: zna jego nazwisko. [przypis edytorski]
wieka — dziś popr. D. lp: wieku. [przypis edytorski]
wieka — dziś popr. forma D. lp: wieku. [przypis edytorski]
wiek bohaterski — w oryginale niem. die Heldenzeit und das Alterthum: czas herosów i starożytność. [przypis edytorski]
Wiek był wielki —w tym miejscu na marginesie poniższego wywodu znajduje się adnotacja: „Rok 1000 przed N[arodzeniem] Chr[ystusa]”. [przypis edytorski]
„Wiek” — codzienna gazeta literacka, polityczna i społeczna, wydawana w Warszawie w l. 1873–1906; od 1875 r. jej redaktorem naczelnym był Kazimierz Zalewski. [przypis edytorski]
wieki — dziś popr. forma N. lm: wiekami. [przypis edytorski]
wieki — dziś popr. forma N.lm: wiekami. [przypis edytorski]
wiekiem (…) podeszlejszych — bardziej podeszłych wiekiem; w podeszłym wieku, starszych. [przypis edytorski]
wiek matuzalowy — a. wiek matuzalemowy: bardzo sędziwy; nazwa pochodzi od imienia najstarszej ze wspomnianych w Biblii postaci, Matuzalema, dziada Noego, który miał żyć blisko tysiąc lat (969 a. 939, jeśli uwzględnić, że kalendarz żydowski jest kalendarzem księżycowym). [przypis edytorski]
wiek nie pozwalał mu pełnić powinności wojennych — wg Plutarcha (Żywot Agesilaosa 24.2) odsłużył pod bronią 40 lat (czyli ukończył 60 lat) i zgodnie z prawem spartańskim nie podlegał już obowiązkowi służby wojskowej. [przypis edytorski]
wiekóm — dziś: wiekom. [przypis edytorski]
wiekopomny faraon Seti — najpewniej Seti I (1294–1279 p.n.e.), faraon XIX dynastii, ojciec Ramzesa Wielkiego. Przeprowadził wyprawy wojenne w Palestynie i Syrii, pokonując bunty i odzyskując dla Egiptu tereny utracone na rzecz Hetytów za czasów Echnatona. Rozbił plemiona libijskie, które najechały Deltę. Uważany za odnowiciela imperialnej świetności Egiptu. [przypis edytorski]
wiek ostateczniejszy (starop.) — starość. [przypis edytorski]
wieko — tu: okładka. [przypis edytorski]
wiekować (daw.) — długo gdzieś pozostawać. [przypis edytorski]
wiekować (daw., gw.) — trwać wiek; tu: żyć sto lat. [przypis edytorski]
wiekować (daw., pot.) — pozostawać gdzieś bardzo długo (względnie: zbyt długo). [przypis edytorski]
wiekować — trwać przez wieki. [przypis edytorski]
wiekować — trwać. [przypis edytorski]
wiekuistem — daw. forma dla r.ż. i r.n.; dziś: wiekuistym. [przypis edytorski]
wiekuj — zapewne: żyj na wieki. [przypis edytorski]
wieku naszego — w naszym wieku. [przypis edytorski]
wiek XX jeszcze przed wielką wojną światową nazwano wiekiem dziecka — tytuł Wiek dziecka nosi wydana w roku 1900 głośna, przetłumaczona na wiele języków książka Ellen Key, w której autorka przedstawiła projekt wychowania i edukacji oparty uznaniu prawa dziecka do swobodnego rozwoju, bez kar cielesnych, indoktrynacji militarystycznej i religijnej. [przypis edytorski]
wielą — dziś popr. forma N. l. mn.: wieloma. [przypis edytorski]
wielą — dziś popr.: wieloma. [przypis edytorski]
wielą gwiazdami — dziś: wieloma gwiazdami. [przypis edytorski]
wielą lat (daw. forma) — dziś: wieloma latami. [przypis edytorski]
wiela (daw., gw.) — wiele. [przypis edytorski]