Dzisiaj aż 13,496 dzieciaków dzięki wsparciu osób takich jak Ty znajdzie darmowe książki na Wolnych Lekturach.
Dołącz do Przyjaciół Wolnych Lektur i zapewnij darmowy dostęp do książek milionom uczennic i uczniów dzisiaj i każdego dnia!
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | architektura | białoruski | biologia, biologiczny | czeski | dawne | francuski | gwara, gwarowe | hiszpański | łacina, łacińskie | medyczne | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | portugalski | potocznie | przestarzałe | regionalne | rosyjski | rodzaj żeński | środowiskowy | staropolskie | ukraiński | włoski | wojskowy
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 2645 przypisów.
urzecha (starop.) — zaniedbanie. [przypis edytorski]
urzeczona — wzbudzająca zachwyt, podziw. [przypis edytorski]
Urzeczona — zmieniono nadany przez tłumacza tytuł Lunatyczka (oryg. ukr. Причинна) na obecnie powszechnie przyjęty i lepiej oddający treść utworu. [przypis edytorski]
urzekło (daw., gw.) — oczarowało. [przypis autorski]
urzeknie (go) — tu: rzuci na niego urok, czar. [przypis edytorski]
urzezany (starop.) — wyrzeźbiony. [przypis edytorski]
urzęda (daw. forma) — dziś: urzędy. [przypis edytorski]
urzędnicy akcyzy — urzędnicy skarbowi zajmujący się dochodami z akcyzy. [przypis edytorski]
urzędniczek (starop.) — [tu:] podstarości. [przypis redakcyjny]
urzędniczemu piątemu stopniowi, który zajmowałem do niedawna w Dyrekcji Kolei Żelaznych w Gdańsku — Przybyszewski pracował w Dyrekcji Kolei Żelaznych w Gdańsku w l. 1920–1924. [przypis edytorski]
urzędnik — tu: biskup; por. niżej o plebanach jako urzędnikach. [przypis redakcyjny]
urzędniki wojskowe — dziś: urzędników wojskowych. [przypis edytorski]
urzędnikowskie — dziś: urzędnicze. [przypis edytorski]
urzędników pełniących te funkcje — custodes, diribitores, rogatores suffragiorum. [przypis autorski]
urzędników — wszystkich wykonawców władzy, a więc także króla, oficerów w wojsku. [przypis redakcyjny]
urzędowie — urzędownie, zgodnie z prawem. [przypis edytorski]
urzędownie (daw.) — oficjalnie. [przypis edytorski]
urzędownie — dziś: oficjalnie, urzędowo. [przypis edytorski]
urzędowy protokół c. k. policji krakowskiej — w publikacji źródłowej zamieszczono w tym miejscu reprodukcję poniższej notatki odręcznej. [przypis edytorski]
urzędówka — obrona prowadzona z urzędu. [przypis redakcyjny]
urzędy — dziś popr. forma N. lm: urzędami. [przypis edytorski]
urzędy są świadectwem cnoty, dobrem, które ojczyzna powierza obywatelowi, obowiązanemu żyć, działać i myśleć jedynie dla niej: nie może zatem ich odrzucać — Plato, w swojej Republice, Ks. VII, uważa wypadki takiej odmowy za oznakę skażenia republiki. W Prawach, Ks. VI, żąda, aby karano ją grzywną. W Wenecji karze się ją wygnaniem. [przypis autorski]
urzędziech — dziś popr. forma Msc.lm: urzędach [przypis edytorski]
urzucić — wyrzucić; rzucić. [przypis edytorski]
urżnąć (daw. pot.) — uciąć; tu: zagrać żywo, wesoło. [przypis edytorski]
US — skrót od United States: Stany Zjednoczone; sprzęt znaczony w ten sposób stanowi mienie państwowe, np. własność armii itp. [przypis edytorski]
USA Copyright Act of 1909, http://www.copyright.gov/history/1909act.pdf, (dostęp 26.04.2014), ust. 1 in fine. [przypis autorski]
USA Copyright Act of 1909, http://www.copyright.gov/history/1909act.pdf, (dostęp 26.04.2014), ust. 1 punkt e). [przypis autorski]
USA Copyright Act of 1909, http://www.copyright.gov/history/1909act.pdf, (dostęp 26.04.2014), ust. 1 punkt e). [przypis autorski]
usadka (daw.) — zasadzka. [przypis redakcyjny]
Usadzenie naszej Rzeczypospolitej naprzedniej się na religiej, która ku Bogu jest, wspiera i ma z nią wielkie powinowactwo i towarzystwo, i jedna z drugiej wisi, i jedna z szczęścia drugiej pomnożenie bierze — Skarga cytuje akta soboru (Acta Concilii Ephesini) z Baroniusza, Annales ecclesiastici (t. 5). [przypis edytorski]
usadzić się — naszykować się, zasadzić się. [przypis edytorski]
usadzone — urządzone. [przypis redakcyjny]
usajdaczyć się — wyposażyć się w łuki i kołczany (od sajdak, kołczan). [przypis edytorski]
usamotniać (neol.) — czynić samotnym. [przypis edytorski]
usarski (daw. forma) — husarski. [przypis edytorski]
uscisk — dziś popr. pisownia: uścisk. [przypis edytorski]
usechłszy — dziś popr.: uschnąwszy. [przypis edytorski]
usi omnibus populi commentis (łac.) — posługując się wszystkimi plotkami pospólstwa. [przypis redakcyjny]
usiadać — zasiadać. [przypis edytorski]
usiadamy — dziś popr.: siadamy. [przypis edytorski]
usiadł przy studni — midrasz zauważa, że Mojżesz poszedł za przykładem Jakuba, który właśnie przy studni spotkał swoją przyszłą żonę, zob. Raszi do 2:15. [przypis tradycyjny]
Usiatyn — albo Husiatyn, jak wiadomo, miasteczko nad Zbruczem, na granicy Galicyi i dzis. gubernii podolskiej. Na czele listu tylko data miesiąca i dnia, ale na karcie adresowej dopisana drugi raz wyraźnie ręką króla także data roku: „1663”. [przypis redakcyjny]
usiec (tu: 2 os. lp cz. przysz.: usieczesz) — pokonać. [przypis redakcyjny]
usiecze (starop.) — obije. [przypis redakcyjny]
usiedli w odległości czterech łokci od niego — nadal ciążyła na nim klątwa. [przypis tłumacza]
usiedzić — dziś popr.: usiedzieć. [przypis edytorski]
usieręg (daw.) — kolczyk (starocerkiewnosłowiańska prapożyczka z gockiego ausa-hrings, będącego połączeniem słów: ucho i pierścień, w niem. Ohrring); także skróconej formie: serga, sierga. [przypis edytorski]
usieść (starop.) — usiąść. [przypis edytorski]
usiędą (daw.) — dziś: usiądą. [przypis edytorski]
usiędą — dziś popr.: usiądą. [przypis edytorski]
usiędę (daw.) — dziś popr.: usiądę. [przypis edytorski]
usiędę — dziś popr.: usiądę. [przypis edytorski]
usiędę (starop. forma) — dziś: usiądę. [przypis edytorski]
usiędzie (daw. forma) — dziś: usiądzie. [przypis edytorski]
usiędzie — usiądzie. [przypis edytorski]
usilić — wzmocnić. [przypis edytorski]
usilny — tu: silny, natarczywy. [przypis redakcyjny]
usiłują wykazać, że istota materialna jest niegodna natury boskiej i że do niej należeć nie może — De Spinoza ma tutaj głównie na myśli Majmonidesa, który silnie argumentował przeciwko materialistycznemu pojmowaniu bóstwa. Ob. Trakt. teologiczno–polityczny VII. [przypis redakcyjny]
usiłuje zjawiska duchowe bezpośrednio wyrazić kolorem (…) jest Munch naturalistą psychicznych fenomenów — S. Przybyszewski, Na drogach duszy, s. 59. [przypis autorski]
usiłuję skierować wszystkie nauki do jednego celu i końca — Cel w naukach jest tylko jeden, do którego wszystkie one powinny zmierzać. [przypis autorski]
Usiłujmy skupić, rozlać wewnątrz siebie święty płomień udzielony nam przez mistrza… — Współudział Adama Mickiewicza w sprawie Andrzeja Towiańskiego. Listy i przemówienia, Paryż 1877, t. 1, s. 92; cytat ze zmianą szyku. [przypis edytorski]
uskarzać — dziś popr.: uskarżać. [przypis edytorski]
uskarżała się przed nim na wojewodę lub towarzysza innego z jego rady — w oryg. łac. quereretur de duce vel comite. [przypis edytorski]
uskąpiony — dziś raczej: poskąpiony. [przypis edytorski]
Uskoki właśc. Uskokowie (serb. i chorw. Uskoci) — chrześcijanie, którzy w XVI/XVII w. uciekli z terenów Bośni i Serbii przed wojskami tureckimi i schronili się blisko wybrzeża Adriatyku w niedostępnych górach Welebitu; Uskokowie pełnili rolę pogranicznej ludności o charakterze wojskowym, która walczyła z Turkami także w trakcie pokoju. [przypis edytorski]
uskrobać (daw., pot.) — ujść, wycofać się. [przypis redakcyjny]
uskromić — poskromić, powściągnąć. [przypis edytorski]
uskutecznił przy śmierci Aleksandra — w chwili śmierci Aleksandra. [przypis edytorski]
uskwirknąć (gw.) — umrzeć. [przypis edytorski]
usławszy (…) było — daw. forma czasu zaprzeszłego; znaczenie: usłała wcześniej (uprzednio). [przypis edytorski]
usłuchają głosu twojego — „Jak tylko wypowiesz do nich to wyrażenie פָּקֹד פָּקַדְתִּי (pakod pakadti) usłuchają głosu twojego, bo taki znak był im przekazany już od Jakuba i od Josefa”, zob. Raszi do 3:18. [przypis tradycyjny]
usłuchał — nawet gdy był wystawiany na próby, Abraham był posłuszny Bogu, zob. Raszi do 26:5. [przypis edytorski]
usługować (daw.) — dziś: usługiwać. [przypis edytorski]
usłużny — pomocny. [przypis edytorski]
usłysz głosy (starop.) — wysłuchaj głosów. [przypis edytorski]
usłyszał — „Cóż takiego usłyszał, że przyszedł? [Wieści] o rozdzieleniu Morza Sitowego i o wojnie z Amalekiem”, Raszi do 18:1. [przypis tradycyjny]
usłyszał Faraon o sprawie tej — Datan i Abiram donieśli na Mojżesza, zob. Raszi do 2:15. [przypis tradycyjny]
usłyszał głos mój — «Modliłam się do Niego o to i nawet gdybym nie zasługiwała, to wysłuchał mojej modlitwy», zob. Radak do 30:6. [przypis edytorski]
usłyszał Jitro — według tradycji Jitro znany był pod siedmioma imionami: Reuel, Jeter, Jitro, Chowaw, Chewer, Keni, Putiel, zob. Raszi do 18:1. [przypis tradycyjny]
usłyszał — synowie Labana rozmawiali między sobą i mówili to do swojego ojca, w obecności synów Jakuba, zob. Radak do 31:1. [przypis edytorski]
usłyszawszy (…) deklaracją — dziś popr.: (…) deklarację. [przypis edytorski]
usłyszycie (starop.) — daw. forma wołacza: usłyszcie. [przypis edytorski]
usmiritiel (ros.) — pogromca. [przypis edytorski]
usnacht (daw., z niem. Hausknecht) — służący w oberży; stróż domowy, parobek. [przypis redakcyjny]
usnacht — stróż domowy, pachołek. [przypis redakcyjny]
usnis — piktžolių rūšis. [przypis edytorski]
uspakaja — dziś popr.: uspokaja. [przypis edytorski]
uspakajać — dziś popr.: uspokajać. [przypis edytorski]
uspakajał — popr.: uspokajał. [przypis edytorski]
uspi — dziś: uśpi. [przypis edytorski]
Uspienski, Gleb (1843–1902) — prozaik rosyjski. [przypis edytorski]
Uspienski, Gleb Iwanowicz (1840–1902) — rosyjski pisarz, bliski ruchowi narodników. [przypis edytorski]
uspieszyć — zdążyć; por. ros. uspiet'. [przypis edytorski]
uspiony — dziś popr.: uśpiony. [przypis edytorski]
uspokojenie się namiętności — por. Schopenhauer, IV. 548. [przypis redakcyjny]
usposobienie (daw.) — tu: nastawienie, chwilowy stan ducha, nastrój. [przypis edytorski]
usprawiedliwicie się — przykład dał ks. Hieronim Sanguszko, wojewoda wołyński, zrzekając się na sesji 6 marca 1789 r. dwóch starostw, Czerkaskiego i Kazimierskiego. [przypis redakcyjny]
usprawiedliwił opinią (daw.) — dziś: usprawiedliwił opinię. [przypis edytorski]
usprzecznienie — w oryginale jest Antinomie: antynomia (zob. Słownik wyrazów filozoficznych). Słowo to pochodzi z greckiego i oznacza sprzeczność dwóch prawd lub zasad, z których każda zdaje się prawdziwa. Zrozumiemy tą uwagę Schopenhauera, gdy sobie przypomnimy, że dowody Kanta, stwierdzające tezy jego czterech antynomii, uważał za sofizmaty, a tylko antytezom przyznawał, że polegają na formach naszej zdolności poznawczej, a więc na podstawach przedmiotowych. (Zob. s. 627 i 628 I-go tomu Welt als Wille und Vorstellung: Kritik der Kantischen Philosophie, wydanie Grisebacha, Reclam). W naszym wypadku idzie o trzecią antynomię Kantowską. [przypis tłumacza]
