Potrzebujemy Twojej pomocy!

Na stałe wspiera nas 486 czytelników i czytelniczek.

Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?

Przypisy

Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z

Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne

Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | arabski | architektura | białoruski | biologia, biologiczny | botanika | chemiczny | dawne | filozoficzny | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | hiszpański | ironicznie | łacina, łacińskie | literacki, literatura | matematyka | medyczne | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | poetyckie | pogardliwe | polityczny | portugalski | potocznie | przestarzałe | przysłowiowy | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | środowiskowy | staropolskie | turecki | ukraiński | włoski | wojskowy | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie

Według języka: wszystkie | English | Deutsch | lietuvių | polski


Znaleziono 5948 przypisów.

dowodny — stanowiący dowód, tu: skuteczny. [przypis edytorski]

Dowodny tego przykład właśnie na poświęceniu kościoła w Rudzie, przy którym palec się Boży ukazał — dygresja odbiegająca od głównej opowieści o poświęceniu kościoła i weselu, w którym brał udział książę Bolesław, a dotycząca jakichś wydarzeń w czasach kronikarza dobrze znanych. [przypis edytorski]

dowodzca — taka forma w tekście; dowódca. [przypis edytorski]

dowodzić — udowadniać, przekonywać. [przypis edytorski]

dowodziech — dziś popr. forma Msc.lm: dowodach. [przypis edytorski]

dowodził — oryginał zamiast ducere używa czasownika deducere, sugerując albo wątpliwość wobec talentów wojskowych Brutusa, albo wątpliwość wobec słuszności reprezentowanej przez niego sprawy zachowania republikańskiego ustroju Rzymu. [przypis edytorski]

dowodźca — dowódca. [przypis edytorski]

dowodźca — dziś popr. forma: dowódca. [przypis edytorski]

dowolne — tu: arbitralne, nieuzasadnione (ros. произвольно). [przypis edytorski]

dowódzca — dziś: dowódca. [przypis edytorski]

dowódzcą — dziś: dowódcą. [przypis edytorski]

Dowództwo Okręgu Korpusu — terytorialny organ Ministerstwa Spraw Wojskowych w latach 1921–1939. [przypis edytorski]

dozierać — doglądać; dozorować. [przypis edytorski]

doznanej wiary — zaufanego; o sprawdzonej, doświadczonej wierności. [przypis edytorski]

doznawa — dziś popr.: doznaje. [przypis edytorski]

dozorca — tu: opiekun, wychowawca. [przypis edytorski]

dozorca — tu: wychowawca. [przypis edytorski]

Dozyteusz (zm. po 1191) — patriarcha Jerozolimy do 1191 r., patriarcha Konstantynopola w latach 1189–1191, osobisty przyjaciel cesarza bizantyjskiego Izaaka II Angelosa (ok. 1156–1204), 10 września 1191 r. zrzekł się obydwu stolic patriarszych. [przypis edytorski]

doźrzeć — dziś popr.: dojrzeć. [przypis edytorski]

doźrzeć (starop.) — dojrzeć; tu: dopilnować. [przypis edytorski]

doża — naczelnik państwa w Republice Weneckiej, obierany dożywotnio. [przypis edytorski]

doża — tytuł przysługujący władcom (najwyższym urzędnikom) Republiki Weneckiej. [przypis edytorski]

dożywocie — obowiązek utrzymywania starszej osoby aż do jej śmierci. [przypis edytorski]

dożywocie — tu: dożywotnie świadczenia pieniężne lub posiadanie czegoś. [przypis edytorski]

dożywocie — tu: świadczenie pieniężne wypłacane komuś dożywotnio na mocy testamentu. [przypis edytorski]

dożywocie — tu: świadczenie wypłacane dożywotnio, np. na mocy testamentu. [przypis edytorski]

dożywocie — tu: zagwarantowane umową wyżywienie i opiekę do końca życia. [przypis edytorski]

dójka — dojarka, pracownica od dojenia krów. [przypis edytorski]

dójka — tu: dojenie zwierząt hodowlanych. [przypis edytorski]

dójrzały — dziś popr. pisownia: dojrzały. [przypis edytorski]

dójrzeć — dziś popr. pisownia: dojrzeć. [przypis edytorski]

dólski — pochodzący z dolin. [przypis edytorski]

dóm — dziś: dom. [przypis edytorski]

Dóniży — gwarowa wymowa imienia Dionizy. [przypis edytorski]

dr. Judym — główny bohater Ludzi Bezdomnych Stefana Żeromskiego. [przypis edytorski]

dr. jur. utr. — doktora praw obojga (skrót od łac.: doctor juris utriusque), tj. prawa świeckiego i prawa kanonicznego. [przypis edytorski]

dr. med. — doktora medycyny. [przypis edytorski]

dr Stanisław Śwital ps. „Wronowski”, „Walerian” (1900–1982) — lekarz, uczestnik kampanii 1939 r., w czasie okupacji angażował się w pomoc Żydom, w powstaniu zastępca szefa sanitarnego Okręgu AK Warszawa-Śródmieście, po wojnie mieszkał w Warszawie. Uhonorowany tytułem Sprawiedliwego wśród Narodów Świata. [przypis edytorski]

Dr Tadeusz Sinko, prof. Uniwersytetu Jagiellońskiego, podjął się opracowania wstępu — w tym wydaniu wstęp został pominięty, gdyż prawa autorskie do niego jeszcze nie wygasły. [przypis edytorski]

drab (daw.) — żołnierz piechoty, zbrojny pachołek, sługa. [przypis edytorski]

drab (pejor.) — rosły mężczyzna, budzący strach i odrazę. [przypis edytorski]

drab — postawny człowiek budzący strach. [przypis edytorski]

drab (pot.) — wysoki mężczyzna o wyglądzie wzbudzającym strach. [przypis edytorski]

drab — poteżnie zbudowany, silny mężczyzna, wzbudzający lęk i wstręt. [przypis edytorski]

drab — rosły mężczyzna, budzący strach i odrazę. [przypis edytorski]

drab (starop.) — żołnierz najemny. [przypis edytorski]

drab — tu: żołnierz pieszy. [przypis edytorski]

drabant a. trabant — żołnierz ze straży przybocznej. [przypis edytorski]

drabant — polski taniec z XVII w., połączenie poloneza i mazura. [przypis edytorski]

drabant — staropolski taniec z przyśpiewkami. [przypis edytorski]

drabant (z niem. trabant) — żołnierz ze straży przybocznej wyższego oficera, gwardzista uzbrojony w halabardę. [przypis edytorski]

drabant (z niem.) — żołnierz pieszy, żołnierz straży przybocznej. [przypis edytorski]

drabiak (daw.) — wóz drabiniasty. [przypis edytorski]

drabina — bok wozu w kształcie drabiny ustawionej poziomo, por. wóz drabiniasty. [przypis edytorski]

drabina Jakuba — zob. Rdz 28, gdzie opisany został sen patriarchy Jakuba o drabinie łączącej niebo z ziemią, po której chodzili aniołowie. [przypis edytorski]

Drabina Jakubowa — drabina do nieba, którą we śnie ujrzał Jakub. Por. Rdz 28:10–22. [przypis edytorski]

drabina Jakubowa — ze snu biblijnego patriarchy Jakuba, o drabinie łączącej niebo z ziemią, po której chodzili aniołowie (Rdz 28). [przypis edytorski]

drabina ze snu Jakubowego — biblijna drabina widziana przez Jakuba we śnie, sięgająca do nieba, po której schodzili i wchodzili aniołowie; na jej szczycie Jakub ujrzał Boga. [przypis edytorski]

drabinami (starop. forma) — tu: po drabinach. [przypis edytorski]

drabka (reg.) — drabina. [przypis edytorski]

drabka (reg.) — drabina; tu: wóz drabiniasty. [przypis edytorski]

drabki, drabiny — boczne ściany wozu drabiniastego, wykonane z drążków drewnianych. [przypis edytorski]

drabliny, drablinki a. wyblinki — krótkie, poziome linki łączące dwie sąsiednie wanty (liny stabilizujące maszt), tworzące w ten sposób szczeble drabiny linowej przeznaczonej do wspinania się na maszt. [przypis edytorski]

draby — dziś popr. forma N.lm: drabami. [przypis edytorski]

drach (z niem. Drache) — latawiec. [przypis edytorski]

drachlec — драхлец [przypis edytorski]

drachma — moneta bita w starożytnej Grecji, Kartaginie i Azji Zachodniej, przeważnie srebrna. 6000 drachm nazywano talentem, 100 drachm miną. Jedną drachmę dzielono na 6 oboli. [przypis edytorski]

drachma — srebrna moneta używana w staroż. Grecji. [przypis edytorski]

drachma — staroż. moneta gr. o wartości 6 oboli. [przypis edytorski]

drachma — staroż. moneta grecka, na ogół srebrna; jedną drachmę dzielono na 6 oboli. [przypis edytorski]

drachma — staroż. moneta grecka, na ogół srebrna, o wartości 1/100 miny. [przypis edytorski]

drachma — staroż. moneta grecka, na ogół srebrna, o wartości sześciu oboli. [przypis edytorski]

drachma — staroż. moneta grecka, na ogół srebrna. [przypis edytorski]

drachma — staroż. moneta grecka, na ogół srebrna, równa 1/100 miny. [przypis edytorski]

drachma — staroż. moneta grecka o wartości sześciu oboli. [przypis edytorski]

drachma — staroż. moneta grecka, rozpowszechniona też w państwach Azji Mniejszej, na Bliskim Wschodzie oraz w Kartaginie, na ogół srebrna; jedną drachmę dzielono na 6 oboli; popularna drachma attycka ważyła ok. 4,3 g. [przypis edytorski]

drachma — starożytna grecka moneta, na ogół srebrna, równa 1/100 miny i dzieląca się na 6 oboli. [przypis edytorski]

drachma — starożytna moneta grecka. [przypis edytorski]

drachma — starożytna srebrna moneta. [przypis edytorski]

Drachmann, Holger (1846–1908) — pisarz, poeta i malarz duński, zaliczany do nurtu neoromantyzmu i impresjonizmu (sceny marynistyczne w malarstwie, symbolika morska w liryce); przez dłuższy czas mieszkał w Londynie oraz podróżował po Europie, odwiedzając Szkocję, Francję, Hiszpanię, Włochy (z podróży pisywał korespondencje do prasy); autor powieści autobiograficznej Forskrevet. [przypis edytorski]

Drachmann, Holger (1848–1908) — duński poeta i dramaturg. [przypis edytorski]

Draga Mašin (1864–1903) — królowa Serbii, żona Aleksandra Obrenovicia, nielubiana przez swoich poddanych, została wraz z mężem zamordowana 11 czerwca 1903 przez oficerów gwardii pałacowej. [przypis edytorski]

draga — pogłębiarka. [przypis edytorski]