Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | chiński | czasownik | czeski | dopełniacz | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | przysłówek | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wschodni | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 172482 przypisów.
bezpieczny — tu: wolny od obaw, nie podlegający strachowi. [przypis redakcyjny]
bezpiecznym sercem (starop.) — z sercem wolnym od obaw, z poczuciem bezpieczeństwa. [przypis redakcyjny]
bezpieczy — zabezpiecza. [przypis edytorski]
bezpięty — diabeł; według wierzeń ludowych diabeł miał kopyta zamiast ludzkich stóp, a zatem nie miał pięty. [przypis edytorski]
bezplenny — bezowocny. [przypis edytorski]
Bezpłatny kraju sędzia — w dawnej Polsce sędzia nie pobierał żadnego wynagrodzenia. [przypis redakcyjny]
bezpłodne drzewo figowe — odniesienie do tekstu z Biblii o uzdrowieniu „bezpłodnych” miejsc w ciele i duszy (Mk 11, 11-25). [przypis edytorski]
bezpodzielnie (poet.) — niepodzielnie. [przypis redakcyjny]
bezpole, bezkrzewie, bezlesie — neologizmy oznaczające w kolejności przestrzeń bez pól, krzewów i lasów. [przypis edytorski]
Bezpośrednią przyczyną wojny rzymsko-żydowskiej było też niedopuszczenie pomnika Cezara do Świątyni w Jerozolimie — bezpośrednią przyczyną buntu przeciw władzy Rzymian, który przekształcił się w wojnę, była reakcja rzymskiego namiestnika na prowokację religijną jednego z miejscowych Greków przed budynkiem synagogi w mieście Cezarei, gdzie Grecy i Żydzi od dawna byli skonfliktowani, oraz zabranie przez namiestnika dużej kwoty ze skarbca świątynnego w Jerozolimie, rzekomo na potrzeby cesarza (Józef Flawiusz, Wojna żydowska II 14). [przypis edytorski]
bezpośrednio dana różnica wymienionych jakości — czy w rozpoznawaniu odgrywa zasadniczą rolę, dołączony do danej (X) jako takiej, obraz jej pamięciowej (BX), mniej lub więcej ściśle zlokalizowany w (BT), nie będziemy tu rozstrzygać. [przypis autorski]
bezpośrednio — pojęcia „bezpośrednio” używam na razie w tym znaczeniu, co „dla (IP) samego dla siebie jako takiego”. [przypis autorski]
bezpośrednio — w oryg. niem. unvermittelt: znienacka,nagle. [przypis edytorski]
bezpośrednio — w oryg. niem. unvermittelt: znienacka, nagle. [przypis edytorski]
bezpożyteczny — dziś: bezużyteczny. [przypis edytorski]
bezpożytek (neol.) — coś, co jest niepożyteczne. [przypis edytorski]
bezprawa — dziś raczej: bezprawna. [przypis edytorski]
bezprawiem — hebr. חָמָס (hamas): 'przemoc, bezprawie', tu w znaczeniu rabunku, zob. Raszi do 6:11. [przypis tradycyjny]
bezprizorni (z ros. lp: беспризорный, biesprizorny) — potoczne określenie bezdomnych dzieci żyjących na ulicy w Rosji, najczęściej pozostających w konflikcie z prawem. [przypis edytorski]
bezprizornyj (ros. беспризорный) — pozbawiony opieki, nadzoru. [przypis edytorski]
bezprzestannie — bez ustanku. [przypis edytorski]
bezprzestannie (daw.) — nieustannie. [przypis edytorski]
bezprzestannie — dziś: nieustannie. [przypis edytorski]
bezprzeszkoda (neol.) — coś, co nie stawia żadnych przeszkód. [przypis edytorski]
bezprzysadnie — bez przesady, w sposób nieprzerysowany. [przypis redakcyjny]
bezprzytomnie — dziś: nieprzytomnie. [przypis edytorski]
bezrdzenny — tu: bezsensowny, bezproduktywny, bezużyteczny. [przypis edytorski]
bezrobota (neol.) — brak pracy. [przypis edytorski]
bezrok — rok następny. [przypis edytorski]
bezrówny (daw.) — niemający nikogo a. niczego równego sobie; niezrównany. [przypis edytorski]
bezruchy (neol.) — nieruchomy; pozostający bez ruchu. [przypis edytorski]
bezrządny (daw.) — anarchiczny; nieporządny; nierządny. [przypis edytorski]
bezsensowy — dziś popr.: bezsensowny. [przypis edytorski]
bezsilném — dziś popr. forma N. lp: bezsilnym. [przypis edytorski]
bezsilny — tu: zmęczony. [przypis edytorski]
bezsiła — bezsilność. [przypis edytorski]
bezsiła — bezsilność. [przypis edytorski]
bezsłowy — dziś popr. bezsłowny a. milczący. [przypis edytorski]
bezsumienny (neol.) — pozbawiony sumienia. [przypis edytorski]
bezsumienny — nie mający sumienia; nieetyczny w postępowaniu. [przypis edytorski]
bezszmernie (neol.) — bez szmeru, bezszelestnie. [przypis redakcyjny]
bezśledny — taki, w którym nie można kogoś wyśledzić. [przypis edytorski]
beztroskliwe (przestarz.) — lekkomyślne. [przypis edytorski]
Bezu — Βησοῦ (N), Βηθσώ (D), „miejsce nieczystości” (Riehm), dziś nieznane. [przypis tłumacza]
Bezugschein (niem.) — talon, bon. [przypis edytorski]
bezużytecznej zgody — κακῆς ὁμονοίας, malam concordiam, freilich nicht aus edlen Beweggründen die Eintracht zu pflegen (Cl.), [pominięto tłum. na rosyjski]. Znowu miejsce wymagające subtelnego przekładu, gdyż autor sądzi tu swych rodaków, a więc charakteryzuje poniekąd sam siebie jako człowieka odmiennej polityki. [przypis tłumacza]
bezwargi (neol.) — niemający warg, pozbawiony warg. [przypis edytorski]
bezwarunkowie — dziś: bezwarunkowo. [przypis edytorski]
bezwędzidlny — od: bez wędzidła; bez pręta, do którego mocuje się lejce; nieograniczony uzdą. [przypis edytorski]
bezwiedny — tu: nieświadomy. [przypis edytorski]
bezwiedny — tu: nieznany. [przypis edytorski]
bezwierny (daw.) — wiarołomny. [przypis redakcyjny]
bezwina (neol.) — brak winy. [przypis edytorski]
bezwładność — tu: niemoc, bezsilność. [przypis edytorski]
bezwstydność (impudentia), która w rzeczywistości nie jest wzruszeniem, jak wykażę we właściwym miejscu — Autor nie wraca już do tego. [przypis redakcyjny]
bezwyrazy (neol.) — pozbawiony wyrazu. [przypis edytorski]
bezwzględną wolność — ta pierwsza część niniejszego 3-go rozdziału odnosi się w ogóle do naszej rozprawy, a w szczególności do jej V-go ustępu. [przypis redakcyjny]
bezwzględne myślenie — zob. Słownik. [przypis tłumacza]
„Bezwzględnie też godne uwagi i zastanowienia są wyniki tzw. „psychicznych badań” i szczególniej wreszcie dzieło Myersa Osoba ludzka. Zdaje się, że trzeba raz na zawsze przestać lekceważyć telepatię i tego rodzaju zjawiska. Rezultat osiągnięty daje przynajmniej jedno: uniemożliwia jakąkolwiek assocjonistyczną, intelektualistyczną, mechaniczną psychologię.
Wzmiankę o Myersie spotkamy jeszcze we wpisie z dnia 3 I w Pamiętniku. [red. WL].
[przypis redakcyjny]
bezwzględny — bezstronny, nie znający szczególnych wzgędów dla nikogo. [przypis edytorski]
bezzacisze (neol.) — hałaśliwe miejsce. [przypis edytorski]
bezzawodnie — dziś: niezawodnie. [przypis edytorski]
Bezzenbergier, Kuhn's Zeitschrift 42. str. 163, nie znalazł tamtej etymologii. [przypis autorski]
bezzębne, Edentata (daw. biol.) — w dawnej klasyfikacji rząd zwierząt obejmujący szczerbaki, łuskowce i mrówniki; pochodzą one jednak od różnych przodków i mimo podobieństw nie są ze sobą spokrewnione. [przypis edytorski]
bezzwłocznie zabijać * — gwiazdka oznacza, że rękopis jest w tym miejscu uszkodzony. [przypis tłumacza]
bezżałoba (neol.) — brak żałoby. [przypis edytorski]
bezżarne — tu: pozbawione żaru, wypalone. [przypis edytorski]
bezżennik — stary kawaler. [przypis edytorski]
Béarn — hist. prowincja francuska w płd.-zach. Francji, na skraju Pirenejów. [przypis edytorski]
Béarn — historyczna prowincja francuska w płd.-zach. Francji, na skraju Pirenejów. [przypis edytorski]
bęben (daw.) — małe dziecko. [przypis edytorski]
bęben — daw. pogardliwe a. rubaszne określenie dziecka. [przypis edytorski]
bęben (daw., pot.) — małe dziecko, dzieciak. [przypis edytorski]
bęben (daw., pot.) — małe dziecko, dzieciak; tu: niedorostek, młokos. [przypis edytorski]
bęben (daw., pot.) — małe dziecko. [przypis edytorski]
bęben (daw., pot.) — tu: dziecko. [przypis edytorski]
bęben — daw. rubaszno-żartobliwe określenie dziecka, podrostka. [przypis edytorski]
bęben — dziecko, chłopak. [przypis edytorski]
bęben (starop.) — naczynie do wody. [przypis redakcyjny]
bęben — tu: brzuch. [przypis edytorski]
bęben (tu daw., pot.) — małe dziecko, dzieciak. [przypis edytorski]
bęben — tu: dziecko. [przypis edytorski]
bębenista — dziś raczej: bębnista. [przypis edytorski]
bębennicy (starop.) — bijący w bębny, tu za całe snać rycerstwo. [przypis redakcyjny]
bębniącego dziesięciozgłoskowca — drumming dekasyllabon. [przypis tłumacza]
bębny (daw., pot.) — tu: dzieci. [przypis edytorski]
bębny (daw., żart.) — tu: dzieci. [przypis edytorski]
bęcwał — osoba bezmyślna. [przypis edytorski]
bęcwał (pogard.) — głupiec. [przypis edytorski]
bęcwałek — głuptasek. [przypis edytorski]
Będą dwie powieści — w polskim tłumaczeniu znalazła się tylko jedna z nich. Ponadto w angielskiej wersji pismo stworzone przez rodzeństwo składało się z jeszcze kilku krótkich kolumn, m.in.: ciekawostek naukowych, poezji (w tym wspomnianego wcześniej Wraku Malabaru, tj. Strachów Malabaru), odpowiedzi na własne listy i porad ogrodniczych. Niedokończona powieść Dicka nosiła tytuł: Sam Redfern, czyli pogrzeb zbójcy (Sam Redfern, or the Bush Ranger's Burial). [przypis edytorski]
…będą mi mogli oddać tę przysługę — wydawca opuścił tu widocznie cały ustęp, zastępując go kropkami. Zapewne wspomniał tu Stendhal, że był we Włoszech lub gdzie indziej świadkiem faktów, które przyjaciele jego, dyplomaci, mogliby potwierdzić. [przypis tłumacza]
będą na Aharonie i na synach jego — Raszi wyjaśnia, że odnosi się to do wszystkich opisanych powyżej części stroju, a nie tylko do spodni, zob. Raszi do 28:43 [1 i 2]. [przypis tradycyjny]
Będą przeszkodą zbawieniu słuchacza, bo swoim bliźnim głupców da on imię — odniesienie do wersetu biblijnego Mt 5,22: „A kto by rzekł bratu swemu: Raka, będzie winien rady. A kto by rzekł: Głupcze, będzie winien ognia piekielnego” (tłum. Jakuba Wujka). [przypis edytorski]
będą przystawały u spodu — to odnosi się do czopów i podsłupi opisanych w wersetach 26:17 i 19. [przypis tradycyjny]
Będą siedzieć bez króla, bez pana, bez ołtarza, bez ofiary — Oz 3, 4. [przypis edytorski]
będą warczały na cię — będą ci przykre. [przypis redakcyjny]
będą winni (starop.) — będą mieli powinność. [przypis edytorski]
Będą za to wchodzić w rachubę [przy zestawieniu z Krzywickim] Julian Marchlewski i Wacław Nałkowski — J. Marchlewski, Chimeryczny pogląd na stosunek społeczeństwa do sztuki, „Prawda” 1901, nr 19–20; przedruk: O sztuce. Warszawa 1957, s. 202–218. W. Nałkowski, „Chimera” wobec ewolucji, „Głos” 1901, nr 10. [przypis autorski]
będą żony wasze wdowami, a dzieci wasze sierotami — „Czyż ze słów »zabiję was« nie jest oczywiste, że wasze żony zostaną wdowami a dzieci sierotami? Ale oznacza to inną klątwę: że wasze żony będą uwiązane jako wdowy na całe życie, bo nie będzie świadków śmierci ich mężów i [przez to] nie będą mogły poślubić kogoś innego, a dzieci będą sierotami, którym sąd nie pozwoli przejąć majątku po ojcach, gdyż nie będzie wiadomo, czy [ojcowie] są martwi czy zostali pojmani w niewolę”, Raszi do 22:23 [1]. [przypis tradycyjny]
